* Môn Ngữ văn: - HS hiểu rõ được sự thành lập, chính sách cai trị và hệ quả của vương triều Hồi giáo Đêli và vương triều Môgôn thông qua thao tác lập luận so sánh.. Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC:
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI TRƯỜNG THPT CHUYÊN NGUYỄN HUỆ
GIÁO ÁN TÍCH HỢP LIÊN MÔN
Giáo viên: Phùng Thị Minh Sơn
Hà Nội, 2014
Trang 2PHIẾU THÔNG TIN VỀ NHÓM GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở giáo dục và đào tạo thành phố Hà Nội
- Trường THPT Chuyên Nguyễn Huệ
- Địa chỉ: 560 – Quang Trung - Quận Hà Đông – Hà Nội
- Thông tin về giáo viên (hoặc nhóm không quá 03 giáo viên):
+ Họ và tên: Phùng Thị Minh Sơn
+ Ngày sinh:
+ Điện thoại: ; Email:
Trang 3GIÁO ÁN DỰ THI: DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
Tiết 10_Bài 7 (Lịch sử lớp 10):
SỰ PHÁT TRIỂN LỊCH SỬ VÀ NỀN VĂN HÓA ĐA DẠNG CỦA ẤN ĐỘ
A MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Về kiến thức:
* Môn Lịch sử: Giúp HS nắm được các kiến thức cơ bản sau:
- Nội dung của ba thời kì lịch sử:
Ấn Độ trong các thế kỷ VII – XII (nắm khái quát)
Vương triều Hồi giáo Đêli (1206 -1526)
Vương triều Môgôn (1526 – 1707)
- Những biến đổi trong lịch sử và văn hóa Ấn Độ thời kì vương triều Hồi giáo Đêli và vương triều Môgôn
* Môn Địa lý:
- HS thấy được sự khác biệt về lãnh thổ Ấn Độ thời kì phong kiến với Ấn Độ hiện nay
- Hiểu được vì sao trên lãnh thổ Ấn Độ thời kì cổ - trung đại lại chia rẽ thành nhiều quốc gia khác nhau như
Ấn Độ, Pakixtan, Butan, Nêpan, Bănglađét,… hiện nay
* Môn Giáo dục công dân:
- HS hiểu được chính sách hòa hợp dân tộc, hòa hợp tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta và tác dụng của các chính sách nay
* Môn Ngữ văn:
- HS hiểu rõ được sự thành lập, chính sách cai trị và hệ quả của vương triều Hồi giáo Đêli và vương triều Môgôn thông qua thao tác lập luận so sánh
- Từ đó HS có thể đưa ra nhận xét đánh giá về vị trí của hai vương triều này trong lịch sử phong kiến Ấn Độ (Tác dụng của lập luận so sánh)
2 Về tư tưởng, tình cảm:
1
Trang 4- HS cần thấy rõ nhân dân Ấn Độ đã sáng tạo ra nền văn hóa với những thành tựu rực rỡ, có ảnh hưởng to lớn đến văn hóa Đông Nam Á và là những cống hiến lớn cho sự phát triển của văn hóa nhân loại
- Trên cơ sở hiểu biết và khâm phục thành quả của văn hóa truyền thống Ấn Độ, giáo dục cho HS ý thức tôn trọng và giữ gìn những di sản văn hóa dân tộc
3 Về kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng so sánh, lập bảng thống kê, phân tích, đánh giá, nhận định các sự kiện lịch sử, trình bày sự kiện lịch sử kết hợp với miêu tả
- Vận dụng các kiến thức của môn Ngữ văn, Địa lý, Giáo dục công dân để nắm kiến thức bài học, biết so sánh, khái quát hóa các nội dung của bài
B ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC CỦA BÀI HỌC:
HS khối 10 ban cơ bản, dạy học theo lớp
C Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC:
- Thông qua bài học, học sinh hiểu được quá trình hình thành, phát triển cũng như suy yếu của chế độ phong kiến ở Ấn Độ
- Hiểu được vị trí của vương triều Hồi giáo Đêli và vương triều Môgôn trong lịch sử Ấn Độ: dù là hai vương triều ngoại tộc nhưng đã góp phần làm phong phú, đa dạng nền văn hóa Ấn Độ, mang thêm yếu tố văn hóa Hồi giáo, đưa chế độ phong kiến Ấn Độ lến đến đỉnh cao; tạo ra sự tiếp xúc giao lưu văn hóa Đông – Tây và công hiến lớn cho nền văn minh nhân loại bởi những đóng góp trong lĩnh vực nghệ thuật kiến trúc
- HS biết liên hệ giữa các triều đại ngoại tộc ở Ấn Độ với các triều đại ngoại tộc lịch sử phong kiến Trung Quốc, liên hệ giữa các chính sách tiến bộ của vương triều Môgôn – dưới thời A-cơ-ba với chính sách hòa hợp dân tộc, hòa hợp tôn giáo của Đảng – Nhà nước ta hiện nay và tác dụng của các chính sách đó
- Phát triển tư duy sáng tạo của HS trong việc tìm hiểu lịch sử và văn hóa Ấn Độ, từ đó liên hệ với các vấn đề tôn giáo, vấn đề xung đột dân tộc – sắc tộc và xung đột tôn giáo hiện nay
- Tạo cho HS có ý thức tôn trọng và giữ gìn những di sản, văn hóa của dân tộc mình để lưu lại cho thế hệ mai sau
D THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY HỌC:
Trang 5- SGK, sách GV, tài liệu tham khảo.
