Báo cáo thực tập thư viện: Công tác phục vụ bạn đọc trong thư viện trường Tiểu Học Số 2 Kim Sơn

Để thực hiện được tài này, em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình củagiáo viên hướng dẫn Cấn Đình Thái, cùng với sự quan tâm giúp đỡ của Bangiám hiệu và cán bộ thư viện trường Tiểu học số 2

Bộ LAO Độngng thơng binh và x hộiã hội

trờng cao đẳng nghề văn lang hà nội

khoa thƯ VIỆN - QUẢN Lí THIẾT BỊ TRƯỜNG HỌC

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

ĐỀ TÀI: CễNG TÁC PHỤC VỤ BẠN ĐỌC

TRONG THƯ VIỆN

GVHD: CẤN ĐèNH THÁI Sinh viên thực hiện : NGễ ĐỨC HIỀN

Hà Nội, Thỏng 5 Năm 2012

LỜI CẢM ƠN!

Để thực hiện được tài này, em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình củagiáo viên hướng dẫn Cấn Đình Thái, cùng với sự quan tâm giúp đỡ của Bangiám hiệu và cán bộ thư viện trường Tiểu học số 2 Kim sơn đã giúp đỡ em cóđiều kiện hoàn thành báo cáo với đề tài “ Công tác phục vụ bạn đọc của thưviện”với vốn kiến thức và khả năng có hạn nên trong quá trình thực hiện đềtài này không tránh khỏi những thiếu sót về nội dung cũng như hình thức Dovậy em rất mong được sự chỉ bảo, góp ý của thầy để bài báo cáo được hoànthiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên thực hiện

Ngô Đức Hiền

MỤC LỤC

Trang

Lời Cảm Ơn:

Danh Mục Viết Tắt: 4

Phần Mở Đầu: 5

1 Tính cấp thiết của đề tài: 5

2 Mục đích nghiên cứu: 5

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 6

3.1 Đối tượng nghiên cứu: 6

3.2 Phạm vi nghiên cứu: 6

4 Phương pháp nghiên cứu 6

4.1 Phương pháp luận: 6

4.2 Phương pháp nghiên cứu chuyên nghành: 6

5 Những đóng góp của báo cáo: 6

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 2 KIM SƠN 1.1 Quá trình hình thành và phát triển 7

1.2 Cơ cấu tổ chức: 8

1.3 Chức năng nhiệm vụ: 9

1.3.1 Chức năng: 9

1.3.2 Nhiệm vụ: 9

1.3.3 Vốn tài liệu trong thư viện: 9

CHƯƠNG 2: CÔNG TÁC PHỤC VỤ BẠN ĐỌC

2.1 Những vấn đề chung của công tác phục vụ bạn đọc: 11

2.1.1 Định nghĩa : 11

2.2 Vai trò của công tác phục vụ bạn đọc: 11

2.2.1 Tầm quan trọng của công tác phục vụ bạn đọc: 11

2.2.2 Nhiệm vụ cuả công tác phục vụ bạn đọc: 11

2.3 Nội dung của công tác phục vụ bạn đọc : 12

2.3.1.Nghiên cứu nhu cầu hứng thú đọc 12

2.3.2 Đặc điểm của nhu cầu đọc: 13

2.3.3 Đặc điểm tâm lý và nhu cầu đọc của học sinh: 14

2.4 Các phương pháp nghiên cứu nhu cầu đọc 15

2.4.1 Nghiên cứu trực tiếp: 15

2.4.2 Nghiên cứu gián tiếp: 16

3 Tổ chức phục vụ bạn đọc trong và ngoài thư viện: 17

3.1 Tổ chức phục vụ bạn đọc tại thư viện: 17

3.1.1 Chuẩn bị 17

3.1.2 Thủ tục mượn tài liệu tại phòng đọc: 18

3.1.3 Tổ chức phục vụ mượn tài liệu: 19

3.2 Tổ chức phục vụ bạn đọc ngoài thư viện: 20

4 Hướng dẫn phương pháp đọc sách 21

4.1 Khái niệm hướng dẫn đọc sách : 21

4.2 Mục đích của hướng dẫn đọc: 21

4.3 Hướng dẫn đọc sách cho giáo viên và học sinh 21

4.4 Hướng dẫn đọc cho từng cá nhân: 23

CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC TUYÊN TRUYỀN GIỚI THIỆU SÁCH TRONG NHÀ TRƯỜNG 3.1 Khái niệm tổ chức tuyên, truyền giới thiệu sách trong nhà trường :…….24

