- Biến đổi khí hậu làm thay đổi môi trường tự nhiên làm cho: + Nhiều loài vật sẽ di cư sang các vùng sinh sống khác + Các loài sinh vật thay đổi cách thức sinh tồn của mình + Nhiều loà
Trang 1GIÁO DỤC ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀO CÁC MÔN HỌC : KHOA HỌC, LỊCH SỬ VÀ
ĐỊA LÍ
Đà Nẵng, tháng 8 năm 2013
Trang 2Môn Khoa học
1 Mục tiêu:
Giáo dục biến đổi khí hậu trong môn Khoa học nhằm:
- Củng cố, khắc sâu, mở rộng những hiểu biết
sơ đẳng về biến đổi khí hậu: ( nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu, biến đổi khí hậu đang diễn ra như thế nào, tác động của biến đổi khí hậu đến Việt Nam như thế nào và ứng phó với biến đổi khí hậu ).
Trang 3Môn Khoa học
1 Mục tiêu:
-Xác định trách nhiệm cá nhân trong việc góp phần làm giảm nhẹ và thích ứng với biến đổi khí hậu
- Hình thành và phát triển tình cảm yêu quý, gần gũi với thiên nhiên và lối sống thân thiện với môi trường.
-Có khả năng tham gia một số hoạt động ứng
phó với biến đổi khí hậu phù hợp với lứa tuổi.
- Thuyết phục bạn bè và người thân cùng tham gia các hoạt động ứng phó với BĐKH.
Trang 4Môn Khoa học
2 Phương thức tích hợp:
A Tích hợp ở mức độ bộ phận:
Đối với môn Khoa học ở nội dung các bài học
và các hoạt động học tập cụ thể được coi là có khả năng tích hợp ở mức độ bộ phận khi chỉ có một phần nội dung của bài có liên quan tới nội dung giáo dục BĐKH, với những bài này, giáo viên cần lựa chọn những nội dung kiến thức tiêu biểu, thiết thực, ngắn gọn, phù hợp để lồng ghép một cách nhẹ nhàng, có hiệu quả mà không ảnh hưởng đến nội dung chính của bài học.
Trang 5Những liên hệ mở rộng này cần lựa chọn trọng điểm, tránh gượng ép , lan man không tập trung.
Trang 6- Dạy bơi cho học sinh ( bơi là một kĩ năng quan trọng giúp trẻ
em có thể tự bảo vệ mình trong mùa bão lũ )
Trang 7- Nhiệt độ tăng làm cho mưa trở nên thất thường, phân bố lượng mưa ở các vùng
có sự thay đổi Những vùng mưa nhiều, lượng mưa trở nên nhiều hơn, cường độ mưa lớn hơn Các vùng hạn trở nên khô hạn hơn Hạn hán trong mùa hanh khô làm nguy cơ cháy rừng.
- Không vứt rác, túi nilon, và các chất thải xuống sông, hồ, kênh rạch làm ô nhiễm nguồn nước Tham gia tuyên truyền về tiết kiệm nước, bảo vệ nguồn nước sạch.
Trang 8là khí nhà kính Các khí nhà kính chính bao gồm: Hơi nước, dioxit cacbon (CO2), mêtan (CH4), nitơ oxit N2O), ôzôn và các hợp chất halocacbon Các khí nhà kính có thể phát sinh
từ tự nhiên và từ hoạt động sản xuất công nghiệp.
- Thiên tai và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng nhiều và khó kiểm sóạt, những năm vừa qua hàng loạt hiện tượng thời tiết hiếm gặp
đã xuất hiện ở nước ta Áp thấp nhiệt đới đã xuất hiện ở Nam bộ vào giữa tháng 1 trong khi mùa bão ở Nam bộ lại thường kết thúc vào cuối tháng 11 hàng năm ( những hiện tượng này là biểu hiện của BĐKH).
