Tích hợp môn Sinh học, Giáo dục công dân, Ngữ văn vào dạy chuyên đề phòng chống HIVAIDS Môn sinh học:Bài 30: Sự nhân lên của virut trong tế bào chủ Sinh học 10 THPTBài 22: Bảo vệ vốn gen của loài người và một số vấn đề xã hội của di truyền học Sinh học 12 THPT. Môn ngữ văn:Tiết: 15, 16: Thông điệp nhân ngày thế giới phòng chống AIDS, 1122003. Ngữ văn 12 Môn GDCD: Tiết 16 ( GDCD 10 ) Ngoại khóa: Phòng chống HIVAIDSa. Kiến thức:+Nêu được khái niệm về HIVAIDS, các con đường lây truyền HIV, các giai đoạn phát triển của bệnh và cách phòng ngừa ( Bài 30 Sinh học 10 THPT );+ Nêu được một số vấn đề xã hội của di truyền học, trong đó có vấn đề về di truyền học với bệnh HIVAIDS. (bài 22 Sinh học 12);+ Từ hiểu biết về HIVAIDS, học sinh đưa ra được các thông điệp nhân ngày thế giới phòng chống HIVAIDS (Môn ngữ văn 12).+ Từ hiểu biết về kiến thức HIVAIDS, học sinh biết giải quyết được các tình huống xẩy ra trong thực tiễn liên quan luật phòng chống HIV AIDS (Môn GDCD).b. Kĩ năng:+ Rèn luyện kĩ năng quan sát hình vẽ, khái quát hóa kiến thức, nghiên cứu tài liệu+ kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng trình bày trước tập thể.+ Kỹ năng thu thập thông tin qua sách, báo, tivi, đài truyền thông, internet.+ Kỹ năng khai thác tranh, khai thác thông tin+ Rèn luyễn kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.c. Thái độ Có ý thức trong phòng tránh HIVAIDS, có thái độ đối xử đúng mực với người bị nhiễm HIVAIDS, tích cực tuyên truyền về phòng tránh HIV AIDS.3. Đối tượng dạy học của bài học.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO
SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO HÀ TĨNH
***
HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC TÍCH HỢP
1 Họ tên giáo viên 1: Võ Thị Thuần
Ngày sinh: 06/8/1976; Môn Sinh học Điện thoại: 01666373410; Email: thuanhoan2009@gmail.com
2 Họ tên giáo viên 2: Trần Thị Bình
Ngày sinh: 20/9/1984; Môn GDCD Điện thoại: 0977448955; Email: tranthibinh.honglam@gmail.com
Đơn vị công tác: trường THPT Hồng Lam, tỉnh Hà Tĩnh
NĂM 2015
Phụ lục II Phiếu thông tin về giáo viên (hoặc nhóm giáo viên) dự thi
Trang 2- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh: Hà Tĩnh.
