tích hợp liên môn địa lý 10 bài 42 môi TRƯỜNG và sự PHÁT TRIỂN bền VỮNG

- Học sinh có được những kiến thức thực tế về sử dụng hợp lí tài nguyên và bảo vệ môi trường để vận dụng vào cuộc sống hàng ngày tại địa phương.. - Giáo viên chuẩn kiến thức: Sự gia tăng

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN Tiết : 50 - Bài 42:

MÔI TRƯỜNG VÀ SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

(Địa lý 10, Ban cơ bản, Nhà xuất bản Giáo Dục)

Thông tin về nhóm giáo viên thực hiện:

1 Phan Thị Thu Hà

Ngày sinh: 07/05/1985 Môn: Địa lý

Điện thoại: 0983547585 Email: phanthuha7585@gmail.com

2 Nguyễn Thị Xuân Như

Ngày sinh: 19/12/1985 Môn:Địa lý

Điện thoại: 01238183537 Email: xuannhudp@gmail.com

3 Nguyễn Thùy Dung

Ngày sinh: 15/10/1986 Môn:Địa lý

Điện thoại: 0983428596 Email: dungnguyen.1911@gmail.com

Đơn vị công tác: Trường THPT Đan Phượng – Thành phố Hà Nội.

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN

1 Tên chuyên đề:

“Môi trường và sự phát triển bền vững”

Vận dụng kiến thức tích hợp giữa môn Địa lý - Sinh học - Giáo dục công dân

- Tiết 50 - Bài 42: Môi trường và sự phát triển bền vững - Địa lý 10

(Ban cơ bản) – Nhà xuất bản Giáo dục.

- Tiết 50 - Bài 46: Quản lí và sử dụng bền vững tài nguyên thiên

nhiên-Sinh học 12 (Ban cơ bản) -Nhà xuất bản Giáo dục.

- Tiết 26- Bài 12: Chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường -Giáo

dục công dân 11(Ban cơ bản)- Nhà xuất bản Giáo dục.

Tiết 30 Bài 9: Pháp luật với sự phát triển bền vững của đất nước

-Giáo dục công dân 12 (Ban cơ bản) - Nhà xuất bản -Giáo dục).

2 Mục tiêu dạy học

2.1 Kiến thức

2.1.1 Môn Địa lý

Tiết 50 - Bài 42:Môi trường và sự phát trển bền vững (Địa lý 10- NXB Giáo dục).

Qua chuyên đề này, học sinh:

- Hiểu và trình bày được khái niệm phát triển bền vững

- Trình bày được một số vấn đề về phát triển bền vững trên phạm vi toàn cầu

và ở các nhóm nước: Nhóm nước phát triển và đang phát triển

- Biết liên hệ thực tế ở địa phương để tìm ra các giải pháp giải quyết vấn đề môi trường ở địa phương

2.1.2 Môn Sinh học

Tiết 50 Bài 46: Quản lí và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên

-Sinh học 12 (Ban cơ bản) -Nhà xuất bản Giáo dục.

Qua chuyên đề này, học sinh:

- Phân tích được tác động của việc sử dụng tài nguyên không khoa học làm cho

môi trường bị suy thoái, ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống của con người

- Chỉ ra được những biện pháp chính để sử dụng tài nguyên một cách bền vững

2.1.3 Môn Giáo dục công dân

Tiết 26 - Bài 12: Chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường (Giáo dục

công dân 11 - Nhà xuất bản Giáo dục).

Qua chuyên đề này, học sinh:

- Nắm được các chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường ở nước ta hiện nay.

- Biết tham gia và tuyên truyền thực hiện chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường ở nước ta hiện nay

Tiết 30 - Bài 9: Pháp luật với sự phát triển bền vững của đất nước(Giáo

dục công dân 12, Nhà xuất bản Giáo dục).

