Báo cáo thực tập thư viện: Công tác tổ chức tài liệu trong thư viện

Thư viện là nơi lưu trữ một khối lượng lớn tài liệu về nhiềungành khoa học, thư viện còn là nơi cán bộ, học sinh, sinh viên trong nhà trườnggắn bó mật thiết, cũng là nơi nghiên cứu, tìm

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VĂN LANG HÀ N ỘI KHOA THƯ VIỆN – QUẢN LÝ THIẾT BỊ TRƯỜNG HỌC

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

Đề Tài:

TÌM HIỂU VỀ TỔ CHỨC TÀI LIỆU TRONG THƯ VIỆN

Giảng Hướng Dẫn : Cấn Đình Thái

Sinh ViênThực Hiện : Phạm Thị Mai Liên

Hà Nội, 2012

DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành tốt đề tài tốt nghiệp em đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tìnhcủa các thầy, cô giáo trong suốt năm học vừa qua tại trường Cao Đẳng Nghề VănLang và sự giúp đỡ hết sức nghiệt tình, tận tâm chỉ bảo của các thầy, cô giáo trongtrường Trung học cơ sở Bảo Yên đã giúp đỡ em trong suốt thời gian em thực tập tốtnghiệp cũng như nghiên cứu và để hoàn thành tốt đề tài này

Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn tới Thầy: Cấn Đình Thái, Giảng viênhướng dẫn thực tập Người đã tận tình hướng dẫn để em hoàn thành bài báo cáo tốtnghiệp này

Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng trong thời gian nghiên cứu còn ngắnkiến thức chuyên môn còn hạn chế Do vậy bài báo cáo tốt nghiệp không thể tránhkhỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp chân thànhcủa thầy, cô giáo và các bạn để bài báo cáo thực tập tốt nghiệp của em được hoànthiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT 1

MỞ ĐẦU 8

1 Mục đích nghiên cứu của đề tài 8

2 Đối tượng nghiên cứu 8

3 Phương pháp nghiên cứu 8

3.1: Phương pháp luận 8

3.2: Phương pháp nghiên cứu chuyên ngành 8

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ THƯ VIỆN TRƯỜNG THCS BẢO YÊN 10

1 Lịch sử hình thành và phát triển của trường THCS Bảo Yên 10

1.1 Khái quát về trường THCS Bảo Yên 10

1.2 Quá trình hình thành và phát triển thư viện trường THCS Bảo Yên 11

1.3 Cơ cấu tổ chức của trường THCS Bảo Yên 12

1.4 Hoạt động của thư viện 13

1.5 Cơ sở vật chất và trang thiết bị 13

1.6 Đối tượng phục vụ 14

1.7 Phương hướng phát triển của thư viện trường THCS Bảo Yên 15

CHƯƠNG II: TÌM HIỂU VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC 16

TÀI LIỆU TRONG THƯ VIỆN 16

2.1.1 Khái niệm 16

2.1.3 Các loại kho tài liệu của thư viện 18

2.1.4 Vai trò của công tác tổ chức tài liệu trong thư viện 18

2.2 Các phương pháp tổ chức thư viện 20

2.2.1 Tìm hiểu về tổ chức kho trong thư viện trường học 20

2.2.2 Các phương pháp tổ chức 21

2.2.3 Phương pháp tổ chức hiện đại về phần mềm quản lý thư viện CDS/ISIS (Winisis) 23

* Mục đích cơ bản của đề tài 23

* Giới thiệu khái quát về phần mềm 23

+ Chức năng 23

+ Thiết kế CSDL (Thiết kế cơ sở dữ liệu) 24

Nhấn 26

+ Giao diện nhập biểu ghi 26

- Trên Menu chọn Nhập tin 26

+ Giao diện tìm kiếm 28

+ Các thao tác cập nhật dữ liệu 32

*Sửa dữ liệu 33

+ Thay đổi Format hiện hình 34

Trường hợp mô tả theo tiêu chuẩn ISBD ta có format hiện hình: 36

* In ấn 37

* Ưu điểm 40

* Nhược điểm 40

2.3 Kiểm kê kho tài liệu 40

2.3.1 Định kỳ kiểm kê 40

2.3.2 Thành phần kiểm kê 40

GVHD: Cấn Đình Thái SVTH: Phạm Thị Mai Liên Lớp: CĐCNTBK5

3

CHƯƠNG III: ĐẶC ĐIỂM VÀ THỰC TRẠNG CỦA CÔNG TÁC TỔ CHỨC TÀI

LIỆU TRONG THƯ VIỆN TRƯỜNG THCS BẢO YÊN 43

3.1.Đặc điểm của thư viện trường THCS Bảo Yên 43

3.1.1 Nhiệm vụ 43

3.1.2 Đối tượng 43

3.1.3 Tổ chức kho sách 43

3.1.4 Hoạt động 43

3.2 Thực trạng của công tác tổ chức tài liệu trong thư viện trường THCS Bảo Yên 44

3.2.1.Cách sắp xếp tài liệu 44

3.2.2 Cách mô tả tài liệu của thư viện trường THCS Bảo Yên 47

3.2.3.Các loại hình tổ chức tài liệu 47

3.3 Đánh giá thực chất về công tác tổ chức tài liệu của thư viện trường THCS Bảo Yên 50

3.3.1 Công tác tổ chức tài liệu trong tư viện trường THCS Bảo Yên 50

3.3.2 Công tác tổ chức kỹ thuật thư viện 51

CHƯƠNG IV: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ 53

4.1 Nhận xét 53

4.1.2 Nhược điểm 53

4.2 Kiến nghị 54

KẾT LUẬN 56

PHỤ LỤC 58

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 59

LỜI NÓI ĐẦU

Như chúng ta đã biết thông tin và tri thức đã và đang trở thành sức mạnh củanhân loại, là nguồn lực phát triển của mỗi Quốc gia mỗi tổ chức Có thể khẳng địnhrằng không một lĩnh vực nào từ kinh tế, chính trị, đến văn hóa, giáo dục không cầnđến thông tin