Ngày sinh: 06/8/1976 Môn: Sinh học
Điện thoại 01666373410; Email: thuanhoan2009@gmail.com
2 Họ và tên: Trần Thị Bình
Ngày sinh: 20/09/1984 Môn: GDCD
Điện thoại: 0977448955; Email: Tranthibinh.honglam@gmail.com
Trang 3Phụ lục III Phiếu mô tả hồ sơ dạy học dự thi của giáo viên
1 Tên hồ sơ dạy học: Tích hợp môn Sinh học, Giáo dục công dân, Ngữ văn vào dạy chuyên đề phòng chống HIV/AIDS
2 Mục tiêu dạy học
- Môn sinh học:
Bài 30: "Sự nhân lên của virut trong tế bào chủ"- Sinh học 10- THPT
Bài 22: Bảo vệ vốn gen của loài người và một số vấn đề xã hội của di truyền
+Nêu được khái niệm về HIV/AIDS, các con đường lây truyền HIV, các giai đoạn
phát triển của bệnh và cách phòng ngừa ( Bài 30- Sinh học 10- THPT );
+ Nêu được một số vấn đề xã hội của di truyền học, trong đó có vấn đề về di truyền
học với bệnh HIV/AIDS (bài 22- Sinh học 12);
+ Từ hiểu biết về HIV/AIDS, học sinh đưa ra được các thông điệp nhân ngày thế giớiphòng chống HIV/AIDS (Môn ngữ văn 12)
+ Từ hiểu biết về kiến thức HIV/AIDS, học sinh biết giải quyết được các tình huống xẩy ra trong thực tiễn liên quan luật phòng chống HIV/ AIDS (Môn GDCD)
b Kĩ năng:
+ Rèn luyện kĩ năng quan sát hình vẽ, khái quát hóa kiến thức, nghiên cứu tài liệu+ kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng trình bày trước tập thể
+ Kỹ năng thu thập thông tin qua sách, báo, tivi, đài truyền thông, internet
+ Kỹ năng khai thác tranh, khai thác thông tin
+ Rèn luyễn kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn đề thực tiễn
c Thái độ
- Có ý thức trong phòng tránh HIV/AIDS, có thái độ đối xử đúng mực với người bị nhiễm HIV/AIDS, tích cực tuyên truyền về phòng tránh HIV/ AIDS
3 Đối tượng dạy học của bài học
- Khối 10, dạy ở lớp 10a4, 10a1
- Số lượng học sinh: 10a4: 38 HS; 10a1: 35 HS
4 Ý nghĩa của bài học
Dạy học tích hợp giúp học sinh vận dụng được các kiến thức liên môn vào giải quyếttình huống thực tiễn Thông qua bài học này, học sinh sẽ có kiến thức cơ bản về HIV/AIDS
Từ đó, tích cực tham gia tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS, làm cho cho mọi người phá
bỏ rào cản kì thị đối với những người nhiễm HIV/AIDS, góp phần giúp đỡ những người bịnhiễm HIV/AIDS khỏi mặc cảm với cộng đồng và đồng thời hạn chế tối đa sự lây lan củađại dịch này
5 Thiết bị dạy học, học liệu
Sử dụng máy chiếu Projector để trình chiếu, giấy A0 để các nhóm học sinh trình bày,bút phớt viết trên giấy A0, bút màu
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
- Cách thức tổ chức dạy học:
Trang 4+ Trước bài dạy 10 ngày, giáo viên gặp gỡ học sinh, chia lớp thành 4 nhóm và phân côngnhiệm vụ cho mỗi nhóm bằng phiếu học tập cụ thể (xem ở phần giáo án);
+ Học sinh trình bày sản phẩm của nhóm mình trên giấy A0 theo nhiệm vụ được phân công;+ Trong buổi dạy: dưới sự tổ chức của giáo viên, các nhóm lần lượt báo cáo kết quả củanhóm mình trước tập thể lớp và trả lời các câu hỏi do các học sinh khác thắc mắc (đồng thời
có sự giúp đỡ của giáo viên);
+ Sau khi các nhóm trình bày, giáo viên yêu cầu học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá kếtquả;
+ Cuối cùng, giáo viên đưa ra các tình huống cụ thể để học sinh giải quyết và nhận xét, đánhgiá các sản phẩm của học sinh
7 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
+ Giáo viên nhận xét, đánh giá sản phẩm học sinh chuẩn bị ở nhà, phần báo cáo của họcsinh và trả lời các câu hỏi liên quan phần nhóm mình nghiên cứu
+ Giáo viên cho học sinh đánh giá theo Pisa (xem phần đánh giá cuối bài)
8 Các sản phẩm của học sinh
- Sản phẩm của các nhóm học sinh được trình bày trên giấy A0 và được giáo viên mô
tả, chỉnh sữa lại trong phần giáo án
- Bảng điểm các nhóm
Lớp Nhóm
Điểmchuẩn sảnphẩm(thangđiểm 10)
Điểm báocáo(thangđiểm 10)
Điểm giảiquyết tìnhhuống(thang điểm10)
Điểm trả lờicâu hỏi Pisa(thang điểm10)
