Thu hút sự tham gia của nghị viện vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ (MDGS)

Cuốn sách này trong quá trình chuẩn bị đã nhận được sự đóng góp của nhiều cá nhân và tổ chức. Khởi nguồn là sự trao đổi ý kiến giữa Văn phòng Quốc hội Quốc hội Việt Nam và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) về kế hoạch thực hiện Dự án VIE 02007năm 2004. Các cán bộ của Văn phòng Quốc hội, cán bộ điều phối Chương trình Phát triển Liên hợp quốc và cán bộ Dự án đã có những đóng góp thiết thực để định hình những ý tưởng ban đầu và xác định những khả năng sử dụng của bản báo cáo này.

Biên tập

Ts Nguyễn Sĩ Dũng và Ts Lenni Montiel

Ấn loát

Trương Phan Việt Thắng Điều phối xuất bản

Chuyên gia Truyền thông Quốc gia, Dự án ONA-UNDP VIE/02/007

Công ty Thế Giới Mới, Hà Nội Chế bản và Thiết kế Mỹ thuật

Dịch sang tiếng Việt

Phạm Thị Nguyệt

© Bản quyền của Chương trình Phát triển Liên hiệp Quốc - Việt Nam và Dự án VIE/02/007

In cuốn khổ 20.5 x 26.5 cm

Giấy phép xuất bản số do Cục xuất bản cấp ngày tháng năm 200

In xong và nộp lưu chiểu tháng năm 200

Các quan điểm và ý kiến được trình bày trong tài liệu này không nhất thiết là đại diện cho các quan điểm và ý kiến của Quốc hội Việt Nam, của Văn phòng Quốc hội, hay bất cứ một cơ quan nào khác của Việt Nam, UNDP, SDC, DfID và CIDA Ấn phẩm này được soạn thảo nhằm phục vụ các mục tiêu của Dự án ONA-UNDP VIE/02/007 “Tăng cường Năng

V¨n phßng quèc héi - ch−¬ng tr×nh ph¸t triÓn liªn hiÖp quèc

Dự án VIE/02/007

"Tăng cường Năng lực Các cơ quan Dân cử ở Việt Nam"

Được hỗ trợ bởi Cơ quan Hợp tác và Phát triển Thụy Sĩ, Cơ quan Phát triển Quốc tế Anh

và Cơ quan Phát triển Quốc tế Canada

Thu hút sự tham gia của nghị viện các nước vào việc thực hiện Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên Kỷ

Tài liệu tham khảo

(Lưu hành nội bộ)

Hà Nội - Việt Nam

2005

Tệp PDF của ấn phẩm này được đăng tại trang web http://www.undp.org.vn/projects/vie02007/project_publications.htm

Ảnh bìa

Hàng trên, từ trái sang phải:

1 Em nhỏ này đang phải lao động nặng nhọc để kiếm sống

Nguồn: VietnamNet Bridge

Hàng dưới, từ trái sang phải:

4 Một khu dân cư nghèo ngoại thành

Nguồn: VietnamNet Bridge

CÙNG ĐỘC GIẢ

Tuyên bố Thiên niên kỷ đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử của Liên hiệp quốc và cuộc đấu tranh chống đói nghèo, thiếu thốn Các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ nằm trong Tuyên bố đã đặt ra các mục tiêu phát triển cụ thể và mang tính toàn cầu, và lần đầu tiên đặt

ra thời gian biểu nhằm thực hiện các mục tiêu Tuy nhiên, tầm quan trọng của Tuyên bố Thiên niên kỷ không giới hạn ở các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ Trong sự liên kết các yếu tố phát triển, tự do và quyền con người, Tuyên bố Thiên niên kỷ đóng vai trò như một tuyên ngôn xúc tích về tầm nhìn chung của nhân loại hướng tới một thế giới mà ở đó tất cả mọi người đều được hưởng sự thịnh vượng, tự do và hòa bình

Tuyên bố Thiên niên kỷ và các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ tạo ra khuôn khổ hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam và các tổ chức của Liên hiệp quốc, bao gồm cả UNDP Việc đạt được các Mục tiêu Thiên niên kỷ và thực hiện đầy đủ các giá trị của Tuyên bố Thiên niên kỷ tạo động lực thúc đẩy tất cả các công việc của chúng ta Các tổ chức đại diện của Việt Nam

ở các cấp địa phương và quốc gia đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình soạn thảo và thông qua các hoạt động lập pháp, phản ánh những nguyên tắc của Tuyên bố Thiên niên kỷ

và nâng cao nhận thức của công chúng về Tuyên bố và các Mục tiêu Thiên niên kỷ

Khi cuốn sách này sắp được xuất bản, các nhà lãnh đạo trên thế giới sẽ gặp nhau tại Đại hội Đồng Liên hiệp quốc để đánh giá những tiến triển của việc thực hiện các mục tiêu Thiên niên

kỷ Chính phủ Việt Nam sẽ có báo cáo về thành công to lớn của đất nước mình trong công cuộc xóa đói giảm nghèo Các nước đang phát triển trong khu vực cũng như trên thế giới sẽ hướng đến Việt Nam để tìm lời khuyên về các chính sách nhằm thúc đẩy tiến trình hướng tới các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ Về phần mình, các cơ quan đại diện của Việt Nam

có thể tự hào về sự phát triển của các chính sách này

Nhưng ngay cả khi chúng ta ăn mừng những thành tựu đã đạt được, tất cả chúng ta phải thừa nhận rằng công việc này chưa thể kết thúc Chúng ta không thể nghỉ ngơi cho đến chừng nào tất cả người dân Việt Nam được hưởng “những sự tự do rộng lớn hơn” như lời miêu tả hùng hồn của Tổng Thư ký Liên hiệp quốc Kofi Annan Quốc hội và Tổ chức Liên hiệp quốc tại Việt Nam cam kết cùng nhau làm việc hướng tới một tầm nhìn chung về một đất nước, khu vực và thế giới mà ở đó tất cả mọi người đều được hưởng tự do, không bị thiếu thốn, không bị sợ hãi và sống trong những giá trị đích thực

LỜI NÓI ĐẦU

Cuốn sách này trong quá trình chuẩn bị đã nhận được sự đóng góp của nhiều cá nhân và tổ chức Khởi nguồn là sự trao đổi ý kiến giữa Văn phòng Quốc hội Quốc hội Việt Nam và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) về kế hoạch thực hiện Dự án VIE 02007 năm 2004 Các cán bộ của Văn phòng Quốc hội, cán bộ điều phối Chương trình Phát triển Liên hợp quốc và cán bộ Dự án đã có những đóng góp thiết thực để định hình những ý tưởng ban đầu và xác định những khả năng sử dụng của bản báo cáo này

Các chuyên gia Chương trình Phát triển Liên hợp quốc trên khắp thế giới đã đóng góp nội dung có ý nghĩa Họ cũng là những người đã chân thành chia sẻ những kinh nghiệm và thông tin về cách thức mà Chương trình Phát triển Liên hợp quốc đã hỗ trợ quốc hội các nước để thúc đẩy và đạt được những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ bằng cách này hay cách khác Những nội dung này được tập hợp thông qua một cuộc lấy ý kiến được thực hiện qua mạng toàn cầu của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc - Mạng Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ và Mạng thực thi quản lý dân chủ (DGPN) Elham Seyedsayamdost đã tập hợp nội dung các câu trả lời và phân phát qua mạng vào ngày 19 tháng 8 năm 2004 (xin xem chi tiết về những đóng góp ở phần 4) Phần này đã chứng minh rõ ràng tính phổ quát của những vấn đề có thể đạt được, chiều sâu và chiều rộng của những kiến thức và kinh nghiệm đang nảy sinh hàng ngày liên quan tới các quốc hội và Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ Nội dung của phần này trong cuốn sách cũng chứng tỏ những lợi ích to lớn có thể có từ những mạng thông tin trong khu vực và toàn cầu, và từ các đối tác quốc gia và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc khi cùng nhau làm việc để phát huy tối đa tính hữu dụng của những mạng lưới đó, nhằm phục vụ cho sự phát triển tại địa phương

Sau đó, Dự án VIE 02007 đã giao một nghiên cứu cho bà Alicia Philips-Mandaville, khi đó đang làm việc tại Viện Dân chủ Quốc gia Hoa Kỳ Bà Alicia đã được lựa chọn để thực hiện nhiệm vụ này dựa trên chuyên môn của bà cùng những ấn phẩm bà đã thực hiện trước đây với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc và Ngân hàng Thế giới, trong đó gắn kết công việc của quốc hội với các chiến lược giảm nghèo quốc gia Nghiên cứu này (Phần II) đã được phổ biến bằng tiếng Anh như một nghiên cứu độc lập Nghiên cứu này có cách tiếp cận vấn đề mới mẻ mang tính minh họa, thông qua việc lấy các kết quả đạt được từ sự tham gia của quốc hội các nước vào Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ làm chỗ dựa cho các phân tích so sánh

Tiếp theo, bà Eveline Herfkens, Giám đốc Điều phối của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc phụ trách Chiến dịch Thiên niên kỷ đã có những đóng góp bổ sung vào bản cuối cùng của bản báo cáo này Nằm trong chiến dịch vận động công chúng ủng hộ Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ, cô Herfkens đã có nhiều bài thuyết trình trước các đại biểu quốc hội của các nước phát triển và đang phát triển, nhằm nâng cao nhận thức của họ về cách thức mà các quốc hội và các đại biểu quốc hội có thể tham gia một cách chủ động để đạt được Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (xin xem Phần I và III) Hai phần này có giá trị đặc biệt đối với các đại biểu quốc hội đang tìm kiếm đồng thời cả những phương tiện mà họ có thể có được trong việc mưu cầu Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ, cũng như các lĩnh vực chính sách thích hợp và chiến lược nhất mà họ có thể tập trung nỗ lực Với ý nghĩa như vậy, những phần này và phần của bà Alicia Philips-Mandaville bổ sung cho nhau một cách hài hòa Nhờ có sự tham gia chủ động của Chato Ledonio-O’Buckley, Lucille Merks và Marina Ponti, việc trao đổi thông tin và phối hợp với Văn phòng của cô Herfken đã diễn ra thuận lợi Liên minh Liên Nghị viện (IPU) cũng đã đóng góp cho cuốn sách này bằng cách cho phép đưa vào sách một số nghị quyết của họ Điều này được thực hiện nhờ mối liên hệ tích cực

và chủ động với ông Martin Chungong - Giám đốc Liên minh Liên Nghị viện phụ trách Thúc đẩy Dân chủ Những nghị quyết của IPU được coi là quan trọng trong việc hỗ trợ các Đại biểu Quốc hội Việt Nam làm quen với một loạt các sáng kiến quốc tế nâng tầm quan trọng và củng cố vai trò và những cam kết của Quốc hội trong cuộc chiến chống đói nghèo và đạt được Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ

Cuốn sách này không thể hoàn thành nếu không có sự hỗ trợ thường xuyên và liên tục của các cán bộ Dự án – Phạm Thị Bích Ngọc, Nguyễn Thu Hương, Nguyễn Thu Nhàn, Trương Phan Việt Thắng, cũng như người đồng nghiệp của chúng tôi tại Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc – Jonas Lovkrona Bản dịch tiếng Anh sang tiếng Việt do bà Phạm Thị Nguyệt đảm trách Việc chế bản và thiết kế mỹ thuật được thực hiện bởi Công ty thiết kế và xuất bản Thế giới mới

Xin cảm ơn tất cả các bạn

Tất cả những người đóng góp cho sự ra đời của ấn phẩm này đều hy vọng rằng mức độ hữu dụng của nó sẽ vượt ra ngoài phạm vi cung cấp thông tin cho những người hàng ngày làm việc trên lý thuyết nhiều hơn trên thực tế trong việc thảo luận cách liên kết các vấn đề quản lý nhà nước và phát triển Mục đích của chúng tôi là cung cấp một cuốn sách để các đại biểu quốc hội và những người giúp việc cho họ và các cơ quan của họ sử dụng như một nguồn tham khảo và một công cụ thực tiễn Chúng tôi hy vọng rằng việc sử dụng cuốn sách của chúng tôi sẽ không chỉ dừng lại như một công cụ tuyên truyền và khích lệ, mà còn trở thành cuốn sách đóng vai trò thông tin và được sử dụng trong các hoạt động đào tạo Quan trọng nhất, chúng tôi mong rằng cuốn sách của chúng tôi sẽ có ích đối với các đại biểu quốc

hội, những người đang nỗ lực trong công việc hàng ngày của mình để thúc đẩy thực hiện Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ cũng như tạo ảnh hưởng đối với các chính sách và quá trình lập pháp để giúp đất nước mình đạt được các Mục tiêu này

Lenni Montiel Shane Sheils

Quản lý Nhà nước của UNDP

CHỮ VIẾT TẮT

OECD/DAC Ủy ban Hỗ trợ Phát triển của Tổ chức Hợp tác Kinh tế và Phát triển DGPN Mạng Quản lý Nhà nước Dân chủ của UNDP

ECOFIN Hội đồng Bộ trưởng Tài chính Châu Âu

EPA(s) (các) Hiệp định Đối tác Kinh tế

GAER Hội đồng Bộ trưởng về Các vấn đề chung và Đối ngoại, Liên minh Châu Âu GAP Chương trình Hành động sông Hằng của Ấn Độ

LDCs Nhóm các nước kém phát triển

MDG Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ

MDGNet Mạng Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ

NDI Viện Dân chủ Quốc gia (Hoa Kỳ)

OECD Tổ chức Hợp tác Kinh tế và Phát triển

PRSP Quá trình Xây dựng Chiến lược Giảm nghèo

PIW Mạng lưới “Các nghị sỹ giám sát thực thi”

PNOWB Mạng lưới Nghị viện của Ngân hàng Thế giới

T21 Công cụ kiểm soát việc thực hiện các MDG mang tên Ngưỡng cửa 21 Một

công cụ hữu hiệu, có thể kiểm soát tiến độ thực hiện các MDG với nhiều kịch bản ngân sách và phát triển khác nhau do một quốc hội soạn thảo TRIPs Thoả thuận về bảo vệ bằng phát minh sáng chế được ký kết ở WTO

MỤC LỤC

Phần I: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành Những mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ

Eveline Herfkens 1

Phần II: Hoạt động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện Những mục tiêu Phát triển Thiên

niên kỷ Alicia Philips-Mandaville 17

Phần III: Những thực tiễn tốt nhất giúp Các Nghị sĩ Liên minh Châu Âu thực hiện Những mục tiêu

Phát triển Thiên niên kỷ Eveline Herfkens 45

Phần IV: Các tài liệu tham khảo về Quốc hội trong việc thực hiện Những mục tiêu Phát triển

Thiên niên kỷ Elham Seyedsayamdost 55

Phụ lục 1: Tuyên bố Thiên niên kỷ của Liên Hợp quốc 65 Phụ lục 2: Vai trò của Nghị viện trong việc thiết lập những cơ chế tài trợ và thương mại Quốc tế

sáng tạo nhằm giải quyết vấn đề nợ và đạt được Những Mục tiêu Phát triển Thiên

niên kỷ 77

Phụ lục 3: Hướng tới Phát triển bền vững Thực hiện Chương trình Nghị sự 21 83

Phụ lục 4: Tài trợ cho phát triển và mô hình phát triển Kinh tế - Xã hội mới phục vụ xóa đói

giảm nghèo 89

tính do tình trạng nghèo đói cùng cực gây ra, hoàn

cảnh mà hơn một tỉ người trên hành tinh chúng ta

đang phải chịu đựng.” Các Chính phủ đã cam kết

hợp tác để xây dựng một thế giới an toàn hơn,

thịnh vượng hơn và công bằng hơn cho công dân

trên khắp Trái đất vào năm 2015, và đã thông qua

tám Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (các MDG),

đưa phát triển lấy con người làm trung tâm trở

thành trọng tâm của các chương trình nghị sự

toàn cầu, quốc gia và địa phương

Các MDG đã làm cho các nước nghèo và giàu

cùng cam kết xoá bỏ tình trạng đói nghèo cùng

cực, xoá bỏ bất bình đẳng về giới và sự xuống

cấp của môi trường, bảo đảm con người được tiếp cận với giáo dục, được chăm sóc sức khoẻ và được sử dụng nước sạch từ nay đến năm 2015 Từ đó đến nay, các MDG đã có tác động thúc đẩy phát triển toàn cầu, nhờ sự đơn giản, khả năng có thể định lượng được và độ tiếp cận dễ dàng Ai cũng có thể hiểu những mục tiêu này, nhận thấy là chúng cần thiết, đánh giá xem liệu đất nước của họ và cả thế giới đã làm đủ những điều cần thiết để đạt

Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ

Mục tiêu 1 Xoá bỏ tình trạng nghèo quá

mức Mục tiêu 2 Phổ cập giáo dục bậc tiểu học Mục tiêu 3 Thúc đẩy đồng đẳng giới và

tăng cường vai trò cho nữ giới Mục tiêu 4 Giảm tỉ lệ tử vong của trẻ em Mục tiêu 5 Tăng cường sức khoẻ cho bà mẹ

và trẻ sơ sinh Mục tiêu 6 Chống lại HIV/AIDS, sốt rét và

các bệnh dịch khác Mục tiêu 7 Bảo đảm môi trường bền vững Mục tiêu 8 Phát triển quan hệ đối tác toàn

cầu vì phát triển

Phần 1: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành các MDG

2 THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGHỊ VIỆN CÁC NƯỚC VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÁC MDG

những mục tiêu này chưa, và nếu chưa thì tự thân họ sẽ tiến hành những hoạt động tương ứng

Lần đầu tiên trong lịch sử, các MDG đã tập hợp được các quan điểm chung của cộng đồng phát triển mà trong suốt bốn thập kỷ trước đó được đặc trưng bởi sự bất đồng ý kiến và tranh cãi giữa các nước nghèo và giàu Chúng tượng trưng cho mối quan hệ đối tác toàn cầu dựa trên cơ sở chia sẻ trách nhiệm của cả nước giàu và nghèo, trong hệ thống Liên Hợp Quốc và các thể chế chính có vai trò trong việc định ra số phận của nền kinh tế các nước đang phát triển như Ngân hàng Thế giới, Tổ chức Tiền tệ Quốc tế và Tổ chức Thương mại Thế giới Các nước nghèo đã cam kết sẽ cải tiến chính phủ và cải cách chính sách, dồn nguồn lực vào việc thực hiện bảy mục tiêu đầu tiên Về phần mình, các nước giàu hứa sẽ dành những sự hỗ trợ hiệu quả hơn, nhanh hơn và xoá nợ nhiều hơn nữa cho các nước nghèo, đồng thời tăng cường các cơ hội thương mại và làm cho các luật lệ thương mại ngày càng công bằng hơn, tăng cường chuyển giao công nghệ cho các nước nghèo

Những mục tiêu này thừa nhận một cách rõ ràng rằng chỉ có thể giảm nghèo thông qua việc xây dựng mối quan hệ đối tác toàn cầu vì phát triển Các điều kiện của “thoả thuận toàn cầu” này đã được tái khẳng định tại Hội nghị Cấp cao về Tài trợ cho Phát triển, tổ chức tại Môn-tơ-rây năm 2001, và tại Hội nghị Cấp cao về Phát triển Xã hội tại Giô-han-nét-xbớc năm

2002 Các nước nghèo không thể thực hiện được những mục tiêu này nếu các nước giàu không thực hiện phần cam kết của mình trước năm 2015

Tuy nhiên, mối quan hệ đối tác toàn cầu này có điểm yếu Đó là, mặc dù các nước nghèo đã cam kết thực thi những mục tiêu cụ thể với những thời hạn cụ thể Mục tiêu 1 đến Mục tiêu 7, nhưng lại không hề có một thước đo để đánh giá những nỗ lực cũng như để giám sát tốc độ thực thi Mục tiêu 8 của các nước giàu Gần đây mới có một số cuộc họp trong khuôn khổ OECD/DAC (Uỷ ban Hỗ trợ Phát triển của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) để bàn về các thước đo nhằm đánh giá và giám sát các nỗ lực của các nước giàu

Các vấn đề liên quan đến phát triển quốc tế đã từ lâu không xuất hiện trong các chương trình nghị sự về chính trị trong nước của nhiều thành viên OECD Tuy nhiên, chúng ta hiện đang được chứng kiến hiện tượng là các nước giàu ngày càng nhận thức rõ hơn là vấn đề

“nghèo” không chỉ là vấn đề của các nước nghèo Thế giới đang dần nhận thức rằng những gì diễn ra ở các làng quê nghèo tại Áp-ga-nít-xtan cũng liên quan tới chúng ta Không có vấn đề

gì mang tính sống còn đối với tương lai của loài người trên trái đất này hơn vấn đề nghèo và bất bình đẳng Nghèo đói đã tước bỏ hi vọng và cơ hội của con người, và biến xứ sở của

“những giấc mơ tan vỡ” thành những mảnh đất nuôi dưỡng và tạo cơ hội sinh sôi cho sự bất

ổn định và bất an ninh

Phần 1: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành các MDG

Tất cả chúng ta đều liên kết với nhau bởi thương mại, tài chính, di dân, bệnh tật và các khủng hoảng tài chính, mà những vấn đề này đều không chấp nhận sự ngăn cách của biên giới Cả chủ nghĩa khủng bố cũng vậy Nghèo đói và sự bất bình đẳng chính là kẻ thù chung của chúng ta Chúng ta không thể có hoà bình trừ khi chúng ta chiến thắng trong cuộc chiến chống nghèo đói Các MDG chính là con đường dẫn đến chiến thắng trong cuộc chiến này,

và những mục tiêu này sẽ cho chúng ta cơ hội duy nhất để xây dựng một cộng đồng toàn cầu trọn vẹn, vì một thế giới tốt đẹp hơn và an toàn hơn

