Lựa chọn bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật bỏ nhỏ cho đội tuyển cầu lông nữ trường THPT kim động hưng yên

Kỹ thuật bỏ nhỏ trong Cầu lông được coi là kỹ thuật tấn công vì kỹ thuật này sử dụng tổng hợp yếu lĩnh kỹ thuật của các kỹ thuật khác như: kỹ thuât phòng thủ phải; kỹ thuật phòng thủ trá

TRẦN THỊ DUNG

LỰA CHỌN BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT BỎ NHỎ CHO ĐỘI TUYỂN CẦU LÔNG NỮ TRƯỜNG THPT

KIM ĐỘNG - HƯNG YÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

HÀ NỘI, 5 - 2016

KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT

TRẦN THỊ DUNG

LỰA CHỌN BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT BỎ NHỎ CHO ĐỘI TUYỂN CẦU LÔNG NỮ TRƯỜNG THPT

Tên tôi là: Trần Thị Dung

Sinh viên lớp: K38A - GDTC trường ĐHSP Hà Nội 2

Tôi xin cam đoan đề tài này là của riêng tôi, kết quả nghiên cứu của đề tài không trùng với bất cứ đề tài nào nghiên cứu về vấn đề này trước đây Toàn

bộ những vấn đề được đưa ra bàn luận, nghiên cứu là những vấn đề mang tính thời sự, cấp thiết và đúng thực tế của trường THPT Kim Động - Hưng Yên

Hà Nội, ngày tháng năm 2016

Sinh viên

Trần Thị Dung

HLV : Huấn luyện viên TDTT : Thể dục thể thao

TT : Thứ tự THPT : Trung học phổ thông LVĐ : Lƣợng vận động

VĐV : Vận động viên GDTC : Giáo dục thể chất

Cm : Centimet

Kg : Kilogam

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5

1.1 Những quan điểm cơ bản của Đảng và Nhà nước về công tác giáo dục thể chất 5

1.1.1 Các quan điểm về GDTC 5

1.1.2 Giáo dục thể chất trong nhà trường THPT 7

1.2 Cơ sở huấn luyện kỹ thuật Cầu lông 7

1.3 Cơ sở huấn luyện thể thao thanh thiếu niên 8

1.4 Đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi học sinh THPT 9

1.4.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi THPT 9

1.4.2 Đặc điểm sinh lý 10

1.5 Xu hướng huấn luyện Cầu lông hiện nay 13

1.6 Tác dụng của kỹ thuật bỏ nhỏ đến thi đấu Cầu lông 14

1.6.1 Khái niệm kỹ thuật bỏ nhỏ 15

1.6.2 Phân loại kỹ thuật bỏ nhỏ 15

1.6.3 Tác dụng của kỹ thuật bỏ nhỏ 15

CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 16 2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 16

2.2 Phương pháp nghiên cứu 16

2.2.1 Phương pháp đọc và phân tích tài liệu tham khảo: 16

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn 16

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm 17

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm 17

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 17

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê 18

2.3.2 Địa điểm nghiên cứu 19

2.3.3 Đối tượng nghiên cứu 19

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 20

3.1 Thực trạng chất lượng GDTC trường THPT Kim Động - Hưng Yên 20

3.1.1 Thực trạng công tác GDTC trường THPT Kim Động - Hưng Yên 20

3.1.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường THPT Kim Động - Hưng Yên 20 3.1.3 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ công tác GDTC 21

3.2 Thực trạng sử dụng kỹ thuật bỏ nhỏ trong thi đấu cầu lông của đội tuyển cầu lông nữ trường THPT Kim Động - Hưng Yên 22

3.2.1 Thực trạng hiệu quả của kỹ thuật bỏ nhỏ trong thi đấu cầu lông của đội tuyển Cầu lông nữ trường THPT Kim Động - Hưng Yên 23

3.2.2 Những sai lầm thường mắc của kỹ thuật bỏ nhỏ 24

3.3 Lựa chọn, ứng dụng các bài tập nâng cao kỹ thuật bỏ nhỏ cho đội tuyển cầu lông nữ trường THPT Kim Động - Hưng Yên 25

3.3.1 Lựa chọn các bài tập nhằm nâng cao kỹ thuật bỏ nhỏ cho đội tuyển cầu lông nữ trường THPT Kim Động - Hưng Yên 25

3.3.2 Cơ sở lựa chọn bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật bỏ nhỏ cho đội tuyển cầu lông nữ trường THPT Kim Động - Hưng Yên 26

3.3.3 Phỏng vấn, lựa chọn bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật bỏ nhỏ cho đội tuyển cầu lông nữ trường THPT Kim Động - Hưng Yên 27

3.3.4 Xác định hiệu quả sử dụng của các bài tập được lựa chọn 33

KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ 39

1 Kết luận 39

2 Kiến nghị 39

TÀI LIỆU THAM KHẢO 40

Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường THPTKim Động - Hưng

Yên 21

Bảng 3.2 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho giảng dạy và học tập môn GDTC 22