- Trình bày được một số nội dung cơ bản của pháp luật trong bảo vệ môi trường

- Biết thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân trong lĩnh vực bảo vệ môi trường

2.2 Kỹ năng

2.2.1 Môn Địa lí

Sau chuyên đề này học sinh có thể:

Hình thành được những kiến thức cơ bản để có thể tham gia vào phát triển bền vững

2.2.2 Môn Sinh học

Qua chuyên đề này, học sinh:

Có kĩ năng và biện pháp để sử dụng bền vững tài nguyên

2.2.3 Môn Giáo dục công dân

Qua chuyên đề này, học sinh:

- Có khả năng thực hiện và tuyên truyền các chính sách tài nguyên và bảo

vệ môi trường

- Biết thực hiện quyền và nghĩa vụ trong bảo vệ tài nguyên, môi trường

2.3 Thái độ

2.3.1 Môn Địa lý

Có thái độ và hành vi đúng đối với môi trường, tài nguyên thiên nhiên và bảo

vệ môi trường

2.3.2 Môn Sinh học

Nâng cao nhận thức về sự cần thiết phải có biện pháp sử dụng bền vững tài nguyên và ý thức bảo vệ môi trường

2.3.3 Môn Giáo dục công dân

- Tôn trọng, tin tưởng vào chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường Có hành vi đúng đắn trong bảo vệ tài nguyên, môi trường phù hợp với điều kiện, khả năng của mình

- Tôn trọng và thực hiện tốt quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường

3 Đối tượng dạy học của bài học

Học sinh khối 10 (40 học sinh/ lớp), trường THPT Đan Phượng – Thành phố

Hà Nội trong thời gian là 45 phút

4 Ý nghĩa của chuyên đề

4 1 Ý nghĩa của chuyên đề đối với thực tiễn dạy học

- Qua việc dạy học tích hợp thì học sinh đã có tư duy, vận dụng được kiến thức của nhiều môn học khác nhau để giải quyết một vấn đề gặp trong cuộc sống

- Từ những kiến thức của chuyên đề và cách vận dụng kiến thức của nhiều môn học khác nhau đề giải quyết vấn đề mà học sinh có thể vận dụng đối với các tình huống khác

4 2 Ý nghĩa của chuyên đề đối với thực tiễn đời sống

- Biết được vai trò quan trọng của tài nguyênvà môi trường đối với cuộc sống của con người và sự cần thiết phải phát triển bền vững

- Học sinh có được những kiến thức thực tế về sử dụng hợp lí tài nguyên và bảo vệ môi trường để vận dụng vào cuộc sống hàng ngày tại địa phương

5 Thiết bị dạy học, học liệu

5.1 Thiết bị dạy học

- Bảng, phấn, máy chiếu, …

- Tranh, ảnh, video clip về nội dung của chuyên đề

- Phiếu học tập số 1 và phiếu học tập số 2

5.2 Thiết bị học liệu

 Hướng dẫn thực hiện chương trình môn Địa lý - Nhà xuất bản Giáo dục

 Hướng dẫn thực hiện chương trình môn Giáo dục công dân - Nhà xuất bản Giáo dục

 Hướng dẫn thực hiện chương trình môn Sinh học - Nhà xuất bản Giáo dục

 Giáo dục công dân 11 - Nhà xuất bản Giáo dục

 Giáo dục công dân 12 - Nhà xuât bản Giáo dục

 Sinh học 12 - Nhà xuất bản Giáo dục.

 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X

 Luật bảo vệ môi trường (năm 2005) – Nhà xuất bản chính trị Quốc Gia Điều 4: Nguyên tắc bảo vệ môi trường

1 Bảo vệ môi trường phải gắn kết hài hòa với phát triển kinh tế và bảo đảm tiến bộ xã hội để phát triển bền vững đất nước; bảo vệ môi trường quốc gia phải gắn với bảo vệ môi trường khu vực và toàn cầu

2 Bảo vệ môi trường là sự nghiệp của toàn xã hội, quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân

3 Hoạt động bảo vệ môi trường phải thường xuyên lấy phòng ngừa là chính kết hợp với khắc phục ô nhiễm, suy thoái và cải thiện chất lượng môi trường

4 Bảo vệ môi trường phải phù hợp với quy luật, đặc điểm tự nhiên, văn hóa, lịch sử, trình độ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng giai đoạn

5 Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân gây ô nhiễm, suy thoái môi trường có trách nhiệm khắc phục, bồi thường thiệt hại và chịu trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật

 Hiến pháp Nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 - Nhà xuất bản chính trị Quốc Gia

Cơ quan Nhà nước, đơn vị vũ trang, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, mọi cá nhân phải thực hiện các quy định của Nhà nước về sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường

Nghiêm cấm mọi hành động làm suy kiệt tải nguyên và hủy hoại môi trường

 Luật thủy sản - Nhà xuất bản Tư Pháp

Điều 11 Nguyên tắc khai thác thủy sản

1 Khai thác thủy sản ở vùng biển, sông, hồ, đầm, phá và các vùng nước

tự nhiên khác phải bảo đảm không làm cạn kiệt nguồn lợi thủy sản; phải tuân theo quy định về mùa vụ khai thác, thời hạn khai thác, chủng loại và kích cỡ thủy sản được khai thác, sản lượng cho phép khai thác hàng năm và phải tuân theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan

2 Sử dụng các loại ngư cụ, phương tiện khai thác thủy sản có kích cỡ phù hợp với các loài thủy sản được phép khai thác

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

Giới thiệu bài: Môi trường là nơi để con người cư trú, khai thác tài nguyên

phục vụ cho cuộc sống và và sự phát triển của xã hội Môi trường hiện nay có đảm bảo cho sự phát triển bền vững của con người hay không? Chúng ta phải làm gì để bảo vệ môi trường?Vấn đề môi trường và sự phát triển ở các nhóm nước như thế nào?Chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài hôm nay

Hoạt động 1: Tìm hiểu việc sử dụng hợp lí tài nguyên và bảo vệ môi trường là điều kiện để phát triển.

Bước 1: Giới thiệu về vấn đề sử dụng hợp lí tài nguyên và thực trạng vấn đề môi trường toàn cầu.

- Giáo viên chiếu lên một số hình ảnh về thực trạng khai thác tài nguyên thiên nhiên và vấn đề môi trường

KHAI THÁC TÀI NGUYÊN RỪNG VÀ KHOÁNG SẢN

Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG NƯỚC, KHÔNG KHÍ

- GV hỏi: Em có nhận xét gì về vấn đề sử dụng tài nguyên và vấn đề môi trường toàn cầu?

- Học sinh trả lời

- Giáo viên chuẩn kiến thức: Nhiều tài nguyên đang bị cạn kiệt như tài nguyên khoáng sản, tài nguyên rừng Môi trường sinh thái bị ô nhiễm và suy thoái nghiêm trọng

- Giáo viên đặt câu hỏi: Những báo động về thủng tầng Ôzôn, sự nóng lên của Trái Đất do các khí thải làm tăng hiệu ứng nhà kính có phải là những báo động

về khủng hoảng môi trường không?

- Học sinh trả lời

- Giáo viên chuẩn kiến thức: Những báo động về thủng tầng Ozon, sự nóng lên của Trái Đất do các khí thải làm tăng hiệu ứng nhà kính chính là những báo động về khủng hoảng môi trường mà biểu hiện của nó chính là sự gia tăng thiên tai như: bão, lũ, hạn hạn

- Giáo viên hỏi: Nguyên nhân của những vấn đề trên là gì?

- Học sinh trả lời

- Giáo viên chuẩn kiến thức: Sự gia tăng dân số, sự phát triển của nền kinh tế xã hội đòi hỏi con người phải khai thác ngày càng nhiều tài nguyên vào phát triển kinh tế và vì vậy đưa vào môi trường ngày càng nhiều chất thải, khí thải vượt quá khả năng tự cân bằng của môi trường

Chuyển ý:Nền sản xuất xã hội sẽ tiếp tục được mở rộng, yêu cầu của sự phát triển

sẽ không ngừng được tăng lên Vậy vấn đề gì đang đặt ra với xã hội loài người?

Bước 2: Tìm hiểu những thách thức của vấn đề môi trường toàn cầu.

- Giáo viên phát vấn:Đứng trước những thách thức của sự phát triển, con người cần phải làm gì?

- Học sinh trả lời

- Giáo viên chuẩn kiến thức: Cần phải phát triển bền vững

- Giáo viên hỏi: Vậy thế nào là sự phát triển bền vững?