- Bài: 30, 32,
35, 36
- Bài: 38
Trang 9- Ánh sáng mặt trời xuyên qua bầu khí quyển sưởi ấm trái đất, một phần năng lượng ánh sáng phản xạ lại không gian, phần năng lượng ánh sáng còn lại làm bề mặt trái đất nóng lên và phát nhiệt vào bầu khí quyển, một phần nhiệt bị các khí nhà kính giữ lại làm trái đất ấm hơn Quy trình này được gọi là hiệu ứng nhà kính
- Bài: 40
- Bài: 54
Trang 10- Biến đổi khí hậu làm thay đổi môi trường tự nhiên làm cho:
+ Nhiều loài vật sẽ di cư sang các vùng sinh sống khác
+ Các loài sinh vật thay đổi cách thức sinh tồn của mình
+ Nhiều loài thực vật hoa nở sớm hơn + Nhiều loài chim đã bắt đầu mùa di cư sớm hơn
+ Nhiều động vật đã bắt đầu mùa sinh sản sớm hơn
+ Nhiều loài côn trùng đã xuất hiện ở khu vực khí hậu lạnh
+ Sâu bệnh phát triển phá hoại cây trồng.
- Nhắc lại các kiến thức về BĐKH ở bài trên.
Trang 11-Giữ vệ sinh nhà ở và môi trường
xung quanh, diệt muỗi, diệt bọ gậy
và tránh muỗi đốt để phòng chống bệnh sốt rét và bệnh sốt xuất huyết
là góp phần làm giảm nhẹ tác động của BĐKH.
Chủ đề
Con người và
sức khỏe:
- Bài: 12, 13
Trang 12- Con người đã sử dụng năng lượng mặt trời để đun nấu nhằm tiết kiệm điện, ga
- Con người khai thác mỏ than, dầu và khí tự nhiên tạo ra nguồn khí mê tan (CH4) lớn, đây cũng là loại khí gây hiệu ứng nhà kính.
- Chặt cây bừa bãi để lấy củi, đốt than sẽ làm tổn hại đến môi trường (giảm việc hấp thụ khí cac bo nic, thay đổi hệ sinh thái ảnh hưởng đến phát triển của hệ thực vật, động vật)
Trang 13- Các nhà máy nhiệt điện đốt rất nhiều than đá tạo ra nguồn khí mê tan (CH4) lớn, đây cũng là loại khí gây hiệu ứng nhà kính.
- Sử dụng năng lượng điện tiết kiệm (chỉ dùng điện khi cần thiết, ra khỏi phòng nhớ tắt đèn, quạt, TV…., tiết kiệm điện khi đun nấu, sưởi, là quần áo, bật điều hoà: vì những việc này tiêu tốn nhiều năng lượng điện).
để góp phần bảo vệ môi trường giảm khai thác tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính.
- Bài: Bài: 44
- Bài: Bài: 45,
48
Trang 14- Biến đổi khí hậu làm thay đổi môi trường tự nhiên làm cho:
+ Nhiều loài vật sẽ di cư sang các vùng sinh sống khác
+ Các loài sinh vật thay đổi cách thức sinh tồn của mình
+ Nhiều loài thực vật hoa nở sớm hơn + Nhiều loài chim đã bắt đầu mùa di cư sớm hơn + Nhiều động vật đã bắt đầu mùa sinh sản sớm hơn + Nhiều loài côn trùng đã xuất hiện ở khu vực khí hậu lạnh
+ Sâu bệnh phát triển phá hoại cây trồng
Chủ đề
Thực vật và
động vật
- Bài: 61
Trang 15- Khi con người đốt các nguyên liệu hoá thạch ( dầu mỏ, than đá, khí tự nhiên) và khi các chất thải hữu cơ trong rác thải bị phân huỷ đã tạo ra nguồn khí nhà kính là khí mêtan (CH4).
- Con người cần phải khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách hợp lí để tránh cạn kiệt tài nguyên và góp phần bảo vệ môi trường, góp phần làm giảm nhẹ BĐKH.
Trang 16- Việc con người thay đổi mục đích sử dụng đất,
sử dụng nhiều phân bón hoá học, thuốc trừ sâu, thuốc tăng trưởng và xả nhiều rác thải vào môi trường đất đã làm môi trường đất bị ô nhiễm và góp phần tạo ra khí nitơ ôxít (N2O), một loại khí gây hiệu ứng nhà kính.
- Bài: 65
- Bài: 66
Trang 17+ Ở các vùng ven biển, nguồn nước ngầm bị nhiễm mặn khi nước biển dâng.