Tổngđiểm Xếpthứ
9 Khuyến nghị của giáo viên.
Đối với các chủ đề liên quan đến nhiều môn học, giáo viên nên tổ chức dạy theo chủ
đề nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, tập trung thời gian vào 1 buổi học và dạy chủ
đề để tránh dạy lặp kiến thức ở các môn học, tiết kiệm được thời gian và học sinh hiểu vấn
để rõ ràng hơn, có thời gian trải nghiệm thực tế tốt hơn
Trang 5độ của các em học sinh trong công tác phòng chống đại dịch này Tuy nhiên, thời lượng chủ yếu chỉ trong một tiết dạy cho nên khó trang bị hết những kiến thức cơ bản và cần thiết, nhiều tiết dạy chỉ mang tính chất đối phó Chính vì thế, những năm gần đây việc phát hiện người nhiễm HIV/AIDS có chiều hướng gia tăng ở học sinh.
- Với việc dạy học theo chủ đề tích hợp giúp giáo viên có thời gian chuẩn bị nội dungkiến thức bài dạy một cách đầy đủ hơn, đưa ra được nhiều phương pháp dạy học tích cực Trang bị cho học sinh những kĩ năng cần thiết đối với đại dịch HIV/AIDS Tạo ra được một buổi học riêng về HIV/AIDS hứng thú nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy họchiện nay
- Đối với học sinh, thay vì tìm hiểu kiến thức về HIV/AIDS ở cả ba môn học, thì việcdạy học tích hợp giúp các em nắm được kiến thức cơ bản về HIV/AIDS một cách đầy đủ, cóthời gian để trải nghiệm và giải quyết các tình huống thực tiễn Giúp các em xóa bỏ rào cản
kì thị với HIV/AIDS Việc kết hợp kiến thức cả ba môn Sinh học, Ngữ văn , Giáo dục công dân các em sẽ không còn nhàm chán
- Thông qua buổi học theo chủ đề tích hợp công tác tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS trong nhà trường có hiệu quả cao, giúp các em nắm được những kiến thức cơ bản và
có kĩ năng ứng phó với HIV/AIDS Góp phần tạo ra một môi trường học tập lành mạnh, không có tệ nạn xã hội, ngăn chặn đẩy lùi đại dịch này ở Việt Nam Xây dựng một xã hội văn minh không còn phân biệt kì thị với những người nhiễm HIV/AIDS, giúp họ hòa nhập cộng đồng
Trang 6B Minh chứng hoạt động dạy học:
Sản phẩm học sinh
Trang 9Hoạt động nhóm
Trang 10Học sinh trình bày sản phẩm
Trang 11Giáo viên sử dụng công nghệ thông tin
Trang 12Giáo viên và học sinh gặp gỡ người nhiễm HIV/AIDS
Không kì thị với người nhiễm HIV/AIDS
12
Trang 13TIẾN TRÌNH DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ: PHÒNG CHỐNG HIV/AIDS
I MỤC TIÊU BÀI BÀI HỌC
- Môn sinh học:
Bài 30: "Sự nhân lên của virut trong tế bào chủ"- Sinh học 10- THPT
Bài 22: Bảo vệ vốn gen của loài người và một số vấn đề xã hội của di truyền
+ Nêu được một số vấn đề xã hội của di truyền học, trong đó có vấn đề về di
truyền học với bệnh HIV/AIDS (bài 22- Sinh học 12);
+ Từ hiểu biết về HIV/AIDS, học sinh đưa ra được các thông điệp nhân ngày thếgiới phòng chống HIV/AIDS (Môn ngữ văn 12)
+ Từ hiểu biết về kiến thức HIV/AIDS, học sinh biết giải quyết được các tìnhhuống xẩy ra trong thực tiễn liên quan đến luật phòng chống HIV/AIDS (Môn GDCD)
b Kĩ năng:
+ Rèn luyện các kĩ năng quan sát hình vẽ, khái quát hóa kiến thức, kĩ năngnghiên cứu tài liệu; kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng trình bày trình bày trước tập thể, kĩnăng trải nghiệm thực tiễn
+ Kỹ năng thu thập thông tin qua sách, báo, tivi, đài truyền thông, internet.+ Kỹ năng khai thác tranh, khai thác thông tin
+ Rèn luyễn kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn đề thựctiễn
c Thái độ
- Có ý thức trong phòng tránh HIV/AIDS, có thái độ đối xử đúng mực với người bịnhiễm HIV/AIDS, tích cực tuyên truyền về phòng, tránh HIV/ AIDS
13
Trang 14II PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Hợp tác nhóm;
- Hỏi đáp tìm tòi;
- Trải nghiệm thực tiễn;
III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Máy chiếu Projector
- Giấy A0, bút phớt, bút màu
IV ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC
Học sinh lớp 10a1,10a4 trường THPT Hồng Lam, tỉnh Hà Tĩnh
V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Chuẩn bị tiết dạy: (trước 10 ngày)
- Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm
- Giáo viên phân công nhiệm vụ cho mỗi nhóm như sau:
NHÓM 1
(Kiến thức
Sinh học)
NHÓM 2 (Kiến thức sinh học)
NHÓM 3 (KT sinh học, GDCD,văn học)
NHÓM 4 (Văn học, GDCD, Lịch sử,
- Các giai đoạn phát triển của bệnh AIDS
- Các con đườnglây nhiễm HIV;
* Sưu tầm ảnh minh họa
*Tìm hiểu:
- Cách phòng, tránh;
- Phương thức điều trị bệnh AIDS
- Đối tượng có nguy cơ lây nhiễm cao HIV/
AIDS
* Sưu tầm ảnh minh họa
* Tìm hiểu:
- HIV/AIDS phát hiện lần đầu tiên ở Việt Nam năm nào?
- Theo thống kê, trong những năm gần đây, thế giới, Việt Nam, Tỉnh Hà Tĩnh, T.X Hồng Lĩnh có khoảng bao nhiêu người bị nhiễm HIV/AIDS?
- Ngày phòng chống AIDS?
- Đưa ra các khẩu hiệu truyền truyền ngày phòng chống bệnh AIDS
* Vẽ bản đồ tư duy về nội dung kiến thức HIV/AIDS
14
Trang 15- Mỗi nhóm cử 1 nhóm trưởng, 1 thư kí nhóm;
- Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cho mỗi thành viên;
- GV phân công nhiệm vụ cho các nhóm trước tiết dạy 10 ngày
- Trong tiết học: các nhóm cử người lên báo cáo và có sơ đồ, hình ảnh minhhọa
15
Trang 162 Tiến trình bài dạy:
A Hoạt động 1: Các nhóm cử đại diện trình bày sản phẩm
Sản phẩm của nhóm 1
- Cấu trúc của HIV:
HIV gồm 2 thành phần chính:
- Vỏ: protenin
- Lõi: ARN gồm 2 sợi
Ngoài ra có gai Glicoprotein
- Chu trình nhân lên của HIV trong tế bào vật chủ gồm các giai đoạn:
16
Trang 17Câu 1: Khái niệm về bệnh AIDS
AIDS là tên gọi tắt bằng tiếng anh Acquired Immuno Deficieucy Syndeome, tên tiếng Pháp là SIDA Có nghĩa là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải Đây chính là giai đoạn cuối của một bệnh lây truyền ở người do mắc phải loại siêu vi tên là HIV HIV lảm suy yếu dần dần hệ miễn dịch là hàng rào phòng thủ chống lại bệnh tật của cơ thể, khiến cho các mầm bệnh thừa cỏ hội tấn công gây ra nhiều chứng và bệnh nguy hiểm dẫn đến tử vong.