Cũng từ thực tế đó vai trò của các trung tâm thông tin thư viện trong xã hộingày được nâng cao Cùng với sự phát triển của hoạt động thông tin thư viện trongcác trường đã góp phần không nhỏ đối với việc học tập, giảng dạy, nghiên cứu củahọc sinh, sinh viên, giảng viên và cán bộ trong nhà trường Đối với các trườngTHCS, THPT đã chú trọng tới phát triển của thư viện mình, các trường đều tậpchung đầu tư và xây dựng thư viện ngày một lớn mạnh Thư viện được coi là bộnhớ về lịch sử và văn hóa, lưu giữ tri thức cho thế hệ mai sau Với tư cách là cơquan giáo dục văn hóa, thư viện là nơi giúp cho người đọc không ngừng nâng caotrình độ của mình thông qua việc đọc sách, ngoài ra thư viện còn hoạt động như mộttrung tâm văn hóa Thư viện là nơi lưu trữ một khối lượng lớn tài liệu về nhiềungành khoa học, thư viện còn là nơi cán bộ, học sinh, sinh viên trong nhà trườnggắn bó mật thiết, cũng là nơi nghiên cứu, tìm tài liệu để phục vụ cho công việc họctập của mình để trau dồi kiến thức và trao đổi thông tin

Đối với thư viện của các trường THCS, THPT, đều nắm được vai trò củatrung tâm thông tin thư viện thông qua sách, báo Bởi sách, báo là một trong những

cơ sở vật chất có vai trò quan trọng trong nhà trường “sách, báo không chỉ là mộtthứ vật chất có tính chất đặc trưng, trong đó chứa đựng những giá trị tư tưởng vănhóa, trí tuệ và tình cảm, mà nhân dân thế giới và dân tộc đã tích lũy và khẳng định,những giá trị ấy truyền lại cho nhiều thế hệ” Sách, báo (đặc biệt là SGK) khôngnhững chứa đựng nội dung giáo dục mà còn là công cụ, phương diện bảo đảm thựchiện tốt mục tiêu, nội dung giáo dục và phương pháp giáo dục mới Phương phápphát huy cao nhất tính tích cực, độc lập của học sinh trong học tập Vì vậy sách, báo

là một trong những cơ sở vật chất có vai trò quan trọng trong nhà trường

Trường THCS Bảo Yên là một trong những trường không nằm ngoài phạm

vi đó Trong nhiều năm qua trường THCS Bảo Yên đã chú trọng đến việc đổi mớigiáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng và nghiên cứu phương pháp dạy và học có

GVHD: Cấn Đình Thái SVTH: Phạm Thị Mai Liên Lớp: CĐCNTBK5

5

hiệu quả nhằm cung cấp, bồi dưỡng cho xã hội và đất nước những nhân tài trongtương lai của đất nước trong giai đoạn đổi mới.

Bên cạnh đó cùng với hoạt động khác của nhà trường, hoạt động thông tinthư viện không ngừng chú trọng và đầu tư nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ thôngtin cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, học sinh trong và ngoài trường Bên cạnh đónhững thành tích và hiệu quả mà thư viện trường THCS Bảo Yên đạt được Côngviệc tổ chức tài liệu của thư viện vẫn còn nhiều bất cập cần phải nghiên cứu và tìm

ra những giải pháp khắc phục để nâng cao chất lượng nguồn tin Vì vậy em chọn đềtài nghiên cứu “Tìm hiểu về công tác tổ chức tài liệu của thư viện” Song song vớithư viện trường THCS Bảo Yên là “Thực trạng và giải pháp” có ý nghĩa thực tiễnrất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu của trườngTHCS Bảo Yên nói riêng và thư viện trường nói chung

Hơn thế nữa nền kinh tế tri thức đã và đang hình thành xã hội thông tincũng được hình thành và định hình ngày một rõ ràng hơn sự chuyển biến từ xãhội hậu công nghiệp sang xã hội thông tin với nền kinh tế dựa trên tri thức ngàycàng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển không ngừng của công nghệthông tin và truyền thống đã đặt ra trong công tác thư viện và sự phát triển của

xã hội loài người Từ những thực tế đó hoạt động thư viện đang có những bướcchuyển biến mạnh mẽ nhằm đáp ứng kịp thời các nhu cầu thông tin và tri thứcngày càng cao của xã hội

Địa điểm thực tập: Thư viện trường Trung học cơ sở Bảo Yên, Huyện ThanhThủy, Tỉnh Phú Thọ

Thời gian: Từ ngày 1/02/2012 đến hết ngày 30/04/2012

Thông qua bản báo cáo này nhằm đánh giá những ưu điểm và nhược điểm.Đồng thời đưa ra những kiến nghị cho thư viện trường THCS Bảo Yên Để từ đógóp phần đẩy mạnh, phát huy những mặt ưu và khắc phục hạn chế Để đưa thư việnngày càng phát triển hơn, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nghiên cứu khoahọc của trường THCS Bảo Yên đáp ứng nhu cầu xã hội trong thời kì công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước

Nội dung bài báo cáo gồm 4 chương

Chương 1: Tổng quan về thư viện trường THCS Bảo Yên

Chương 2: Tìm hiểu về công tác tổ chức tài liệu trong thư viện.

Chương 3: Đặc điểm và thực trạng của công tác tổ chức tài liệu tại thư việntrường THCS Bảo Yên

Chương 4: Nhận xét và kiến nghị

GVHD: Cấn Đình Thái SVTH: Phạm Thị Mai Liên Lớp: CĐCNTBK5

7

MỞ ĐẦU

1 Mục đích nghiên cứu của đề tài.

Nghiên cứu đề tài Công tác tổ chức tài liệu trong thư viện nhằm mục đíchxác định đúng đắn vai trò, vị trí thư viện nhà trường Nắm vững vận dụng tốtnghiệp vụ, có khả năng tổ chức và quản lý thư viện nhà trường đặc biệt là vớitrường THCS

Qua đây để đánh giá những điều đã đạt được cũng như chưa đạt được và tìm

ra những mặt còn hạn chế để tìm cách khắc phục và phát triển mọi nguồn tin Từ đóđưa ra những đề nghị, đề xuất và giải pháp nhằm góp phần vào việc nâng cao nhữnghiệu quả của công tác tổ chức vốn tài liệu của thư viện

Giúp cho bản thân và tương lai khi ra làm việc là một cán bộ thư viện sẽhiểu và nắm được một cách tốt nhất về “Công tác tổ chức tài liệu trong thưviện” Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm cho cuộc sống cũng như chuyênngành của một CBTV

2 Đối tượng nghiên cứu.