- Bảo vệ nguồn nước, tiết kiệm nước là bảo vệ môi trường sống của chúng ta góp phần làm giảm nhẹ BĐKH.
- Hãy làm mọi việc để bảo vệ môi trường khi có thể, hãy thực hiện một lối sống than thiện với môi trường
là góp phần làm giảm nhẹ và thích ứng với BĐKH.
- Bài: 67
- Bài: 68
Trang 18+ Ở các vùng ven biển, nguồn nước ngầm bị nhiễm mặn khi nước biển dâng.
- Bảo vệ nguồn nước, tiết kiệm nước là bảo vệ môi trường sống của chúng ta góp phần làm giảm nhẹ BĐKH.
- Hãy làm mọi việc để bảo vệ môi trường khi có thể, hãy thực hiện một lối sống than thiện với môi trường
là góp phần làm giảm nhẹ và thích ứng với BĐKH - Nhắc lại các nội dung giáo dục BĐKH đã được tích hợp ở các bài trong chủ đề.
- Bài: 67
- Bài: 68
- Bài : 69,70
Trang 19Môn Lịch sử và Địa lí
1 Mục tiêu:
A Kiến thức:
- Biết một số hoạt động của con người làm BĐKH
- Biết ảnh hưởng tiêu cực của BĐKH đối với tự nhiên và đời sống con người.
- Biết thế nào là hành động ứng phó với BĐKH ( Thích ứng và giảm nhẹ)
4
Trang 21-Có ý thức trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
- Biết tự bảo vệ mình trước thiên tai, dịch bệnh.
- Tích cực tham gia các hoạt động ứng phó với BĐKH.
- Thuyết phục bạn bè và người thân cùng tham gia các hoạt động ứng phó với BĐKH.
C.Thái độ, tình cảm:
- Biết yêu quý, giữ gìn vẻ đẹp cảnh quan thiên nhiên và môi trường xung quanh, phản đối các hành động gây hại cho môi trường.
Môn Lịch sử và Địa lí
Trang 23-Tác hại của việc sử dụng nhiều hóa chất đối
với sức khỏe con người và đối với cây chè và các loại cây ăn quả khác Chúng ta hãy thay thế hóa chất bằng các biện pháp sih học hoặc các chất có nguồn gốc từ thực vật.
-Ý nghĩa tác dụng của việc phủ xanh đất trống
đồi trọc.
-Tây Nguyên có hai mùa rõ rệt -Giá trị của rừng TN , biết nguyên nhân và hậu
quả của việc mất rừng ở TN.
-Mối quan hệ giữa khí hậu và thực vật.
-Con người cần phải làm gì để bảo vệ rừng.
-Ý nghĩa và tầm quan trọng của tài nguyên
nước.
-GD HS yêu thiên nhiên, núi rừng, có ý thức
chăm sóc bảo vệ rừng và luôn thực hiện lối sống thân thiện với môi trường.
-Bài: 4
-Bài 5,6,7
Trang 24Nội dung tích hợp: Lớp 4
bài Nội dung tích hợp Mức độ tích hợp
Liên hệ
Chủ đề/
- Đà Lạt là thành phố du lịch cho nên các hoạt
động tiêu thụ rác thải nhiều.
- Đà Lạt là TP có nhiều loại rau xanh , hoa quả
có giá trị.
-GDHS có ý thức bảo vệ môi trường biết cách
hạn chế rác thải
-Có ý thức tiết kiệm bảo vệ tài nguyên nước.
-Luôn thực hiện một loois sống thân thiện với
môi trườn và là tâm gương để lôi cuốn những người xung quanh cùng thay đổi.
-Thay đổi khẩu phần ăn hàng ngày, ăn nhiều rau
xanh, hoa quả vừa tốt cho súc khỏe, vừa góp phần giảm phát thải khí nhà kính.
-Bài: 9
Trang 25Nội dung tích hợp: Lớp 4
bài Nội dung tích hợp Mức độ tích hợp
Liên hệ
Chủ đề/
- Khí hậu bốn mùa có nhiều ảnh hưởng đến
thiên nhiên nhiên và đời sống của con ngưởi đồng bằng Bắc Bộ.