- Máy chiếu, bảng phụ
E TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN BÀI HỌC:
I Ổn định tổ chức lớp
II Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Tại sao nói thời Gúp-ta là thời kì định hình và phát triển của nền văn hóa truyền thống Ấn Độ?
III Dạy và học bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt
GV: Hướng dẫn HS
về nhà tìm hiểu SGK
GV: Yêu cầu HS tìm
hiểu SGK và nêu sự
thành lập của hai vương
triều
GV: Nhận xét và đưa
kiến thức chuẩn
- Sử dụng hình ảnh máy
chiếu để nói về quá
trình xâm nhập của tộc
người Hồi giáo gốc Thổ
vào Ấn Độ
- Sử dụng hình ảnh lược
đồ Ấn Độ thời cổ -
trung đại
*Nội dung tích hợp: Sử
dụng kiến thức môn Địa
HS: Tìm hiểu SGK, trả lời câu hỏi
1 Sự phát triển của lịch sử và văn hóa truyền thống trên toàn lãnh thổ Ấn Độ
2 Vương triều Hồi giáo Đêli và vương triều Môgôn
Vương triều Hồi giáo Đêli Vương triều Môgôn
a Sự thành lập
- Năm 1206, Người Hồi giáo (gốc Thổ) chiếm đất Ấn Độ, lập nên Vương quốc Hồi giáo Ấn Độ, gọi
là Đêli
- 1368: Tộc người Hồi giáo do vua Ti-mua Leng chỉ huy tấn công
Ấn Độ
- 1526: Vương triều Môgôn được thành lập
3
Trang 6Lý (Bài 13, lớp 11, sách
nâng cao) để khắc họa
rõ nét về mặt lãnh thổ
Ấn Độ xưa và nay
GV: Nêu câu hỏi: Nét
tương đồng của hai
vương triều?
Nội dung tích hợp:
Sử dụng thao tác lập
luận so sánh tương đồng
(môn Ngữ văn - Tiết
43)
GV: Tổ chức cho HS
thảo luận nhóm (5 phút)
- Nhóm 1: Trình bày
chính sách cai trị của
vương triều Hồi giáo
Đêli và hệ quả
- Nhóm 2: Trình bày
chính sách cai trị của
vương triều Môgôn và
hệ quả
- Nhóm 3: So sánh
chính sách cai trị của
hai vương triều
GV: Sử dụng máy
chiếu, đưa kiến thức
chuẩn kết hợp phân
HS: Trả lời câu hỏi
- Đều là vương triều ngoại tộc
- Đều theo đạo Hồi
HS:
- Thảo luận nhóm
- Viết nội dung vào bảng phụ
- Lên trình bày kết quả thảo luận
b Chính sách cai trị
và hệ quả
- Truyền bá, áp đặt đạo Hồi vào dân Ấn Độ
- Tự dành cho mình những ưu tiên về ruộng đất, địa vị trong bộ máy quan lại
- Thực thi nhiều chính sách mềm mỏng
=> Hệ quả:
- Sự phân biệt sắc tộc, tôn giáo gây
*Thời kì đầu, các vua củng cố vương triều theo hướng “Ấn
Độ hóa”, nhất là thời Vua Acơba (1556-1605) thi hành nhiều chính sách tích cực:
- Xây dựng chính quyền mạnh dựa trên
sự liên kết quý tộc
- Xây dựng khối hòa hợp dân tộc
- Phát triển kinh tế
- Khuyến khích và hỗ
Trang 7tích, mở rộng kiến thức.