Là Công tác tổ chức tài liệu trong thư viện của trường Trung học cơ sở Bảo Yên.Địa điểm: Thư viện trường Trung học cơ sở Bảo Yên, Huyện Thanh Thủy,Tỉnh Phú Thọ

3 Phương pháp nghiên cứu.

Quá trình nghiên cứu và giải pháp các vấn đề của đề tài “Công tác tổ chức tàiliệu trong thư viện” Tôi đã áp dụng những phương pháp sau:

3.1: Phương pháp luận.

Vận dụng phương pháp duy luận biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩaMác - Lênin

3.2: Phương pháp nghiên cứu chuyên ngành.

Nghiên cứu tài liệu bài viết về “Công tác tổ chức tài liệu trong thư viện” tạithư viện trường THCS Bảo Yên

Phân tích - tổng hợp tài liệu.

Thống kê - so sánh

Quan sát

Phỏng vấn

Khảo sát thực tế tình hình công tác tổ chức tài liệu trong thư việ

GVHD: Cấn Đình Thái SVTH: Phạm Thị Mai Liên Lớp: CĐCNTBK5

9

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ THƯ VIỆN TRƯỜNG THCS BẢO YÊN

1 Lịch sử hình thành và phát triển của trường THCS Bảo Yên.

1.1 Khái quát về trường THCS Bảo Yên.

Trường THCS Bảo Yên nằm trên khu 5 thuộc địa bàn xã Bảo Yên, HuyệnThanh Thủy, Tỉnh Phú Thọ Là xã đồng bằng của một huyện miền núi, diện tích502,7 ha, dân số (Tại thời điểm tháng 5/2010 là 5103 người chia thành 9 khu dân

cư Đảng bộ có 196 Đảng viên, sinh hoạt tại 13 chi bộ có 9 chi bộ nông thôn và 4chi bộ khối cơ quan)

Trường THCS Bảo Yên (Tên gọi trước đây là trường Trung học phổ thông

cơ sở Bảo yên) Thành lập vào tháng 9/1997 Thời kì đầu trường đóng tại khu 6 xãBảo Yên, năm 1991 sát nhập với trường THCS Đoan Hạ Vào tháng 9/1997 lạiđược tái lập về địa điểm cũ theo quyết định số 239/QĐ - KHTC ngày 26 tháng 5năm 1997, của Giám đốc sở Giáo Dục và Đào Tạo tỉnh Phú Thọ Đến tháng 9 năm

2001, trường THCS Bảo Yên chuyển về khu 5 là khu vực trung tâm xã Nhằm tạođiều kiện thuận lợi cho việc đi lại của học sinh và thực hiện nghị định của Đảng bộ

xã trong chương trình xây dựng hệ thống (Điện, đường, trường trạm để đáp ứng

nhu cầu đổi mới của đất nước) Do Thầy Kiều Kim Minh hiệu trường nhà trường

và Cô Nguyễn Tuyết Trinh, bí thư chi bộ phó hiệu trưởng nhà trường

Xã Bảo Yên có một trường mầm non, một trường tiểu học, và một trườngTHCS Trong đó trường mầm non và trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia chất lượnggiáo dục ở các bậc học của xã trong những năm gần đây có nhiều chuyển biến, ổnđịnh về số lượng và chất lượng đào tạo, tỷ lệ học sinh lên lớp tốt nghiệp càng cao,học sinh khá giỏi ở các cấp và học sinh lên lớp thẳng ngày càng nhiều hơn, tỉ lệ họcsinh lưu ban bỏ học ngày càng giảm

Từ những góp phần không nhỏ đến việc duy trì, củng cố thành quả phổ cậpgiáo dục THCS đã tiến tới đạt phổ cập giáo dục bậc trung học về sau

1.2 Quá trình hình thành và phát triển thư viện trường THCS Bảo Yên.

Gắn liền với 36 năm lịch sử của trường, thư viện đã bước lớn lên và pháttriển vượt bậc Thư viện trường THCS Bảo yên luôn đồng hành cùng nhà trường

và các em học sinh, chính từ thực tế đó nhà trường đã nhận thức đúng đắn về vị trí

và vai trò, chức năng của thư viện Ngay từ năm 2000 – 2001, khi nhà trường bắtđầu chuyển về địa chỉ trung tâm xã và đi vào ổn định Nhà trường đã tập chungxây dựng và đầu tư đưa thư viên vào hoạt động, để thư viện đạt chuẩn nhờ có sự

cố gắng đó mà thư viện ngày một phát triển mãnh mẽ và khang trang như ngàyhôm nay Thư viện đã đóng góp rất nhiều thành công mà nhà trường và thư viện đãđạt được

Trong thoài gian đầu cơ cấu tổ chức của thư viện còn đơn giản, số lượngtài liệu còn hạn chế cả về nội dung và hình thức Kho sách khoảng vài trăm đầusách, gồm SGK, STK, SNV, và một số truyện thiếu nhi Thư viện chỉ có 1 phòngđọc, do chưa được quan tâm xây dựng đầu tư nên thư viện phục vụ khá đơn giản

Cơ sở vật chất như: bàn, ghế, giá, sách, điện, nước còn hạn chế và nghèo nàn chưaphong phú CBTV chỉ là kiêm nghiệm không được qua trường lớp đào tạo nghiệp

vụ thông tin thư viện Đây cũng là một trong những khó khăn cho thư viện bướcđầu hoạt động

Nhưng đến nay về CSVC khá tương đối ổn định và được đổi mới khá nhiều

Đã có thêm tủ và giá sách, bàn ghế, có hệ thống điện và quạt điện đầy đủ, sách, báo,