Bảng 3.3: Thực trạng mức độ sử dụng các kỹ thuật trong thi đấu cầu lông của đội

tuyển cầu lông nữ trường THPT Kim Động - Hưng Yên 23

Bảng 3.4: Thực trạng hiệu quả của kỹ thuật bỏ nhỏ so với các kỹ thuật tấn công khác 24

Bảng 3.5 Kết quả phỏng vấn lựa chọn một số bài tập nâng cao kỹ thuật bỏ nhỏ (n=20) 27

Bảng 3.6 Tiến trình thực nghiệm 34

Bảng 3.7 Kết quả kiểm tra trước thực nghiệm 36

Bảng 3.8 Kết quả kiểm tra sau thực nghiệm 37

Bảng 3.9: So sánh nhịp tăng trưởng kỹ thuật bỏ nhỏ của nhóm đối chứng và

nhóm thực nghiệm 38

ĐẶT VẤN ĐỀ

Thể dục thể thao (TDTT) là hoạt động không thể thiếu được trong đời sống văn hoá của xã hội loài người TDTT đã trở thành một bộ phận hữu cơ của nền văn hoá xã hội, là phương tiện để phát triển thể chất, toàn diện, cân đối, củng cố và tăng cường sức khoẻ, phát triển cân đối hình thái chức năng

cơ thể, phát triển được tố chất vận động, rèn luyện được các phẩm chất tâm lý phục vụ đắc lực cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc TDTT còn là một nhiệm vụ to lớn là mang lại hoà bình, hữu nghị giữa các quốc gia, dân tộc trên thế giới thông qua các thế vận hội Olympic, SeaGames, Á vận hội… Mỗi quốc gia, dân tộc đều muốn thể hiện nền văn hóa truyền thống của dân tộc mình với mục đích cao cả là thắt chặt hơn nữa tinh thần đoàn kết hữu nghị với bạn bè quốc tế

Ngay sau khi cách mạng tháng 8 thành công, Hồ Chí Minh đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục Bác nói : “… Mỗi người dân yếu ớt làm cho cả nước yếu ớt một phần , mỗi người dân mạnh khỏe góp phần làm cho cả nước mạ nh khỏe” [5]

Cầu lông là môn thể thao có vị trí quan trọng như các môn thể thao khác, với đặc trưng cơ bản là thi đấu môn thể thao này đang được phát triển mạnh trên thế giới, Châu Á và đặc biệt là khu vực Đông Nam Á

Ở Việt Nam , cầu lông chiếm một vị trí quan trọng trong hoạt động văn hóa TDTT và được phát triển từ thành thị đến nông thôn , được nhiều người

ưa thích tham gia tập l uyện Tập luyện cầu lông giúp phát triển toàn diện thể chất nâng cao sức khỏe rèn luyện ý chí , đạo đức đặc biệt phù hợp với lứa tuổi giới tính, tầng lớp nhân dân lao động, với dụng cụ, sân bãi tập luyện đơn giản, dễ tập nên phong trào cầu lông phát triển rộng rãi

Để đạt hiệu quả cao trong thi đấu yếu tố sức khỏe , tâm lý, chiến thuật,

kỹ thuật được huấn luyện viên (HLV), vận động viên (VĐV) quan tâm áp dụng trong quá trình tập lu yện để giành chiến thắng Tập luyện thi đấu thể thao không những nâng cao sức khỏe cho người tập , nâng cao thành tích thể thao mà còn mang lại vinh quang cho đất nước Ở SeaGames 24 đoàn thể thao Việt Nam đứng ở vị trí thứ 3 trong bảng xếp hạng 11 nước tham dự Nhưng đến SeaGames 25 thành tích của đoàn thể thao Việt Nam tăng một cách tự hào về số huy chương và vươn lên ở vị trí thứ 2 trong 11 nước tham dự , với những gương mặt điển hình tiêu biểu cho đoàn thể thao Việt Nam như : Nguyễn Tiến Minh , Vũ Thị Hương , Văn Ngọc Tú , Nguyễn Thị Kiệu đó là những gương mặt tiêu biểu cho thể thao Việt Nam , là những nhân tố thúc đẩy thể thao Việt Nam phát triển cao hơn nữa Nhưng để đ ạt được những thành tích đó là nhờ sự cố gắng hết mình của các VĐV , sự quan tâm đúng đắn của Đảng và Nhà nước

Hưng Yên là một tỉnh đang có sự phát triển mạnh , cùng với sự phát triển kinh tế, tỉnh đã nhận thấ y tầm quan trọng của TDTT trong sự phát triển toàn diện của con người cũng như thúc đẩy nền kinh tế văn hóa xã hội Vì thế, tỉnh có sự quan tâm tới công tác phát triển TDTT đặc biệt là phát triển TDTT trong các trường phổ thông, trong đó cầu lông có ý nghĩa quan trọng trong việc rèn luyện, phát triển toàn diện cả về thể chất và tinh thần