Sản phẩm của nhóm 2
Câu 2:Các giai đoạn phát triển của bệnh AIDS
Quá trình phát triển của bệnh có thể chia làm 3 giai đoạn
17
1 Giai đoạn sơ nhiễm
(giai đoạn cửa sổ) : Biểu hiện
bệnh chưa rõ, có thể sốt nhẹ (kéo
dài 2 tuần đến 3 tháng)
2 Giai đoạn không triệu chứng:
một số trường hợp có thể sốt, ỉa
chảy không rõ nguyên nhân…số
lượng tế bào limpho T giảm dần
(kéo dài 1 năm đến 10 năm), biểu
hiện giảm cân
3 Giai đoạn AIDS: có triệu
chứng điển hình: viêm niêm mạc
thực quản, phế quản, phổi… viêm
não, ung thư da và máu Sau đó
virut tiếp tục tấn công các tế bào
thần kinh, cơ và kết quả là cơ thể
chết vì tê liệt và điên dại
Trang 18Câu 3: Các con đường lây nhiễm HIV/AIDS:
Đường máu
Tình dục Mẹ truyền sang con khi mang thai
18
Trang 19Câu 2: Phương thức điều trị bệnh AIDS
- Bằng thuốc: Thuốc chống virus (Ức chế phát triển và nhân lên của HIV); thuốc điều hòa miễn dịch; thuốc phòng ngừa và điều trị bệnh cơ hội
- Trị liệu bổ sung: Chế độ dinh dưỡng tốt, làm việc nghỉ ngơi điều độ, liệu pháp vitamin, liệu pháp vi lượng và châm cứu
- Uống thuốc ARV kéo dài tuổi thọ;
- Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao;
Câu 3: Đối tượng có nguy cơ lây nhiễm cao HIV/AIDS
Sản phẩm nhóm 4
19
Trang 20Câu 1: HIV/AIDS phát hiện đầu tiên
trên thế giới khi nào? Ở Việt Nam vào
năm nào?
Thế giới 1981 ở Mỹ, Việt Nam 1990 ởTP.HCM
Câu 2: Theo thống kê mới nhất hiện nay
thế giới có khoảng bao nhiêu người
nhiễm HIV/AIDS, Việt Nam, Hà Tĩnh,
Hồng Lĩnh?
Thế giới: khoảng 60 triệu người nhiễmHIV; Việt Nam: 218.204 người nhiễmHIV, Hà Tĩnh: 1.632 nhiễm HIV/AIDS;Hồng Lĩnh: phát hiện 62 trường hợp(2001-2014) (theo số liêu sưu tầm củatrung tâm y tế dự phòng thị xã Hồng Lĩnh,tỉnh Hà Tĩnh tính đến năm 2014)
Câu 3: Ngày thế giới phòng chống HIV/
AIDS?
Ngày 1/12 hàng năm
Câu 4: Các khẩu hiệu tuyên truyền? Chủ đề 2014: Không phân biệt đối xử với
người nhiễm HIV/AIDS;
20
Trang 23B Hoạt động 2: Giải quyết tình huống thực tiễn
Tình huống 1:
“Tôi đang làm kế toán của xí nghiệp Y, nhưng từ khi giám đốc biết tôi bị nhiễm
HIV thì Giám đốc đã chấm dứt hợp đồng lao động đối với tôi”.
Xin hỏi quyết định chấm dứt hợp đồng lao động của Giám đốc xí nghiệp có đúngkhông? Vậy tôi phải làm thế nào để được tiếp tục làm việc tại công ty?