Các cuộc thăm dò ý kiến công chúng ở tất cả các nước đều cho thấy người dân ủng hộ việc Chính phủ của họ hành động chống lại nghèo đói trên thế giới Bởi vậy, nếu các chính trị gia đi đầu trong việc thực thi các MDG thì họ có thể thu hút được càng nhiều phiếu của

cử tri

Nhìn từ góc độ toàn cầu, các nỗ lực trong việc hoàn tất những mục tiêu rất hứa hẹn: một số lượng đáng kể các nước đang ở trong giai đoạn hoàn thành ít nhất là một phần của những mục tiêu mà Tuyên bố Thiên niên kỷ đề ra, trong khi một số nước khác (ở Đông Á, bao gồm

cả Việt Nam và các nước Mỹ La-tinh), đã vượt qua cả những mục tiêu đã đề ra

Tuy nhiên, những tiến bộ như vậy vẫn chưa đủ Tình hình ở các nước Châu Phi thuộc khu vực Nam Xa-ha-ra và ở các nước kém phát triển nhất đang trong tình trạng báo động Tính trung bình, châu lục này sẽ phải cần thêm một thế kỷ nữa mới có thể đạt được các MDG Nhưng ngay cả một số quốc gia thuộc nhóm kém phát triển nhất này (LDCs) cũng đã đạt được Mục tiêu thứ 2: đưa mọi trẻ em đến trường Tan-da-nia đang sắp đạt được mục tiêu về nước sạch; U-gan-da và Xê-nê-gan đã chống lại được nạn dịch AIDS; còn Mô-dăm-bíc đã gần đạt được chỉ tiêu về giảm nghèo và tỉ lệ tử vong ở trẻ em Các ví dụ trên có thể được coi như những trường hợp nơi mà thoả thuận về mối quan hệ đối tác toàn cầu đã được thực thi Chính phủ của những nước trên đây đã thực thi những chính sách tốt và các nước giàu cũng đã tương đối hào phóng và có ích trong những chương trình hỗ trợ và xóa nợ đối với các nước này Bởi vậy mà thoả thuận toàn cầu đã mang lại kết quả Nếu một trong những nước thuộc nhóm nước nghèo nhất của Châu Phi thuộc khu vực Nam Xa-ha-ra đã có thể đạt được một trong những mục tiêu trong Tuyên bố Thiên niên kỷ thì tôi hoàn toàn có cơ sở để tin rằng những mục tiêu đề ra có tính khả thi tại tất cả các nước Châu Phi thuộc Nam Xa-ha-ra, và tại tất cả các nước kém phát triển khác trên toàn thế giới

Chúng ta đã đến giai đoạn quyết định trong cuộc chiến chống nghèo đói và bất bình đẳng vì chỉ còn 10 năm nữa là đến thời hạn 2015 mà các lãnh đạo toàn cầu đã đề ra để xoá bỏ đói nghèo Do vậy, năm 2005 sẽ là năm tổng kết các nỗ lực của các nước tại Hội nghị thượng đỉnh Liên Hợp Quốc tổ chức vào tháng 9 tới Các quốc gia cần tiến hành thực hành đi đôi với lý thuyết, có những bước đi cụ thể cũng như đề ra các thời hạn cụ thể để hoàn thành những mục tiêu mà mình đã đề ra Liên Hợp Quốc có thể là diễn đàn để các chính phủ đạt

Phần 1: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành các MDG

4 THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGHỊ VIỆN CÁC NƯỚC VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÁC MDG

được thoả thuận và đưa ra các cam kết, nhưng Liên Hợp Quốc không thể bắt các nước thực thi các thoả thuận và cam kết này Chỉ có nghị viện và công dân của những quốc gia là thành viên của Liên Hợp Quốc mới có thể buộc Chính phủ của mình giữ lời hứa Như Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ko-phi A-nan đã nói: “Những mục tiêu này sẽ không được thực hiện tại Liên Hợp Quốc, mà chúng phải được thực hiện ở từng quốc gia thành viên, thông qua nỗ lực chung của Chính phủ và nhân dân quốc gia đó.” Trong báo cáo gần đây của Ông A-nan

để chuẩn bị cho Hội nghị Thượng đỉnh vào tháng 9 tới có đoạn: “Mặc dù đã có những tiến bộ thực sự ở một số quốc gia trong việc thực thi một số MDG, có quá ít quốc gia, kể cả phát triển và đang phát triển, tiến hành những hành động cần thiết để đạt những mục tiêu này vào năm 2015 ”Mặc dù nêu rõ là thế giới có các nguồn lực và tri thức cần thiết cho việc đạt được những mục tiêu này, nhưng Ông A-nan chỉ rõ, quyết tâm chính trị là yếu tố quan trọng nhất để thế giới đạt được các MDG, và nhấn mạnh các cam kết đã được đưa ra Do vậy, các Nghị viện đóng vai trò then chốt trong việc buộc các Chính phủ của mình thực thi cam kết mà họ đã đưa ra Vấn đề còn lại chỉ là thực thi

II Vai trò của Nghị sĩ ở những nước giàu

Bây giờ cho phép tôi được tập trung vào ý nghĩa của “thoả thuận toàn cầu” đối với các nước giàu (OECD) thuộc Khối Thịnh vượng chung1: Anh, Ca-na-đa, Úc và Niu Di-lân

1 Thông tin trên cơ sở các số liệu mới nhất của OECD/DAC và qua so sánh với các nước khác

Phần 1: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành các MDG

Năm 2004, Úc (0,25%), Ca-na-đa (0,26%), Niu Di-lân (0,23%) và Anh (0,36%) đều có mức viện trợ phát triển thấp hơn mức trung bình của các thành viên thuộc Uỷ ban Viện trợ Phát triển của OECD (0,42%) Trong khi cả bốn nước trên, trước đó một thời gian dài, đều đã cam kết đóng góp mức viện trợ bằng 0,7% Tổng thu nhập quốc gia, chỉ có mỗi Anh là hứa

sẽ tăng ODA hàng năm nhằm đạt mức 0,7% vào năm 2013 Úc và Niu Di-lân (không tính tới Nhật Bản) là hai nước giàu duy nhất không cam kết tăng viện trợ phát triển tại Hội nghị Thượng đỉnh Môn-tơ-rây về Đầu tư Phát triển kể từ khi Hội nghị này kết thúc cho đến nay Tính về giá trị tuyệt đối, Ca-na-đa (đóng góp ít hơn Thụy Điển), Niu Di-lân (đóng góp ít ơn Lúc-xem-bua và chưa bằng một nửa của Hi Lạp) và Úc (bằng khoảng Bỉ) là những nước đóng góp ít nhất trong cộng đồng những nước cung cấp viện trợ

Chất lượng viện trợ

Vấn đề cung cấp những khoản viện trợ với chất lượng cao và hiệu quả cũng quan trọng ngang bằng lượng ODA mà nước đó cung cấp Quá nhiều khoản viện trợ song phương đã trở thành phương tiện phục vụ cho những mục đích địa - chính trị chiến lược đối với những nước không cần thêm viện trợ từ bên ngoài để hoàn thành các MDG

Hơn thế, các khoản viện trợ thường được cung cấp dưới hình thức có lợi cho nhà xuất khẩu cũng như cho mục đích của những nước cung cấp viện trợ mà không đóng góp vào mục tiêu giảm nghèo Do vậy, thật không ngạc nhiên nếu công chúng cảm thấy hoài nghi về tính hiệu quả của những khoản viện trợ Ở nhiều nước Bắc Âu, các MDG đã là cầu nối hữu hiệu viện trợ phát triển với việc thực hiện các MDG đối với chính phủ của những quốc gia đó, qua đó củng cố vai trò của các nhóm cử tri ủng hộ vấn đề viện trợ bằng cách thay đổi hình ảnh của ODA, từ những khoản viện trợ nhằm hỗ trợ các thể chế tham nhũng đến việc hỗ trợ các chương trình cụ thể, ví dụ, các chương trình góp phần giảm tỉ lệ tử vọng của trẻ em hoặc phổ cập giáo dục tiểu học

Nhằm tăng cường hiệu quả của các khoản viện trợ, các nước cung cấp viện trợ phải nhằm vào các nước nghèo, khuyến khích việc tăng sở hữu tư nhân, cải thiện sự phối hợp giữa các nước cung cấp viện trợ, bỏ các điều kiện ràng buộc đối với các khoản viện trợ và biến các MDG trở thành trọng tâm của mọi khoản viện trợ

Anh Quốc là một ví dụ điển hình cho những gì mà một nước cung cấp viện trợ có thể làm được nhằm cải thiện chất lượng của viện trợ (tuy nhiên, rất tiếc là mức ODA của Anh vẫn thấp hơn mức ODA trung bình của Cộng đồng Châu Âu)

• Các nước cung cấp viện trợ phải dành ODA cho các nước nghèo, đặc biệt là các

nước Châu Phi thuộc khu vực Nam Xa-ha-ra và các nước kém phát triển (LDCs), và

Phần 1: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành các MDG

6 THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGHỊ VIỆN CÁC NƯỚC VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÁC MDG

trong số những nước này, chú trọng những nước mà Chính phủ hoạt động tốt Anh,

Úc và Niu Di-lân đặc biệt chú trọng đến LDCs và các nước có thu nhập thấp khác (trong khi Úc và Niu Di-lân dành một lượng viện trợ rất ít cho các nước Châu Phi thuộc Nam Xa-ha-ra, mà châu lục này lại là châu lục trì trệ nhất trong việc thực thi các MDG và cũng là những nước cần sự viện trợ nước ngoài nhiều nhất để thực hiện được những mục tiêu này) Tuy nhiên, Ca-na-đa lại không chú trọng vào các nước nghèo nhất Trong khi Ca-na-đa cam kết rằng một nửa lượng ODA bổ sung sẽ dành cho các nước Châu Phi thuộc Nam Xa-ha-ra, thì trong những năm tới, Ca-na-

đa sẽ tiếp tục là nước cung cấp viện trợ ít nhất cho các nước Châu Phi thuộc Nam Xa-ha-ra, ít hơn cả Hà Lan hoặc bất kỳ nước Bắc Âu nào khác Điều này thật đáng thất vọng nếu tính đến vai trò tích cực của Ca-na-đa trong Chương trình Hành động dành cho Châu Phi của Nhóm G8