Đối với hệ thống kỹ thuật cơ bản của môn Cầu lông bao gồm 4 nhóm

kỹ thuật: Di chuyển, phòng thủ, phát cầu và tấn công Mỗi nhóm kỹ thuật được vận dụng vào từng đường cầu cụ thể và mang lại một sắc thái khác nhau, trong đó đáng chú ý là nhóm kỹ thuật tấn công với các kỹ thuật đập cầu với những đường cầu uy lực và tốc độ cao; đánh cầu cao sâu; đánh cầu lao xa;

bỏ nhỏ; chém cầu…

Kỹ thuật bỏ nhỏ trong Cầu lông được coi là kỹ thuật tấn công vì kỹ thuật này sử dụng tổng hợp yếu lĩnh kỹ thuật của các kỹ thuật khác như: kỹ thuât phòng thủ phải; kỹ thuật phòng thủ trái; kỹ thuật chặn đẩy…Một cách khéo léo, linh hoạt để có thể ăn điểm trực tiếp hoặc tạo ra cơ hội ăn điểm Kỹ thuật bỏ nhỏ được vận dụng nhiều trong thi đấu đôi nam - nữ, thi đấu đôi, khi chuẩn bị đỡ giao cầu dùng để đánh trả đối phương bằng các đường cầu bay thấp, sát lưới và rơi gần lưới bằng mặt phải hoặc trái của vợt

Qua quan sát quá trình tập luyện và thi đấu của đội tuyển Cầu lông nữ trường THPT Kim Động - Hưng Yên tôi nhận thấy kỹ thuật bỏ nhỏ của các

em còn hạn chế , điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân , song cơ bản là do trình độ và khả năng của các em còn chưa cao , việc đầu tư tập luyện của các

em chưa đủ để nâng cao kỹ thuật và thành tích

Qua quá trình nghiên cứu tài liệu, chúng tôi thấy có một số đề tài

nghiên cứu về cầu lông như: Nguyễn Ngọc Điệp K33(2011) GDTC “Lựa

chọn và ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đập cầu cho nam vận động viên đội tuyển cầu lông trường THPT Nguyễn Đăng Đạo Tiên Du - Bắc Ninh’’, Lò Văn Cương K37 (2015) GDTC “Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật bật nhẩy đập cầu cho đội tuyển nữ Cầu lông trường THPT Gia Lộc - Hải Dương, … Ở trường ĐHSP Hà Nội 2, tuy nhiên

các đề tài mới chỉ nghiên cứu tổng quát về kỹ thuật đập cầu mà chưa có đề tài nào đề cập đến kỹ thuật bỏ nhỏ

Trên cơ sở phân tích ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề tôi mạnh dạn lựa chọn một số bài tập nhằm phát triển kỹ thuật bỏ nhỏ trong huấn luyện cho đội tuyển cầu lông nữ nhằm khẳng định hiệu quả của hệ thống bài tập đó tạo tiền đề cho các em phát triển, đạt thành tích cao trong thi đấu thể thao

Từ đó chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:

“Lựa chọn bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ t huật bỏ nhỏ cho đội tuyển Cầu lông nữ trường THPT Kim Động - Hưng Yên’’

*Mục đích nghiên cứu:

Nhằm xác định được một số bài tập có tác dụng hoàn thiện và nâng cao hiệu quả kỹ thuật bỏ nhỏ trong thi đấu cho đội tuyển cầu lông nữ trường THPT Kim Động - Hưng Yên, qua đó góp phần cho sự phát triển môn cầu lông ở trường THPT Kim Động nói riêng và tỉnh Hưng Yên nói chung

*Giả thiết khoa học:

Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật

bỏ nhỏ cho đội tuyển cầu lông nữ trường THPT Kim Động - Hưng Yên Các bài tập này nhằm nâng cao năng lực thi đấu của VĐV, hoàn thiện một cách toàn diện các kỹ thuật cá nhân của đội tuyển cầu lông nữ Nếu thực hiện tốt các bài tập mà tôi đã nghiên cứu thì sẽ nâng cao hiệu quả kỹ thuật bỏ nhỏ trong tập luyện và thi đấu cho đội tuyển Cầu lông nữ trường THPT Kim Động

- Hưng Yên

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Những quan điểm cơ bản của Đảng và Nhà nước về công tác giáo dục thể chất

1.1.1 Các quan điểm về GDTC

Trong suốt quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm Giáo dục Đào tạo, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu Trong đó công tác GDTC đặc biệt được quan tâm và chú trọng Qua các chặng đường cách mạng, Đảng ta mà người đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có những quan điểm nhất quán và vô cùng đúng đắn về công tác TDTT

Ngày 27 tháng 03 năm 1946 lời kêu gọi toàn dân tập thể dục của Bác

đã phát ra như một bản tuyên ngôn về TDTT Hưởng ứng lời kêu gọi của Bác,

khắp nơi trên cả nước giấy lên phong trào khỏe để kháng chiến, kiến quốc

TDTT đã góp một phần đáng kể đưa cuộc kháng chiến chống Pháp và chống

Mĩ đến thắng lợi vẻ vang

Thời kỳ xây dựng XHCN ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất đất nước