3.2 Một số hình thức và phương pháp tuyên truyền giới thiệu sách:…………24

3.2.1 Tuyên truyền miệng:………24

3.2.2 Đọc to nghe chung :……… 24

3.3 Kể chuyện theo sách……….25

3.3.1 Kể thường xuyên………28

3.3.2 Tổ chức cuộc thi kể chuyện theo sách:……… 29

4 Giới thiệu sách………30

4.1 Những quy định chung của bài giới thiệu sách……….30

4.1.1 Nghệ thuật trình bày giới thiệu sách……… 34

4.2 Điểm sách theo chủ đề……… 34

4.3 Tổ chức các buổi nói chuyện……….36

5 Tuyên truyền trực quan………37

5.1 Triển lãm ( trưng bày )tài liệu……… 38

5.2 Biểu ngữ thư viện ……….39

5.2.1 Biểu ngữ tuyên truyền giới thiệu sách……… 39

5.2.2 Biểu ngữ hướng dẫn hoạt động của thư viện……….40

CHƯƠNG VI: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:………

4.1 Kết luận :………41

4.1.1.Ưu điểm :……….41

4.1.2 Nhược điểm :……… 41

4.2 Kiến nghị :……… 41

TÀI LIỆU THAM KHẢO:……….43

PHỤ LỤC :… 44

KHOA: THƯ VIỆN-QUẢN LÝ THIẾT BỊ TRƯỜNG HỌC

PHẦN MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài:

Hiện nay chúng ta đang sống trong một xã hội thông tin, xã hội tri thứcvới sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ góp phần tạo ra nhữngbiến đổi sâu sắc trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người nói chung vàhoạt động của thư viện nói riêng Đặc biệt các thư viện hiện nay đang có xuhướng chuyển đổi hình thức phục vụ bạn đọc từ kho đóng sang kho mở nhằmđáp ứng kịp thời nhu cầu tri thức và nhu cầu thông tin cho người dùng tinkhông ngừng tăng lên

Do vậy đối với trường Tiểu Học Số 2 Kim Sơn là một thư viện còn gặpnhiều khó khăn về cơ sở vật chất và trình độ nghiệp vụ nhưng thư viện đã cốgắng khắc phục tìm ra những giải pháp và không ngừng học hỏi để nâng caohiệu quả phục vụ cho học sinh và giáo viên trong nhà trường

Song còn thiếu hiểu biết và những kiến thức cơ bản nên vẫn chưa tìm

ra được giải pháp cụ thể nhất dẫn đến tình trạng lãng phí thời gian và côngsức Để khắc phục vấn đề trên nhà trường đã cử cán bộ thư viện đi tập huấncác lớp về nghiệp vụ nhăm đạt được hiệu quả cao trong các hoạt động của thưviện

Thư viện trường Tiểu Học Số 2 Kim Sơn là nơi cung cấp VTL và TTcho học sinh và giáo viên trong nhà trường

Do đó, tôi quyết định nghiên cứu, tìm hiểu đề tài “ Công tác bạn đọccủa thư viện trường Tiểu Học Số 2 Kim Sơn” làm đề tài nghiên cứu nhằm bổsung kiến thức thực tế, đem lại những hữu ích cho bản thân và góp phần nhỏ

bé trong việc tìm ra những giải pháp trong công tác phục vụ bạn đọc của thưviện

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của báo cáo nhằm đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chấtlượng trong công tác phục vụ bạn đọc của thư viện trường Tiểu Học Số 2 Kim

Sơn để phục vụ tốt nhất và hiệu quả cao nhất cho nhu cầu đọc của học sinh vàgiáo viên trong nhà trường.

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu công tác bạn đọc của thư viện trường Tiểu Học Số 2 KimSơn

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cưu giới hạn Công tác phục vụ bạn đọc của thư việntrường Tiểu Học Số 2 Kim Sơn

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu và giải quyết các vấn đề của đề tài tôi đã

áp dụng các phương pháp như sau

Sơn-H1: ( trường TH số 2 Kim Sơn )

1.2 Cơ cấu tổ chức:

Cơ cấu tổ chức của trường Tiểu học số 2 kim sơn Sơn gồm:

Ban Giám Hiệu có 2 thầy cô

Hiệu Trưởng: Phạm Thị Như Hạnh

Phó Hiệu Trưởng: Triệu Tài Lưu

+ Đội ngũ giáo viên gồm 21 Thầy cô với đầy đủ chuyên môn nghiệp vụ Trong đó có 5 giáo viên trình độ Đại Học, 14 giáo viên trình độ cao đẳng

2 giáo viên trinh độ Trung Cấp

Tổng số học sinh của trường là 158 học sinh gồm 5 lớp

Do điều kiện địa hình nên nhà trường có 2 điểm trường lẻ cách trườngtrung tâm 3 km để thuận tiện cho việc đi lại của học sinh