GVHD: Cấn Đình Thái SVTH: Phạm Thị Mai Liên Lớp: CĐCNTBK5

11

tạp chí tương đối ổn định, thư viện có thêm khá nhiều sách báo với nội dung phongphú Thư viện trong thời gian này phối hợp với Bí thư chi đoàn tổ chức giới thiệusách và kể chuyện theo sách theo chủ đề Thu hút các em tới trường ngày một đông,tạo cho các em say mê và thích thú nghiên cứu và giải trí khi tới thư viện

Với nguồn lực thông tin phong phú đáp ứng được hầu hết nhu cầu của giáoviên và học sinh trong nhà trường Thư viện trường THCS Bảo Yên đã khẳng địnhđưa vị trí, vai trò của trường mình trong giáo dục đào tạo để bước vào một thời kỳmới của công nghiện hóa – hiện đại hóa đất nước

1.3 Cơ cấu tổ chức của trường THCS Bảo Yên.

Những năm qua Đảng ủy, chính quyền địa phương đã quyết tâm dồn lực đầu

tư về cơ sở vật chất cho nhà trường và chăm lo cho sự nghiệp giáo dục và đào tạongày càng phát triển

Đội ngũ giáo viên ở cấp học được chuẩn hóa 100%, tỷ lệ trên chuẩn ngàycàng cao việc huy động học sinh từ 6 đến 14 tuổi đến trường Trẻ tốt nghiệp tiểuhọc vào lớp 6 đạt 100%, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS được tuyển vào THPThàng năm tương đối cao, học sinh tốt nghiệp THPT đỗ vào các trường Đại học, Caođẳng ngày càng nhiều

Trường THCS Bảo Yên có đội ngũ cán bộ, giáo viên tâm huyết với nghề,giỏi chuyên môn gần gũi và động viên các em học sinh các buổi lên lớp khá sôi nổithú vị, thỏa mái hiệu quả cao Học sinh trường THCS Bảo Yên phát huy tích cựcchủ động trong học tập vừa thể hiện khả năng sáng tạo vừa có sự tìm tòi khám phátrong mọi phương diện

Đoàn thanh thiếu niên nhà trường luôn thể hiện sự năng động sáng tạo trongviệc tổ chức nhiều chương trình ngoại khóa, cũng như hoạt động tình nguyện phongphú hấp dẫn như: Văn nghệ, giới thiệu sách, kể chuyện sách, biểu diễn thời trang…

Đó là một sân chơi bổ ích, lành mạnh, thu hút sự quan tâm đông đảo nhiệt tình củahọc sinh

Bên cạnh đó CBTV thực hiện các hoạt động hỗ trợ công tác phục vụ bạn đọcnhư: Bổ sung tài liệu, xử lý tài liệu, phân loại tài liệu, làm phích và xếp phích, làm

sổ đăng ký cá biệt Bên cạnh đó tăng cường kiểm tra việc sử dụng tài liệu, sách giáokhoa, sách tham khảo, sách nghiệp vụ, và phòng đọc cho giáo viên và học sinh.

Thường xuyên sắp xếp, bố trí tủ trưng bày với những cuốn sách hay và ýnghĩa, giá sách, kho phòng đọc hợp lý, gọn gàng và ngăn nắp để sử dụng tài liệumột cách dễ dàng Tổ chức cho giáo viên và học sinh học nội quy thư viện vàphương pháp bảo quản sách

Thường xuyên tổ chức các buổi giới thiệu sách, kể chuyện sách, triển lãmsách cổ, sách quý với nội dung hay và ý nghĩa, Đồng thời phát động giáo viên vàcác em học sinh quyên góp những cuốn sách để thư viện ngày một nhiều tài liệu

Với cơ cấu tổ chức thư viện trên Thư viện trường THCS Bảo Yên đã phục

vụ tốt tất cả các khâu trong thư viện trường học Và đó là bước tiến giúp thư viện cóđiểm sáng trong giáo dục

1.4 Hoạt động của thư viện

Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện cho thư viện hoạtđộng theo đúng chức năng Đội ngũ cán bộ giáo viên tích cực học hỏi, tự bồi dưỡng

để năng cao trình độ, cập nhật kiến thức cho bản thân Đây là điều kiện thuận lợicho thư viện hoạt động có hiệu quả

Thư viện có đầy đủ các loại sách, đầu sách đảm bảo cho việc học và nghiêncứu Tổng số vốn tài liệu sách trong thư viện có 3126 bản: Gồm

1.5 Cơ sở vật chất và trang thiết bị.

Mạng lưới trường ổn định và phát triển, loại hình giáo dục đa dạng, đáp ứngnhu cầu học tập của học sinh Chất lượng giáo dục chuyển biến tích cực việc tăngcường về CSVC và trang thiết bị dạy học để đáp ứng yêu cầu thực hiện chương

GVHD: Cấn Đình Thái SVTH: Phạm Thị Mai Liên Lớp: CĐCNTBK5

13

trình thay sách giáo khoa của Bộ Giáo Dục và đào tạo cũng được triển khai sâu rộngtới các trường THCS.

Với diện tích 100 mét vuông thư viện có vốn tài liệu đầy đủ với trang thiết bị

35 bộ bàn ghế, 5 quạt trần, 5 quạt bàn, điện, nước, có 4 giá sách và 1 tủ trưng bày

Hàng năm thư viện được nhà nước đầu tư kinh phí để bổ sung tài liệu, sách,báo, tạp chí, truyện,…nâng cao CSVC kỹ thuật Trường có 2 khu phòng học, 1 dãynhà tầng với 15 phòng học trong đó 10 phòng học, phòng giảng dạy các môn THCS

và 3 phòng dùng để thực hành, 2 phòng tin học và phòng thiết bị với khuân viêntrường rộng, thoáng mát có nhiều cây xanh, ghế đá phục vụ cho học sinh khi tan giờgiải lao vui chơi giải trí

Các trang thiết bị phục vụ cho giảng dạy và học tập ngày càng hiện đại vớinhiều đồ dùng phục vụ cho quá trình giảng dạy như: Toán, vật lý, hóa học, sinh học,lịch sử…