ở miền Nam, từ năm 1954 - 1975, Đảng ta đã khẳng định chiến lược phát triển TDTT trong Nghị quyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III là

“phát triển TDTT, nâng cao sức khỏe nhân dân, góp phần xây dựng và bảo vệ

miền Bắc xã hội chủ nghĩa, giải phóng miền Nam”…[6] Sau Đại hội Đảng

lần thứ III năm 1961, Bác Hồ đã viết thư cho Hội nghị cán bộ TDTT miền Bắc Một lần nữa Hồ Chủ Tịch nhắc đến tầm quan trọng của TDTT đối với việc nâng cao sức khỏe cho mọi người

Ngày 21 tháng10 năm 2002, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị 17/CT-TW về phát triển TDTT đến năm 2010 đã nêu rõ phương hướng và nhiệm vụ, giải pháp thực hiện việc đẩy mạnh phong

trào TDTT rộng khắp trong cả nước Với thể thao trường học Chỉ thị nêu:

“ Đẩy mạnh hoạt động TDTT ở trường học tiến tới đảm bảo mỗi trường đều có giáo viên Thể dục chuyên trách và lớp học đúng tiêu chuẩn, tạo điều kiện nâng cao chất lượng GDTC xem đây là một tiêu chí xét công

Ngày 30 tháng 04 năm 1975 cả nước hoàn toàn giải phóng, non sông thu về một mối Đứng trước sứ mệnh lịch sử mới, Đảng ta đã đề ra chiến lược trong văn kiện Đại hội Đảng lần thứ VI, VII, VIII, IX và hiến pháp Nước cộng hòa XHCN Việt Nam năm 1992 cụ thể hóa đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước Đảng và Nhà nước đã ra chỉ thị 36/CT - TW ngày 24

tháng 03 năm 1994 về công tác TDTT: “ phong trào thể dục thể thao từng

bước được mở rộng với nhiều hình thức, nhiều môn thể thao dân tộc được khôi phục và phát triển; một số môn thể thao đạt thành tích đáng khích lệ; cơ

sở vật chất, kỹ thuật thể dục thể thao ở một số địa phương và ngành đã được chú ý đầu tư nâng cấp, xây dựng mới trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới của Đảng ” [2]

Ngày 02/04/1998, thường vụ Bộ chính trị ra thông tư số 03/TT - TW về tăng cường lãnh đạo công tác TDTT, thông tư yêu cầu các tổ chức, cơ quan, ban ngành đoàn thể, tiếp tục quán triệt thực hiện tốt các quan điểm, mục tiêu

và giải pháp lớn về công tác TDTT theo tinh thần chỉ thị 36/CT - TW của Ban

Bí thư Trung ương Đảng khóa VII

Qua những quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về công tác TDTT, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với nền TDTT nước nhà Điều này đã tạo ra động lực mạnh mẽ cho việc phát triển sự nghiệp TDTT của nước ta trong hiện tại và tương lai

1.1.2 Giáo dục thể chất trong nhà trường THPT

Cùng với sự phát triển của các môn học khác, môn thể dục trong nhiều trường THPT hiện nay cũng đặc biệt được các cơ quan ban ngành quan tâm và đầu tư Môn học thể dục ở trường THPT với các nội dung như: nhảy cao, nhảy

xa, cầu lông, đá cầu, đẩy tạ, trang bị cho học sinh những kiến thức, kỹ năng giúp cho học sinh biết tập luyện TDTT Từ đó góp phần phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam, có đủ sức khỏe, trí thông minh để hoàn thành nhiệm vụ học tập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc sau này

1.2 Cơ sở huấn luyện kỹ thuật Cầu lông

Trong huấn luyện kỹ thuật Cầu lông việc nắm vững kỹ thuật ở mỗi VĐV trong từng giai đoạn huấn luyện cụ thể là nhiệm vụ quan trọng trong công tác huấn luyện Mỗi giai đoạn khác nhau, đối tượng tập luyện khác nhau thì những yêu cầu của công tác huấn luyện kỹ thuật cũng khác nhau Quá trình này đòi hỏi phải được tuân thủ các nguyên tắc của giảng dạy và huấn luyện thể thao, đỉnh cao của công tác huấn luyện kỹ thuật cho VĐV là giúp cho họ thực hiện các hành vi kỹ thuật động tác ở mức tự động hoá, động tác trở thành kỹ xảo Một yêu cầu đối với công tác huấn luyện là phải áp dụng nhiều dạng của kỹ thuật để sao cho quá trình thực hiện động tác đánh cầu làm cho đối phương khó phán đoán được ý đồ của mình Ngoài việc huấn luyện kỹ thuật cần chú ý tới đặc điểm cá nhân của từng VĐV để xây dựng "kỹ thuật cá nhân" cho phù hợp giúp họ có thể phát huy được hết khả năng của bản thân mình để đạt thành tích thể thao cao nhất