- Học sinh trả lời, giáo viên chuẩn kiến thức: Là sự phát triển của hôm nay không làm hạn chế sự phát triển của ngày mai mà phải tạo nền tảng cho sự phát triển của tương lai

Chúng ta cần có những giải pháp cụ thể nào để phát triển bền vững?

- Học sinh trả lời, giáo viên chuẩn kiến thức:

+ Chấm dứt chạy đua vũ trang, chấm dứt chiến tranh

+ Giúp các nước đang phát triển thoát cảnh nghèo đói, xóa các vùng nghèo trong nước

+ Thực hiện các công ước quốc tế về môi trường, luật môi trường

+ Áp dụng tiến bộ khoa học kĩ thuật để kiểm soát tình trạng môi trường

+ Sử dụng hợp lí tài nguyên, giảm bớt tác động xấu đến môi trường

Kết luận: Đây là vấn đề toàn cầu, đòi hỏi phải có sự hợp tác giữa các quốc gia.

Chuyển ý: Vậy vấn đề môi trường và phát triển ở các nhóm nước đã và đang

diễn ra như thế nào? Mỗi quốc gia đã làm gì để giải quyết vấn đề môi trường?

Hoạt động 2: Vấn đề môi trường và phát triển ở các nước phát triển

- Giáo viên chiếu lên bản đồ những nước phát thải nhiều khí CO2 vào trong môi trường trên thế giới, yêu cầu học sinh quan sát và tiến hành tổ chức hoạt động theo các bước:

Bước 1: Tổ chức hoạt động cặp

-Giáo viên cho HS hoạt động theo cặp, 2 em làm một cặp thảo luận theo nội

dung sau:Lấy ví dụ để chứng minh các nước phát triển là trung tâm phát thải khí lớn của thế giới? (Thời gian: 2 phút)

Bước 2: Tìm hiểu vấn đề môi trường và phát triển ở các nước phát triển

- Giáo viên tổ chức cho học sinh trình bày kết quả thảo luận

-Giáo viên chuẩn kiến thức và bổ sung thông tin:Các nước phát triển là những trung tâm phát thải khí lớn của thế giới

- Giáo viên chiếu lên một số hình ảnh về một số nơi phát thải nhiều khí trên thế giới và cho học sinh thấy được mâu thuẫn giữa sự phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường

- Giáo viên phát vấn: Các nước phát triển đã làm gì để giải quyết vấn đề này?

- Học sinh trả lời, giáo viên chuẩn kiến thức

Giáo viên chiếu hình ảnh một số những thành tựu khoa học kĩ thuật nhằm bảo

vệ môi trường sau đó chốt lại các biện pháp để giải quyết vấn đề môi trường ở các nước phát triển

Nhưng bên cạnh đó, nhiều quốc gia điển hình là Hoa Kì, một trong những trung tâm phát thải khí lớn nhất trên thế giới lại không tham gia kí kết nghị định thư Kiôtô về cắt giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính

Chuyển ý: Vấn đề môi trường và phát triển ở các nước đang phát triển hiện nay

như thế nào?

Hoạt động 3: Vấn đề môi trường và phát triển ở các nước đang phát triển

Bước 1: Tìm hiểu đặc điểm của các nước đang phát triển

-Giáo viên chiếu lên sơ đồ, yêu cầu học sinh hoàn thiện để tìm hiểu nguyên nhân

tình trạng chậm phát triển ở các nước đang phát triển

- Giáo viên chuẩn kiến thức và bổ sung để chứng minh tình trạng chậm phát triển ở các nước đang phát triển:

+ Kinh tế: Thiếu vốn, thiếu công nghệ, thiếu khoa học kĩ thuật, nợ nước ngoài + Xã hội: Nạn đói, bệnh tật, chiến tranh và xung đột triền miên…làm cho đời sống của người dân càng thêm khó khăn

- Giáo viên đặt câu hỏi: Để đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, các nước đang phát triển đã làm gì?