• Phải tôn trọng quyền sở hữu quốc gia của các nước đang phát triển Các khoản

viện trợ phải hỗ trợ chiến lược của các quốc gia đó và phải dựa trên yêu cầu của quốc gia được nhận viện trợ Các nước cung cấp viện trợ cần phải hiểu rằng họ không phải

là người phát triển quốc gia đó, mà chính quốc gia đó tự phát triển Viện trợ của

Ca-na-đa dựa chủ yếu trên nhu cầu của phía Ca-na-Ca-na-đa Thêm vào đó, các chương trình viện trợ của Ca-na-đa rải rác trên khắp thế giới, và bởi vậy, Ca-na-đa không có lượng viện trợ lớn ở bất kỳ nước nhận viện trợ nào Trong trường hợp của Úc, viện trợ của Úc chịu quá nhiều ảnh hưởng của luật lệ Úc nên có nguy cơ đe doạ các ưu tiêu và quyền sở hữu của các quốc gia nhận viện trợ Hơn nữa, việc Úc quá phụ thuộc vào các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, thông qua các nhà thầu quản lý và công dân Úc làm việc tại các cơ quan quyền lực của nước nhận viện trợ, cũng làm ảnh hưởng đến quyền sở hữu của quốc gia đó Còn Niu Di-lân hiện đang tiến tới hoà nhập chương trình cung cấp viện trợ của mình với chiến lược phát triển quốc gia của các nước đối tác

• Biến các MDG thành trọng tâm của mọi khoản viện trợ Để làm được điều này,

các nước cung cấp viện trợ cần định hướng lại các chương trình viện trợ cũng như ngân sách của mình, liên quan cả đến nước nhận viện trợ và các chương trình được nhận viện trợ Điều này sẽ cho phép các nước cung cấp viện trợ chứng minh cho các công dân của mình thấy tính hiệu quả của viện trợ Trong khi Anh, Ca-na-đa và Niu Di-lân đang có những nỗ lực để sử dụng các MDG như một khuôn khổ chung cho các chính sách hợp tác phát triển của mình, thì Úc vẫn chưa làm như vậy Trọng tâm giảm nghèo và phổ cập giáo dục tiểu học của Niu Di-lân nhất quán với các MDG

• Hài hoà hoá các quy trình viện trợ Các nước cung cấp viện trợ cần đơn giản hoá và

hài hoà hóa các quy trình phức tạp đang trở thành gánh nặng đối với năng lực thể chế của các nước nghèo Tác động của viện trợ nước ngoài thường bị suy giảm bởi các khoản viện trợ được cung cấp thông qua các dự án song phương riêng lẻ có chi phí cao,

Phần 1: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành các MDG

đồng thời chịu sự chi phối của nhiều yêu cầu phức tạp Do những quy trình khác nhau này, các nước như Tan-da-nia, mỗi năm buộc phải viết hơn 2000 báo cáo gửi cho các nước cung cấp viện trợ, chỉ để giải trình cách sử dụng các khoản viện trợ của mình Các nước cung cấp viện trợ cần hài hoà hoá các quy trình và điều chỉnh các quy trình này với hệ thống của nước đối tác để tăng cường hiệu quả của viện trợ phát triển

Tiếp theo Diễn đàn Cấp cao về Hiệu quả của Viện trợ tại Pa-ri vào tháng 3/2005, đến tháng 9/2005, các nước cung cấp viện trợ phải đề ra thời gian biểu và những mục tiêu có thể thực thi được để tiến hành hài hoà hoá quy trình cung cấp viện trợ Trong khi Anh đang dẫn đầu các nước trong việc củng cố sự đồng thuận của cộng đồng quốc tế về vấn đề này, và Niu Di-lân đang tích cực thúc đẩy hài hoà hoá và hỗ trợ phát triển ngành ở Thái Bình Dương; thì Ca-na-đa lại không tích cực lắm trong việc ủng hộ sáng kiến này Úc nhất trí với sự cần thiết phải hài hoà hoá nhưng do các khoản viện trợ của Úc ngày càng chịu sự quản lý của nhiều Bộ / ngành khác nhau, nên nhiều khả năng các nước nhận viện trợ sẽ phải đáp ứng ngày càng nhiều thủ tục hành chính của Úc để có được viện trợ Các nỗ lực uỷ thác hợp tác giữa Úc và Niu Di-lân tại một số nước Thái Bình Dương là đáng hoan nghênh

• Cởi bỏ những điều kiện ràng buộc đối với viện trợ Theo ước tính của Ngân hàng

Thế giới, các khoản viện trợ dưới hình thức buộc nước nhận viện trợ phải mua hàng của nước cung cấp viện trợ đã làm giảm 25% giá trị của các khoản viện trợ Việc đưa ra những điều kiện ràng buộc đối với viện trợ vừa làm cho các nước nhận viện trợ bị hao tổn về mặt tài chính, vừa hạn chế các khả năng tối ưu hoá việc sử dụng các nguồn lực, gây ra tham nhũng, và làm cho quá trình cung cấp viện trợ trở nên phiền phức hơn Các khoản viện trợ nên được sử dụng để chi cho các khoản chi phí tại địa phương hoặc có liên quan đến dự án, bao gồm cả chi phí hỗ trợ ngân sách Để đạt được các MDG, đặc biệt trong lĩnh vực y tế và giáo dục, cần phải có ngân sách để trả lương cho giáo viên và y tế, cũng như để mua các trang thiết bị cơ bản dùng trong y tế và giáo dục, cũng như trang trải các nhu cầu cần thiết khác

Nếu như Anh Quốc đã hoàn toàn bỏ những điều kiện ràng buộc đối với các khoản viện trợ của mình, thì tỉ lệ các khoản viện trợ có điều kiện của Úc và Ca-na-đa nhiều nhất thế giới, ở Úc là 43%, còn Ca-na-đa là 39%

2 Xóa nợ

Chiến dịch xoá nợ Do Thái đã làm dấy lên sự ủng hộ trên toàn thế giới về việc xoá nợ cho các nước nghèo Tuy nhiên, mức độ xoá nợ còn quá ít so với mức cần thiết Khả năng trả

Phần 1: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành các MDG

8 THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGHỊ VIỆN CÁC NƯỚC VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÁC MDG

nợ nên được định nghĩa lại như mức độ nợ cho phép nước nợ có thể đạt được các MDG Đối với phần lớn các nước nghèo, để làm được điều này, họ cần phải được xoá 100% các khoản nợ (cả nợ song phương và đa phương) Anh đang dẫn đầu sáng kiến mới về việc xoá hoàn toàn các khoản nợ đa phương đối với các nước nghèo đang mắc nợ Anh đã tuyên bố mình sẽ trả phần nợ (10%) mà một số nước nhất định đã vay Ngân hàng Thế giới, cũng như trả hộ nợ của một số nước đối với Ngân hàng Phát triển Châu Phi thông qua biện pháp chuyển nhượng nợ từ đây đến năm 2015 Ca-na-đa đã hưởng ứng sáng kiến này, sáng kiến

mà nếu được triển khai đầy đủ sẽ cung cấp một khoản tiền 20 tỉ USD bổ sung vào các khoản viện trợ trong 10 năm tới

chế sự tham gia của các nước nghèo vào nền kinh tế thế giới Các vấn đề cơ bản ở đây là

chính sách nông nghiệp và mở cửa thị trường

4 Nông nghiệp

Các chính sách bóp méo thương mại nhất là các chính sách trong lĩnh vực nông nghiệp Trợ cấp nông nghiệp làm sản xuất nông nghiệp dư thừa trên toàn thế giới, dẫn đến việc làm tụt giá nông sản, bán ồ ạt vào thị trường các nước nghèo và làm giảm các cơ hội thu nhập của nông dân các nước đang phát triển Hai phần ba số lượng người nghèo trên thế giới sống ở các vùng nông thôn và sống phụ thuộc vào nông nghiệp Do vậy, việc chấm dứt các chính sách có tính bóp méo thị trường nông sản quốc tế và địa phương là một yếu tố then chốt để đạt các MDG

Trong số những nước giàu, Cộng đồng Châu Âu là nhóm nước có chính sách nông nghiệp bóp méo thương mại nhiều nhất Trong khi từ nhiều năm nay, Anh đã có những tuyên bố mạnh mẽ về việc cần phải bãi bỏ các chính sách trợ cấp nông nghiệp, các tuyên bố này vẫn chưa đủ để thuyết phục các thành viên EU giảm các chính sách trên một cách thực sự Úc

và Niu Di-lân đã đấu tranh tích cực chống lại các chính sách bảo hộ nông nghiệp của EU, trong những vấn đề mà lợi ích của họ trùng với lợi ích của các nước đang phát triển Ca-na-

đa cần có một cách tiếp cận tích cực hơn đối với vấn đề này thông qua việc phân tích tác

Xuất khẩu của các nước nghèo bị ngăn chặn do mức thuế cao (tập trung chủ yếu vào nông sản, hàng dệt may), do thuế leo thang (các sản phẩm càng được chế biến nhiều chịu thuế càng cao) và do các hàng rào phi thuế quan Các hàng rào đối với các sản phẩm của các nước đang phát triển cao hơn gấp đôi các hàng rào đối với sản phẩm của các nước phát triển Việc giảm thuế đỉnh đối với các sản phẩm xuất khẩu chủ yếu của các nước nghèo là rất cần thiết để các nước này có thể ra khỏi tình trạng đói nghèo

Cả Úc và Anh đều cam kết mạnh mẽ việc mở cửa thị trường cho sản phẩm của các nước đang phát triển Tuy nhiên, vì Anh phải tuân thủ chính sách thương mại chung của EU nên chưa thực sự thay đổi được chính sách thương mại của mình theo hướng tốt hơn

III Một số gợi ý đối với hoạt động nghị viện của các nước giàu

Tất nhiên là Nghị viện của các nước giàu cần tăng cường chất lượng và số lượng những buổi thảo luận và câu hỏi liên quan đến vấn đề phát triển Ở một số nước giàu, hầu như Nghị viện không tham gia vào chính sách hợp tác phát triển

Các Nghị viện có thể tiến hành những cuộc thảo luận toàn diện với Chính phủ trên cơ sở những báo cáo có liên quan Báo cáo chứa đựng nhiều thông tin nhất trong số này là Báo cáo thường kỳ của OECD/DAC về nỗ lực của từng nước cung cấp viện trợ Các báo cáo này tập trung chủ yếu vào viện trợ, nhưng ngày càng đề cập nhiều hơn đến các vấn đề như: liệu chính sách khác của chính phủ (thương mại, nợ) có nhất quán với những mục tiêu phát triển hay không Báo cáo OECD/DAC là một “mỏ” thông tin cho các Nghị sỹ về việc chính sách viện trợ nào của Chính phủ cần phải được cải tiến Báo cáo OECD/DAC là công khai (www.oecd.org)

Đề cập một cách chung chung hơn về MDG thứ 8, đến nay, hơn một nửa các nước thành viên OECD đã phát hành báo cáo đánh giá tiến bộ của bản thân trong việc triển khai Mục