Trường có truyền thống đội ngũ giáo viên dạy giỏi, năm nào cũng cóhọc sinh đi thi học sinh giỏi cấp huyện cấp tỉnh Từ khi thành lập tới nay thầy

và trò trường Tiểu học Số 2 Kim Sơn không ngừng phấn đấu vươn lên

Hiện nay trường được công nhận là trường học thân thiện, học sinhtích cực Với sự giúp đỡ của phòng và của sở Giáo Dục và Đào Tạo và cácngành các cấp tạo điều kiện nhà trường đã có đầy đủ phòng học và phòngthiết bị - thư viên khang trang

Trong Năm học 2011 Thầy và trò trường Tiểu học số 2 Kim Sơn vừađược đón nhận danh hiệu trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ I

1.3 Chức Năng Nhiệm Vụ

1.3.1 Chức Năng.

Thư viện có chức năng thu thập xử lý, sắp xếp, lưu trữ, bảo quản tài liệu

Là trung tâm văn hóa giáo dục của Đảng, là nơi chăm sóc và giáo dụccác thế hệ học sinh khi còn trên ghế nhà trường, thư viện trường học là nơicung cấp thông tin chủ yếu cho học sinh và giáo viên

Nhằm đáp ưng nhu cầu nghiên cứu giảng dạy và học tập cho học sinh

và giáo viên trong nhà trường Tổ chức hoạt động thư mục, giới thiệu sáchbáo tạp chí cho học sinh và giáo viên trong nhà trường

Thực hiện các hoạt động nghiệp vụ như: phân loại, mô tả các ấn phẩm,xây dựng bộ máy tra cưu truyền thống Với chức năng lưu trữ và luân chuyểnsách báo, thông qua nội dung sách báo, thư viện góp phần tích nâng cao chấtlượng dạy và học tuyên truyền đường lối của Đảng và nhà nước, xây dựngthế giới khoa học, nếp sống văn minh cho học sinh và giáo viên Các hoạtđông tuyên truyền giới thiệu, triển lãm sách, nhân kỷ niệm các ngày lễ lớn củadân tộc, của ngành, có tác động tích cực đối với việc giáo dục tư tưởng, vàtuyên truyền cách mạng cho học sinh, đồng thời chống mọi tàn dư văn hóatiêu cực sâm nhập vào nhà trường

1.3.2 Nhiệm vụ

- Phục vụ cho viêc học tập và giảng dạy góp phần tích cực vào việcnâng cao chất lượng giáo dục Nó gắn liền với chương trình, nội dung đào tạocủa nhà trường

- Giúp cho việc nâng cao trình độ văn hóa, KHKT

- Góp phần vào việc giáo dục đạo đức, thẩm mỹ cho học sinh…

1.3.3 Vốn tài liệu trong thư viện

Tổng số tài liệu trong thư viện là: 6385 bản

- Sách giáo khoa: 2039 cuốn

- Sách nghiệp vụ: 292 cuốn

-Sách tham khảo: 962 cuốn

CHƯƠNG II:

CÔNG TÁC PHỤC VỤ BẠN ĐỌC CỦA THƯ VIỆN

TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 2 KIM SƠN

2.1 Những vấn đề chung của công tác phục vụ bạn đọc:

2.1.1 Định nghĩa.

Phục vụ bạn đọc là hoạt động của thư viện nhằm tuyên truyền và đưa ra

phục vụ các dạng tài liêu, giúp đỡ người tới thư viện trong việc lựa chọn và sửdụng tài liệu công tác này tiến hành bởi sự kết hợp các quá trình liên quan chặtchẽ với nhau gồm: phục vụ đọc, mượn tài liệu, phục vụ thông tin - tra cứu

2.2 Vai trò của công tác phục vụ bạn đọc

2.2.1.Tầm quan trọng của công tác phục vụ bạn đọc

Đọc sách là quá trình sáng tạo gồm hoạt động tiếp thu, so sánh và ứngdụng tri thức đã học vào cuộc sống Do đó công tác phục vụ bạn đọc của thưviện có tầm quan trọng đặc biệt Bằng nhiều biện pháp khác nhau, hoạt độngnày giúp cho vốn tài liệu trong thư viện vận hành một cách hiệu quả, đồngthời nhằm giúp bạn đọc thỏa mãn nhu cầu đọc

Đây cũng là thước đo đánh giá hiệu quả hoạt động của thư viện Thư việncàng phục vụ nhiều bạn đọc thì vai trò, tác dụng của nó càng tăng

2.2.2 Nhiệm vụ công tác phục vụ bạn đọc

- Giúp cho mỗi người chọn được sách mà họ cần

- Tuyên truyền, giới thiệu những sách báo cần thiết, tốt nhất cho từngngười, từng nhóm người hoặc toàn thể bạn đọc

