DẠY học THEO CHỦ đề TÍCH hợp sinh học 11bài 40 THỰC HÀNH XEM PHIM về SINH TRƯỞNG và PHÁT TRIỂN ở ĐỘNG vật (TÍCH hợp KIẾN THỨC SINH sản sức KHỎE vị THÀNH NIÊN)

Kiến thức - So sánh được khái niệm sinh trưởng, phát triển và biến thái - Phân biệt được phát triển qua biến thái và phát triển không qua biến thái - Phân biệt được biến thái hoàn toàn v

1 Tên hồ sơ dạy học

TIẾT 41- BÀI 40 THỰC HÀNH: XEM PHIM VỀ SINH TRƯỞNG

VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT

TÍCH HỢP KIẾN THỨC SINH SẢN SỨC KHỎE VỊ THÀNH NIÊN

2 Mục tiêu dạy học

a Kiến thức

- So sánh được khái niệm sinh trưởng, phát triển và biến thái

- Phân biệt được phát triển qua biến thái và phát triển không qua biến thái

- Phân biệt được biến thái hoàn toàn và biến thái không hoàn toàn

- Nhận biết được các hình thức phát triển của động vật trong thực tế

- Có kiến thức về dậy thì, tình yêu, tình dục an toàn

b Kĩ năng, thái độ:

- Phát triển kĩ năng quan sát và phân tích hình, thảo luận nhóm và làm việc độc lập thông qua hoạt động xem phim tư liệu về sự sinh trưởng và phát triển của bọ ngựa, ruồi, ve sầu, cá hồi, chuồn chuồn

- Phát triển khả năng tư duy, so sánh, tổng hợp thông qua trò chơi “ghép chữ”

- Có kĩ năng nhất định về vấn đề tình yêu, tình dục tuổi học trò thông qua hoạt động tìm hiểu báo cáo về các chủ đề tình yêu, tình dục tuổi học đường

3 Đối tượng dạy học của bài học

Học sinh lớp 11

Số lượng học sinh: 32- 40

4 Ý nghĩa của bài học

Bài dạy là tiết thực hành xem phim về quá trình sinh trưởng và phát triển

ở động vật nói chung và con người nói riêng, tuy nhiên tác giả đã lồng ghép các

kiến thức về tuổi dậy thì, giới tính và sinh sản sức khỏe vị thành niên để giải

quyết một vấn đề lớn trong thực tiễn là hiện tượng các em học sinh THPT đang thiếu một sân chơi, một diễn đàn để nói lên những ý kiến, nhận định của mình

về sinh lí tuổi dậy thì về tình yêu, tình dục…

Bài học có tác dụng định hướng lại những quan niệm còn sai lầm hoặc chưa đúng đắn của tuổi mới lớn về tình yêu, tình dục

Tiếp thu những ý kiến của các em từ đó có phương pháp giáo dục phù hợp, hiệu quả về vấn đề giới tính, sinh sản sức khỏe vị thanh niên

Sử dụng kiến thức các môn học giúp các em có những hiểu biết cơ bản về sức khỏe, vị trí xã hội của tuổi dậy thì

Tiết học được thiết kế theo hướng mở nhằm phát huy tối đa tính tích cực của học sinh; rèn luyện các kĩ năng nhóm, kĩ năng thuyết trình, kĩ năng tin học giúp các em năng động, chủ động và tự tin hơn trong cuộc sống

5 Thiết bị dạy học, học liệu

a Chuẩn bị của thầy

- Tranh ảnh:

+ Tranh vòng đời gián, bọ rùa

+ Ảnh Ngựa con, ngựa mẹ,

+ Tranh tuyên truyền về tác hại của thuốc lá

+ Sơ đồ về vai trò của Ánh sáng với sự phát triển của xương, răng

+ Chu kì kinh nguyệt

+ Các con đường lây truyền HIV

- Máy chiếu, máy vi tính

- Phim tư liệu: vòng đời của bọ ngựa, ruồi, ve sầu, cá hồi, chuồn chuồn

- Bảng cài ghim

b Chuẩn bị của trò:

Nghiên cứu tìm hiểu các nội dụng theo nhóm

- Nhóm 1: thế nào là dậy thì, các dấu hiệu nhận biết dậy thì

- Nhóm 2: Tình yêu tuổi học trò nên hay không nên

- Nhóm 3: Vấn đề quan hệ tình dục và mang thai tuổi dậy thì

- Nhóm 4: Vấn đề về tình yêu đồng giới

c Các ứng dụng công nghệ thông tin

- Phần mềm movier maker, VSDC Free Video Editor để chỉnh sửa phim,

nhạc

- Phần mềm photoshop 7.0 để chỉnh sửa ảnh

- Phần mềm power point để thiết kế bài giảng

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

a Ổn định tổ chức lớp(1’)

b Kiểm tra bài cũ(4’)