Phần 1: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành các MDG

10 THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGHỊ VIỆN CÁC NƯỚC VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÁC MDG

luận chúng một cách công khai nhằm bảo đảm triển khai các hành động cụ thể và toàn diện hướng tới việc thực hiện Mục tiêu 8

Về lượng viện trợ, đương nhiên là các Uỷ ban về Ngân sách của Quốc hội phải bảo đảm sự cam kết dài hạn đối với việc đạt mục tiêu dành 0,7% Tổng thu nhập quốc dân cho viện trợ và bảo đảm ngân sách sẽ tăng trưởng hàng năm để duy trì cam kết này Nghị viện cần phải buộc Chính phủ có trách nhiệm hơn đối với những cam kết về các vấn đề: tăng cường chất lượng của viện trợ (hài hoà hoá, cởi bỏ các điều kiện ràng buộc), xoá nợ và thương mại, mà Chính phủ đã đưa ra tại các hội nghị quốc tế Các nghị sỹ nên đánh giá những nỗ lực của Chính phủ thông qua thảo luận trước khi các hội nghị quốc tế lớn diễn ra (Hội nghị Bộ trưởng WTO, Hội nghị cấp cao DAC, các cuộc họp của Uỷ ban Phát triển của IMF/Ngân hàng Thế giới và cuộc họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc) Sau đó, Nghị viện phải giám sát các cam kết đã được đưa ra, và khi cần thiết, yêu cầu có các Chương trình Hành động Quốc gia để thực thi các cam kết này

Vì cấu trúc Nghị viện ở mỗi quốc gia một khác, không thể đưa ra được cách tiếp cận phù hợp cho mọi trường hợp, tuy nhiên, sau đây là một số phương pháp hiệu quả nhất

Ở Thụy Điển, Chính phủ đã thông qua luật “Chia sẻ trách nhiệm: Chính sách của Thụy Điển đối với Phát triển Toàn cầu”, nhằm tập hợp tất cả các yếu tố cấu thành nên chính sách phát triển của Thụy Điển và xây dựng một phương pháp tiếp cận toàn diện đối với các chính sách

về nợ, thương mại, nông nghiệp, giáo dục, môi trường và di dân Luật này bảo đảm rằng cả nước sẽ có một quan điểm thống nhất tại các diễn đàn quốc tế, đóng góp vào việc hình thành một chính sách phát triển chặt chẽ và nhất quán Nghị viện Thụy Điển đã thảo luận và đóng góp ý kiến hoàn thiện Luật này, bằng cách bổ sung vào Luật những tiêu chí nhất quán

về việc xuất khẩu vũ khí Nghị viện Thụy Điển cũng đã yêu cầu Chính phủ có báo cáo thường niên về những tiến bộ trong việc thực thi luật mới này

Trong vòng hai mươi lăm năm qua, Nghị viện Hà Lan đã thiết lập thông lệ tiến hành các cuộc thảo luận trong Nghị viện trước khi có các cuộc họp quốc tế quan trọng, bao gồm cả Hội nghị Bộ trưởng WTO và các cuộc họp của IMF/Ngân hàng Thế giới, nhằm bảo đảm các cuộc họp này sẽ tập trung vào vấn đề phát triển

Nghị viện Anh rất tích cực xem xét chính sách quốc tế của Chính phủ nhằm bảo đảm rằng những chính sách này phù hợp với những mục tiêu phát triển Trong một báo cáo trước khi diễn ra cuộc họp Can-cun, Uỷ ban Phát triển Quốc tế của Hạ Nghị viện Anh đã chỉ ra những nội dung chủ chốt mà vòng đàm phán WTO cần phải đề cập để có thể trở thành một vòng đàm phán thực sự vì mục tiêu phát triển Một báo cáo sau cuộc họp Can-cun cũng đã được

Uỷ ban này chuẩn bị nhằm buộc Chính phủ có trách nhiệm với những cam kết mà Chính phủ đã đưa ra

Phần 1: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành các MDG

Tại Ái Nhĩ Lan, các đảng phái trong Nghị viện đã đạt được một thoả thuận liên Đảng về việc dành 0,7% tổng thu nhập quốc gia cho ODA vào năm 2007 Do vậy, Chính phủ sẽ phải cam kết theo đuổi mục tiêu này, bất kể người trúng cử trong các cuộc bầu cử tới là ai

Tại Ý, Nhóm Công tác đa đảng của Nghị viện về các MDG đã được thành lập để bảo đảm rằng những mục tiêu này sẽ là trung tâm điểm cho các buổi tranh luận của Nghị viện và sẽ được đưa vào nội dung các dự thảo luật trong tương lai Nhóm này đã tổ chức một loạt những cuộc tranh luận và điều trần về các MDG

IV Vai trò của Nghị sĩ của các nước đang phát triển

Ngay cả khi các nước giàu có những tiến bộ trong việc thực thi MDG thứ 8, các MDG không thể được thực hiện nếu bản thân các nước đang phát triển không phối hợp hành động Ngay

cả những nước nghèo nhất cũng có thể thực hiện tốt hơn những mục tiêu này nếu phối hợp hành động với các nước khác Không thể bào chữa cho việc các nước không triển khai hành động nào nhằm góp phần làm cho các chính sách và việc quản lý chi tiêu công phát triển theo hướng ủng hộ người nghèo, minh bạch hơn và mở hơn Các MDG đã tạo cho Nghị viện một khuôn khổ quốc tế hoàn toàn phù hợp và được sự nhất trí của tất cả các bên để buộc chính phủ phải chịu trách nhiệm về các cam kết của mình Các MDG đã tổng kết được nguyện vọng của các cử tri về các vấn đề “đời thường”, cụ thể, có thể đong đếm được, mà mọi người dân

có thể cảm thấy thiết thân với họ, ví dụ: có trường học gần nhà với một giáo viên sẵn sàng lên lớp, và có bút có vở cho học sinh; có ít nhất một máy bơm nước sạch bằng tay để phụ nữ có thể dễ dàng lấy nước; và một viện xá với thuốc men, một bác sỹ và một y tá

Các cuộc thăm dò ý kiến của công chúng toàn cầu cho thấy người dân thường không tin tưởng vào pháp luật trong nước, và đại đa số cảm thấy rằng các nhà lãnh đạo của quốc gia không đáp ứng nguyện vọng của họ Bằng cách lồng ghép các MDG vào nội dung chính trị của Nghị viện, các nghị sỹ có thể làm tan dần sự hoài nghi của dân chúng đối với pháp luật, xây dựng lại niềm tin của người dân đối với pháp luật, và nối lại mối quan hệ với cử tri

Vì cơ cấu Nghị viện của mỗi nước một khác nên không thể đưa ra một phương pháp thích hợp với tất cả các nước Thêm vào đó, năng lực thể chế của Nghị viện các nước đang phát triển đối với việc giám sát chính sách của Chính phủ rất khác nhau Các Nghị viện cần phải tìm cách nâng cao năng lực thể chế của mình, và khi cần thiết, tìm kiếm sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế để nâng cao năng lực này

Nhiều nước đang phát triển đang chuẩn bị báo cáo về tiến độ thực thi các MDG quốc gia Quá trình báo cáo sẽ giúp “nội địa hoá” các MDG cho phù hợp với hoàn cảnh cụ thể trong từng quốc

Phần 1: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành các MDG

12 THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGHỊ VIỆN CÁC NƯỚC VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÁC MDG

gia và tổng kết những tiến bộ cũng như các thách thức Đáng ra quá trình báo cáo phải là quá trình mở và minh bạch, nhưng tiếc là cho đến nay, quá trình soạn thảo báo cáo vẫn chưa thực

sự thu hút được sự tham gia của nhiều tầng lớp

Các nghị viện cần đóng một vai trò tích cực hơn trong quá trình soạn thảo báo cáo Các nghị viện cũng cần tổ chức các buổi tranh luận thường niên với Chính phủ về những mục tiêu trong chiến lược xoá đói giảm nghèo quốc gia hoặc là các kế hoạch phát triển quốc gia Các báo cáo quốc gia về các MDG phải là những phương tiện để Nghị viện tiến hành thảo luận xung quanh vấn đề này Theo cách này, các báo cáo có thể hỗ trợ Nghị viện trong việc ra quyết định về chính sách, thông qua các chiến lược phát triển với phạm vi rộng hơn, chỉ ra những vấn đề cần được quan tâm hơn hoặc nguồn lực cần nhất để thực hiện những mục tiêu, đồng thời hỗ trợ các nghị sỹ và cử tri bằng cách bảo đảm rằng các chính phủ sẽ có trách nhiệm với cam kết mà họ đã đưa ra

a Quy trình thông qua ngân sách

Việc quản lý các nguồn tài chính công một cách đáng tin cậy và hiệu quả là một trong những trách nhiệm quan trọng nhất của chính phủ Rà soát quá trình này lại là nhiệm vụ quan trọng nhất của Nghị viện Tuy nhiên, theo ước tính gần đây nhất của Ngân hàng Thế giới, khoảng 5%GDP toàn cầu đã bị thất thoát do tham nhũng và những sai lầm trong quản lý Các nước đang phát triển chậm chạp trong việc triển khai các MDG còn có mức thâm hụt cao hơn Để đạt được các MDG, các nguồn lực quý hiếm sẽ được dành để đầu tư cho nhu cầu của người dân, và để làm được điều này, chúng ta cần phải có một quy trình ngân sách minh bạch hoàn toàn Ngân sách quốc gia là phương tiện biểu lộ chính của chính sách quốc gia Việc xem xét kỹ lưỡng ngân sách nhằm bảo đảm chính sách được đưa ra là nhằm phục vụ người nghèo, bảo đảm đồng đẳng giới, đồng thời bảo đảm những khoản chi tiêu công cần thiết để có thể cung cấp được các dịch vụ xã hội cơ bản, có thể là công cụ quan trọng nhất nằm trong tay các nghị sỹ Những mục tiêu cần phải được thể hiện trong Chiến lược giảm nghèo hoặc Kế hoạch phát triển quốc gia, và những chiến lược này cũng phải phù hợp các quy trình thông qua ngân sách Việc các nghị sỹ tham gia trực tiếp vào quá trình này cũng có thể mang đến sự đồng thuận đối với những chiến lược đúng đắn và giúp dọn đường để việc triển khai các chiến lược này trong tương lai được thuận lợi hơn Các nghị sỹ phải bảo đảm quản lý chi tiêu công một cách có trách nhiệm và minh bạch, và các khoản chi tiêu công sẽ được dành cho người nghèo thay vì dành cho người giàu, tránh việc rơi vào tình trạng hiện nay tại các nước đang phát triển