*Nội dung tích hợp:
- Chính sách dưới thời
vua A-cơ-ba:đoàn kết
dân tộc, hòa hợp tôn
giáo
=> GVsử dụng kiến
thức môn Giáo dục
công dân (Bài 5, lớp 12)
liên hệ với chính sách
của Đảng và pháp luật
của Nhà nước về quyền
bình đẳng giữa các dân
tộc, tôn giáo
Từ đó khẳng định
tính đúng đắn trong chủ
trương đường lối của
Đảng và Nhà nước ta
nhằm củng cố khối
đoàn kết dân tộc trong
công cuộc xây dựng
phát triển đất nước
GV: Liên hệ thực
tiễn: vấn đề xung đột
dân tộc, tôn giáo hiện
nay (Nhà nước Hồi giáo
IS tự xưng ở Irắc và
Xiri)
Phần so sánh chính
nên nỗi bất bình trong nhân dân
- Đạo Hồi được truyền bá, trong chừng mực đáng kể, được áp đặt ở Ấn Độ
trợ các hoạt động sáng tạo văn hóa, nghệ thuật
=> Hệ quả:
- Xã hội ổn định, kinh tế-văn hóa phát triển, đất nước thịnh vượng
- A-cơ-ba được coi là
vị anh hùng dân tộc
*Giai đoạn cuối, các ông vua thi hành chính sách cai trị chuyên chế, hà khắc
=>Hệ quả:
- Ấn Độ suy yếu khủng hoảng và đứng trước sự xâm lược của thực dân phương Tây
5
Trang 8sách của hai vương
triều:
*Nội dung tích hợp:
GV: sử dụng kiến
thức môn Ngữ văn (Tiết
43, thao tác lập luận so
sánh) so sánh chính
sách của hai vương triều
để HS hiểu rõ về những
điểm tiến bộ và hạn chế
của hai vương triều Từ
đó nhận xét, đánh giá
chính xác về hai vương
triều mang tính thuyết
phục bằng những dẫn
chứng cụ thể
GV: Vẫn sử dụng
thao tác lập luận so sánh
các vương triều ngoại
tộc ở Ấn Độ với các
vương triều ngoại tộc
của Trung Quốc (vương
triều Nguyên và Thanh:
cũng thi hành chính
sách áp bức dân tộc,
phân biệt đối xử giữa
người đến xâm lược và
người bản địa)
Từ đó giúp HS hiểu
Trang 9sâu sắc hơn về vương
triều Hồi giáo Đêli và
vương triều Môgôn ở
Ấn Độ Chính sách cai
trị khác nhau đưa lại hệ
quả khác nhau đối với
Ấn Độ
GV: Đặt câu hỏi: Nêu
vị trí của vương triều
Hồi giáo Đêli và vương
triều Môgôn
GV: Nhận xét và đưa
kiến thức chuẩn
GV: Liên hệ so sánh:
Văn hóa Ấn Độ ảnh
hưởng ra bên ngoài chủ
yếu thông qua thương
nhân Ấn Độ, sức lan tỏa
của văn hóa đa dạng
Văn hóa Trung Quốc
ảnh hưởng ra bên ngoài
chủ yếu thông qua con
đường xâm lược, đồng
hóa văn hóa
HS: Tìm hiểu SGK trả lời câu hỏi c Vị trí - Du nhập yếu tố mới – văn hóa Hồi
giáo
- Mở ra sự tiếp xúc giao lưu văn hóa giữa Đông và Tây,
“sự phát hiện nhau giữa hai nền văn minh đặc sắc”
- Truyền bá đạo Hồi đến một số nơi, một
số nước ở Đông Nam Á
- Cống hiến lớn vào
sự phát triển văn hóa
Ấn Độ và văn minh nhân loại
- Thời vua A-cơ-ba đưa Ấn Độ đạt đến đỉnh cao của chế độ phong kiến
IV Sơ kết bài học
1.Trình bày những chính sách của A-cơ-ba và ý nghĩa của nó?
7
Trang 102.Hãy cho biết vị trí của vương triều hồi giáo Đêli và vương triều Môgôn trong lịch sử Ấn Độ?
V Bài tập về nhà
GV yêu cầu HS lập bảng thống kê về sự hình thành và phát triển của chế độ phong kiến Ấn Độ theo mẫu sau:
Thời kì vương triều Gúp ta
Ấn Độ trong các thế kỉ VII-XII Thời kì vương triều Hồi giáo Đêli
Thời kì vương triều Môgôn
F KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HS:
- Thông qua việc phát phiếu học tập cuối giờ, GV có thể kiểm tra và đánh giá được việc nhận thức và tiếp thu bài học của HS
- HS cần nắm được nội dung cơ bản của bài học, biết liên hệ với các vấn đề của thực tiễn xã hội hiện nay Từ đó
có nhận thức khách quan, khoa học và biện chứng