Phân biệt các hình thức phát triển không qua biến thái, biến thái hoàn toàn và biến thái không hoàn toàn

c Dạy- học bài mới

Hoạt động thầy- trò Nội

dung

Thời gian

Kiến thức liên môn

Trong các bài trước chúng ta đã tìm

hiểu khái niệm và các nhân tố ảnh

hưởng đến đến sinh trưởng, phát

triển ở động vật Trong bài ngày hôm

nay chúng ta sẽ cùng nhau nghiên

cứu các đoạn phim tư liệu về quá

trình sinh trưởng và phát triển của

một số loài động vật Và chúng ta

cũng sẽ cùng nhau thảo luận về một

giai đoạn phát triển đặc biệt của con

người là : dậy thì Để tiến bắt đầu

buổi thực hành lớp chúng ta chia

thành 4 nhóm, mỗi nhóm tự cử nhóm

trưởng và thư kí của nhóm

Xin mời nhóm trưởng 4 nhóm báo

cáo về tiến độ chuẩn bị bài đã được

phân công của nhóm mình I Xem 15’

HS:

GV: như vậy các nhóm đã chuẩn bị

xong Sau đây chúng ta cùng xem

phim tư liệu về sự sinh trưởng và

phát triển của bọ ngựa, ruồi, ve sầu,

cá hồi, chuồn chuồn

Trong quá trình xem phim các em

cần chú ý đến:

- Sự khác biệt về hình dạng và sinh lí

giữa con non và con trưởng thành

- Các giai đoạn chính trong vòng đời

của các loài động vật

Các em ghi chép sự quan sát của

mình vào vở thực hành

Sauk hi xem xong, các nhóm kết hợp

với kiến thức đã học hoàn thiện

phiếu học tập số 1

HS:

GV: Mời nhóm 1 lên báo cáo

Nhóm 1:

GV: Các nhóm nhận xét kết quả của

nhóm 1

HS:

GV: để phân biệt biến thái hoàn toàn

và không hoàn toàn chúng ta cần chú

ý tới hai những vấn đề sau:

- Sự khác biệt giữa con non và con

trưởng thành về hình thái, sinh lí

- Đối với côn trùng biến thái hoàn

phim

toàn vũng đời cú 4 giai đoạn, biến

thỏi khụng hoàn toàn vũng đời cú 3

giai đoạn chớnh

Như vậy chỳng ta đó tỡm hiểu một số

hỡnh thức sinh trưởng và phỏt triển

của cỏc loài động vật: bọ ngựa, ruồi,

ve sầu, cỏ hồi, chuồn chuồn

Sau đõy chỳng ta sẽ cựng tham gia

một trũ chơi

Luật chơi

- Lớp chia thành hai nhóm

- Mỗi nhóm cử 1 đội trởng để thi đấu

- Mỗi nhóm sẽ nhận các mảnh ghép

(là các đáp án)

- Trên máy chiếu xuất hiện lần lợt

các câu hỏi, hình vẽ…(mỗi câu hỏi

20s)

- Lần lợt từng thành viên sẽ gắn các

mảnh ghép vào vị trí đợc đánh số

- Nhóm nào ghép chính xác đợc

nhiều mảnh ghép hơn sẽ chiến thắng

Nội dung cỏc mảnh ghộp như sau

- TèNH DỤC KHễNG AN TOÀN

- DẬY THè

- ÁNH SÁNG

- PHÁT TRIỂN KHễNG QUA

BIẾN THÁI

- BIẾN THÁI HOÀN TOÀN

- SINH TRƯỞNG

- BIẾN THÁI

- HOOCMON

II Trũ chơi

5’

- MÀU ĐEN

- SÂU BƯỚM

- BỆNH LÍ

- TIẾP XÚC VỚI NGỜI CÓ HIV

- KẾT ĐÔI

- PHÁT TRIỂN

- BIẾN THÁI KHÔNG HOÀN TOÀN

- MÀU TRẮNG

- NHỘNG

- UNG THƯ PHỔI

Câu hỏi

1 Quá trình tăng về kích thước cơ thể do tăng về số lượng và kích thước tế bào của động vật được gọi

là quá trình… (1)…

2 Đây là quá trình biến thái….(2)… (ảnh vòng đời bọ rùa)

