Bài 1 sự hình thành trật tự thế giới mới sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945 1949)

Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, một trật tự thế giới mới được hình thành với đặc trưng lớn là thế giới chia thành hai phe – TBCN và XHCN, do hai siêu cường Mĩ và Liên Xô đứng đầu

BÀI GIẢNG

LỊCH SỬ 12

Giáo viên: Nguyễn Văn Minh

Cả năm: 52 tiết / 37 tuần

Học kỳ I: 35 tiết / 19 tuần

Học kỳ II: 17 tiết / 18 tuần

PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH

PHẦN I

LỊCH SỬ THẾ GIỚI

HIỆN ĐẠI (Từ năm 1945 đến năm 2000)

LỊCH SỬ THẾ GIỚI

HIỆN ĐẠI (Từ năm 1945 đến năm 2000)

NHÌN LẠI KẾT CỤC CỦA CHIẾN TRANH THẾ GIỚI

THỨ HAI

60 triệu người chết

90 triệu người bị thương 4000 tỉ USD

NHỮNG THẢM HỌA CỦA CHIẾN TRANH

6.8 và ngày 9.8.1945 : Mỹ ném

bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki

Một cựu quân nhân người Anh

đã ghi lại hình ảnh hoang tàn,

đổ nát của Hiroshima và

Nagasaki vào năm 1945, chưa

đầy một tháng sau khi 2 quả

bom nguyên tử được Mĩ thả

xuống các thành phố này, gây

ra cuộc thảm sát khốc liệt nhất trong lịch sử cận đại.

Hơn nửa thế

kỷ qua, hình ảnh này vẫn là

một trong những ký ức hãi hùng về chiến tranh và

sự tàn bạo

của con người

CHƯƠNG I

SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI

SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI

THỨ HAI (1945 - 1949)

Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, một trật tự thế giới mới được hình thành với đặc trưng lớn là thế giới chia thành hai phe – TBCN và XHCN, do hai siêu cường Mĩ và Liên Xô đứng đầu mỗi phe.

Các quốc gia trên thế giới trong những

năm đầu sau chiến tranh dần bị phân

hóa theo đặc trưng đó

Liên hợp quốc ra đời như một công

cụ duy trì trật tự thế giới mới.

Bài 1

SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI

SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI

THỨ HAI (1945 - 1949)

1 tiết

NỘI DUNG TRỌNG TÂM

I HỘI NGHỊ IANTA (2-1945)

VÀ NHỮNG THỎA THUẬN CỦA BA CƯỜNG QUỐC

I

SỰ THÀNH LẬP LIÊN HỢP QUỐC

II

SỰ HÌNH THÀNH HAI HỆ THỐNG XÃ HỘI ĐỐI LẬP

III

HỘI NGHỊ IANTA (2-1945)

VÀ NHỮNG THỎA THUẬN CỦA BA CƯỜNG QUỐC

I

1 Hoàn cảnh lịch sử

- Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc, nhiều vấn đề quan trọng và cấp bách đặt ra trước các

cường quốc Đồng minh:

+ Việc nhanh chóng đánh bại phát xít.

+ Tổ chức lại thế giới sau chiến tranh.

+ Việc phân chia thành quả chiến thắng.

- Từ ngày 4 đến 11/2/1945, Mĩ (Rudơven), Anh (Sớcsin), Liên Xô (Xtalin) họp hội nghị quốc tế ở Ianta (Liên Xô) để thỏa thuận việc giải quyết những vấn đề bức thiết sau chiến tranh và hình thành một trật tự thế

giới mới.

Từ ngày 4 đến 11/2/1945, Mĩ( Rudơven), Anh (Sớcsin), Liên Xô

(Xtalin) họp hội nghị quốc tế ở Ianta (Liên Xô)

Yalta (phiên âm Tiếng Việt: I-an-ta) là một thành phố

ở Krym, miền nam Ukraina, trên bờ bắc của biển Đen Thành phố này thuộc vùng thuộc địa cũ của Hy Lạp và được cho rằng thành lập bởi các thủy thủ Hy Lạp,

những người tìm kiếm bờ biển an toàn để cập bến

Thành phố nằm cạnh một vịnh sâu hướng thằng về

phía nam biển Đen, xung quanh được bao bọc bởi núi rừng Vùng này sở hữu khí hậu Địa Trung Hải ấm áp với các vườn nho và cây ăn trái ở các vùng lân cận thành phố.