Tập luyện kỹ thuật Cầu lông với tính chất đối kháng của huấn luyện thi đấu, những thay đổi mang tính chất tình huống trong hoạt động thi đấu của VĐV Cầu lông, đòi hỏi VĐV mới có thể giành được ưu thế để tiến tới giành được thắng lợi trong thi đấu

Muốn có được hệ thống kỹ thuật ổn định thì cần phải có quá trình huấn luyện tốt, huấn luyện viên giỏi, VĐV phải tuân thủ những yêu cầu, hướng dẫn của huấn luyện viên, giáo viên và đảm bảo thực hiện tốt các nguyên tắc yêu cầu của buổi tập Trong tập luyện, cần chú trọng việc củng cố và nâng cao tập luyện các bài tập kỹ thuật Động tác kỹ thuật lúc đầu còn bỡ ngỡ, động tác thực hiện có thể không chuẩn xác, lúc đó việc ứng dụng trong thi đấu sẽ đạt hiệu quả cao Sự lặp lại một động tác cho thuần thục có khi nhanh, có khi chậm tuỳ thuộc vào khả năng của từng người và phương pháp tập luyện Điều quan trọng ở đây là VĐV phải kiên trì tập đi, tập lại nhiều lần, đồng thời nâng cao dần độ khó của động tác để có thể hình thành "cảm giác thi đấu" chính xác việc lặp lại chính là quá trình chuyển từ lượng thành chất

1.3 Cơ sở huấn luyện thể thao thanh thiếu niên

Để huấn luyện tốt khả năng sử dụng kỹ thuật bỏ nhỏ của VĐV trẻ thì trước hết phải nói đến công tác giảng dạy thể thao cho thanh thiếu niên là quá trình giảng dạy diễn ra trên một cơ thể cân đối, trưởng thành và phát triển Điều

đó làm công tác giảng dạy cho VĐV, học sinh năng khiếu trẻ thêm phức tạp và đòi hỏi phải nắm vững các đặc điểm sinh lý, tâm lý lứa tuổi cũng là áp dụng phù hợp với mục tiêu và nhiệm vụ giảng dạy Trong giảng dạy thể thao thanh thiếu niên cần phải đặc biệt lưu ý đến sự phù hợp giữa LVĐ quá sức có thể làm cạn kiệt khả năng dự trữ của cơ thể dẫn tới những hiện tượng rối loạn bệnh lý

Đối với cơ thể thanh thiếu niên, tập luyện nóng vội, rút ngắn giai đoạn

sử dụng các bài tập chuyên môn hạn hẹp cũng có thể gây ra những ảnh hưởng xấu Vì vậy những bài tập phát triển toàn diện với một số LVĐ tối ưu phải được ưu tiên sử dụng trong các chương trình giảng dạy thể thao thanh niên Khả năng vận động của cơ thể thanh thiếu niên ngắn hơn so với người lớn Tuy nhiên VĐV thanh thiếu niên vẫn cần phải được khởi động đủ và kỹ để

phòng chấn thương và đảm bảo phát huy hết chức năng Quá trình mệt mỏi,

dự trữ đường của VĐV trẻ giảm sút hơn so với người lớn

Ở lứa tuổi này còn ảnh hưởng tới tính chất của các quá trình hồi phục của cơ sau vận động, sau các bài tập yếm khí thời gian ngắn, sự hồi phục khả năng vận động Các chức năng sinh lý và dinh dưỡng ở trẻ em xảy ra nhanh hơn so với người lớn Sau các bài tập kéo dài có tính chất phát triển sức bền, các VĐV thanh thiếu niên hồi phục chậm hơn so với người lớn

1.4 Đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi học sinh THPT

1.4.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi THPT

Tâm lý đóng vai trò hết sức quan trọng, nhất là trong thi đấu nó cùng các yếu tố khác như kỹ thuật, chiến thuật, thể lực tạo nên thành tích thể thao Cầu lông là môn thể thao đòi hỏi sự nỗ lực ý chí cao, khả năng hoạt động của

hệ thần kinh và cơ bắp dẻo dai, bền bỉ

Ở lứa tuổi này các em có những bước phát triển lớn về thể chất và tinh thần, có những đặc điểm nổi bật là sự hình thành giới tính, đang tách dần tuổi thơ ấu để chuyển sang giai đoạn trưởng thành Do đó ở thời kỳ này, các em được hình thành những phẩm chất mới về ý chí, tình cảm tạo điều kiện để chuẩn bị thành người lớn

Các hoạt động trí tuệ và học tập của các em đang phát triển mạnh mẽ so với các lứa tuổi thấp hơn, do vậy sự ghi nhớ trừu tượng của các em phát triển hơn hẳn