1.6 Đối tượng phục vụ

Phục vụ bạn đọc là hoạt động của thư viện nhằm tuyên truyền và đưa ra phục

vụ các dạng tài liệu hoặc các bản sao của chúng Giúp bạn đọc đến thư viện trongviệc lựa chọn và sử dụng tài liệu đó

Đây cũng là một phần quan trọng trong thư viện để nghiên cứu các quá trìnhbiểu hiện về mặt số lượng của việc hình thành số lượng người dùng tin nhất định vàmức độ sử dụng vốn tài liệu các chỉ tiêu cơ bản của việc phục vụ bạn đọc: Số lượngngười dùng tin, số lượng tài liệu cho mượn và số lượt bạn đọc tới thư viện

Phục vụ bạn đọc là một khâu quan trọng thể hiện rõ nội dung của công tácbạn đọc của thư viện Và phục vụ bạn đọc là khâu cuối cùng trong bất cứ thư việnnào, càng phục vụ nhiều bạn đọc thì vai trò của thư viện ngày càng phát triển Vìvậy nếu không có bạn đọc thì thư viện sẽ mất luôn mục đích tồn tại của mình và sẽthôi không tồn tại như một thiết chế nữa Đồng thời bạn là người dùng tin có thể sửdụng các tài liệu được CBTV lựa chọn và phản ánh trong các diện tích đã đượctrang bị

Trong thư viện trường THCS Bảo Yên để phục vụ bạn đọc Thư viện đã tổchức phục vụ theo phương pháp mở, bạn đọc có thể trực tiếp tiếp cận với tài liệu và

nguồn lực thông tin của thư viện Bạn đọc có thể tự lựa chọn tài liệu trong thư việnđược sắp xếp theo môn ngành và nhu cầu của bạn đọc ngày một sâu và đa dạng.

1.7 Phương hướng phát triển của thư viện trường THCS Bảo Yên.

Thư viện trường bổ sung sách, báo, tài liệu cho thư viện Phục vụ cho thưviện phục vục cho học tập và tổ chức xử lý kỹ thuật

Giới thiệu và phát hành SGK, STK, SNV

Thư viện sẽ mở rộng thêm nhiều để số lượng tài liệu lớn để phục vụ cho giáoviên và học sinh Cố gắng phát huy thế mạnh để thư viện ngày một phát triển đểxứng đáng là một thư viện chuẩn quốc gia

Đổi mới nội dung chương trình đào tạo đầy mạnh phương pháp dạy học,quản lý, chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục

Thư viện phấn đấu phát triển tối đa việc phục vụ đọc sách cho học sinh nhằmmang lại hiệu quả khai thác tốt nguồn thông tin vốn có Hiện nay thư viện đã đượcxây dựng thành 4 phòng (2 phòng đọc, 1 phòng mượn, 1 phòng thiết bị, và tranh,ảnh bản đồ phục vụ quá trình giảng dạy) Tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên vàhọc sinh tham khảo và đọc sách

Đẩy mạnh và chú trọng tới công nghệ thông tin trong quản lý nhà trường vàdạy học

Vận động các tổ chức xã hội và ngoài nhà trường cùng tham ra xây dựng tủsách thư viện

GVHD: Cấn Đình Thái SVTH: Phạm Thị Mai Liên Lớp: CĐCNTBK5

15

CHƯƠNG II: TÌM HIỂU VỀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC

TÀI LIỆU TRONG THƯ VIỆN.

2.1 Tổ chức kho tài liệu.

vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, công tác và giải trí của mọi tầng lớp nhân dân, gópphần nâng cao dân chí, đào tạo nhân tài, phát triển khoa học, công nghệ, kinh tế,văn hóa, phục vụ công cuộc công nghiệp hóa hiện địa hóa đất nước

Muốn tổ chức sử dụng tài liệu có hiệu quả ta phải tổ chức kho tài liệu saocho khoa học và hợp lý

Vậy tổ chức kho tài liệu là quá trình sắp xếp tài liệu theo những quy địnhnhất định của thư viện nhằm mục đích quản lý, bảo quản và sử dụng tài liệu

Nhờ có khâu bổ sung thường xuyên nên kho tài liệu luôn được cập nhật vàđổi mới Nếu tổ chức vốn tài liệu không khoa học thì kho sách sẽ trở thành “Mồchôn sách” Vì vậy tổ chức vốn tài liệu khoa học sẽ tạo điều kiện cho thư viện hoạtđộng được dễ dàng, hiệu quả và bảo quản tốt tài liệu mà thư viện có

Mục đích: Đảm bảo vốn tài liệu của thư viện được tổ chức một cách khoahọc và hệ thống, tạo một trật tự sắp xếp, bảo quản và tổ chức phục vụ được thuậntiện, dễ dàng nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tài liệu đó

- Tạo ra một trật tự trong các kho tài liệu

- Tạo thuận lợi cho việc sử dụng vố tài liệu

- Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tài liệu

- Sử dụng được lâu bền tiết kiệm kinh phí

Ý nghĩa: Kho tài liệu là cơ sở vật chất quan trọng nhất của thư viện, nó đảmbảo sự hoạt động của thư viện, sự tồn tại và phát triển của thư viện, đáp ứng yêu cầucao nhất của bạn đọc

Như vậy có thể thấy rằng việc tổ chức sắp xếp kho sách hoàn chỉnh sẽ tạođiều kiện cho thư viện hoạt động dễ dàng, đáp ứng mọi kịp thời mọi yêu cầu củabạn đọc tăng nhanh sự luân chuyển sách và làm cho thư viện thật sự trở thành trungtâm hoạt động văn hóa và khoa học của nhà trường.

