Bài giảng sinh học 9 thao giảng ưu thế lai (7)

* Là hiện t ợng con cháu sinh ra có sức sống kém dần so với bố mẹ, biểu hiện ở sinh tr ởng chậm, phát triển yếu, chống chịu kém với các điều kiện của môi tr ờng.. * NN: Là do tự thụ phấ

Ki m tra b i c : ể à ũ

? HiÖn t îng tho¸i ho¸ ë vËt nu«i vµ c©y

trång lµ g× ?Gi¶i thÝch nguyªn nh©n vµ c¬ chÕ cña hiÖn t îng nãi trªn

* Là hiện t ợng con cháu sinh ra có sức

sống kém dần so với bố mẹ, biểu hiện ở

sinh tr ởng chậm, phát triển yếu, chống chịu kém với các điều kiện của môi tr ờng.

* NN: Là do tự thụ phấn bắt buộc ở cây

giao phấn và giao phối cận huyết

* Cơ chế: Tỷ lệ các cặp gen đồng hợp lặn

Đáp án:

tiÕt 38

­u­thÕ­lai

I - hiÖn t îng u thÕ lai

Bµi tËp1 : Ph©n biÖt th©n vµ b¾p ng« ë F1víi c©y bè mÑ

vµ c©y vµ b¾p ng« cña 2 dßng tù thô phÊn (bè, mÑ): : C©y vµ b¾p ng« cña c¬ thÓ lai F1

§Æc ®iÓm Th©n B¾p(tr¸i) H¹t

C ©y lai F1 so víi c©y

bè mÑ

Cao h¬n, khoÎ h¬n

Dµi h¬n,

to h¬n Lín h¬n, nhiÒu h¬n

§¸p ¸n: Bµi tËp 1 :

§¸p ¸n: Bµi tËp 2 :

­hiÖn t îng u thÕ lai thÓ hiÖn khi:

* Lai gi÷a c¸c dßng thuÇn

* Lai c¸c thø c©y trång, c¸c nßi vËt nu«i thuéc cïng mét loµi

(cµ chua hång ViÖt Nam x cµ chua Ba Lan ),(gµ §«ng C¶o x gµ Ri )

* Lai gi÷a hai loµi kh¸c nhau: (vÞt x ngan )

Giống cà chua lai số 9

Sinh tr ởng khoẻ, kháng bệnh

tốt đặc biệt là bệnh héo xanh

vi khuẩn Giống có khối l ợng

quả lớn (140g), năng suất rất

cao(65-78 tấn/ha, thích hợp

cho cả ăn t ơi và chế biến

Trâu lai F 1

Viện chăn nuôi Quốc gia đã

nghiên cứu đ ợc ph ơng pháp lai tạo trâu nhà với trâu Murah (ấn

Độ) nhằm làm tăng tầm vóc đàn trâu đang có xu h ớng giảm về khối l ợng

▼ Quan s¸t h×nh ¶nh s u tÇm vÒ u thÕ

lai ë c©y trång , vËt nu«i

Cho vÝ dô vÒ hiÖn t îng u thÕ lai ë c©y

trång , vËt nu«i ?

▼ u thÕ lai lµ g× ?

I - hiÖn t îng u thÕ lai

u thÕ lai lµ hiÖn t îng c¬ thÓ lai f1 cã søc

sèng cao h¬n , sinh tr ëng nhanh h¬n , ph¸t

triÓn m¹nh h¬n , chèng chÞu tèt h¬n , c¸c tÝnh tr¹ng n¨ng suÊt cao h¬n trung b×nh gi÷a hai bè

mÑ hoÆc v ît tréi c¶ hai bè mÑ

­hiÖn t îng u thÕ lai thÓ hiÖn khi:

Ii­- nguyªn nh©n cña hiÖn t îng u thÕ lai

*Lai gi÷a c¸c dßng thuÇn

*Lai c¸c thø c©y trång, c¸c nßi vËt nu«i thuéc cïng mét loµi

(cµ chua hång ViÖt Nam x cµ chua Ba Lan ),(gµ §«ng C¶o x gµ Ri )

*Lai gi÷a hai loµi kh¸c nhau

(vÞt x ngan )

 1/ Ví dụ: một dòng thuần mang 2 gen trội lai với một dòng thuần mang 1 gen trội sẽ cho cơ thể lai F1 mang 3 gen trội có lợi

▼1/ ưtại sao khi lai 2 dòng thuần, u thế lai biểu hiện rõ

nhất ?

