ĐÁNH GIÁ HOẠT TÍNH ANDROGEN VÀ TÁC DỤNG LÊN HÀNH VI TÌNH DỤC CỦA RỄ CÂY BÁ CHUỘT THỰC NGHIỆM Nghiên cứu sinh: Dương Thị Ly Hương Chuyên ngành: Dược lý Khóa: XXVII NGHIÊN CỨU ĐỘC TÍNH V
Trang 1ĐÁNH GIÁ HOẠT TÍNH ANDROGEN VÀ TÁC DỤNG LÊN HÀNH VI TÌNH DỤC CỦA RỄ CÂY BÁ
CHUỘT THỰC NGHIỆM
Nghiên cứu sinh: Dương Thị Ly Hương
Chuyên ngành: Dược lý
Khóa: XXVII
NGHIÊN CỨU ĐỘC TÍNH VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA RỄ BÁ
BỆNH (EURYCOMA LONGIFOLIA J.) LÊN HÌNH THÁI VÀ
CHỨC NĂNG SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT THỰC NGHIỆM Luận án
Đề tài
Trang 2ĐẶT VẤN ĐỀ
• Bá bệnh (Eurycoma longifolia J.): mọc nhiều ở Malayxia, Thái Lan, Lào,Việt
Nam,….
• Chữa được nhiều bệnh: ăn không tiêu,
nôn mửa, đầy bụng, tiêu chảy, sốt rét,
giải độc rượu, đau lưng, mỏi gối…
• Gần đây: tăng cường sinh dục nam.
Trang 3ĐẶT VẤN ĐỀ
• Chữa rối loạn tiêu hóa, ăn không
tiêu, đầy bụng, tiêu chảy…
• Có các nghiên cứu về thành
phần hóa học và tác dụng gây
độc tế bào
• Chưa có các nghiên cứu về tác
dụng tăng cường chức năng sinh
dục nam
• Chảy máu dược liệu
Bá bệnh ở Việt Nam (bách bệnh, mật nhân):
Trang 4MỤC TIÊU
• Đánh giá hoạt tính androgen của rễ cây bá bệnh trên chuột cống non thiến và không thiến
Dựa vào sự thay đổi trọng lượng của các cơ quan sinh
dục phụ như túi tinh, tuyến tiền liệt, tuyến cowper và cơ nâng hậu môn
• Đánh giá tác dụng lên hành vi tình dục ở chuột cống trưởng thành
Dựa vào các hoạt động giao cấu của chuột như hành vi
nhảy, đút dương vật vào âm đạo chuột cái, xuất tinh, thời gian nghỉ sau xuất tinh, hiệu quả giao cấu và
khoảng cách đút dương vật
Trang 5ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Chuột cống đực non
6-8 tuần, 70-90g
Chuột cống trưởng thành
20-25 tuần, 200-300g
Trang 6 Phương pháp đánh giá tác dụng androgen
Sử dụng phương pháp Hershberger: chuột cống đực non 6- 8 tuần tuổi, 70- 90g
Lấy
chuột
Thiến
Cân chuột
Giết chuột, tách & cân các cơ quan
SD phụ
0 -10 -7
Chia lô nghiên cứu
Lô 1 (chứng trắng): uống nước cất 10mL/kg
Lô 2 (chứng dương): tdd TES 0,4mg/kg
Lô 3,4,5,6,7 (thuốc thử): uống dịch chiết rễ BB với
các liều tương ứng là 3 - 5 - 7 - 10 - 15g/kg
• Trên chuột non thiến
• Trên chuột không thiến
-3
Lô 3 (thuốc thử): uống dịch chiết rễ BB với liều có hiệu
quả nhất
Trang 7 Đánh giá tác dụng trên hành vi tình dục ở chuột
trưởng thành
Con đực nhảy lên 1/3 lưng dưới chuột cái
(mounting: MF, ML)
Con đực đẩy vùng khung chậu
trước khi đút dương vật vào
Đút dương vật vào, con cái cong lưng chịu đực (intromission: IF, IL)
Rời khỏi con cái, Kéo khung chậu về Con đực liếm cơ quan sinh dục Con đực không xuất tinh
Con đực xuất tinh (ejaculation: EL)
Lưu lại trên lưng con cái một thời gian ngắn rồi trượt khỏi lưng con cái, nghỉ khoảng 5 phút (PEI) trước một loạt
giao cấu mới Con đực tiến đến con cái
Trang 8 Phương pháp đánh giá tác dụng trên hành vi tình dục
ở chuột trưởng thành
Nhập
chuột
Chuột cái
Chuột đực
Cắt buồng trứng, nghỉ 14 ngày Gây động dục nhân tạo = hormon
MF, ML, IF, IL, EL, PEI
CE = IF/(MF+IF) III = EL/IF
Phân tích các chỉ số
Theo phương pháp của Dewsbury (1972) và Giuliani (2001)
Ghép đôiĐợt 5: Chính
thức
(trước)
Đợt 1,2,3,4:
Tập luyện
Đợt 6,7:
Uống thuốc theo lô
(sau)
Chia lô