2.1.2 Tổ chức kho tài liệu tại thư viện trường.

Giảm bớt sự ưu đãi của cán bộ thư viện khi phục vụ thư viện

Nơi đặt kho sách phải sáng sủa, cao dáo, thoáng mát, sạch đẹp

2.1.3 Các loại kho tài liệu của thư viện.

Hình thức kho được tổ chức tùy thuộc vào quy mô vốn tài liệu, phạm vi vàđối tượng phục vụ của mỗi thư viện Trong các thư viện trường THCS, THPT, biến

tổ chức các loại kho sách thành 3 kho: (3 bộ phận sách)

- Kho sách giáo khoa dùng cho học sinh

- Kho sách nghiệp vụ dùng cho giáo viên

- Kho sách tham khảo dùng cho giáo viên và học sinh

Ngoài ra ở một số thư viện trường học có nhiều các điểm trường cách xatrường chính, kho sách còn chia ra các loại sau:

Kho chính: Bao gồm tất cả các loại tài liệu có từ khi thành lập thư viện, đầy

đủ nhất và có khả năng đáp ứng mọi yêu cầu của giáo viên và học sinh

Kho phụ: Là loại kho được tổ chức với một số loại tài liệu hạn chế được rút ra

từ kho chính, gồm những sách bạn đọc hay hỏi mượn nhiều nhất Tổ chức loại khonày nhằm đáp ứng nhu cầu đọc một cách nhanh nhất, kho phụ được đặt ở cách xatrường chính, hoặc tổ chức kho phụ của phòng đọc giáo viên và phòng đọc học sinh

Ở kho phụ của phòng mượn trả sách, số bản sách được đưa vào kho nàynhiều bản hơn, số sách ít được giáo viên và học sinh đến mượn sử dụng lại chuyểnngay về kho chính

Ngoài ra kho sách còn được tổ chức theo hình thức kho đóng hay kho mở,kho dự trữ, trao đổi không đưa ra phục vụ bạn đọc và kho sách lưu động để phục vụngười đọc ngoài thư viện

+ Các phương pháp xếp sách, báo.

Đối với các loại sách, báo, tạp chí, tranh ảnh, bản đồ và các loại ấn phẩmkhác nhau trong thư viện sắp xếp theo nhiều phương pháp khác nhau Xếp theophân loại chữ cái, xếp theo ngôn ngữ, xếp theo địa lý, xếp theo số đăng ký cábiệt………Và mỗi phương pháp sắp xếp đều có ưu điểm riêng nhưng cũng cónhững nhược điểm nhất định

2.1.4 Vai trò của công tác tổ chức tài liệu trong thư viện.

Có thể nhận thấy và khẳng định rằng: Hoạt động chủ yếu của giáo viên vàhọc sinh trong nhà trường THCS là giảng dạy và học tập Cả hai hoạt động này đều

phải sử dụng công cụ sách, báo Sách, báo chỉ có thể được quản lý tốt và phát huyđược tác dụng tích cực của nó trên cơ sở tổ chức công tác thư viện.

Vì vậy tổ chức công tác thư viện trong nhà trường nhằm thỏa mái nhu cầu vềsách, báo cho giáo viên và học sinh là một yêu cầu khác quan không thể thiếu được

Đối với nhà trường, thư viện không những là cơ sở vật chất trọng yếu, nóđược đảm bảo số lượng, chất lượng, SGK, SNV,STK, mà còn là trung tâm sinh hoạtvăn hóa khoa học

Thư viện góp phần quyết định chất lượng và không ngừng nâng cao năng lựcgiảng dạy của giáo viên, mở rộng kiến thức và xây dựng thói quen tự học, tự nghiêncứu cho học sinh Đồng thời tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị

và xây dựng nếp sống văn hóa mới trong nhà trường

Thư viện còn giúp các em học sinh xây dựng phương pháp học tập và phongcách làm việc khoa học, biết sử dụng sách, báo, trong thư viện để:

- Nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường trong việc đào tạo nguồn nhânlực và phát triển con người toàn diện trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước

- Cung cấp nguồn chi thức cho cán bộ giảng dạy và học sinh trong nhà trường

- Chia sẻ nguồn tài liệu đối với các nhà trường THCS khác, phục vụ tốt nhấtnhu cầu học tập và nghiên cứu cảu người dùng tin

Nhờ công tác tổ chức tài liệu trong thư viện giúp cho thư viện luôn phát triển

và trở thành một thư viện chuẩn

GVHD: Cấn Đình Thái SVTH: Phạm Thị Mai Liên Lớp: CĐCNTBK5

19

2.2 Các phương pháp tổ chức thư viện.

2.2.1 Tìm hiểu về tổ chức kho trong thư viện trường học.

Kho sách trong thư viện trường.

Có thể nói thư viện trường học là linh hồn của một trường học Là nơi hội tụkiến thức, tri thức của loài người, giúp Thầy và trò của nhà trường không chỉ dạytốt, học tốt, mà còn mở mang trí óc, bồi đắp nhân cách, xây dựng nền tảng và phongcách văn hóa cá nhân

Thư viện đóng góp nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡngkiến thức cơ bản về khoa học công nghệ và xây dựng thói quen tự học, tự nghiêncứu cho giáo viên và học sinh Tạo cơ sở nhằm từng bước thay đởi phương phápdạy và học Đồng thời thư viện tham gia tích cực và việc bồi dưỡng tư tưởng chínhtrị và xây dựng nề nếp sống văn hóa mới cho các cán bộ giáo viên, công nhân viêntrong nhà trường

Tổ chức công tác trong thư viện trường học là tổ chức sắp xếp nhằm thỏamái nhu cầu bạn đọc, đóng vai trò quan trọng trong mọi chế độ xã hội mọi ngànhnghề chính nhờ tổ chức mang lại hiệu quả lao động cao

Bất cứ thư viện nào, cũng như thư viện trường THCS Bảo Yên việc tổ chứckho tài liệu là một trong những khâu hết sức quan trọng và không thể thiếu đượccủa mỗi thư viện.

Tổ chức công tác trong thư viện trường học gồm 4 khâu công tác liên quanmật thiết với nhau:

Tổ chức mục lục phân loại cũng như mục lục chữ cái không thể thiếu được

và giữ vai trò quan trọng Mục lục phản ánh toàn bộ nội dung kho sách thư việntheo hệ thống và bộ môn khoa học, phương pháp xếp theo phích trong mục lục phânloại là sắp xếp theo nội dung sách, báo, đã được phân loại Mục lục mang tính tưtưởng và tính khoa học cao, cấu tạo của mục lục phân loại chủ yếu là dựa vào bảngphân loại sách thư viện Đặc điểm của phích tiêu đề trong mục lục phân loại là dùng

để ghi tên những môn loại đại mục, mục, mục tiêu… Theo sự phân chia trongbảng phân loại, dựa vào sự phân chia đó người ta tiến hành xếp phích một cáchchính xác tạo điều kiện phục vụ tốt bạn đọc

2.2.2 Các phương pháp tổ chức.

+ Tổ chức tài liệu theo loại hình.

