NNLCBCNMLN1 giảng viên TRẦN NGUYÊN ký chương CHỦ NGHĨA DUY vật LỊCH sử

Xây dựng KTTT phải xuất phát từ CSHT... KẾT LUẬN PHƯƠNG PHÁP LUẬN1... Bên trên có một kiến trúc thượng tầng tương ứng... Quá trình này mang tính khách quan... * công

Trang 1

I. Sản xuất vật chất và Phương thức sản xuất

II. Cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng

III.Tồn tại xã hội và Ý thức xã hội

IV.Hình thái KT – XH và sự phát triển hình thái

KT – XH

V. Đấu tranh giai cấp và Cách mạng xã hội

trong lịch sử

VI.Quan điểm Mác – Lênin về con người

Chương 3

CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ

Trang 2

I Sản xuất vật chất và

Phương thức sản xuất

1 Sản xuất v t chất? ậ vai trò của sản xuất v t ậ

chất?

2 Phương thức sản xuất? vai trò của phương

thức sản xuất?

3 Quy lu t cơ bản nhất của ậ lịch sử?

Trang 3

1 SẢN XUẤT VẬT CHẤT

Khi nghiên cứu xã hội, trước hết Mác nghiên cứu lĩnh vực sản xuất vật chất.

Vì sao vậy??

K.Max

Vì SXVC là

hành vi lịch sử đầu tiên,

cơ bản của loài người !!

1) Sản xuất vật chất - vai trò của sản xuất

vật chất

Trang 4

PTSX là cách thức sản

xuất (cách sử dụng

PTLĐ, cách tổ chức quản

lý sản xuất, cách phân

phối sản phẩm lao

ôộng !

2) Phương thức sản xuất? vai trò của

phương thức sản xuất?

Lịch sử loài người là lịch

sử của Phương thức sản xuất !!

K.Max

`

Trang 5

 Phương tiện lao động

 Người lao động

 Tổ chức lao động quan hệ sở hữu

 Quản lý sản xuất quan hệ quản lý

 Phân phối sản phẩm quan hệ phân phối

Lực lượng sản xuất

sức mạnh chinh phục tự

nhiên

Quan hệ sản xuất

quy luật QHSX phải phù hợp với trình độ

phát triển của LLSX

Trang 6

Quy luật QHSX phù hợp với trình độ phát triển

của LLSX

1 QHSX biểu hiện hình thức xã hội

của nền sản xuất Để sản xuất, phải xây dựng các hình thức QHSX

2 Việc xây dựng các hình thức QHSX

phải dựa trên trình độ hiện có

của LLSX

3 QHSX phù hợp sẽ thúc đẩy LLSX

phát triển QHSX không phù hợp sẽ

kìm hãm LLSX

K.Max

Trang 7

A

QHSXA

QHSXB

Trang 8

LLSX luôn

phát triển

QHS X CHN L

Phù

hợp

Mâu thuẫn

Phù

hợp

Mâu thuẫn

QH SX Phon g kiến

Phù

hợp

Mâu thuẫn

PTSX CHNL

PTSX TBCN

QHSX TBCN

Phù

hợp

SỰ THAY THẾ CÁC PTSX TRONG LỊCH SỬ LOÀI

NGƯỜI LÀ DO LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT

Trang 9

Phương pháp luận rút ra:

Phải kết hợp biện chứng giữa LLSX với QHSX:

1 Phát triển LLSX phải gắn với xây dựng QHSX (Vì QHSX qui định mục đích của nền sản xuất)

2 Xây dựng QHSX phải xuất phát từ trình độ của LLSX.

Trang 10

II cơ sở hạ tầng và kiến trúc

thượng tầng.

 Cơ sở hạ tầng? Kiến trúc thượng

tầng?

 Quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ

tầng và kiến trúc thượng tầng?

 Ý nghĩa phương pháp luận

Trang 11

QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA CƠ SỞ HẠ TẦNG VÀ KIẾN TRÚC THƯỢNG TẦNG

lại

Trang 12

PHƯƠNG PHÁP LUẬN RÚT RA:

Phải kết hợp biện chứng giữa CSHT với KTTT:

1 Phát triển kinh tế (CSHT) cần có sự định hướng, sự thúc đẩy từ KTTT (động lực chính trị) Cần phát huy vai trò của Nhà nước đối với kinh tế.