Ở lứa tuổi này, học tập được thúc đẩy bởi nhiều động cơ mà ý nghĩa nhất là động cơ thực tiễn, xuất phát từ những động cơ đúng đắn và rất nhạy cảm với những cái mới đã thúc đẩy các em có thái độ tự giác, tích cực trong tập luyện duy trì thể trạng và năng lực hoạt động TDTT Nếu các em có động

cơ đúng đắn sẽ tích cực tập luyện, thi đấu để thực hiện mục đích hoạt động

TDTT Đây là điều mà các giáo viên, huấn luyện viên cần chú ý, định hướng cho các em để xây dựng thái độ đúng đắn, tạo hứng trong học tập, nâng cao chất lượng giờ học GDTC

Do đặc điểm trí nhớ đối với lứa tuổi học sinh THPT khá tốt nên giáo viên có thể sử dụng phương pháp trực quan, kết hợp với giảng giải phân tích các chi tiết kỹ thuật động tác, giải thích rõ ý nghĩa cũng như cách sử dụng các phương tiện, phương pháp trong GDTC để các em có thể tự tập một cách độc lập trong thời gian nhàn rỗi

Mặt khác phần lớn các em chỉ tập trung học một số môn có liên quan tới nghề của mình trong tương lai, chưa chú tâm vào các môn học khác hoặc chỉ lấy điểm trung bình Do vậy, giáo viên và HLV cần giúp cho học sinh hiểu được ý nghĩa, tác dụng và nhiệm vụ GDTC trong nhà trường phổ thông

Ngoài ra ở lứa tuổi này giáo viên và HLV có được thiện cảm và sự tôn trọng của các em thì đó là một trong những điều kiện thuận lợi cho công tác giảng dạy và huấn luyện, giáo viên cần phải là người thân thiện và gương mẫu

Do vậy việc nắm vững những đặc điểm tâm lý lứa tuổi là điều rất quan trọng đối với các giáo viên và HLV Cần phải thường xuyên quan sát, giáo dục phù hợp trên cơ sở tích cực, sáng tạo, biết điều chỉnh và tổ chức hoạt động cho các em, tạo điều kiện phát triển tốt khả năng của mình, giáo dục các

em trở thành con người có năng lực và nhân cách tốt

1.4.2 Đặc điểm sinh lý

Ở lứa tuổi này có bước phát triển nhảy vọt, cơ thể có những biến đổi đa dạng về cấu tạo, chức năng sinh lý dưới tác dụng của nhiều yếu tố như môi trường sống, di truyền và quá trình tập luyện TDTT Những ảnh hưởng tới người tập do hoạt động tập luyện cần phù hợp với đặc điểm giới tính và lứa tuổi, trình độ tập luyện của đối tượng Do đó việc nghiên cứu, tìm hiểu các

đối tượng là việc hết sức quan trọng, nó đóng góp tích cực vào việc tập luyện, thi đấu của VĐV để nâng cao thành tích

* Hệ thần kinh:

Trong thời kỳ này, hệ thần kinh phát triển mạnh và hoàn chỉnh hơn, khả năng tư duy và khả năng phân tích tổng hợp cũng phát triển rất mạnh, thuận lợi cho việc hình thành phản xạ có điều kiện… Do sự hoạt động mạnh của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yên… làm cho sự hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế, sự ức chế không cân bằng sẽ làm cho các em bị khuếch tán, động tác thừa nhiều, sức chú ý tập trung kém dễ mệt mỏi và ảnh hưởng tới hoạt động TDTT Vì quá trình giảng dạy, huấn luyện cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện, nên thị phạm nhiều nội dung để buổi học thêm sinh động và đa dạng hóa Có thể xen kẽ vào các trò chơi và thi đấu để hệ thần kinh tăng hưng phấn nhịp nhàng và thích hợp

* Hệ tuần hoàn:

Đang trên đà phát triển mạnh để kịp với sự phát triển của toàn thân, nhưng còn thiếu cân đối gây nên sự mất thăng bằng tạm thời ở các bộ phận cơ thể như sự mất thăng bằng giữa hệ tim và mạch máu Do tim của các em phát triển chậm hơn so với mạch máu, cơ năng hoạt động điều tiết của tim chưa tốt, sự co bóp của tim còn yếu Hoạt động quá nhiều, căng thẳng dẫn đến mệt mỏi, kích thước tương đối và tuyệt đối của tim tăng dần theo lứa tuổi, kích thước tim của các em chịu ảnh hưởng rất lớn của quá trình tập luyện Nếu tập luyện thường xuyên sẽ tăng khả năng chịu đựng với khối lượng cao nhưng cần chú ý cho VĐV trong quá trình tập luyện phải tuân thủ theo nguyên tắc từ khối lượng nhỏ đến khối lượng lớn, tránh tăng khối lượng đột ngột sẽ làm ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển của mạch máu

* Hệ hô hấp:

Phổi của các em phát triển nhanh nhưng không đều, nhất là khoang ngực nhỏ, hẹp nên các em thường thở nhanh và không ổn định Dung tích sống nhỏ hơn người lớn, dung tích sống của nữ là 3200cm3