Lô 1: uống nước cất 10mL/kg
Lô 2: uống Viagra 10mg/kg
Lô 3: uống DC BB với liều tối ưu
Trang 9KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
1 Tác dụng androgen của rễ bá bệnh Việt Nam:
– Trên chuột non thiến
Hình 1 Sự thay đổi trọng lượng các cơ quan sinh dục phụ dưới tác dụng
của dịch chiết rễ bá bệnh với các mức liều khác nhau
p <0,0001
p <
0, 00 01
Trang 10Hình 2 Sự thay đổi trọng lượng các cơ quan sinh dục phụ
trên chuột không thiến
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1 Tác dụng androgen của rễ bá bệnh Việt Nam:
– Trên chuột không thiến
p=0,03
Trang 11Túi tinh Tuyến tiền liệt Tuyến cowper Cơ nâng hậu môn
Chuột thiến
Chuột không thiến
Chuột thiến
Chuột không thiến
Chuột thiến
Chuột không thiến
Chuột thiến
Chuột không thiến
Testos-teron
0,4
mg/kg
1050,30 428,74 760,70 163,12 569,41 222,68 215,35 278,17
Rễ BB
10g/kg 47,26 20,44 - - 35,88 7,26 24,88 32,89
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1 Tác dụng androgen của rễ bá bệnh Việt Nam:
Bảng 1 So sánh mức tăng trọng lượng các cơ quan sinh dục phụ
ở chuột cống đực non thiến và không thiến
47,26
760,70 569,41
35,88
428,74
20,44
163,12 222,68
7,26
215,35
24,88
278,17
32,89 1050,30
Trang 12KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
2 Tác dụng trên hành vi tình dục của rễ bá bệnh trên chuột trưởng thành
Ảnh hưởng của dịch chiết rễ bá bệnh lên chỉ số MF, IF,
ML, IL, EL và PEI của chuột thực nghiệm
IF
MF
EL
PEI
IL
ML
p=0,002 p=0,048
Trang 13Tác dụng trên hành vi tình dục
của sildenafil (VIAGRA)
MF
IF
BB
BB
Sildenafil
Sildenafil
Nước cất
Nước cất
BB Sildenafil
Nước cất
IL
Sildenafil
BB
Nước cất
ML
EL
BB
Sildenafil
Nước cất
p=0.017 p=0.021
BB Sildenafil
Nước cất
p=0.042 p=0.032
p=0.025
p=0.048
PEI
D.Giuliani (2001): Sildenafil 1mg/kg và 10mg/kg
Trên chuột xuất tinh bình thường: ↓ EL và III Trên chuột xuất tinh chậm: ↓ EL, PEI, III và ↑ CE
↓ EL, PEI,
Trang 14Sự thay đổi hiệu quả giao cấu (CE) và khoảng cách đút
dương vật (III) giữa các lô dùng thuốc
Chỉ
tiêu Các lô chuột Đợt 5 Đợt 6 Đợt 7
CE
Lô 1 Uống nước cất 0,72 ± 0,03 0,82 ± 0,04 0,79 ± 0,06
Lô 2 Uống sildenafil 0,71 ± 0.06 0,75 ± 0,06 0,74 ± 0,04
Lô 3 Uống DC BB 0.74 ± 0.04 0,79 ± 0,03 0,82 ± 0,05
III
Lô 1 Uống nước cất 46,85 ± 8,74 34,82 ± 4,53 39,69 ± 6,69
Lô 2 Uống sildenafil 33,13 ± 5,08 26,76 ± 6,00 30,63 ± 3,05
Lô 3 Uống DC BB 42,95 ± 9,03 32,18 ± 3,43 25,03 ± 2,20
IF
CE =
MF + IF
EL III =
IF
James R Wilson (1965):
Lô 3 Uống DC BB 0.74 ± 0.04 0,79 ± 0,03 0,82 ± 0,05
Lô 3 Uống DC BB 42,95 ± 9,03 32,18 ± 3,43 25,03 ± 2,20
Trang 15KẾT LUẬN
1 Về hoạt tính androgen:
• Trên chuột non thiến: dịch chiết rễ bá bệnh thể hiện hoạt tính
androgen rõ ở liều 10g/kg thể trọng chuột
• Trên chuột non không thiến, dịch chiết rễ bá bệnh chỉ thể
hiện rõ hoạt tính đồng hóa
• Trọng lượng tuyến tiền liệt không tăng ở các lô chuột uống
dịch chiết bá bệnh
2 Về tác dụng trên hành vi tình dục:
• Bá bệnh thể hiện tác dụng làm tăng ham muốn tình dục, tăng
sự thức tỉnh tình dục thông qua việc làm giảm chỉ số PEI một cách có ý nghĩa thống kê ở cả 2 thời điểm sau uống thuốc 5
và 10 ngày
Trang 16HƯỚNG NGHIÊN CỨU
TIẾP THEO
• Nghiên cứu tác dụng của bá bệnh trên chuột gây suy giảm sinh dục bằng acid valproic