Tài chính công không chỉ liên quan đến chi tiêu Việc quan trọng nữa là cần phải tối đa hoá các nguồn thu, chẳng hạn như đề ra một pháp luật về thuế công bằng và hiệu quả Đối với các quốc gia có nguồn tài nguyên dồi dào, các nghị sỹ nên bảo đảm rằng quốc gia của họ sẽ

Phần 1: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành các MDG

tham gia vào Sáng kiến Minh bạch hoá đối với các ngành Công nghiệp khai khoáng (EITI), theo đó, tất cả các công ty đa quốc gia làm trong ngành mỏ sẽ phải tiết lộ toàn bộ doanh thu của mình Với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào viện trợ, Nghị viện phải thông qua mọi khoản trợ cấp và khoản vay nhằm bảo đảm các khoản tiền này sẽ phù hợp với việc hoàn thành các MDG, và thúc giục chính phủ của mình từ chối bất kỳ khoản viện trợ nào được đưa ra kèm theo các điều kiện khó khăn

b Chính sách phát triển ngành

Ngoài ra, các Uỷ ban của Nghị viện, tại những buổi thảo luận với Bộ trưởng các ngành nghề, phải bảo đảm rằng các MDG phải được hiển thị một cách rõ ràng trong chính sách của từng ngành Quan trọng hơn là, chính sách ngành phải được chuyển thành những kết quả cụ thể trong các dịch vụ xã hội (y tế, giáo dục, cải thiện điều kiện vệ sinh, nước, v v ) dành cho mọi người dân của mọi quốc gia

• Cả chính phủ và các nghị sỹ cùng phải có vai trò lãnh đạo trong việc đề ra đường hướng để giải quyết các tác động làm suy yếu hệ thống miễn dịch của con người của nạn dịch HIV/AIDS (Tham khảo tập thông tin về “Nghị viện có thể làm gì đối với nạn dịch HIV/AIDS” tại trang http://www.unicef org/publications/index_19021.html)

• Các nghị sỹ phải giám sát xem các Chính phủ có thực thi cam kết dành 15% ngân sách vào vấn đề y tế hay không?

• Trong các cuộc tranh luận với các Bộ trưởng thương mại về vấn đề nông nghiệp và phát triển nông thôn, cần phải bảo đảm rằng tất cả các chính sách (bao gồm cả chính sách thương mại và thuế) không làm tổn hại đến những người nghèo ở nông thôn thuộc nhóm cử tri của mình, và bảo đảm rằng chính phủ sẽ đầu tư đủ vào phát triển nông thôn Đồng thời, các hộ nông dân quy mô nhỏ cần được hỗ trợ để tiếp cận với các nguồn vốn cho vay và với thị trường Trong các buổi thảo luận với Bộ trưởng Thương mại, các nghị

sỹ phải bảo đảm rằng các chính sách thương mại mang đến sự ủng hộ cần thiết người nghèo Tại nhiều nước đang phát triển, các hàng rào thương mại trên thực tế thường bảo vệ người giàu, và buộc người nghèo trả giá Các nghị sỹ phải thúc giục chính phủ của mình dỡ bỏ rào cản thương mại ở trong khu vực của mình

Trong khi tiến hành các cuộc tranh luận với từng vị Bộ trưởng, điều quan trọng là không được đánh mất động lực mà những mục tiêu này mang lại mà phải bảo đảm duy trì tính nhất quán trong toàn bộ chính sách của chính phủ và tránh việc chia rẽ giữa các uỷ ban khác nhau của nghị viện Đặc biệt, không nên hạ thấp vấn đề giới mà nên lồng ghép nó vào những mục tiêu khác

ta sẽ ngầm hiểu đây là những trách nhiệm mà chính phủ có nghĩa vụ phải thực hiện Đây là một cách tiếp cận dành ưu tiên cho việc trao quyền cho người dân thay vì đưa ra các câu trả lời mang tính “từ thiện”, và phương pháp này đã được áp dụng rất thành công ở nhiều nước

d Quản trị quốc gia

Cuối cùng, vấn đề mang tính xuyên suốt là sự cần thiết phải tăng cường quản trị quốc gia, nhằm tạo ra một chính phủ có đủ năng lực cần thiết để hoàn thành Những Mục tiêu Phát triển của Thiên niên kỷ thông qua việc nâng cao chất lượng và hiệu quả của lĩnh vực nhà nước, và bằng cách hiện đại hoá và cải cách quan liêu, thông qua việc phân quyền cho các

cơ quan quyền lực địa phương và thông qua việc bảo đảm rằng các quy trình chính trị không chỉ bao gồm cả đại diện các đảng phái chính trị mà các các nghị sỹ đã được bầu Sự tham gia mạnh mẽ của công chúng thông qua phương tiện truyền thông và xã hội dân sự, đặc biệt

sự tham gia của những nhóm đại diện cho tiếng nói của dân tộc thiểu số và phụ nữ - những nhóm người có nhiều khả năng không được đưa vào các mục tiêu này, là điều thiết yếu Kinh nghiệm cho thấy, những ví dụ thành công nhất là trường hợp mà các MDG đã được cả các cơ quan quyền lực lẫn người dân đưa ra thảo luận, điều chỉnh và được địa phương hoá,

và trở thành một bộ phận của chiến lược quốc gia năm 2015 Chỉ khi đó các mục tiêu mới có thể được lồng ghép một cách thành công vào kế hoạch quốc gia, chiến lược giảm đói nghèo, chính sách ngành và ngân sách quốc gia và địa phương, và chỉ khi đó, các mục tiêu mới có thể được lồng ghép một cách thành công vào nguồn lực của chính phủ ở mọi cấp, bảo đảm huy động và đầu tư tất cả mọi nguồn lực (nhân lực và tài chính, trong nước và ngoài nước) vào việc thực hiện các mục tiêu Các nghị viện Châu Phi cần phải thúc giục chính phủ của mình tham gia vào quá trình báo cáo NEPAD và giám sát việc thực thi những khuyến nghị

mà quá trình này đã đưa ra Tất nhiên thử thách cuối cùng đối với các chính sách và kế hoạch này là làm cho chúng thực sự có ích và mang lại lợi ích cho các địa phương Sự tham

Phần 1: Các nghị sĩ cần phải làm gì để hoàn thành các MDG

gia tích cực của người dân và các tổ chức của họ vào giai đoạn đề ra kế hoạch và thực thi có thể bảo đảm rằng cơ chế quản trị quốc gia minh bạch hơn, có trách nhiệm hơn và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của mọi tầng lớp dân chúng Chỉ khi đó, nạn tham nhũng mới có thể được xoá bỏ một cách có hiệu quả và toàn xã hội mới thống nhất để đạt các mục tiêu này

Tại một bài phát biểu trước nhóm G77 vào mùa hè năm ngoái, Ông Ko-fi A-nan đã nói với chính phủ các nước đang phát triển rằng: “Bằng cách nêu cao trách nhiệm của mình, quí vị không chỉ giúp nhân dân của đất nước quí vị mà còn gây áp lực buộc các nước phát triển phải có những hành động nhằm triển khai thoả thuận về mối quan hệ đối tác thực sự mà các nước giàu đã cam kết thực hiện nhưng chưa thực hiện một cách đầy đủ”

V Kết luận

Tháng 9 này, các nhà lãnh đạo của chúng ta sẽ nhóm họp tại Liên Hợp Quốc nhằm rà soát lại những tiến bộ trong việc thực thi các MDG Chúng vẫn ở trong tầm tay của chúng ta nếu chúng ta bỏ bớt những công việc thường lệ, dành thời gian đẩy nhanh một cách thực sự cũng như tăng cường họat động nhằm thực hiện các MDG Mọi việc giờ phụ thuộc vào việc các nghị sỹ có thực thi các nhiệm vụ của mình không và có góp phần thu hẹp khoảng cách giữa cam kết và kết quả thực tế hay không? Chúng ta còn 10 năm để hoàn thành các MDG, mặc dù đã là muộn nhưng không phải là quá muộn Chúng ta là thế hệ đầu tiên có thể đặt dấu chấm hết cho đói nghèo, bởi vậy, chúng ta không nên bỏ qua cơ hội này một cách dễ dàng như vậy

Phần 2: Họat động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

PHẦN 2

Hoạt động của cơ quan lập pháp trong việc

thực hiện Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ:

Một phần quan trọng trong chiến lược thực hiện

Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ quốc gia

Alicia Philips - Mandaville

1 Lời giới thiệu

Tất cả các quốc gia trên thế giới đều nhất trí rằng

để thực hiện có hiệu quả các MDG trên quy mô

toàn cầu, chính phủ các nước cần phải có những

cam kết mạnh mẽ Ở cấp độ quốc gia, cam kết

thực hiện các MDG giúp xây dựng một loạt những

điểm tham chiếu mà dựa vào đó các nước có thể

xây dựng hoặc điều chỉnh chính sách và các sáng

kiến nhằm phục vụ những nhu cầu phát triển trong

nước một cách nhất quán Việc thực hiện các

MDG cũng giúp xây dụng một cách thức điều phối

có hiệu quả những ưu tiên chính sách, những nỗ

lực thực thi và sử dụng hiệu quả nguồn lực của

các bộ, ngành, các cấp quản lí và xã hội dân sự

Cho đến nay, nguồn lực nhằm xây dựng những

chiến lược có hiệu quả hoặc đem lại những thực

tiễn tốt nhất mới chỉ tập trung trên hết vào các cơ

quan hành pháp ở cấp trung ương và địa phương cũng như các cơ quan hành chính và kĩ thuật của chính phủ Để cam kết quốc gia về việc thực hiện các MDG đạt được hiệu quả cao nhất và đồng bộ, cần phải chú trọng cả hoạt động của cơ quan quyền lực có tính đại diện cao nhất của một nước, đó là cơ quan lập pháp

Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ

Bước vào thiên niên kỷ mới, 191 quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc đã nhất trí và cam kết theo đuổi tám Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ

4 Giảm tử vong ở trẻ sơ sinh

5 Cải thiện sức khoẻ bà mẹ

6 Phòng chống HIV/AIDS, sốt rét và các bệnh khác

7 Đảm bảo tính bền vững của môi trường

8 Xây dựng quan hệ đối tác toàn cầu vì sự phát triển

Phần 2: Hoạt động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

18 THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGHỊ VIỆN CÁC NƯỚC VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÁC MDG