Ở thư viện trường THCS Bảo Yên tổ chức tài liệu theo loại hình tài liệu cótrong thư viện để tổ chức sử dụng và bảo quản

GVHD: Cấn Đình Thái SVTH: Phạm Thị Mai Liên Lớp: CĐCNTBK5

21

Tổ chức tài liệu theo loại hình để tổ chức thành các kho riêng biệt như: Kho sách: Là một loại tài liệu quan trọng trong cơ quan thông tin tin thưviện Là loại tài liệu chiếm đại đa số trong thư viện và trung tâm thông tin Bất cứthư viện nào cũng có kho sách, kho sách là thiết yếu của thư viện và trung tâmthông tin Sách là tài liệu có nội dung nhất quán liên tục, các số trang theo quy định

tử 49 trang trở lên không kể bìa là một đơn vị sách, có sách dầy, sách mỏng, sáchnhiều tập, sách ít tập… bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau

- Ý nghĩa của công tác tổ chức kho sách

* Kho sách là cơ sở vật chất đảm bảo mọi hoạt động nhiện vụ ,thực hiệnnhiệm vụ của thư viện Nhờ có công tác bổ sung, nội dung kho sách sẽ thườngxuyên tăng về số lượng và chất lượng, nhiều loại sách, báo, trong thư viện phát huyđược tác dụng nhiều hay ít phụ thuộc chủ yếu vào việc tổ chức kho sách một cáchkhoa học, hợp lý mới có thể thỏa mãn ngày càng cao của nhu cầu bạn đọc và sửdụng đến mức tối đa những sách, báo có trong thư viện Trong nhà trường việc phânchia kho sách thành những bộ phận riêng là cơ sở thuận tiện cho việc sử dụng sách,báo Vì vậy sách được mua cho thư viên trường phải luôn phù hợp với đối tượng, đãtạo chức năng và nhiệm vụ của nhà trường, kho sách của thư viện trường học phải

có nội dung mang tính khoa học, giáo dục sâu sắc, phải căn cứ vào nội dung ,chương trình dạy và học của nhà trường và căn cứ vào nhu cầu đọc sách của giáoviên và học sinh mà tiến hành lựa chọn Những cuốn sách phục vụ trực tiếp chươngtrình học của học sinh thì cần nhiều bản, những cuốn sách phục vụ riêng cho giáoviên thì số lượng bản ít hơn Xây dựng kho sách là một hạt nhân rất quan trọng, vìvậy việc tổ chức kho sách hoàn chỉnh sẽ tạo điều kiện cho thư viện hoạt động dễdàng, đáp ứng mọi yêu cầu của bạn đọc, làm cho thư viện trở thành trung tâm vănhóa của nhà trường

Trong công tác tổ chức kho sách của thư viện, việc phân chia kho sách, sắpxếp theo từng cuốn sách trên giá kho sách nhằm mục đích tạo thuận lợi cho việc tìm

Báo, tạp chí cung cấp những thông tin mới, ngắn gọn, cập nhật Báo, tạp chícũng chia ra thành báo, tạp chí khoa học và báo, tạp chí phổ thông nhất định, họ đọc

để nghiên cứu, giảng dạy và học tập

Tạp chí văn học nghệ thuật của Bộ văn hóa thông tin… là tạp chí khoa học.Báo, tạp chí phổ thông: là loại ấn phẩm phục vụ rộng rãi mọi đối tượng, học

và đọc để nâng cao dân chí

2.2.3 Phương pháp tổ chức hiện đại về phần mềm quản lý thư viện CDS/ISIS (Winisis)

* Mục đích cơ bản của đề tài.

Với sụ bùng nổ của Công nghệ thông tin hiện nay và sự đòi hỏi về nhu cầuthông tin càng cao Việc đưa Công nghệ thông tin vào thư viện là rất cần thiết, yêucầu hiện nay là phải có một giải pháp để áp dụng những nhu cầu thông tin hiện nay

và CDS/ISIS là giải pháp hữu hiệu nhất hiện nay Đưa phần mềm CDS/ISIS vào thưviện giúp cho việc quản lý dễ dàng hơn tiết kiệm thời gian trong công tác bổ sung,quản lý tài liệu, phần mềm này được ứng dụng rõ nhất là ở các thư viện trường học

* Giới thiệu khái quát về phần mềm.

WinISIS là phiên bản Windows của hệ thống CDS/ISIS (Dịch vụ thông tinmáy tính Tích hợp Hệ thống thông tin khoa học) đã được bắt nguồn từ những năm

60 và từ năm 70 được duy trì và phát triển bởi UNESCO

- Chức năng tương thích đa ngôn ngữ

- Xây dựng và sửa cấu trúc CSDL

- Tìm kiếm dữ liệu thông qua các ngôn ngữ tìm tin

- In và sắp xếp các kết quả tùy ý

GVHD: Cấn Đình Thái SVTH: Phạm Thị Mai Liên Lớp: CĐCNTBK5

23

+ Thiết kế CSDL (Thiết kế cơ sở dữ liệu)

Trên thanh Menu Bar chọn Cơ sở dũ liệu và kích chọn tạo CSDL mới

Tạo CSDL có tên là CĐCNTBK5

• Bước 0: Đặt tên CSDL

Vào Cơ sở dữ liệu  Tạo mới CSDL xuất hiện bảng thông báo xác địnhcấu trúc CSDL mới, ghi tên CSDL “CĐCNTBK5” (trong phần tên CSDL đượcphép viết tối đa là 6 ký tự)

Bước 1: Xác định bảng, xác định trường

- Khai báo 10 trường

+ Tác giả: Kiểu trường lặp “R”