▼2/ tại sao u thế lai biểu hiện rõ nhất ở f 1 , sau đó giảm

-khi lai 2 dòng thuần, u thế lai biểu hiện

rõ nhất vì hầu hết các cặp gen ở trạng thái dị

hợp, chỉ có gen trội có lợi mới đ ợc biểu hiện

- u thế lai biểu hiện rõ nhất ở f 1 sau đó

giảm dần qua các thế hệ do tỉ lệ dị hợp giảm

dần, tỉ lệ đồng hợp lặn tăng lên

ĐáPưáN

ii/ nguyên nhân của hiện t ợng

u thế lai

• nguyên nhân của hiện t ợng u thế lai là do

sự tập trung các gen trội có lợi ở cơ thể lai

f1

• u thế lai biểu hiện cao nhất ở f1 sau đó

dần , tỉ lệ đồng hợp lặn tăng lên

gì

• Đê duy trì u thế lai phải dùng PP nhân

giống)

III - C¸c ph ¬ng ph¸p t¹o u thÕ lai:

u thế lai ở cây trồng

•Giống lúa DT 17

Ưu điểm : Có khả năng cho năng

suất cao của DT10 và chất l ợng cao

của OM 80

hhjn

Giống ngô lai đơn LVN 10 (Lai giữa hai dòng thuần)

Ưu điểm : chịu hạn, chống

đổ, kháng sâu bệnh, năng suất 8-12 tấn /ha

(♀ Thanh Ho¸ X ♂ Sind)

¦u ®iÓm: Khèi l îng t¨ng

(300-450 Kg), s¶n l îng s÷a cao

(800-1000 kg), thÝch nghi réng ë mäi miÒn n íc ta

biÕn nhÊt ? T¹i sao ?

▼ Lai kinh tÕ lµ g× ? T¹i sao kh«ng dïng con lai kinh tÕ

iii/c¸c ph ¬ng ph¸p t¹o u thÕ lai

1/ ph ¬ng ph¸p t¹o u thÕ lai ë c©y trång

-Lai kh¸c dßng-Lai kh¸c thø

2/ ph ¬ng ph¸p t¹o u thÕ lai ë vËt nu«i

-Lai kinh tÕ

i/ hiÖn t îng u thÕ lai

- u thÕ lai lµ hiÖn t îng c¬ thÓ lai f1 cã søc sèng cao h¬n , sinh tr ëng nhanh h¬n , ph¸t triÓn m¹nh h¬n , chèng chÞu tèt

h¬n , c¸c tÝnh tr¹ng n¨ng suÊt cao h¬n trung b×nh gi÷a hai bè

mÑ hoÆc v ît tréi c¶ hai bè mÑii/ nguyªn nh©n cña hiÖn t îng u thÕ lai

tiÕt 38 u thÕ lai

-nguyªn nh©n cña hiÖn t îng u thÕ lai lµ do sù tËp trung c¸c gen tréi cã lîi ë c¬ thÓ lai f1

iii/c¸c ph ¬ng ph¸p t¹o u thÕ lai

1/ ph ¬ng ph¸p t¹o u thÕ lai ë c©y trång

-lai kh¸c dßng -lai kh¸c thø 2/ ph ¬ng ph¸p t¹o u thÕ lai ë vËt nu«i

-lai kinh tÕ

­XIN­KÝNH­CHóC­C¸C­THÇY,­C«­ GI¸o­SøC­KHoέVµ­H¹NH­PHóC

­XIN­CHµO­C¸C­EM