Về mặt hiến pháp, các cơ quan lập pháp được bầu trực tiếp là nhằm đại diện cho tính đa dạng về mặt địa lí và dân tộc của một quốc gia Trong nhiều trường hợp, ngay cả khi tồn tại một khoảng cách xã hội đáng kể giữa các nhà lãnh đạo được bầu và người dân nói chung, quốc hội vẫn là một nhánh quyền lực gần với người dân nhất Các khu vực cử tri phân bổ theo vị trí địa lí tạo dựng một mối liên hệ giữa các đại biểu quốc hội với một bộ phận dân chúng theo cách thức mà các quan chức trong ngành hành pháp không bao giờ

có được Vì lẽ đó, hoạt động của cơ quan lập pháp ở cấp trung ương hay địa phương đều góp phần đáng kể nhằm thu hẹp khoảng cách giữa cam kết được công bố ở tầm quốc gia

và hiểu biết của người dân về những bước đi nhằm đạt được các MDG Hoạt động của các cơ quan lập pháp cũng giúp thúc đẩy sự hiểu biết rộng rãi về việc các MDG phản ánh như thế nào những vấn đề trọng yếu của một quốc gia như nghèo đói, y tế và giáo dục

Trong bối cảnh đó, tài liệu này được viết nhằm cung cấp cho người đọc tổng quan những hoạt động của các cơ quan lập pháp ở các cấp khác nhau nhằm hỗ trợ việc thực hiện các MDG ở mỗi quốc gia Tuy nhiên, tham luận này cũng ghi nhận tính đa dạng của các quyền và thực tiễn lập pháp của các nước Nhằm phác họa hàng loạt các hoạt động khả thi trong khi vẫn nhấn mạnh những thực tiễn tốt nhất ở các nước, tham luận này được viết theo cấu trúc dựa trên hiệu quả mà tác giả mong đợi

Giữa các quốc gia tồn tại một sự khác biệt lớn về thẩm quyền và năng lực kĩ thuật của một

cơ quan lập pháp Mặc dù vậy, tất cả các cơ quan lập pháp đều phải thực hiện ba chức năng chính theo hiến pháp, đó là:

• Lập pháp: Ngoài việc thông qua luật và nghị quyết mới, chức năng lập pháp còn bao

gồm việc giới thiệu những dự luật mới, thảo luận, rà soát hoặc sửa đổi luật do cơ quan hành pháp đề xuất, rá soát và thông qua ngân sách quốc gia

• Đại diện: Là đại diện được bầu trực tiếp cho các khu vực cử tri phân bổ theo vị trí địa

lí, các cơ quan lập pháp cũng có trách nhiệm đảm bảo rằng nhu cầu và những mối quan tâm của một bộ phận dân cư được xem xét trong quá trình hoạch định chính sách Kết quả là các hoạt động thuộc chức năng đại diện bao gồm từ việc tiếp xúc với cử tri đến việc đưa các vấn đề của địa phương vào quá trình thảo luận chính sách hoặc xây dựng luật pháp

Phần 2: Họat động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

• Giám sát: Các cơ quan lập pháp cũng được coi như là các cơ chế bên trong nhằm

theo dõi và đánh giá việc thực hiện chính sách quốc gia của ngành hành pháp Trong thẩm quyền này, các cơ quan lập pháp trung ương và địa phương tìm kiếm thông tin về việc xác định ưu tiên cho những chính sách và vấn đề cụ thể, việc phân bổ và sử dụng ngân sách, và việc thực hiện hiệu quả những sáng kiến cụ thể

Để làm được điều này, các cơ quan lập pháp dựa vào những cơ chế như điều tra theo uỷ ban, yêu cầu đại diện bộ ngành báo cáo thường xuyên và trả lời câu hỏi, điều trần trước công chúng nhằm thu thập thông tin từ các nguồn phi chính phủ về một vấn đề cụ thể

Mặc dù dễ phân biệt về mặt khái niệm, ba chức năng trên vẫn có mối liên hệ mật thiết với nhau trên thực tế Sẽ dễ dàng hơn khi hình dung vai trò của các cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG nếu hoạt động của quốc hội được phân nhóm theo tính hiệu quả Có ba nhóm kết quả tiềm năng cho những nỗ lực của các cơ quan lập pháp trong việc hỗ trợ thực hiện các MDG ở cấp quốc gia

• Thể hiện cam kết quốc gia: Trong khi các quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc đã

cam kết theo đuổi các MDG, việc tăng cường các hoạt động lập pháp cũng cho thấy rằng sự ủng hộ đối với những mục tiêu trên được mở rộng vượt ra ngoài khuôn khổ các cơ quan chính phủ Bên cạnh tuyên bố ở cấp độ quốc tế về cam kết đối với việc thực hiện các MDG, những hoạt động lập pháp như thông qua nghị quyết, tổ chức những sự kiện hoặc cuộc gặp quan trọng, hay tham gia vào các mạng lưới các MDG hoặc các nhóm làm việc cũng thể hiện cho công chúng thấy rằng thực hiện các MDG

là một ưu tiên đối với tất cả các cơ quan quyền lực

• Tăng cường nhận thức: Là một cơ quan đại diện được bầu trực tiếp, cơ quan lập

pháp có thể tiến hành những hoạt động hiệu quả nhằm nâng cao hiểu biết của công chúng về các MDG Dù một cơ quan lập pháp có chọn việc thúc đẩy nhận thức về nhóm các MDG hay chọn việc nâng cao hiểu biết của công chúng về những việc cần phải làm để đạt được một mục tiêu cụ thể, giáo dục công chúng là một hoạt động quan trọng có tác động tiềm tàng của cơ quan lập pháp

• Tạo điều kiện (hoặc trực tiếp thúc đẩy) tiến bộ trong việc thực hiện những mục tiêu

cụ thể: Mặc dù việc thực hiện các sáng kiến có liên quan đến các MDG là nhiệm vụ

của cơ quan hành pháp, cơ quan lập pháp cũng cần có những hoạt động nhằm điều chỉnh chính sách hiện tại hoặc ngân sách đang được sử dụng Ở những nước nơi mà các uỷ ban về từng lĩnh vực cụ thể phải rà soát lại tất cả các văn bản luật liên quan đến lĩnh vực của mình, cơ quan lập pháp có điều kiện thuận lợi trong việc đánh giá những luật mới được đề xuất trong khi có tính đến những cam kết quốc

Phần 2: Hoạt động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

20 THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGHỊ VIỆN CÁC NƯỚC VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÁC MDG

gia nhằm thực hiện các MDG Hơn nữa, quyền điều tra luật pháp cho phép cơ quan lập pháp xem xét những vấn đề hoặc mối quan tâm hiện tại ngay cả khi không có luật nào liên quan đến những vấn đề này đang được đề xuất hoặc xem xét

Bắt đầu từ đây, tham luận này có cấu trúc dựa trên những tác động tiềm tàng nói trên Một đặc điểm hữu ích của việc khái niệm hoá những thực tiễn thực hiện các MDG tốt nhất của

cơ quan lập pháp là những thực tiễn này đều xuất phát một cách lô gíc từ ba chức năng cơ bản của cơ quan lập pháp Theo mô tả ở hình 1, những đóng góp của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG ở cấp độ quốc gia có thể thấy được ngay trong việc thực hiện các chức năng lập pháp cơ bản Hoạt động nghị viện nhằm thể hiện cam kết quốc gia hướng tới những mục tiêu này sử dụng một cách bất biến những công cụ lập pháp hoặc hoạt động hướng tới công chúng (hoạt động đại diện) nhằm phổ biến rộng rãi cam kết này Tương tự, hoạt động nâng cao nhận thức không chỉ góp phần thúc đẩy việc trao đổi thông tin với công chúng mà còn giúp tăng cường sử dụng các cơ chế giám sát nhằm phổ biến rộng rãi thông tin về việc thực hiện cho công chúng Cuối cùng, bản thân các nhà lập pháp cũng có điều kiện thúc đẩy hoặc trực tiếp thực hiện các MDG thông qua việc sử dụng chiến lược luật pháp hoặc áp dụng thực tiễn của hoạt động giám sát đối với các chương trình hoặc chi ngân sách liên quan đến các MDG

Lồng ghép việc thực hiện các MDG cho phép các quốc gia

định hướng những nỗ lực phát triển

Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ là những mục tiêu toàn cầu nhằm huy động nỗ lực toàn cầu đối với tám lĩnh vực chính trong khi vẫn tạo điều kiện cho các quốc gia định hướng những nỗ lực phát triển theo ưu tiên quốc gia Một vài nước, trong đó có Việt Nam, đã lồng ghép việc thực hiện các MDG bằng việc điểm lại những tiến bộ đã đạt được và đặt ra những chỉ tiêu cụ thể với thời hạn thực hiện

cụ thể cho mỗi mục tiêu Việc làm này giúp cho các nhà hoạch định chính sách tập trung có hiệu quả hơn nguồn lực nhằm thực hiện những ưu tiên quốc gia trong khuôn khổ thực hiện các MDG, việc lồng ghép các MDG cũng giúp các nhà làm luật có thể biết được chính phủ đã lập kế hoạch thế nào nhằm thực hiện mỗi mục tiêu Trong một số trường hợp, họat động này có thể là một nguồn thông tin về chương trình nghị sự chính sách của chính phủ Các cơ quan lập pháp được thông báo

về chính sách và chương trình nghị sự cải cách của chính phủ thường được chuẩn bị tốt hơn trong việc rà soát lại những luật do chính phủ đề xuất và tiến hành họat động giám sát có hiệu quả hơn

Do vậy, các cơ quan lập pháp có thể đảm bảo rằng thành viên của các uỷ ban có liên quan được thông báo về những nỗ lực nhằm lồng ghép việc thực hiện các MDG cũng như báo cáo quốc gia mới nhất trước mỗi kì họp quốc hội

Phần 2: Họat động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

các MDG

Với cam kết ban đầu của những người đứng đầu chính phủ và nhà nước trong việc ưu tiên thực hiện các MDG năm 2000, có thể xác định tương đối dễ dàng mức độ cam kết cụ thể của mỗi chính phủ Tổng thống, thủ tướng các nước và nội các của họ có thể thể hiện cam kết ở cấp cao thông qua việc giới thiệu những sáng kiến mới về chính sách, đánh giá tầm quan trọng và mức độ thực hiện của mỗi mục tiêu, lồng ghép việc thực hiện các MDG, hoặc hợp tác với các tổ chức phát triển quốc tế nhằm thực hiện các chiến lược để đạt được các MDG Trong khi các hoạt động trên cho thấy cam kết chính thức của chính phủ hướng tới các MDG, những hoạt động bổ sung của cơ quan lập pháp lại thể hiện cam kết quốc gia đối với những mục tiêu này ở mức độ sâu sắc hơn Ở những nước nơi mà nền chính trị trong nước phản ánh sự bất đồng khá gay gắt giữa các đảng phái hay phe nhóm chính trị, nỗ lực của cơ quan lập pháp nhằm thể hiện cam kết đối với các MDG là cách thức để chứng minh rằng thực hiện các MDG là một ưu tiên đối với tất cả các đảng phái trong nước

Hình 1: Trách nhiệm lập pháp và việc thực hiện các MDG

Phần 2: Hoạt động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

22 THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGHỊ VIỆN CÁC NƯỚC VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÁC MDG