Cờ hiệu Huy hiệu

2 Nội dung của hội nghị

- Tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và chủ nghĩa

- Thỏa thuận việc đóng quân, giải giáp quân đội phát xít

và phân chia phạm vi ảnh hưởng của các cường quốc

thắng trận ở châu Âu và châu Á

C Ộ

N G

H Ò A L

IÊ N

B A

N G

Đ Ứ C

CỘNG HÒA

DÂN CHỦ ĐỨC

Beclin

TIỆP KHẮC

HÀ LAN

BỈ

PHÁP

ÁO THỤY SĨ

NƯỚC ĐỨC

SAU CTTG II

PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA MỸ

PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA LIÊN XÔ

THỎA THUẬN IANTA 2.1945

Luc xăm bua

BA LAN

CO ÄNG H ÒA LIE

ÂN B AN

G Đ ỨC

CỘNG HÒA

DÂN CHỦ ĐỨC

Beclin

TIỆP KHẮC

HÀ LAN

BỈ

PHÁP

ÁO THỤY SĨ

- Ở châu Á

+ Liên Xô tham chiến chống Nhật.

+ Giữ nguyên trạng Mông Cổ Trả lại Liên Xô miền nam đảo Xakhalin Liên Xô chiếm 4 đảo

thuộc quần đảo Curin.

+ Mĩ chiếm đóng Nhật Bản và miền Nam Triều Tiên (Liên Xô chiếm đóng miền Bắc)

+ Trung Quốc trở thành quốc gia thống nhất.

Những quyết định của hội

nghị Yalta (I-an-ta)

đã trở thành khuôn khổ của trật tự thế giới mới,thường

được gọi là

"Trật tự hai cực Ianta".

II- SỰ THÀNH LẬP LIÊN HIỆP QUỐC

1 Sự thành lập

- Từ 25/4 đến 26/6/1945, đại biểu 50 nước họp tại Xan Phranxixcô (Mĩ), thông qua Hiến chương thành lập tổ chức Liên hợp quốc.

- Ngày 24-10-1945 được coi là “Ngày

Liên Hợp Quốc“

- Trụ sở đặt tại Niu Oóc (Mĩ)

Quốc kỳ LHQ Quốc huy LHQ

Kinh phí hoạt động của LHQ được hình thành bằng tài trợ đóng góp

tự nguyện và nguồn niên liễm (hội phí hàng năm) có kiểm soát

từ các nước thành viên

Tốp 15 đóng góp vào ngân sách

Liên hợp quốc

năm 2013

Quốc gia

thành viên

Đóng góp (% ngân sách

LHQ) Hoa Kỳ 22,000%

Nhật Bản 10,833%

Anh Quốc 5,179%

Quốc gia

thành viên

Đóng góp ( % ngân sách LHQ)

Quốc gia thành viên

Đóng góp ( % ngân sách

LHQ) Australia 2,074%

2 Mục đích

- Duy trì hòa bình và an ninh thế giới.

- Phát triển mối quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa các nước trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc bình đẳng và quyền tự quyết của các

dân tộc.

3 Nguyên tắc

- Bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia

và quyền tự quyết của các dân tộc.

- Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của các nước.

- Không can thiệp vào nội bộ các nước.

- Giải quyết tranh chấp, xung đột quốc tế bằng biện pháp hòa bình.

- Chung sống hòa bình và sự nhất trí

giữa 5 cường quốc: Liên Xô, Mĩ, Anh,

Pháp, Trung Quốc.

Có 6 cơ quan chính

4 Các cơ quan chính

- Đại hội đồng: gồm tất cả các nước thành

viên, mỗi năm họp một lần.

- Hội đồng bảo an: là cơ quan chính trị quan trọng nhất, chịu trách nhiệm duy trì hòa bình

và an ninh thế giới, hoạt động theo nguyên tắc nhất trí cao của 5 ủy viên thường trực là

Nga, Mĩ, Anh, Pháp và Trung Quốc.

- Ban thư ký: cơ quan hành chính – tổ chức của Liên hiệp quốc, đứng đầu là Tổng thư ký

có nhiệm kỳ 5 năm.

- Hội đồng kinh tế và xã hội: có nhiệm vụ nghiên cứu,báo cáo xúc tiến việc hợp tác quốc tế về kinh tế, xã hội, văn hoá, giáo dục,

y tế,nhân đạo nhằm cải thiện đời sống vật

chất tinh thần của các dân tộc.

- Hội đồng quản thác: giúp Đại hội đồng kiểm soát việc thi hành chế độ quản thác ở các lãnh thổ mà LHQ ủy quyền cho một số nước quản lý, nhằm mục tiêu tạo điều kiện cho cho các lãnh thổ đó đủ khả năng tiến tới tự trị

hoặc độc lập.