2 Xây dựng KTTT phải xuất phát từ CSHT Phải chú trọng giải pháp kinh tế trong giải quyết các bài toán xã hội

Trang 13

III TỒN TẠI XÃ HỘI VÀ Ý THỨC XÃ HỘI

1) Khái niệm và

Trang 14

KHÁI NIỆM TỒN TẠI XÃ HỘI

TTXH = đời sống vật chất

Trang 15

KHÁI NIỆM Ý THỨC XÃ HỘI

Ý thức xã

hội = đời sống tinh

Trang 16

Ý thức

lý luận

Ý thức thông

Các hình th ái YTXH

(Chính trị, pháp quyền,

đạo đức tôn giáo, triết học, khoa học

, nghệ thuật

…)

C.Mác và V.I.Lênin C.Mác v

à V.I.Lênin

Trang 17

BIỆN CHỨNG GIỮA TỒN TẠI XÃ HỘI VÀ Ý

THỨC XÃ HỘI

QU YẾT ĐỊN H

Tác độn gtrở

lại

Trang 18

TTXH QUYẾT ĐỊNH YTXH

1/2 TTXH như thế nào

thì YTXH như vậy (YTXH là sự phản ánh TTXH)

Trang 19

TTXH QUYẾT ĐỊNH YTXH

2/2 TTXH biến đổi thì

YTXH sớm muộn

sẽ biển đổi theo.

Trang 20

TÍNH ĐỘC LẬP TƯƠNG ĐỐI CỦA YTXH

1/5) Sự lạc h u ậu

của YTXH

Trang 21

TÍNH ĐỘC LẬP TƯƠNG ĐỐI CỦA

YTXH

2/5) Sự vượt trước

của YTXH

Trang 22

YTXH

3/5) Sự kế thừa

của YTXH

Trang 23

Trang 25

KẾT LUẬN PHƯƠNG PHÁP LUẬN

1. Đánh giá các hiện tượng

tinh thần, cần tìm hiểu cơ sở Tồn tại xã hội của nó

2. Để giải quyết triệt để các

vấn đề tinh thần, cần giải quyết cơ sở TTXH của nó

3. phát huy sức mạnh của

nhân tố tinh thần

Trang 26

IV HÌNH THÁI KT – XH VÀ SỰ PHÁT TRIỂN

CỦA HÌNH THÁI KT – XH

1 Hình thái kinh tế – xã hội?

2 Sự phát triển có tính lịch sử – tự

nhiên của hình thái kinh tế – xã hội

Trang 27

KHÁI NIỆM HÌNH THÁI KINH TẾ – XÃ HỘI

Hình thái kinh tế -xã hội là

phạm trù duy vật lịch sử chỉ

về một xã hội cụ thể :

1 Có kiểu quan hệ sản xuất đặc

trưng

2 Có một lực lượng sản xuất

với trình độ hiện có.

3 Bên trên có một kiến trúc

thượng tầng tương ứng.

HT KT-XH = XH CỤ THỂ

Trang 28

K T C U C A M T HÌNH THÁI KT - XH ẾT CẤU CỦA MỘT HÌNH THÁI KT - XH ẤU CỦA MỘT HÌNH THÁI KT - XH ỦA MỘT HÌNH THÁI KT - XH ỘT HÌNH THÁI KT - XH

KIẾN TRÚC THƯỢNG TẦNG =

đời sống chính trị – xã hội

của xã hội

CƠ SỞ HẠ TẦNG =

Nền tảng kinh tế của xã hội

LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT =

Cơ sở vật chất kỹ thuật của xã hội

Tác độ

ng trở lại

Quy

ết

địn

h

Trang 29

SỰ PHÁT TRIỂN HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI

1 Quá trình này mang tính

khách quan.

2 Qúa trình này thông qua hoạt

động tự giác của con người

3 Quá trình này có thể mang

hình thức phát triển tuần tự, hoặc hình thức phát triển rút ngắn

Tôi coi s ự

phát triể n của hình thái kinh tế – xã

hội là m ột quá trìn h lịch sử – tự n hiên

Tư tưởng này có liên quan gì

tới quá trình tiến lên CNXH ở

Việt Nam??

Trang 30

Công cụ lao động vô cùng lạc hậu

Chưa có văn minh Phương thức sống chủ yếu dựa vào thiên nhiên

Tín ngưỡng đa thần giáo

Trang 31

HÌNH THÁI KT – XH

CHIẾM HỮU NƠ LỆ

LLSX

* lao động bằng cơ bắp.

* công cụ lao động thô sơ.

* sức lđ (nô lệ) chưa được giải phóng.

* nền sản xuất trồng trọt - chăn nuôi.

CƠ SỞ HẠ TẦNG

Chủ nơ – nơ lệ

Trang 32

HÌNH THÁI KT – XH

PHONG KIẾN

LLSX

Lao động thủ công

Văn minh nông nghiệp Nền sản xuất tự cung tự cấp

Địa chủ – nông nô

QHSX

Trang 33

Địa chủ – nông nô

Trang 34

Vấn đề 5: ĐÂU TRANH GIAI CẤP VÀ CÁCH MẠNG XÃ HỘI

1 ĐÂU TRANH GIAI CẤP TRONG XÃ HỘI CÓ ĐỐI

KHÁNG GIAI CẤP

2 CÁCH MẠNG XÃ HỘI TRONG XÃ HỘI CÓ ĐỐI

KHÁNG GIAI CẤP

Trang 35

1 ĐẤU TRANH GIAI CẤP

1 GIAI CẤP LÀ GÌ?

2 NGUỒN GỐC GIAI CẤP

3 VAI TRÒ ĐẤU TRANH GIAI CẤP TRONG XÃ

HỘI CÓ ĐỐI KHÁNG GIAI CẤP

Trang 36

Giai cấp là gì?