- Góp phần vào việc giáo dục đạo đức, thẩm mỹ cho người đọc

- Hướng dẫn đọc, định hướng đọc và giúp cho việc tự học

- Xây dựng thói quen đọc sách, xây dựng văn hóa đọc

Thư viện trường học tiến hành hướng dẫn việc đọc, khơi dậy tình yêusách của học sinh, giúp giáo dục học sinh ham hiểu biết, biết áp dụng các kiến

thức thu nhận được từ sách vào học tập và vào cuộc sống Giáo dục thanh,thiếu niên văn hóa đọc bằng các phối hợp với nhà trường và các cơ quanthông tin đại chúng

2.3 Nội dung của công tác phục vụ bạn đọc

- Nghiên cứu nhu cầu hứng thú đọc

- Hướng dẫn học sinh sử dụng thư viện

- Tổ chức phục vụ bạn đọc trong và ngoài thư viện

- Tuyên truyền, giới thiệu các loại hình tài liệu

- Hướng dẫn học sinh tra cứu các loại hình tài liệu

- Hướng dẫn phương pháp đọc sách cho học sinh và giáo viên

- Phục vụ thông tin theo nhu cầu của bạn đọc

2.3.1 Nghiên cứu nhu cầu hứng thú đọc.

Muốn việc phục vụ bạn đọc đạt kết quả tốt cần phải nghiên cứu xemngười đọc muốn và thích đọc vấn đề gì Nghiên cứu nhu cầu đọc là một bộphận cấu thành hữu cơ hoạt động thư viện Mục đích của nghiên cứu nhu cầuhứng thú đọc là làm cho mọi hoạt động phục vụ của thư viện có cơ sở khoahọc và có hiệu quả hơn

Hứng thú đọc là thái độ lựa chọn tích cực của học sinh khi đọc nhữngtài liệu hấp dẫn về mặt cảm xúc hoặc có giá trị đối với chủ thể ở khía cạnhnào đó

- Nghiên cứu nhu cầu hứng thú đọc phải tiến hành thường xuyên và có

hệ thống, vì nhu cầu và hứng thú đọc không phải là cố định nên chỉ làm nhưvậy mới kịp ghi nhận những thay đổi hàng ngày trong hứng thú và nhu cầu đọc

- Thực tế hứng thú đọc là sự ham thích đọc tài liệu về một môn loại haythể loại nào đó

- Hứng thú đọc ảnh hưởng tới việc lựa chọn, cảm thụ và đánh giá tácphẩm Hứng thú đọc là động cơ thúc đẩy việc đọc

- Nhu cầu đọc là đòi hỏi khách quan, là thái độ nhận thức và cảm thụcủa người đọc với việc đọc, cũng giống như đối với hoạt động cần thiết củacuộc sống, mà nhờ đó nhu cầu giao tiếp, nhận thức, thẩm mỹ được thỏa mãn.

Biều đồ thể hiện nhu cầu đọc

(H 3 : Biểu đồ thể hiện nhu cầu đọc)

2.3.2 Đặc điểm của nhu cầu đọc

Là một loại hình nhu cầu tinh thần, nhu cầu đọc ở mỗi người có liênquan tới nhu cầu nhận thức về mọi sự vật, hiện tượng môi trường tự nhiên:

Điều kiện xã hội, trình độ văn hóa, nghề nghiệp, lứa tuổi, nhân cách Nhu cầu đọc và hoạt động của thư viện có mối quan hệ khăng khít, tácđộng qua lại lẫn nhau Nó vừa là động cơ, vừa là mục đích hoạt động thôngtin - thư viện nhu cầu đọc của người dùng tin thúc đẩy mọi hoạt động của thưviện, làm cho các hoạt động thư viện phải hoàn thiện, phát triển hơn Nó cũng

là hiện thân, là biểu hiện của sự phát triển hoạt động thư viện

Động cơ của hoạt động thư viện là sự gặp nhau giữa nhu cầu đọc và tàiliệu Nhu cầu đọc là thúc đẩy hoạt động thư viện, cán bộ thư viện phải dựavào các phương tiện tác nghiệp như: Các kỹ năng xử lý tài liệu, bổ sung tàiliệu sao cho hợp lý, tổ chức bộ máy tra cứu, các dịch vụ cung cấp thông tin

sao cho sát hợp để đáp ứng nhu cầu đọc Chính trong quá trình tác động lẫnnhau mà 2 yếu tố cùng phát triển và hoàn thiện

2.3.3 Đặc điểm tâm lý và nhu cầu đọc sách của học sinh

Các em học sinh lớp 1 là học sinh vừa từ mẫu giáo lên cấp I nhu cầuđọc sách chưa hình thành rõ rệt Thích nghe kể chuyện, thích xem các truyệntranh chữ to, màu sắc đẹp, vì vậy cán bộ thư viện chọn những cuốn sách cóhình ảnh đẹp, trong sáng, dễ hiểu cho các em Vì vậy khi giới thiệu sách phảilàm cho các em vui thích, để ngay từ đầu các em tin cậy ở cán bộ thư viện

