Bài giảng sinh học 9 thao giảng ưu thế lai (10)

Trong chọn giống, người ta sử dụng phương pháp tự thụ phấn bắt buộc ở thực vật và giao phối cận huyết ở động vật nhằm mục đích gì?.  Ưu thế lai là hiện tượng cơ thể F 1 có sức sống cao

Bài cũ:

? Trong chọn giống, người ta sử dụng phương pháp tự thụ phấn bắt buộc ở thực vật và giao phối cận huyết ở động vật nhằm mục đích gì?

 Củng cố và duy trì một số tính trạng mong muốn.

Tieát 38:

ÖU THEÁ LAI

I HIỆN TƯỢNG ƯU THẾ LAI

Hiện tượng ưu thế lai ở ngô

a và c là cây ngô ở 2 dòng tự thụ phấn

b là cây ngô của cơ thể lai F1

? Ưu thế lai là gì?

 Ưu thế lai là hiện tượng cơ thể F 1 có sức sống cao hơn, sinh trưởng nhanh hơn , phát triển mạnh hơn, chống chịu tốt hơn, các tính trạng năng

suất cao hơn trung bình giữa hai bố mẹ hoặc vượt trội cả hai bố mẹ.

 Con lai F 1 : Khả năng sinh sản tốt, sinh trưởng nhanh,

chất lượng thịt không kém nhiều so với gà Đông Cảo thuần

chủng, đặc biệt giá thành rẽ hơn rất nhiều lần.

X

II NGUYÊN NHÂN CỦA HIỆN TƯỢNG ƯU

II NGUYÊN NHÂN CỦA HIỆN TƯỢNG ƯU

THẾ LAI

P tc : AAbbCC x aaBBcc

 u th lai bi u Ư ế ể hiện rõ nh t F ấ ở 1 vì hầu hết các cặp

gen ở trạng thái dị hợp.

? Vậy để duy trì ưu thế lai thì phải dùng biện pháp gì?

 Dùng biện pháp nhân giống vơ tính (giâm, chiết, ghép,

nuơi cấy mơ…)

Phương

pháp

tạo ưu

thế lai

Cây trồng Vật nuôi

III CÁC PHƯƠNG PHÁP TẠO ƯU THẾ LAI

Nghiên cứu thông tin sgk và thảo luận nhóm hoàn thành bảng sau:

4’00s 3’30s 3’00s 2’30s 2’00s 1’30s 1’00 30s

Th i gian th o lu nờ ả ậ

H T Gi ! Ế Ờ

Phương

pháp

tạo ưu

thế lai

- Lai kinh tế cho giao ph ố i giữa cặp vật nuôi b m ố ẹ thuôc 2 dòng thuần chủng khác nhau r i dùng con lai F ồ 1 làm sản ph m, không dùng ẩ để làm giống.

Vd: Lợn lai kinh tế Ỉ móng cái với Đại Bạch có sức sống cao, lợn con mới đ đã nặng 0.7- ẻ 0.8kg, tăng trọng nhanh (80- 100kg), tỷ lệ thịt nạc cao hơn.

Lai khác dòng: Tạo 2 dòng tự thụ phấn rồi cho chúng giao phấn với nhau.

Vd: Ngô lai cho năng suất cao hơn 25-30% so với các giống ngô tốt nhất

Lai khác thứ : Tổ hợp giữa 2 hay nhiều thứ của cùng một lồi

Vd: Giống lúa DT10 x OM80  DT17

(Năng suất cao)

(Chất lượng gạo tốt)

(Năng suất cao,chất lượng gạo tốt)

Gièng lóa cnr

36

Luùa Nhò öu 725 Luùa neáp thôm

Cà chua lai HT7

Cà chua lai HT 144

CÂY ĂN QUẢ

t ng tr ng nhanhă ọ

Bò vàng Thanh Hóa Bò sữa Hônsten Hà Lan

Bò lai sind

x

(Chịu khí hậu nóng, cho 1000kg sữa/con/năm)

VÞt ngan

x

Con lai lớn nhanh hơn, lượng tiêu tốn thức ăn ít hơn, tuổi giết thịt ngắn hơn so với ngan, chất lượng thịt ngon hơn thịt vịt, trắng hơn thịt ngan

và ít mỡ hơn

KẾT LUẬN CHUNG

Ưu thế lai là hiện tượng cơ thể lai F1 có sức sống cao hơn, sinh trưởng nhanh hơn, phát triển mạnh hơn, chống chịu tốt hơn, các tính trạng năng suất cao hơn trùng bình giữa hai bố mẹ hoặc vượt trội cả hai bố mẹ

Sự tập trung các gen trội có lợi ở cơ thể lai F1 là một nguyên nhân của hiện tượng ưu thế lai

Ưu thế lai biểu hiện cao nhất ở F1, sau đó giảm dần qua các thế hệ

Để tạo được ưu thế lai ở cây trồng, người ta chủ yếu dùng phương pháp lai khác dòng còn trong chăn nuôi thường dùng lai kinh tế để sử dụng ưu thế lai

Chọn câu trả lời đúng

1 Để tạo ưu thế lai, khâu quan trọng đầu tiên là gì?

a Lai khác dòng

b Lai kinh tế

c Lai khác thứ

d Tạo dòng thuần

2 Ở cây trồng, biện pháp nào được dùng để duy trì ưu thế lai?

a F1 được lai trở lại với bố , mẹ

b Cho F1 lai với nhau

c Dùng phương pháp nhân giống vô tính

d Cả a, b và c

Đánh giá

3 Ở nước ta đã tạo ưu thế lai bằng cách nào?

a Đối với động vật, dùng phương pháp lai kinh tế.

b Đối với thực vật, chủ yếu dùng phương pháp lai

khác dòng (cho 2 dòng tự thụ phấn rối cho chúng

giao phấn với nhau).

c Dùng phương pháp gây đột biến và gây đa bội thể ở sinh vật.

d Cả a và b

Chọn câu trả lời đúng

Phương pháp lai giữa hoa bản địa và hoa nhập nội có thể tạo ra những giống hoa lai có hình dạng mới lạ, màu sắc phong phú

- Học bài và trả lời các câu hỏi sgk

- Liên hệ các giống cây trồng vật nuôi lai ở địa phương

- Chuẩn bị bài 37:

+ Đọc trước bài

+ Tìm hiểu các thành tựu nổi bậ trong cơng tác chọn giống cây trồng và vật nuơi ở Việt Nam và địa phương em

Dặn dò

Cảm ơn quý thầy cô và các em đã theo dõi