3 Con cái là con màu….(3) (đen hoặc trắng)…

(phim về quá trình nuôi con của cá ngựa)

4 Đây là quá trình biến thái….(4)… (ảnh vòng đời của gián)

5.(5)… là giai đoạn chỉ có ở động vật biến thái hoàn toàn không có ở động vật biến thái không hoàn toàn

6 Quá trình phát triển mà con non có hình thái, đặc điểm tương tự con

trưởng thành là quá trình phát triển

(6)…

7 ở động vật quá trình biến đổi bao

gồm sinh trưởng, phân hóa và phát

sinh hình thái cơ quan cơ thể được

gọi là quá trình (7)…

8.Đây là vũ điệu (8)…

(phim về vũ điệu giao phối của một

số loài chim)

9 Thuốc lá là một trong những

nguyên nhân gây (9)

10 (bức tranh về vai trò của ánh

sáng đối với trẻ em)

11 Bắt đầu có kinh nguyệt là dấu

hiệu của (11)

12 Một nguyên nhân gây bệnh HIV/

AIDS là (12)

HS:

Kiến thức vật lí phần

bước sóng ánh sáng: Vùng tia hồng ngoại λ>= 700nm

Vùng nhìn thấy 400nm< λ < 700nm Vùng tia tử ngoại:

λ <=400nm giúp hình thành vitamin D, chống còi xương

Kiến thức văn học:

thông điệp nhân ngày

GV: đáp án của chúng ta là

1 SINH TRƯỞNG

2 BIẾN THÁI HOÀN TOÀN

3 MÀU TRẮNG

4 BIẾN THÁI KHÔNG HOÀN

TOÀN

5 NHỘNG

6 PHÁT TRIỂN KHÔNG QUA

BIẾN THÁI

7 PHÁT TRIỂN

8 KẾT ĐÔI

9 UNG THƯ PHỔI

10 ÁNH SÁNG

11 DẬY THÌ

12 TÌNH DỤC KHÔNG AN TOÀN

GV: Chúng ta đã tìm hiểu về quá

trình sinh trưởng và phát triển của

con người trong bài học cũ Hôm nay

chúng ta sẽ cùng thảo luận về một

giai đoạn phát triển đặc biệt của con

người liên quan trực tiếp đến độ tuổi

của các bạn đó là tuổi dậy thì Thầy

đã giao nhiệm vụ cho các nhóm

nghiên cứu về một số vấn đề liên

III.

Tìm hiểu

về dậy thì

18’

Thế giới phòng chống AIDS(Co-Phi a- nan)

Nhắc nhở các em vì một cộng đồng phát triển bền vững cùng chung tay phòng chống HIV/AIDS

Kiến thức tin học: các

nhóm soạn bài tìm hiểu bằng power point

quan đến dậy thì, Sau đây xin mời

nhóm 1 lên báo cáo kết quả tìm hiểu

của nhóm mình

- Nhóm 1: thế nào là dậy thì, các

dấu hiệu nhận biết dậy thì

GV: Nhận xét chốt lại một số đặc

điểm của tuổi dậy thì,

Nữ giới xuất hiện những đường cong

cơ thể, núm vú phát triển, nở to hơn,

tròn hơn.

Nam giới cơ thể vạm vỡ, xương phát

triển, cao lớn hơn.

Nữ giới bắt đầu thấy có kinh nguyệt

còn nam giới thì bị mộng tinh (bắt

đầu xuất tinh, xuất tinh trong lúc

ngủ).

Cả nam và nữ đều nhanh chóng phát

triển về chiều cao.

Cả nam và nữ tuổi dậy thì đều bắt

đầu mọc lông mu, con trai thì mọc

thêm râu.

Tâm lí ở tuổi dậy thì thay đổi bất

thường.