Các em lớp 2 - 3 bước đầu có nhu cầu đọc sách, nhưng chủ yếu vẫn làchuyện tranh và truyện cổ tích ngắn

Học sinh ở lớp 4 - 5 thích đọc sách về Bác Hồ, thích đọc truyện tranh,truyện thiếu niên Anh hung, truyện lịch sử, truyện cổ tích, và báo thiếu niêntiền phong, báo ảnh của địa phương

Các em tiếp thu sách bằng trực giác, nhưng đã biểu lộ nội dung tưtưởng của sách và biểu lộ thái độ của mình đối với sách Có những em họcsinh đã biết quan tâm tới lịch sử đất nước, tiểu sử nhân vật nổi tiếng, danhNhân, một số đọc truyện khoa học viễn tưởng Nhưng nhìn chung ở các emhọc sinh việc đọc sách thường bộc lộ những nhược điểm:

* Về chọn lựa nội dung:

Nhu cầu đọc của các em rất phong phú, đa dạng, chủ yếu dựa trên sởthích, một cách cảm tính, bộc phát

* Về phương pháp đọc:

Có em chỉ đọc hời hợt, chỉ nắm được cốt chuyện, không hiểu sâu nộidung tư tưởng cũng như giá trị nghệ thuật của sách Ta cần lưu ý đặc điểmnày để có sự giúp đỡ

Đối với lứa tuổi hs lớp lớn hơn bắt đầu có những thay đổi lớn về mặtphát triển cá tính và hoạt động tâm lý Các em rất quan tâm đến nhân cách, có

xu hướng bộc lộ phẩm chất và hành động khát khao tìm hiểu đời sống bên

ngoài và đã hình thành thái độ của mình đối với các sự kiện xảy ra xungquanh thông qua những suy nghĩ độc lập Do đó, thư viện cần phải phối hợpvới giáo viên từng bộ môn để nắm sát yêu cầu và có kế hoạch phục vụ liêntục, chu đáo cho từng đối tượng cần giúp các em học sinh biết cách sử dụngthư viện, sử dụng hệ thống tra cứu của thư viện, biết đọc sách và làm việctheo sách, coi sách là người thầy thư hai của mình.

2.4 Các phương pháp nghiên cứu nhu cầu đọc

2.4.1 Nghiên cứu trực tiếp

Phương pháp này có những ưu điểm:

+ Tạo ra cho người nghiên cứu điều kiện tự mình nắm được, quan sátđược những hiện tượng, số liệu về người đọc, vì thế các số liệu đáng tin cậy hơn

+ Giúp người nghiên cứu bổ sung nhưng gì cần nghiên cứu, điều chỉnhnội dung nghiên cứu

Có 3 hình thức nghiên cứu trực tiếp:

* Trao đổi ý kiến với bạn đọc:

Khi bạn đọc đến mượn, trả sách Tại các buổi thảo luận về sách Quacuộc trao đổi này, cán bộ thư viện sẽ phát hiện được những nhu cầu, hứngthú, khả năng sử dụng thư viện, của từng người hay nhóm bạn đọc

* Quan sát khoa học

Là hình thức nghiên cứu trực quan bạn đọc Cần vạch ra mục tiêu, cácnhiệm vụ quan sát, các bước tiến hành Quan sát khoa học giúp người nghiêncứu có những căn cứ khách quan về bạn đọc Ví dụ: Bạn đọc chọn sách trêngiá tự chọn như thế nào, bạn đọc có phản ứng gì khi đọc sách trong phòngđọc, bạn đọc tiếp nhận những giới thiệu của cán bộ thư viện ra sao… Trên cơ

sở đó, cán bộ thư viện sẽ định ra quan hệ tối ưu đối với bạn đọc

H4: ( Bạn đọc Trong thư viện)

2.4.2 Nghiên cứu gián tiếp

Nghiên cứu gián tiếp được áp dụng các hình thức như sau:

* Phân tích tài liệu thống kê thư viện

Nhật ký thư viện, báo cáo hàng năm cho biết phát hiện và so sánhnhững số liệu về số lượng và thành phần bạn đọc theo các nhóm chính…

* phân tích thẻ

Cho biết một phần thông tin về nội dung đọc và tính tích cực của bạn đọc

* Phân tích các tài liệu của công tác tra cứu - thư mục.