-Mùa hè hạn hán, mưa bão, mùa đông nhiệt độ
xuống thấp ảnh hưởng đến mùa màng và sức khỏe của con người.
-GDHS có ý thức bảo vệ môi trường biết cách
hạn chế rác thải
-Có ý thức tiết kiệm bảo vệ tài nguyên nước.
-Luôn thực hiện một lối sống thân thiện với môi
trườn và là tâm gương để lôi cuốn những người xung quanh cùng thay đổi.
-Thay đổi khẩu phần ăn hàng ngày, ăn nhiều rau
xanh, hoa quả vừa tốt cho súc khỏe, vừa góp phần giảm phát thải khí nhà kính.
-Bài:
11,12,13,14
Trang 26Nội dung tích hợp: Lớp 4
bài Nội dung tích hợp Mức độ tích hợp
Liên hệ
Chủ đề/
-Hà Nội , TP HCM , Cần Thơ , Hải Phòng và các
thành phố khác là trung tâm chính trị văn hóa khoa học và kinh tế của cả nước, của cả tỉnh thành là nơi tập trung nhiều nhất các hoạt động của con người, tất cả các hoạt động này đều tạo
ra khí nhà kính( Tiêu thụ năng lương, thói quen mua sắm…) Tất cả mọi người ở thành phố hoàn toàn có thể hành động thiết thực để kiểm soát lượng khí thải của mình.
- HS cần được giáo dục ý thức và hành
độngthiết thực để kiểm soát luopwngj khí thỉa của mình Thông qua các hoạt động cụ thẻ:
-Có ý thức tiết kiệm bảo vệ tài nguyên nước.
-Xanh hóa nơi ở và xanh hóa trường học, lớp
học.
-Ý thức bảo vệ bản thân trước các thảm họa
thiên nhiên.
-Luôn thực hiện một lối sống thân thiện với môi
trườn và là tâm gương để lôi cuốn những người xung quanh cùng thay đổi.
-Thay đổi khẩu phần ăn hàng ngày, ăn nhiều rau
xanh, hoa quả vừa tốt cho súc khỏe, vừa góp phần giảm phát thải khí nhà kính.
-Bài:
15,16,21,22,27
,28
Trang 27Nội dung tích hợp: Lớp 4
bài Nội dung tích hợp Mức độ tích hợp
Bộ phận
Chủ đề/
- Khí hậu 2 mùa có nhiều ảnh hưởng đến thiên
nhiên và đời sống của con ngưởi đồng bằng Nam Bộ
- HS cần được giáo dục tình yêu với thiên nhiên
có ý thức bảo vệ môi trường và hành động phòng chống lũ lụt , khô hạn thích nghi với điều kiện sống của địa phương mình Thông qua các hoạt động cụ thẻ:
-Có ý thức tiết kiệm bảo vệ tài nguyên nước.
-Xanh hóa nơi ở và xanh hóa trường học, lớp
học.
-Ý thức bảo vệ bản thân trước các thảm họa
thiên nhiên.
-Luôn thực hiện một lối sống thân thiện với môi
trườn và là tâm gương để lôi cuốn những người xung quanh cùng thay đổi.
-Thay đổi khẩu phần ăn hàng ngày, ăn nhiều rau
xanh, hoa quả vừa tốt cho súc khỏe, vừa góp phần giảm phát thải khí nhà kính.
-Bài: 18,19,20
Trang 28Nội dung tích hợp: Lớp 4
bài Nội dung tích hợp Mức độ tích hợp
Bộ phận
Chủ đề/
- Vùng Duyên hải miền trung có khí hậu khác biệt
với khí hậu khu vực phía Bắc và Nam.
-Gió Lào khô và nóng ảnh hưởng đến cuộc sống
của người dân ở khu vực này.
-Gió mùa đông bắc thổi vào cuối năm mang theo
nhiều hơi nước của biển tạo mưa gây lũ đột ngột
- HS cần được giáo dục tình yêu với thiên nhiên có
ý thức bảo vệ môi trường và hành động phòng chống lũ lụt , khô hạn thích nghi với điều kiện sống của địa phương mình Thông qua các hoạt động cụ thể:
-Có ý thức tiết kiệm bảo vệ tài nguyên nước.