Dung tích sống cũng như thông khí phổi và khả năng hấp thụ ôxy tối đa kém hơn người lớn, khi vận động căng thẳng chủ yếu tăng ở tần số hô hấp để tăng lượng thông khí phổi Do vậy cơ thể dễ bị mệt mỏi, khi huấn luyện không thể huấn luyện cực hạn, phải chú ý nhịp điệu và độ sâu hô hấp Như vậy mới có thể hoạt động với cường độ lớn và lâu dài

* Hệ tiêu hóa:

Phát triển tốt hiệu quả hấp thụ các chất qua đường tiêu hóa cao, VĐV ở lứa tuổi này đang trong đà phát triển mạnh mẽ về thể chất và tinh thần nên cần được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng tránh giảm sút trọng lượng của cơ thể Vì vậy, cần có chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt hợp lý

* Hệ bài tiết:

Chịu sự tác động của các tuyến nội tiết, có tác dụng đối với sự điều hòa thân nhiệt, do tiêu hóa và bài tiết tốt nên ở lứa tuổi này các em có khả năng phục hồi rất nhanh so với người lớn

* Hệ vận động:

+ Xương: Đang ở thời kỳ phát triển tốt so với cơ, chiều cao của các em

ở giai đoạn này có thể đạt 8 - 10cm/1 năm, tỷ lệ chất vô cơ trong xương tăng lên đáng kể, song xương của các em vẫn đang trong giai đoạn phát triển mạnh

mẽ về chiều dài, lớp sụn của các khớp dày, tính co duỗi của nang khớp và gân khớp lớn Do vậy, việc tập luyện TDTT có tác dụng tốt đến sự phát triển của

hệ xương, tuy nhiên cần phải chú ý đến tư thế, sự cân đối trong hoạt động để

tránh sự hoạt động sai lệch của xương và cong vẹo cột sống, tránh không để các em mang vác vật quá nặng hoặc làm các động tác tĩnh quá lâu, quá căng thẳng, sẽ làm cho xương dễ phát triển dị hình và kìm hãm sự phát triển chiều dài của xương

+ Cơ: Hệ thống cơ phát triển chậm so với xương, khối lượng cơ tăng lớn

rất nhanh, đàn tính cơ tăng, nhưng cơ tăng không đều chủ yếu là phát triển cơ nhỏ và dài, do đó khi cơ hoạt động dễ dẫn đến mệt mỏi, với sự phát triển thiếu cân đối nên khi tập luyện, HLV phải chú ý phát triển cơ bắp cân đối cho các em

+ Khớp:

Sụn khớp là “cốt lõi” của hệ vận động, khớp bất động giúp xương tạo thành hộp, khối để bảo vệ nội quan và nâng đỡ xương

- Khớp bán động giúp xương tạo thành 2 khoang bảo vệ, ngoài ra cũng

có vai trò quan trọng đối với việc giúp cơ thể mềm dẻo cho dáng đi và lao động phức tạp

- Khớp động đảm bảo sự linh hoạt của tay, chân

1.5 Xu hướng huấn luyện Cầu lông hiện nay

Cầu lông là một môn thể thao thi đấu gián tiếp mang tính cá nhân, di chuyển liên tục trên một diện tích lớn và thực hiện những động tác phức tạp, hoạt động trong thời gian dài, chính vì vậy mà yêu cầu của môn Cầu lông là phát triển tốt các tố chất vận động, sức nhanh, sức mạnh, sức bền và khéo léo

có tâm lý thi đấu tốt, ý chí vững vàng đó là những yếu tố quan trọng cấu thành tạo nên thành tích cao Để có được những tố chất đó VĐV cần phải được tập luyện bền bỉ, lâu dài với cường độ và khối lượng lớn

Như chúng ta đã biết để đạt được thành tích thể thao cao trong thời đại nền kinh tế - văn hoá - khoa học Phát triển người huấn luyện viên, giáo viên, hướng dẫn viên không ngừng vận dụng những tiến bộ, thành tựu khoa học kỹ

thuật vào nghiên cứu cũng như sử dụng trong tập luyện Bên cạnh đó người ta vận dụng huấn luyện với một khối lượng bài tập khổng lồ để đạt thành tích cao trong thi đấu Ngoài các bài tập chuyên môn ra còn sử dụng rất nhiều các bài tập có tác dụng rất lớn nhằm nâng cao kỹ năng, kỹ xảo VĐV Như chúng

ta đã biết bài tập bổ trợ là những hành động vận động tạo nên nền tảng chuyên môn để hoàn thiện tiếp tục một hoạt động thể thao nào đó

Trong xã hội hiện nay xu hướng huấn luyện Cầu lông rất phong phú và

đa dạng, áp dụng mọi thành tựu triệt để của khoa học kỹ thuật vào huấn luyện

và tăng về khối lượng cũng như thời gian để đạt được thành tích cao trong môn chuyên sâu

Trong huấn luyện Cầu lông hiện nay người huấn luyện viên, giáo viên

sử dụng một khối lượng huấn luyện rất lớn trong thời gian dài để nó phát huy tối đa năng lực cơ thể trong khoảng thời gian ngắn nhất để đạt được thành tích cao trong thi đấu