Sổ ghi các yêu cầu thư mục và các tài liệu khác cho phép xác định nhucầu của bạn đọc về tài liệu, nhu cầu và mục đích đọc

Nghiên cứu nhu cầu đọc, hứng thú đọc phải gắn liền với điều kiện xãhội, kinh tế, văn hóa, cuộc sống hàng ngày của giáo viên và học sinh vànhững ảnh hưởng ngược lại của chúng

3 Tổ chức phục vụ bạn đọc trong và ngoài thư viện trường học

3.1 Tổ chức phục bạn đọc tại thư viện

Phục vụ bạn đọc là việc thư viện tổ chức, cung cấp tài liệu cho bạnđọc sử dụng các ấn phẩm và các nguồn thông tin khác tại phòng đọc, phòngmượn, hay là hình thức liên thư viện, sao chụp tài liệu, cung cấp thiết bị sửdụng tài liệu nghe - nhìn (Máy đọc, đầu video )

Trong quá trình phục vụ tại thư viện, cán bộ thư viện tạo điều kiệnthuận lợi để bạn đọc tra tìm và đọc sách, giúp đỡ tư vấn cho bạn đọc

3.1.1 Chuẩn bị

Cán bộ thư viện phải được chuẩn bị trước khi phục vụ bạn đọc Nộidung việc chuẩn bị của cán bộ thư viện bao gồm: chuẩn bị nơi làm việc,chuẩn bị cho việc phục vụ bạn đọc, xem xét tài liệu theo cách của thư viện

* Chuẩn bị nơi làm việc

Đòi hỏi xem xét qua kho tài liệu nhằm mục đích phát hiện sai sót trongsắp xếp, xem xét bổ sung tài liệu cho các trưng bày, chuẩn bị giấy tờ ( phiếuđăng ký bạn đọc, thẻ bạn đọc, phiếu yêu cầu…)

Chọn những tài liệu theo yêu cầu đặt trước của bạn đọc, phân tíchphiếu bạn đọc, làm việc với bạn đọc không trả sách đúng hạn ( nhắc nhởthông qua giáo viên chủ nhiệm, viết giấy đề nghị )

* Xem xét tài liệu theo kiểu thư viện

Đây là phương pháp tiếp súc với tài liệu để có được một khái quátchung về nội dung

Cán bộ thư viện xem xét tài liệu qua trang tên sách, chú giải, mục lục,lời nói đầu, đoạn kết Cán bộ thư viện có thể nhận được những chi tiết bổsung bằng cách chọn lọc những chương, mục, trang quan trọng cho bạn đọcnào đó

3.1.2 Thủ tục mượn tài liều tại phòng đọc

Sau khi tra cứu trên các mục lục, bạn đọc điền vào phiếu yêu cầu đểmượn tài liệu

Cán bộ thư viện xem xét phiếu yêu cầu, nếu thấy chưa chính xác thì đềnghị bạn đọc viết lại cho chính xác và tìm tài liệu trên giá

Phiếu yêu cầu

Tên sách báo tạp chí ( ghi rõ năm

H5 :( phiếu yêu cầu)

Trước khi giao tài liệu cho bạn đọc, cán bộ thư viện phải tiến hànhkiểm tra những hỏng hóc của tài liệu, khi phát hiện ra phải ghi vào phần ghi

chú trong phiếu yêu cầu của bạn đọc Tất cả những việc này phải được tiếnhành trước mặt bạn đọc

* Làm thủ tục cho mượn:

Khi trả sách báo tạp trí ở phòng đọc, phiếu yêu cầu được kẹp vào thẻ

đọc Đối với sách lấy ra từ giá tự chọn, bạn đọc cũng phải báo cho cán bộ thưviện để ghi vào tờ giấy và kẹp vào thẻ đọc của bạn đọc đó Thẻ đọc được xếptheo từng khối, lớp, trong từng lớp xếp theo thứ tự chữ cái tên người đọc.Đồng thời cán bộ thư viện cũng phải đánh dấu vào phiếu theo dõi bạn đọc vềnhững tài liệu đã mượn theo quy định

3.1.3 Tổ chức phục vụ mượn tài liệu

Việc cho giáo viên và học sinh mượn tài liệu tùy thuộc vào số lượngtài liệu hiện có trong thư viện nhà trường Tài liệu cho mượn phải được chonlọc kỹ, phù hợp với đối tượng cho mượn Việc cho mượn về nhà rất kinh tế

và hiệu quả vì:

- Tài liệu có thể luân chuyển tới tay bạn đọc nhiều lần hơn so với hìnhthức đọc tại chỗ vì người đến đọc bao giờ cũng ít hơn người đến mượn ( điềukiện địa lý xa thư viện trường, điều kiện thời gian, thói quen làm việc tại nhà)

- Có tài liệu trong tay, với cảm giác thoải mái, giáo viên có thể nghiêncứu và soạn giảng tốt hơn