-Xanh hóa nơi ở và xanh hóa trường học, lớp học.
-Ý thức bảo vệ bản thân trước các thảm họa thiên
nhiên.
-Luôn thực hiện một lối sống thân thiện với môi
trường và là tâm gương để lôi cuốn những người xung quanh cùng thay đổi.
-Thay đổi khẩu phần ăn hàng ngày, ăn nhiều rau
xanh, hoa quả vừa tốt cho súc khỏe, vừa góp phần giảm phát thải khí nhà kính.
-Bài: 24,25,26
Trang 2921 lần so với khí CO2.
-Cách mạng công nghiệp phát triển
vượt bậc làm thay đổi cuộc sống của con người, con người bắt đầu làm thay đổi môi trường và ngày càng tạo
ra nhiều khí nhà kính thải vào bầu khí quyển.
-Khí hậu của trái đất đã thay đổi
nhanh hơn theo chiều hướng ấm dần lên.
- Bài: 2,3,4,5
Trang 30Nội dung tích hợp: Lớp 5
bài Nội dung tích hợp Mức độ tích hợp
Bộ phận
Chủ đề/
-Sông ngòi có vai trò quan trọng trong
đời sống con người nhưng hơi nước
từ sông ngòi là tác nhân chính tạo nên
“ hiệu ứng nhà kính tự nhiên”.
- Biển là nguồn tài nguyên lớn của con
người đồng thời biển là bể chứa khí CO2 khổng lồ giúp điều hòa khí hậu.
* GDHS có ý thức và hành động bảo
vệ môi trường tiết kiệm năng lượng
để hạn chế tạo ra khí nhà kính thải vào khí quyển.
* GDHS các kĩ năng biết tự bảo vệ mình trước thiên tai, thích nghi với điều kiện sống tại địa phương.
- Bài: 2,3,4,5
Trang 31Nội dung tích hợp: Lớp 5
bài Nội dung tích hợp Mức độ tích hợp
Liên hệ
Chủ đề/
-Chặt phá rừng không chỉ làm cây không thể
hấp thụ CO2 trong khí quyển mà còn giải phóng khí CO2 lưu trữ trong cây khi chết.
-Con người tạo ra CO2 bằng cách đơt nhiên liệu
hóa thạch, thay đổi sử dụng đất
-Ý thức bảo vệ rừng và tham gia trồng cây góp
phần để phủ xanh đồi trọc.
-Nước ta trồng nhiều loại cây, trong đó cây lúa
gạo là nhiều nhất, các cây công nghiệp và cây
ăn quả được trồng ngày càng nhiều.
-Việt nam đã trở thành một trong những nước
xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.
-Thay đổi sử dụng đất, dùng phân bón đốt nhiên
liệu hóa thchj góp phần tạo ra N2O Những hoạt động tạo ra N2O hôm nay sẽ gây ra hiệu ứng nhà kính trong nhiều thập kỉ tới.
-Bài: 6
-Bài 10
Trang 32Nội dung tích hợp: Lớp 5
bài Nội dung tích hợp Mức độ tích hợp
Liên hệ
Chủ đề/
-Con người tạo ra CO2 bằng cách đơt nhiên liệu
hóa thạch, thay đổi sử dụng đất
-Ý thức bảo vệ rừng và tham gia trồng cây góp
phần để phủ xanh đất trống, đồi trọc, không đồng tình với những hành vi pha hoại cây xanh, phá hoại rừng và nguồn lợi thủy sản.
-Sống thân thiện với môi trường và là tấm
gương để lôi cuốn những người xung quanh cùng thay đổi.
-Hoạt động khai thác khoáng sản tạo ra nguồn
khí mêtan rất lớn, có khả năng gây hiệu ứng nhà kính cao cấp 21 lần so với khí CO2.
-Luôn thực hiện một lối sống thân thiện với môi
trường và là tâm gương để lôi cuốn những người xung quanh cùng thay đổi.
-Thay đổi khẩu phần ăn hàng ngày, ăn nhiều rau
xanh, hoa quả vừa tốt cho súc khỏe, vừa góp phần giảm phát thải khí nhà kính.
-Bài: 11
-Bài 12,13,14