Bài 15 - Đông máu và nguyên tắc truyền máu

Tế bào máu Huyết tương vỡ enzim Chất sinh tơ máu Ca 2+ Huyết thanh Kh ối m áu đông... Tế bào máu Huyết tương vỡ enzim Chất sinh tơ máu Ca 2+ Huyết thanh Khối máu đông Tơ máu Hồng cầu Bạ

Sinh học 8

G iáo viên: Nguyễn Thị Bích Thuỷ Trường THCS Nguyễn Văn Cừ

KIỂM TRA BÀI CŨ

? Bạch cầu đã tạo nên những hàng rào phòng thủ nào để bảo vệ

cơ thể?

Đáp Bạch cầu bảo vệ cơ thể bằng 3 cơ chế:

- Sự thực bào: Bạch cầu hình thành chân giả bắt, nuốt và tiêu hoá vi khuẩn.

- Tế bào B: Tiết kháng thể để vô hiệu hoá kháng nguyên.

- Tế bào T: Phá huỷ tế bào cơ thể đã bị nhiễm bệnh.

TIẾT 14

I Đông máu

Tế bào máu

Huyết tương

vỡ enzim

Chất sinh tơ máu

Ca 2+

Huyết thanh

Kh ối

m áu đông

Tế bào máu

Huyết tương

vỡ enzim

Chất sinh tơ máu

Ca 2+

Huyết thanh

Khối máu đông

Tơ máu

Hồng cầu Bạch cầu Tiểu cầu

Sơ đồ đông máu

Thảo luận nhóm( 4 p ) Câu 1 Sự đông máu có ý nghĩa gì đối với sự sống?

Câu 2 Sự đông máu liên quan tới yếu tố chủ yếu nào của máu?

Câu 3 Máu không chảy ra khỏi mạch nữa là nhờ đâu?

Câu 4 Tiểu cầu đóng vai trò gì trong quá trình đông máu?

Giúp cơ thể tự bảo vệ chống mất nhiều máu khi bị thương Sự đông máu liên quan tới hoạt động của tiểu cầu là chủ yếu Máu không chảy ra khỏi mạch là do tơ máu kết mạng lưới

ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông bịt kín vết thương.

Khi vỡ tiểu cầu giải phóng enzim giúp hình thành búi tơ

máu ôm giữ các tế bào máu để tạo thành khối máu đông.

Câu 1 Sự đông máu có ý nghĩa gì đối với sự sống?

Đáp

Chất sinh tơ máu

Vỡ Enzim

Tơ máu

Ca 2+

Huyết thanh

Khối máu đông

 - Đông máu là hiện tượng hình thành khối máu đông bịt

kín vết thương

- Ý nghĩa: Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương

? Vì sao máu chỉ đông khi chảy ra khỏi mạch, còn lưu thông ở trong mạch thì không bị đông?

Trả lời

- Trong mạch do thành mạch trơn, nhẵn nên tiểu cầu không

bị vỡ do đó không giải phóng enzim biến chất sinh tơ máu

TIẾT 14

II Các nguyên tắc truyền máu

1 Các nhóm máu ở người

 - Có 2 loại kháng nguyên trên hồng cầu là A và B

- Có 2 loại kháng thể trong huyết tương là α (gây kết dính

A) và β (gây kết dính B)

I Đông máu

- Ở người có 4 nhóm máu chính: O, A, B, AB

Các nhóm máu Kháng nguyên trên

hồng cầu Kháng thể trong huyết tương

O

A B AB

α gây kết dính A

β gây kết dính B

TIẾT 14

Hãy hoàn thành sơ đồ cho và nhận giữa các nhóm máu ở người

O O

A A

B B

AB AB

O O

A A

B B

AB AB

Sơ đồ cho và nhận giữa các nhóm máu ở người



Câu 1: Máu có cả kháng nguyên A và B có truyền cho nhóm máu O được không? Vì sao?

Câu 2 : Máu không có kháng nguyên A và B có truyền cho nhóm máu O được không?

Vì sao?

I Đông máu

II Các nguyên tắc truyền máu

1 Các nhóm máu ở người

2 Các nguyên tắc cần tuân thủ khi truyền máu Thảo luận nhóm( 3p )

Câu 3: Máu có nhiễm các tác nhân gây bệnh( Virut viêm gan B, virut HIV có đem truyền cho người khác được không? Vì sao?

TIẾT 14

I Đông máu

II Các nguyên tắc truyền máu

1 Các nhóm máu ở người .

2 Các nguyên tắc cần tuân thủ khi truyền máu

 - Làm xét nghiệm trước khi truyền để chọn loại máu

truyền cho phù hợp, tránh tai biến( hồng cầu người cho bị

kết dính trong huyết tương người nhận)

- Tránh bị nhận máu nhiễm các tác nhân gây bệnh

TIẾT 14

TIẾT 14

Ở Việt Nam lấy ngày 7/4 là ngày

HIẾN MÁU NHÂN ĐẠO

1.Tình huống: một người bị thương rất nặng, mất nhiều máu

được người nhà đưa đến bệnh viện Để cứu sống nạn nhân ngay lập tức bác sĩ cho truyền máu Cách làm đó khiến người nhà rất băn khoăn lo lắng Em hãy giải thích để người nhà nạn nhân

yên tâm.

1 Chọn cụm từ thích hợp để điền vào chỗ trống trong các câu sau:

Đông máu là một cơ chế bảo vệ cơ thể (1)

Sự đông máu có vai trò quan trọng của (2)

Khi truyền máu cần .(3)

để tránh tai biến

chống mất máu tiểu cầu

tuân thủ nguyên tắc truyền máu

B