- Tận dụng thời gian rỗi của giáo viên, học sinh: khuyến khích họ đọc

và rèn luyện thói quen đọc sách…

Cần nhắc nhở bạn đọc thực hiện nghiêm túc nội quy mượn trả tài liệuđúng hạn để đảm bảo tài liệu luân chuyển được nhanh, phục vụ nhiều người

Thời hạn mượn tài liệu phải được quy định cụ thể tùy theo nội dung tàiliệu dài hay ngắn (7 ngày, 10 ngày, 15 ngày)

* Các việc cần làm ở phòng mượn

- Đăng ký bạn đọc; phát thẻ và làm sổ mượn;

- Tiếp nhận yêu cầu và tìm sách

- Ghi tài liệu mượn vào sổ mượn và kiểm tra tình trạng tài liệu cho mượn Tất cả những tài liệu mượn về nhà đều được ghi vào sổ mượn sách,trong đó ghi rõ thời hạn trả, số đăng ký cá biệt, tên tác giả, tên sách.

Khi nhận tài liệu do bạn đọc trả, cán bộ thư viện phải kiểm tra tìnhtrạng sách trả, xếp tài liệu lên giá kịp thời để còn phục vụ bạn đọc khác Xemxét lại sổ mượn để thu hồi sách quá hạn

* Quản lý sổ mượn: Có nhiều cách sắp xếp sổ mượn.

- Xếp theo tên giáo viên

- Với học sinh: Xếp theo khối, lớp, trong từng lớp xếp theo thứ tự chữcái tên học sinh

- Xếp theo thời gian mượn sách

- Xếp theo thời gian trả sách

Dù xếp theo cách nào cũng phải đảm bảo yêu cầu tìm sổ nhanh, biếtđược người còn nợ sách

* Thống kê bạn đọc

Mỗi bạn đọc vào phòng đọc, phòng mượn thì cán bộ thư viện phảithống kê lượt bạn đọc và lượt sách, lượt báo trên phiếu theo dõi bạn đọc Saumỗi ngày thống kê phải vào sổ nhât ký thư viện

3.2 Tổ chức phục vụ bạn đọc ngoài thư viện

Các hình thức phục vụ bạn đọc ngoài thư viện nhằm phát huy caonhất tác dụng của sách báo đối với chất lượng giáo dục của nhà trường, đồngthời động viên, khơi dậy phong trào đọc sách trong mỗi giáo viên, học sinh,qua đó làm phát triển vòng quay của sách

* Tổ chức túi sách lưu động

Hiện nay nhà trường có hai hình thức tổ chức túi sách lưu động;

+ Dùng một số sách nhất định, đưa xuống từng lớp để phục vụ giáoviên, học sinh nhằm duy trì thói quen đọc sách thường xuyên

+ Sử dụng các túi sách đưa xuống sân trường vào các giờ sinh hoạt độihoặc các buổi sinh hoạt đội nhằm giúp học sinh của các lớp trao đổi kiến thứcvơi nhau.

* Chi nhánh thư viện

Do địa hình của địa phương nên nhà trường có 2 phân hiệu cách xatrung tâm Nhà trường đã tổ chức được chi nhánh thư viện tại phân hiệu, chinhánh này do giáo viên giảng dạy chực tiếp tại phân hiệu đảm nhiệm dưới sựhướng dẫn của cán bộ thư viện

4 Hướng dẫn phương pháp đọc sách cho giáo viên và học sinh

4.1 Khái niệm

Một nhiệm vụ quan trong của công tác bạn đọc của thư viện trườnghọc là hướng dẫn đọc Hướng dẫn đọc là tác động của cán bộ thư viện đối vớinội dung và phương pháp đọc của giáo viên và học sinh đến sử dụng thư viện.Hướng dẫn đọc tiến hành thông qua các hình thức phương pháp khác nhaucủa hoạt động thư viện

+ Giúp bạn đọc trong quá trình đọc và tiếp thu những gì đã đọc

4.3 Hướng dẫn phương pháp đọc cho giáo viên và học sinh

Thư viện cần phải hướng dẫn cho giáo viên và học sinh phương phápđọc sách Phương pháp đọc sách phụ thuộc vào mục đích đọc sách và trình

độ, trong đó mục đích đọc sách có ý nghĩa quyết định

* Đọc như thế nào ?