- Tòa án quốc tế: là cơ quan tư pháp của LHQ,

có nhiệm vụ giải quyết các tranh chấp giữa các nước trên cơ sở luật pháp quốc tế, có 15 thẩm phán quốc tịch khác nhau, nhiệm kỳ 9

năm.

Ngoài ra LHQ còn các tổ chức chuyên môn:

FAO : Tổ chức lương nông

WHO : Tổ chức y tế thế giới

IMF : Quỹ tiền tệ quốc tế

UNDP : Chương trình phát triển của

LHQ

WTO : Tổ chức thương mại thế giới

…

Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc

5 Vai trò

- Là diễn đàn quốc tế, vừa hợp tác vừa đấu tranh nhằm duy trì hòa bình và an ninh thế giới, giữ vai trò quan trọng

trong việc giải quyết các tranh chấp và xung đột khu vực.

- Thúc đẩy mối quan hệ hữu nghị

và hợp tác quốc tế về kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế… giữa các quốc gia thành viên.

- Hiện nay, Liên hiệp quốc có 193 thành viên (Số liệu năm 2011), Việt Nam (thành viên 149) gia nhập Liên hiệp quốc 20/ 9/1977.

- 16/10/2007 Việt nam được bầu là ủy viên không thường trực của Hội đồng Bảo an (Nhiệm kỳ: 2008-2009)

Các tổ chức chuyên môn của Liên Hợp

Quốc hoạt động ở Việt Nam:

+ UNICEF : Quỹ Nhi Đồng LHQ.

+ UNESCO : Tổ chức Giáo dục, Khoa học,Văn hóa LHQ.

+ WHO : Tổ chức Y tế thế giới.

+ FAO : Quỹ Nông nghiệp và Lương thực

LHQ.

+ IMF : Quỹ tiền tệ quốc tế.

+ ILO : Lao động quốc tế.

+ UPU : Bưu chính.

+ ICAO : Hàng không

+ IMO : Hàng hải.

…

Hiện nay, có 5 sĩ quan QĐND Việt Nam

đang tham gia lực lượng GGHB tại Phái bộ Nam Sudan và Cộng hòa Trung Phi

III- SỰ HÌNH THÀNH HAI HỆ THỐNG XÃ HỘI ĐỐI LẬP

Sau chiến tranh thế

giới thứ hai,

trên thế giới đã hình

thành hai hệ thống

XHCN và TBCN

1 Nước Đức

- Tại Hội nghị Pốtxđam (17/7 đến 2/8/1945), Liên Xô, Mĩ, Anh khẳng định:

+ Thống nhất và hòa bình ở Đức

+ Tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít

+ Thỏa thuận việc phân chia các khu vực chiếm đóng và kiểm soát nước Đức sau chiến tranh: (Liên Xô: Đông Đức, Anh: vùng Tây Bắc, Mĩ: phía Nam, Pháp: một phần phía Tây)

- Trái với thỏa thuận tại Hội nghị Pốtxđam, tháng 9/1949, Mĩ, Anh, Pháp đã hợp nhất các vùng chiếm đóng thành lập

nước Cộng hòa Liên bang Đức.

- Tháng 10.1949, với sự giúp đỡ của Liên Xô,

các lực lượng dân chủ ở Đông Đức thành lập

Nhà nước Cộng hòa Dân chủ Đức.

2 Các nước Dân chủ nhân dân

Đông Âu

- Trong những năm 1945-1947, với sự giúp đỡ của Liên Xô, các nước Đông Âu đã tiến hành

nhiều cải cách: xây dựng nhà

nước Dân Chủ Nhân Dân, cải

cách ruộng đất, ban hành các

quyền tự do dân chủ…

- Năm 1949, Hội đồng tương trợ kinh

tế (SEV) được thành lập đã tăng

cường sự hợp tác giữa Liên Xô và các nước Đông Âu, từng bước hình thành các nước XHCN.CNXH trở thành hệ

thống thế giới.

3 Các nước Tây Âu

- Sau chiến tranh,

Mĩ đã thực hiện

“Kế hoạch phục hưng châu Âu” (Còn

gọi là kế hoạch Mácsan) nhằm giúp các nước Tây Âu khôi phục kinh tế, đồng thời tăng cường ảnh hưởng và sự khống chế của Mĩ đối với các nước này nên kinh tế các nước Tây

Âu phát triển nhanh chóng.

- Như vậy, sau CTTG II,

ở châu Âu đã hình thành thế đối lập

cả về địa lý, chính trị lẫn kinh tế giữa

hai khối Đông Âu xã hội chủ nghĩa và Tây Âu

tư bản chủ nghĩa.

KẾT THÚC