+ Nhan đề

+ Xuất bản: Trường con “abc”

+ Mô tả vật lý: Trường con “abc”

+ Ký hiệu phân loại

+ Ký hiệu kho: Trường con “ab”

+ Tóm tắt

+ Từ khóa

+ Xem toàn văn

- Sau khi khai báo

xong 10 trường

nhấn chuột vào để tiếp tục

Bước 2: Xác định kiểu mẫu

- Kích chuột chọn

để chuyển tất cả sang

trường nhập tin

- Nhấn vào để tiếp tục, xuất hiện giao diện “Bạn có muốn Winisis

+ Ngoài các trường trên ta cũng có thể chọn thêm một số trường tùy ý

• Bước 4: Xây dựng bảng

chọn trường

- Nhấn

để tiếp tục

- Xuất hiện giao diện chọn

“Yes” để sang bước tiếp theo

- Tiếp tục nhận thông báo và chọn để hoàn thành việc tạoCSDL

- Trong mục File selection (Lựa

chọn tập tin)

+ Tên file: Lựa chọn tên CSDL

+ Thư mục: Chọn “data” nhấn

“OK” để mở CSDL

• Bước 5: Nhập tin cho từng trường

* Giao diện thực hiện chương trình

+ Giao diện nhập biểu ghi

- Trên Menu chọn Nhập tin

 Nhập tin xuất hiện giao diện

Các thanh công cụ của

sổ nhập tin gồm có:

Công tắc cho phép đưa ra hoặc hủy bỏ thanh công cụ thứ hai.

Trường chứa MFN, gõ vào đây số MFN mà ta muốn hiệuđính

Hiển thị biểu ghi đầu tiên

Chọn biểu ghi trước đó để hiệu đính

Chọn biểu ghi sau đó để hiệu đính

Chọn biểu ghi sau cùng để hiệu đínhTạo biểu ghi mới

Chọn biểu mẫu nhập dữ liệu

Thêm các trường vào biểu ghi, kích vào đâydanh sách các trường hiện tại trong biểu mẫu sẽđược trình bày

Lưu biểu ghi đã nhập

Các lựa chọn bổ sung Kích vào đây sẽ hiện ra menu sau:

- Mở từ điển: Mở cửa sổ từ điển

- Tạo biểu ghi mới: Worksheet hiện tại sẽ đưa ra các trường trống

- Tải biểu ghi từ ổ đĩa: Hủy bỏ mọi thay đổi

và phục hồi các biểu ghi theo trạng thái ban đầu

- Xóa biểu ghi: Xóa biểu ghi hiện tại

- Khôi phục BG bị xóa: Phục hồi biểu ghi bị

xóa

- Xác định các giá trị mặc định (Default): Xác

định các giá trị mặc định, các giá trị này chỉ có

trong buổi làm việc hiện tại

- Xóa giá trị mặc định (Default): Chỉ xóa các giá trị trong buổi làm việc hiện tại

- Xóa dữ liệu: Xóa mọi nội dung của các trường trong Worksheet hiện tại, ta

có thể sử dụng chức năng này để thay thế một biểu ghi hiện có bầng một biểu ghimới có cùng một MFN

- Hướng dẫn nhập tin: Đưa ra thông tin trợ giúp để nhập dữ liệu chính xác

GVHD: Cấn Đình Thái SVTH: Phạm Thị Mai Liên Lớp: CĐCNTBK5

27

- Chọn font nhập tin: Cho phép thay đổi font chữ hoặc cỡ chữ được sử dụngtrong hiệu đính trường.

Thanh trạng thái: Nằm ở bên dưới cùng chứa cửa sổ hai trường

- Trạng thái biểu ghi: Đưa ra thông báo về trạng thái biểu ghi hiện tại, chỉthông báo trong trường hợp biểu ghi bị xóa

- Thông báo hướng dẫn: Đưa ra thông báo liên quan đến các trường đang đượchiệu đính nếu có

+ Giao diện tìm kiếm

- Để tìm tin trên các trường theo tệp đảo ta cần dựa vào các biểu thức tìm tin

Đó là các biểu thức logic bao gồm các thuật ngữ tìm (từ khóa) được liên kết bởi cácphép toán ngôn ngữ

- Các toán tử sẽ liên kết các thuật ngữ để tạo thành biểu thức tìm tin Cácthuật ngữ tìm được lưu trong từ điển có thể đưa vào các biểu thức tìm tin

b Ngôn ngữ tìm tin

- Ngôn ngữ tìm tin trong WinISIS (The WinISIS Search Language) đượcxây dựng trên cơ sở Logic Bool, nó cung cấp phương tiện thuận tiện để trình bàycác phép toán logic Do đó sử dụng các phép toán logic liên kết các thuật ngữ tìm,tạo thành các biểu thức tìm

- Ngôn ngữ tìm tin trên WinISIS bao gồm các toán tử logic và một số toán tửkhác:

Các toán tử cơ bản và ý nghĩa của các toán tử

• Toán tử logic AND (ký hiệu *): Là toán tử giao các nhóm Kết quảgiao các nhóm chỉ chứa những phần tử chung của cả hai nhóm

Ví dụ: Văn Hóa*lịch sử thì phần chung của cả

hai nhóm chính là kinh tế và lịch sử

Văn Hóa *lịch sử

Văn Hóa Lịch sử

• Toán tử OR (ký hiệu +): Là loại toán

tử hợp các nhóm kết quả của toán tử OR là sự hoàn

trộn giữa hai nhóm

Ví dụ: Văn Hóa +lịch sử các giá trị

Văn Hóa +lịch sử đều được chọn

Văn Hóa Lịch sử

• Toán tử NOT (ký hiệu ^): Là loại

toán tử loại trừ, kết quả giữa hai nhóm là tất cả

(G): Kết nối giữa thuật ngữ của một trường

c Cách thức tìm tin trong WinISIS

- Toán tử: Nhấn chuột vào các nút này ta sẽ chèn được các toán tử tương ứngcho câu hỏi

GVHD: Cấn Đình Thái SVTH: Phạm Thị Mai Liên Lớp: CĐCNTBK5

29