- Học sinh trả lời, giáo viên chuẩn kiến thức:

+ Thu hút vốn đầu tư nước ngoài

+ Đẩy mạnh khai thác tài nguyên: Khai thác, chế biến khoáng sản; khai thác tài nguyên nông, lâm, nghiệp

- Giáo viên đặt câu hỏi:Những hoạt động này đã gây ảnh hưởng như thế nào đến môi trường?

- Học sinh trả lời, giáo viên chuẩn kiến thức: Môi trường bị hủy hoại nghiêm trọng Tuy nhiên dưới sức ép của dân số, các nước đang phát triển buộc phải tăng cường khai thác tài nguyên để đáp ứng yêu cầu của cuộc sống và sản xuất

Chuyển ý: Chúng ta sẽ tìm hiểu cụ thể tác động của việc khai thác các loại tài

nguyên vào phát triển kinh tế và hậu quả của nó đối với vấn đề môi trường ở các nước đang phát triển

Bước 2: Tổ chức hoạt động nhóm

- Giáo viên chiếu lên hai phiếu học tập, chia lớp thành 4 nhóm và giao nhiệm vụ

cụ thể cho từng nhóm, thời gian làm việc trong 3 phút:

+ Nhóm 1 và 3 hoàn thiện phiếu học tập số 1

+ Nhóm 2 và 4 hoàn thiện phiếu học tập số 2

Bước 3: Tìm hiểu vấn đề khai thác, chế biến khoáng sản; khai thác tài nguyên nông, lâm nghiệp ở các nước đang phát triển

- Giáo viên mời đại diện nhóm 1 hoặc 3 lên trình bày, yêu cầu các nhóm khác nhận xét, bổ sung

- Giáo viên chuẩn kiến thức:

- Vận dụng liên môn với môn Sinh học lớp 12(Tiết 50 - Bài 46: Quản

lí và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên):Giáo viên chiếu lên

thông tin phản hồi của phiếu học tập số 1

Hình thức sử dụng tài nguyên Sử dụng bền

vững hay không?

Đề xuất biện pháp khắc phục

Tài nguyên khoáng sản

- Khai thác để xuất khẩu nhằm trả nợ

- Khai thác theo qui định

- Khai thác hạn chế

Không Có Có

- Khai thác và sử dụng hợp lí, tiết kiệm.

- Tìm nguyên liệu thay thế.

Tài nguyên biển

- Đánh bắt theo qui mô nhỏ ven bờ

- Đánh bắt xa bờ theo qui mô lớn

- Xây dựng khu bảo vệ sinh vật quí hiếm

Không

Có Có

- Đưa ra những qui định trong khai thác tài nguyên biển.

- Qui hoạch khu vực bảo tồn sinh vật.

Đa dạng sinh học

- Tăng cường khai thác để phát triển kinh tế

- Bảo vệ các loài

Không Có

- Xây dựng các vườn quốc gia, khu bảo tồn.

- Ban hành sách đỏ.

THÔNG TIN PHẢN HỒI PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Giáo viên phân tích thêm: Các nước đang phát triển buộc phải khai thác tài nguyên khoáng sản để phát triển kinh tế và trả nợ nước ngoài Tuy nhiên, sự phát triển của tiến bộ khoa học kĩ thuật làm cho giá nguyên liệu có xu hướng giảm trong những năm gần đây

- Giáo viên đặt câu hỏi: Các tiến bộ khoa học kĩ thuật nào làm cho giá nguyên liệu có xu hướng giảm trong mấy thập kỉ qua?

- Học sinh trả lời, giáo viên chuẩn kiến thức:Một số các tiến bộ khoa học kĩ thuật làm cho giá nguyên liệu có xu hướng giảm trong mấy thập kỉ qua là: động

cơ tiết kiệm nhiên liệu inveter (máy điều hòa, tủ lạnh, ti vi…), đèn compact, sử dụng các nguồn năng lượng sạch…

Giáo viên phân tích thêm về thiệt hại do xuất khẩu khoáng sản và hậu quả của khai thác không hợp lí

- Đại diện nhóm 2 hoặc 4 lên trình bày, nhóm còn lại nhận xét, bổ sung

- Giáo viên chuẩn kiến thức: Giáo viên chiếu lên thông tin phản hồi của phiếu học tập số 2