Giáo viên và học sinh cần đọc sách có kế hoạch, có suy nghĩ và phêphán, biết áp dụng vào thực tiễn

* Đọc sách theo mục đích đề ra trước

Để dạy tốt, học tốt, giáo viên và học sinh phải dạy theo sách, học vàlàm việc theo sách

* Đọc sách có ghi chép, phân tích theo hệ thống

Đây là yêu cầu rất cần thiết của việc đọc sách, vì chỉ có ghi chép, phântích, các nội dung chủ yếu của sách mới khắc sâu được Riêng với học sinhviệc đọc sách có ghi chép và phân tích sẽ giúp các em xây dựng được tácphong suy nghĩ trước các vấn đề sẽ nêu ra, và luôn tự đặt cho mình những câuhỏi và như vậy sẽ giúp các em hiểu sâu các vấn đề và đồng thời làm thêmnguồn tư liệu và tập luyện thói quen tự học, tự nghiên cứu

Cần hướng dẫn các em đọc sách có hệ thống, nhằm giúp các em tiếpthu kiến thức một cách vững chắc, đầy đủ và phong phú với năng lực

* Đọc có trọng tâm, trọng điểm kịp thời

Kết hợp với mục tiêu của nhà trường, phương châm giáo dục của nhàtrường và nội dung kho sách của thư viện, cán bộ thư viện có thể phối hợpxây dựng kế hoạch đọc sách cho giáo viên, học sinh sát với trọng tâm, trọngđiểm không chỉ áp dụng trong việc lựa chọn sách mà còn áp dụng ngay cảtrong các bài báo

* Đọc sách xen kẽ giữa các bộ môn

Đọc sách có thể bị căng thẳng và khá mệt mỏi Do đó việc thay đổi nộidung khi đọc là một cách nghỉ ngơi tích cực nhất, chính đây là biện pháp nângcao hiệu suất khi đọc sách

* Hướng dẫn học sinh lập kế hoạch đọc sách

Cán bộ thư viện phối hợp với giáo viên đặc biệt là giáo viên chủ nhiệmlớp, và chuyên môn của nhà trường hướng dẫn cho học sinh không chỉ lập kếhoạch mà còn cả cách đọc, cách ghi chép

4.4 Hướng dẫn cho từng cá nhân bạn đọc

Ngoài việc hướng dẫn cho tất cả hoặc một nhóm bạn đọc, cán bộ thưviện cần phải hướng dẫn với từng bạn đọc, việc này nhằm giáo dục trình độđọc, phát hiện và phát triển hứng thú đọc, thỏa mãn nhu cầu về tài liệu

Trong quá trình làm việc riêng với từng bạn đọc, cán bộ thư việnnghiên cứu hứng thú của bạn đọc, giới thiệu với họ về tài liệu, tư vấn về cáchđọc, thông tin cho họ về VTL của thư viện Cán bộ thư viện cũng có thể sửdụng phương pháp tư vấn cho bạn đọc có mục đích hình thành ở người đọc kỹnăng , văn hoá đọc, hiểu biết về thư viện, thư mục

CHƯƠNG III

TỔ CHỨC TUYÊN TRUYỀN, GIỚI THIỆU SÁCH

TRONG NHÀ TRƯỜNG

3.1 Khái niệm tổ chức tuyên truyền, giới thiệu sách trong nhà trường

Tổ chức tuyên truyền, giơi thiệu sách trong trường học là hoạt độngchỉ dẫn, có định hướng của thư viện nhằm thông tin về giá trị nội dung vàhình thức của tài liệu, giúp bạn đọc lựa chọn và tìm đọc tài liệu đó Tuyêntruyền giới thiệu sách có tác dụng hướng dẫn và phát triển nhu cầu, hứng thúđọc sách và làm việc theo sách, phát triển văn hóa đọc, văn hóa học đường.Đây cũng là biện pháp tích cực để phát huy giá trị của vốn tài liệu, tăng vòngquay của sách và thể hiện tính chủ động phục vụ của thư viện

Công tác tuyên truyền tài liệu của thư viện là tổ hợp các hình thức vàphương pháp tuyên truyền miệng và tuyên truyền trực quan tài liệu Nó gồmnhững biện pháp dành cho tất cả bạn đọc hoặc dành cho một (hoặc một số)nhóm bạn đọc nhất định

3.2 Một số hình thức và phương pháp tuyên truyền, giới thiệu sách 3.2.1 Tuyên truyền miệng

Là hình thức tuyên truyền tác động đến bạn đọc bằng ngôn ngữ cử chỉ

để giới thiệu, giải thích, đánh giá tài liệu, giúp người đọc có cơ sở lựa chọn vàtìm đọc chúng Hình thức này có sức lôi cuốn, hấp dẫn đặc biệt, có sức thuyếtphục, thông tin nhanh chóng, kịp thời và tính linh hoạt cao

3.2.2 Đọc to nghe chung

Đọc to nghe được áp dụng rộng rãi trong các thư viện trường học.Hình thức này rất cần thiết cho các em học sinh lớp 1-2-3, vì các em chưanắm được kỹ thuật đọc, chưa có khả năng giữ lại trong trí nhớ những lời nói

và không tự sắp xếp hoàn chỉnh được từng ý, từng phần Các em chưa thểphân tích được từ ngữ, chưa hiểu được sự phản ánh của các quy luật khách