1.6 Tác dụng của kỹ thuật bỏ nhỏ đến thi đấu Cầu lông

Cầu lông là một môn thể thao mang tính đối kháng gián tiếp và mang tính cá nhân VĐV phải luôn thay đổi các động tác đánh cầu để tạo ưu thế đẩy đối phương vào thế bị động và giành điểm

Qua quá trình quan sát trong tập luyện thi đấu trên băng hình của các VĐV ở tỉnh cũng như các giải trong nước chúng tôi thấy trong một trận đấu VĐV sử dụng kỹ thuật bỏ nhỏ để giành được ưu thế và giành điểm chiếm từ

60 - 70% Như vậy, trong quá trình thi đấu Cầu lông ngoài các yếu tố chiến thuật, kỹ thuật, thể lực, tâm lý thì kỹ thuật bỏ nhỏ cũng là một yếu tố quan trọng góp phần tạo nên thành tích thể thao đỉnh cao Đó là yếu tố quan trọng tạo lên thành thành tích và cần được chúng ta quan tâm và áp dụng trong huấn luyện

1.6.1 Khái niệm kỹ thuật bỏ nhỏ

Bỏ nhỏ là sử dụng tổng hợp kỹ thuật cơ bản để đánh trả đối phương bằng các đường cầu bay thấp sát lưới, rơi gần lưới bằng các đường cầu chéo sát góc lưới hoặc chặn đường cầu rơi ngay sát mép lưới

1.6.2 Phân loại kỹ thuật bỏ nhỏ

Tuỳ thuộc vào điểm rơi của cầu mà phân biệt: cầu rơi sát lưới và cầu rơi quanh vạch ngang đứng phát cầu; tuỳ vào tư thế tay khi đánh cầu ta phân biệt: bỏ nhỏ thuận tay và bỏ nhỏ trái tay

CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này chúng tôi đặt ra và giải quyết các nhiệm vụ:

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ trên, chúng tôi sử dụng các phương pháp sau:

2.2.1 Phương pháp đọc và phân tích tài liệu tham khảo

Qua đọc và phân tích tài liệu, sách giáo khoa, các chương trình huấn luyện, tiến trình giảng dạy tôi sử dụng phương pháp này để tổng hợp và phân tích tài liệu có liên quan nhằm tìm hiểu sâu hơn cơ sở lý luận, các bài tập huấn luyện cũng như tìm hiểu và hiểu biết được thêm về các đặc điểm tâm, sinh lý đối tượng nghiên cứu Từ tất cả luận cứ, luận điểm trên chúng tôi tiến hành chọn và xây dựng các bài tập phù hợp với đặc điểm đối tượng nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật bỏ nhỏ

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Để đảm bảo cho đề tài mang tính khoa học và thực tiễn chúng tôi trực tiếp phỏng vấn các thầy, cô giáo trong bộ môn cầu lông có kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy, các huấn luyện viên, chuyên gia có thâm niên công tác Để có

ý kiến về những bài tập mà chúng tôi đánh giá chất lượng tốt, nhằm đưa vào tập luyện nâng cao hiệu quả kỹ thuật bỏ nhỏ

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Quan sát là phư ơng pháp nghiên cứu mà trong đó các nhà nghiên cứu tiếp cận với chính bản thân đối tượng nghiên cứu Để đánh giá một cách khách quan và chính xác các nhiệm vụ đặt ra trong đề tài chúng tôi đã trực tiếp quan sát một số trận đấu của Hội khoẻ Phù Đổng huyện, Hội khoẻ Phù Đổng tỉnh…Và đặc biệt trong đợt thực tập tại tỉnh Hưng Yên được trực tiếp theo dõi các em trong đội tuyển tập luyện và thi đấu Để thu thập những số liệu, tài liệu, sự kiện cụ thể tập trung cho quá trình diễn biến của đối tượng

và tìm ra những điểm mạnh và yếu trong quá trình tập luyện và thi đấu Trên cơ sở đó lựa chọn những bài tập đặc trưng, sắp xếp theo hệ thống khoa học, hợp lý

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Chúng tôi đã sử dụng phương pháp này nhằm mục đích đánh giá việc sử dụng kỹ thuật bỏ nhỏ cho đội tuyển cầu lông nữ một cách chính xác và khả quan

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Sau khi nghiên cứu cơ sở lý luận và lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật bỏ nhỏ chúng tôi sử dụng là phương pháp thực nghiệm

so sánh nhằm mục đích kiểm nghiệm tính hiệu quả và mức độ phù hợp các bài tập đã lựa chọn trên đối tượng nghiên cứu

Quá trình thực nghiệm được chúng tôi tiến hành như sau:

Lấy tổng số 20 VĐV nữ chia thành 2 nhóm: Đối chứng và thực nghiệm, mỗi nhóm gồm 10 VĐV, thời gian thực nghiệm là 6 tuần Nhóm thực nghiệm tập theo giáo án là các bài tập chúng tôi đã lựa chọn, còn nhóm đối chứng tập theo giáo án chung