“Giai cấp là những tậu p đoàn người to lớn khác nhau về địa vị trong một hệ thống

xã hội nhất định trong lịch sử, khác

nhau về quan hệ của họ (thường thường thì những quan hệ này được pháp luậu t

quy định và thừa nhậu n) đối với những tư liệu sản xuất, về vai trò của họ trong tổ chức lao động xã hội, và như vậu y là khác nhau về cách thức hưởng thụ và về phần của cải xã hội ít hoặc nhiều mà họ được

hưởng (Còn nữa)

Trang 37

Giai cấp là gì?

(TIẾP)

Giai cấp là những tậu p đoàn người mà tậu p đoàn này có thể chiếm đoạt lao động của tậu p đoàn khác,

do chỗ các tậu p đoàn đó

có địa vị khác nhau trong một chế độ kinh tế xã hội nhất định”.

Trang 38

NGUỒN GỐC GIAI CẤP

Các giai cấp ra đời và tồn tại dựa trên cơ sở khách quan có tính quyết định: kinh tế.

Trang 39

VAI TRÒ ĐẤU TRANH GIAI CẤP TRONG XÃ HỘI CÓ ĐỐI KHÁNG GIAI CẤP

1 Biểu hiện ĐTGC

2 ĐTGC có mang tính tất yếu không?

3 Vai trò của ĐTGC

Trang 40

VI LÝ LUẬN DUY VẬT LỊCH SỬ VỀ

CON NGƯỜI

1 Quan điểm Mác – Lênin về con người và

bản chất con người?

2 Quan điểm Mác – Lênin về vai trò quần

chúng nhân dân?

Trang 41

Tại sao “ Ta” lại phải tìm hiểu về “ Ta”??

Con người chúng ta không chỉ suy tư về thế giới mà còn suy tư về bản thân mình

Suy tư về thế giới để:

- Hiểu biết thế giới

- Chinh phục thế giới

- Biết sống cùng thế giới

Suy tư về mình để:

- Hiểu biết về mình

- Biết sống cùng nhau

- Biết sống cùng thế giới

- Góp phần tạo dựng số phận, tạo dựng hạnh phúc

Trang 42

QUAN NIỆM DUY TÂM VỀ CON NGƯỜI

Con người là thực thể tinh

thần thuần khiết, hiện

thân của đấng tối cao

Trang 43

QUAN NIỆM DUY VẬT TẦM THƯỜNG

Con người như một

loại động vật như

các động vật khác.

Trang 44

QUAN NIỆM DUY VẬT LỊCH SỬ VỀ CON NGƯỜI

1/3) Con người là thực thể sống tự

nhiên có đặc tính xã hội, có sự

thống nhất giữa yếu tố tự nhiên và

xã hội

Trang 45

2/ 3 ) Trong tính hiện thực của mình,

con người có bản chất xã hội

Trong tính hiện

thực của nó,

bản chất con

người là sự tổng

hòa của các

quan hệ xã hội

Trang 46

CON NGƯỜI

CÓ SỐ

PHẬN KHÔNG?!

3/3 ) Con người

vừa là sản phẩm của lịch sử, vừa là chủ thể

biến đổi lịch sử

Trang 47

KẾT LUẬN PHƯƠNG PHÁP LUẬN

1. Cá nhân phải:

2 Xã hội phải:

đạt tới tự do, hạnh phúc

Đánh giá một người phải từ cả 2 mặt: tự nhiên và xã hội

Song coi trọng mặt xã hội hơn

Giải phóng quan hệ KT –XH sẽ giải phóng năng lực sáng

tạo của con người và sẽ thúc đẩy tiến bộ xã hội

Trang 48

VAI TRÒ QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN

Bộ phận người có

cùng lợi ích căn

3 Lực lượng thúc

đẩy tiến bộ xã

hội

Trang 49

VAI TRÒ QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN

xuất ra của cải VC cho XH.

Là động lực cơ bản của mọi cuộc cách mạng XH

Là người sáng tạo ra những giá trị văn hoá

tinh thần cho xã hội.

Trang 50

Lãnh tụ là cá nhân kiệt xuất do phong trào

CM của quần chúng tạo nên, được quần chúng tín nhiệm và nguyện hy sinh quên mình cho lợi ích của quần chúng

VAI TRÒ CỦA CÁ NHÂN – LÃNH TỤ

Trang 51

Có năng lực tập hợp quần chúng nhân dân.

Gắn bó mật thiết với quần chúng nhân dân, hy sinh vì

lợi ích dân tộc, nhân loại.

Trang 52

Lãnh tụ có vai trò hoàn thành nhiệm vụ trong mỗi thời đại của lịch sử,

Định dạng
Số trang	52
Dung lượng	12,17 MB