Trả lời:
- Theo quy định tại điểm a, khoản 2, điều 14 của luật phòng chống HIV/AIDSngười sử dụng lao động không được chấm dứt hợp đồng lao động, hoặc gây khó khăntrong quá trình làm việc của người lao động vì lý do người lao động bị nhiễm HIV ( Người sử dụng lao động được quyền chấm dứt hợp đồng lao động nếu công việc đó dễ
có nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS ) Căn cứ vào quy định trên của luật phòng chống
HIV/AIDS thì Quyết định chấm dứt hợp đồng lao động của giám đốc xí nghiệp Y là sai
pháp luật
-Trong trường hợp này để được tiếp tục công việc anh phải làm đơn kiến nghị lên Bangiám đốc của công ty; làm đơn gửi ban chòng chống HIV/AIDS trên địa bàn để đượcgiúp đỡ và anh phải cam kết với ban giám đốc công ty không để lây nhiễm HIV đếnngười khác
Tình huống 2:
“ Tôi là người bị nhiễm HIV- Con tôi 07 tuổi cũng bị nhiễm HIV nên khi xin vào trường
học ( lớp1 ) Nhà trường nói thông cảm không thể nhận cháu được vì sợ phụ huynh sẽ phản đối không cho con em đăng kí vào trường nữa”
Hỏi: Việc nhà trường từ chối có đúng pháp luật không? Vậy tôi phải làm thế nào đểcháu có thể được nhận vào học cùng các bạn?
Trả lời:
Theo các quy định tại Khoản 2, Điều 15 của luật Phòng, chống HIV/AIDS vềphòng, chống HIV/AIDS trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân:Các cơ sở giáo dục không được có các hành vi sau đây:
- Từ chối tiếp nhận học sinh, sinh viên, học viên vì lý do người đó nhiễm HIV;
- Kỷ luật, đuổi học học sinh, sinh viên, học viên vì lý do người đó nhiễm HIV;
- Tách biệt, hạn chế, cấm đoán học sinh, sinh viên, học viên tham gia các hoạtđộng sinh hoạt, dịch vụ của cơ sở vì lý do người đó nhiễm HIV
23
Trang 24- Yêu cầu xét nghiệm HIV hoặc yêu cầu xuất trình kết quả xét nghiệm HIV đốivới học sinh, sinh viên, học viên hoặc người đến xin học.
Căn cứ vào quy định của điều luật trên thì việc nhà trường từ chối nhận cháu vàohọc là sai với quy định của luật phòng chống HIV/AIDS
Trong trường hợp này gia đình phải làm đơn gửi lên BGH nhà trường; làm đơngửi ban phòng chống HIV/AIDS; gửi đơn đến ủy ban nhân nhân, chính quyền địaphương nơi đang sinh sống và cư trú để được giúp đỡ Ngoài ra gia đình đảm bảo cháu
đã được học lớp kỹ năng không lây nhiễm HIV/AIDS cho người khác
Tình huống 3
Anh X năm nay 28 tuổi đang dự định đi xuất khẩu lao động nước ngoài Nhưng hiện giờ anh X đã phát hiện mình bị nhiễm HIV Anh X có được đi xuất khẩu lao động không? Cần phải làm thủ tục như thế nào?
Trả lời:
Căn cứ quy định tại Điều 42 của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ởnước ngoài theo hợp đồng (năm 2006);
Người lao động được đi làm việc ở nước ngoài khi có đủ các điều kiện sau:
- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ
- Tự nguyện đi làm việc ở nước ngoài
- Có ý thức chấp hành pháp luật, tư cách đạo đức tốt
- Đủ sức khỏe theo quy định của pháp luật Việt Nam và yêu cầu của nước tiếpnhận người lao động
- Được cấp chứng chỉ về bồi dưỡng kiến thức cần thiết
- Không thuộc trường hợp cấm xuất cảnh theo quy định của pháp luật Việt Nam.Theo quy định tại Điều 21 Nghị định 136/2007/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xuấtcảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam
“Điều 21 Công dân Việt Nam ở trong nước chưa được xuất cảnh nếu thuộc một trongnhững trường hợp sau đây:
- Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc có liên quan đến công tác điều tra tộiphạm
- Đang có nghĩa vụ chấp hành bản án hình sự
- Đang có nghĩa vụ chấp hành bản án dân sự, kinh tế; đang chờ để giải quyếttranh chấp về dân sự, kinh tế
24