Đưa ra một số khuyến cáo về sức

khỏe nói chung và sức khỏe sinh sản

vị thành niên nói riêng

Kiến thức giáo dục thể chất: để có sức

khỏe tốt, thân hình cân đối, chiều cao tốt đặc biệt trong giai đoạn dậy thì các em phải tập luyện thể dục thể thao đúng cách: các bộ môn bơi, xà đơn giúp tăng chiều cao, thể dục nhịp điệu tạo vóc dáng cân đối cho các bạn nữ…

Kiến thức sinh sản

- Nhóm 2: Tình yêu tuổi học trò nên

hay không nên

GV: Định hướng lại về tình yêu tuổi

học trò, phê phán một số biểu hiện

xấu trong xã hội, khuyến cáo các em

học sinh giữ gìn tình cảm, tình yêu

tuổi học trò trong sáng , lành mạnh

Gia đình và nhà trường không cấm

đoán tình yêu học đường nhưng phê

phán những bạn vì tình yêu mà bỏ bê

học hành, sa đà vào các tệ nạn xã

hội, ảnh hưởng tới tương lai, vi phạm

pháp luật

- Nhóm 3: Vấn đề quan hệ tình dục

và mang thai tuổi dậy thì

GV: Nhắc nhở về hậu quả của quan

sức khỏe vị thành niên: các dấu hiệu tuổi

dậy thì, bảo vệ sức khỏe sinh sản, vệ sinh

cá nhân, đặc biệt lưu ý hiện tượng kinh nguyệt

ở các bạn nữ và mộng tinh ở các bạn nam là một hiện tượng bình thường của tuổi dậy thì

Kiến thức môn giáo dục công dân lớp 10:

Bài 12: Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia đình (giao tiếp trong tình bạn và tình yêu, cách nhìn đúng đắn về tình bạn và tình yêu ở lứa tuổi học đường

hệ tình dục và mang thai tuổi dậy

thì

Đề cập đến một số biện pháp tránh

thai: đặt vòng, sử dụng bao cao su,

viên uống tránh thai, viên uống tránh

thai khẩn cấp…

Các lây nhiễm các bệnh qua đường

tình dục: HIV/AIDS, giang mai, lậu,

viêm gan B…

Bao cao su là biện pháp tránh thai và

phòng các bệnh lây qua đường tình

dục hiệu quả

- Nhóm 4: Vấn đề về tình yêu đồng

giới

GV: Giúp học sinh có cái nhìn đúng

đắn về tình yêu đồng giới, tránh kì

thị phân biệt đối xử

Tuy nhiên chúng ta cũng cần định

hướng lại lối sống của một số không

nhỏ các bạn thanh niên, tránh sự lệch

lạc trong phát triển giới, bởi số

những người đồng giới là rất nhỏ,

Kiến thức sinh sản sức khỏe vị thành niên:

Các biện pháp tránh thai, phòng chống các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục, HIV/ AIDS,

Kiến thức giáo dục

công dân tuyên truyền phổ biến pháp luật: quan hệ tình dục

với trẻ em chưa đủ 16 tuổi là vi phạm pháp luật

Kiến thức giáo dục công dân: tuyên truyền phổ biến pháp luật: bộ luật dân sự

nhìn nhận vấn đề hôn nhân đồng giới Chúng

nhiều người đồng giới là do sai lệch

về lối sống, do môi trường xã hội…

Hôn nhân đồng giới kéo theo nhiều

hệ lụy mà xã hội khó giải quyết

được

GV: Nhận xét đánh giá sự chuẩn bị

của các nhóm Tổng kết tiết học

ta không cấm hôn nhân đồng giới nhưng hiện tại vẫn chưa thừa nhận hôn nhân đồng giới

Dặn dò: (2’)

Làm và nộp bài thu hoạch

Nghiên cứu bài 41 và sưu tầm các hình ảnh và mẫu vật về sinh sản vô tính ở thực vật

7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập

a Kiến thức về sinh trưởng và phát triển của động vật

- Đánh giá hoạt động của nhóm thông qua kết quả của phiếu học tập số 1

- Đánh giá kết quả học tập của nhóm thông qua trò chơi “gắn chữ”

- Đánh giá, cho điểm về hiệu quả làm việc của học sinh qua bài thu hoạch

b Kiến thức giới tính và sinh sản sức khỏe vị thành niên

- Đánh giá kết quả hoạt động của nhóm thông qua báo cáo tìm hiểu theo từng chủ đề về giới tính, sinh sản sức khỏe vị thành niên

8 Các sản phẩm của học sinh

Bài thuyết trình tìm hiểu về giới tính, sinh sản vị thành niên theo chủ đề của 4 nhóm

- Nhóm 1: Thế nào là dậy thì, các dấu hiệu nhận biết dậy thì

- Nhóm 2: Tình yêu tuổi học trò nên hay không nên

- Nhóm 3: Vấn đề quan hệ tình dục và mang thai tuổi dậy thì

- Nhóm 4: Vấn đề về tình yêu đồng giới

PHỤ LỤC

1 Giáo án power point

2 Phiếu học tập

3 Ảnh hoạt động của tiết học