3.1 Quan chức lập pháp cao cấp tổ chức những sự kiện đặc biệt hoặc tham khảo ý

kiến công chúng

Một trong những cách thức thể hiện cam kết lập pháp nhằm ủng hộ việc thực hiện các MDG

là tổ chức một sự kiện đặc biệt nêu bật một hoặc nhiều MDG Trong khi các nhà lập pháp thường xuyên tham dự những phiên họp toàn thể hoặc phiên họp của uỷ ban để thảo luận

và tìm giải pháp cho những vấn đề có tầm quan trọng quốc gia, việc tổ chức một sự kiện đặc biệt ít mang tính chất truyền thống có thể giúp nêu bật cho công chúng thấy những vấn đề

ưu tiên cụ thể Một sự kiện như vậy, dù là được tổ chức bởi một cơ quan lập pháp hay bởi một vài nhân vật lãnh đạo, sẽ là môt cách thức hữu hiệu nhằm thu hút sự quan tâm và đưa tin của các phương tiện thông tin đại chúng về vấn đề được nêu, đồng thời cũng khẳng định lại cam kết của nghị viện đối với vấn đề này Một sự kiện như vậy có thể được tổ chức dưới nhiều hình thức, từ đơn giản như một phiên họp làm việc đến long trọng như một sự kiện văn hoá hay dạ tiệc

Cần lưu ý rằng hoạt động trên sẽ không hiệu quả nếu được tổ chức tách biệt khỏi các hoạt động lập pháp khác nhằm ủng hộ các MDG Trong những ví dụ dưới đây, những sự kiện long trọng được mô tả thường là bước tiếp nối hoặc khởi đầu cho những hoạt động cụ thể nhằm đạt được mục tiêu đã nêu Nếu không có những hoạt động kèm theo này thì người dân và các đối tác quốc tế có thể sẽ nghĩ rằng cơ quan lập pháp chỉ tổ chức những sự kiện cấp cao long trọng thay vì tiến hành những hoạt động cụ thể

Các nhà lập pháp Mô-ri-ta-ni tham dự một bữa tối thảo luận và các nhóm làm việc

Nhằm khởi xướng hàng loạt các sự kiện phối hợp và cổ động các quan chức cấp cao tham gia vào việc thực hiện các MDG, Quốc hội Mô-ri-ta-ni đã tham dự một “buổi thảo luận vào bữa tối”về chủ đề các MDG đầu năm 2003 Sự kiện này đã thu hút sự tham gia của các bộ trưởng, thượng nghị sĩ, đại biểu quốc hội và những vị lãnh đạo nổi tiếng của các tổ chức xã hội dân sự Tại đây, các đại biểu đã thảo luận về các MDG và góp ý kiến về kết quả của bản báo cáo giám sát quốc gia lần thứ nhất về việc thực hiện các MDG Sự kiện này đã được nhiều phương tiện thông tin đại chúng đưa tin và là một diễn đàn mở mà qua đó cơ quan lập pháp cùng các tổ chức tham gia khác có thể khẳng định những cam kết vì người nghèo2

Sự kiện trên ý nghĩa đặc biệt ở chỗ nó đánh dấu sự khởi đầu của việc nghị viện tham gia rộng rãi hơn vào quá trình thảo luận về các chiến lược thực hiện các MDG Các cuộc họp cấp cao tiếp tục được tổ chức trong năm tiếp theo, trong đó có hai hội nghị bất thường của quốc hội và thượng viện Tiếp theo hoạt động giới thiệu về các MDG với quốc hội và thượng viện, mỗi viện

2 “Mô-ri-ta-ni tiến hành chiến dịch vận động với những những bài hát” 1/4/2004 UNDP

<http://mirror.undp org/africa2015/news_archive/1apr04.html>

Phần 2: Họat động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

trong quốc hội thành lập một nhóm nghị sĩ hỗ trợ việc lồng ghép những mục tiêu trên Tóm lại, những sự kiện kể trên cho thấy các đại biểu quốc hội Mô-ri-ta-ni cam kết lồng ghép việc thực hiện các MDG ở cấp độ chính sách.3

Ở Ni-giê-ri-a việc tổ chức những buổi dạ tiệc và đăng áp phích tuyên truyền thể hiện cam kết đối với cuộc chiến chống HIV/AIDS

Năm 2003, Quốc hội Ni-giê-ri-a tổ chức một

buổi dạ tiệc tối và đăng áp phích quảng cáo

nhằm hướng sự chú ý của công chúng vào

những nỗ lực của các nhà lập pháp nhằm đối

phó với sự lây lan của đại dịch AIDS Sự kiện

này đã đặc biệt thu hút sự quan tâm của dư

luận vì ở hầu khắp các nước Tây Phi, người

dân vẫn còn giữ thái độ kì thị đối với căn bệnh

này và do đó AIDS là vấn đề rất ít khi được đề

cập đến trong các cuộc thảo luận của công

chúng Nhằm gỡ bỏ quan niệm rằng HIV/AIDS

là một chủ đề bị cấm kị, buổi dạ tiệc tối đã

được tổ chức với sự tham dự của các nhà lãnh

đạo quốc hội, thành viên của uỷ ban HIV/AIDS

ở cả thượng viện và hạ viện, Tổng thống

Ni-giê-ri-a, và các thành viên trong đoàn ngoại

giao Đáng chú ý hơn, sự kiện này cũng là dịp

để cho ra mắt một tấm áp phích quảng cáo thể hiện mối quan ngại của các nhà lãnh đạo chính trị về sự lây lan của đại dịch AIDS Các nhà lãnh đạo đã cùng nhau kí vào tấm áp phích này, sau đó tấm áp phích đã được đăng tải trên khắp cả nước.4

Sự kiện trên là một cách thức đặc biệt hữu hiệu nhằm thể hiện cam kết đối với MDG thứ sáu

vì hai lí do Thứ nhất, nó đã giúp phá vỡ sự im lặng về HIV/AIDS bằng việc thu hút sự tham gia của lãnh đạo các đảng phái chính trị và các cơ quan quyền lực vào việc bày tỏ mối quan ngại về sự lây lan của một nạn dịch mà trước đây không ai muốn công nhận Chiến dịch đăng

áp phích quảng cáo cũng đảm bảo chắc chắn hơn rằng mọi người dân Ni-giê-ri-a nhận thức

3 “UNDP MDGNet/DGN Tài liệu trả lời cho Việt Nam/Kinh nghiệm so sánh và Tư vấn/Thu hút sự tham gia của quốc hội vào việc thực hiện Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên Kỷ” ed.Elham Seydsayamdost, 18/8/2004 Trang web của Dự án VIE/02/007 “Tăng cường Năng lực Các cơ quan Dân cử ở Việt Nam” 11/2004

<http://www.undp.org.vn/projects/ vie02007/MDGs/engaging_parliaments_mdgs.htm>

4 “Hạ Viện bắt đầu tiến hành điều trần về việc thành lâp một cơ quan về HIV/AIDS” Báo Người bảo vệ La-gốt

Quốc hội Ni-giê-ri-a tiếp tục cam kết phòng chống HIV/AIDS

Từ năm 2001, các nghị sĩ ở cả hai viện của quốc hội Ni-giê-ri-a đã bắt đầu chuẩn bị tham gia các họat động hướng tới cử tri nhằm giáo dục người dân về HIV/ AIDS Tiếp theo một loạt hội thảo giới thiệu dành cho nghị sĩ quốc hội do các tổ chức phi chính phủ đăng cai, các nghị sĩ đã chủ động tham gia những buổi triển lãm sức khoẻ, họp cộng đồng, gặp gỡ các nhà lãnh đạo truyền thống và các họat động hướng tới cử tri khác Những sự kiện trên không chỉ giúp thông báo cho người dân Ni-giê-ri-a về cách thức phòng HIV/AIDS mà còn cung cấp cho các nhà lập pháp những công cụ hữu hiệu trong việc tiếp xúc trao đổi với cử tri

Phần 2: Hoạt động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

24 THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGHỊ VIỆN CÁC NƯỚC VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÁC MDG

được cam kết của các nhà lãnh đạo và chính phủ Quan trọng hơn, quốc hội nước này đã rất tích cực thúc đẩy nhận thức về HIV/AIDS từ năm 2001, đây là cơ sở cho sự kiện xã hội rất có

ý nghĩa này Việc báo chí đăng tin nhiều về sự kiện này và sự tham gia của các quan chức cấp cao cũng là một nguồn động viên đối với các nhà lập pháp đã tích cực điều phối các hoạt động liên quan đến HIV/AIDS và nâng cao nhận thức cho cử tri của mình5

Tại Séc-bia, ủy ban giảm nghèo của quốc hội họp công khai

Các hoạt động công khai để chứng tỏ sự cam kết của ngành lập pháp đối với các MDG không nhất thiết phải là những sự kiện cầu kỳ hoặc quá nghiêm túc, và cũng không nhất thiết phải có sự tham gia của các nhà lãnh đạo trong Nghị viện/Quốc hội Trong một số trường hợp, việc các uỷ ban của Nghị viện/Quốc hội chủ trì hoặc tham gia các hoạt động này chứng tỏ sự cần thiết phải có những hành động cụ thể ngoài những cam kết chung của nghị viện Tại Séc-bia, trong Ngày Toàn cầu về Đói nghèo năm 2004, Uỷ ban Quốc hội về Giảm nghèo đã tiến hành một cuộc họp công khai với đại diện của UN và UNICEF Cuộc họp do Chủ tịch Uỷ ban chủ trì, còn thành phần tham gia gồm Thứ trưởng Bộ Lao động, Việc làm và các Vấn đề xã hội; và Trưởng Đại diện UNICEF tại Séc-bia và Mông-tê-nê-grô

Sự kiện này nhấn mạnh rằng các cơ quan lập pháp phải luôn ghi nhớ các MDG khi ban hành bất kỳ văn bản pháp luật nào, đồng thời nhấn mạnh các cam kết của Quốc hội trong việc giải quyết các vấn đề về thanh niên và nghèo Cuộc họp đã chỉ ra rằng 30% số trẻ em của Séc-bia đang sống dưới mức nghèo khổ Chủ tịch Uỷ ban Giảm nghèo của Séc-bia đã tuyên bố thành lập một tiểu ban chuyên giải quyết các vấn đề trẻ em Bế mạc cuộc họp, những người tham dự đã nhất trí Nghị viện/Quốc hội, các Bộ và cộng đồng quốc tế sẽ tiếp tục sự hợp tác

về các MDG Sau buổi họp, Quốc hội Séc-bia đã đưa ra một thông cáo báo chí về các kết quả của cuộc họp6

131 và Triển lãm của Hiệp hội Y tế Công cộng Mỹ; San Francisco, CA 18/11/2003

<http://www.pathfind.org/site/DocServer/256,1>

6 “Thông cáo báo chí: Buổi gặp gỡ làm việc đánh dấu ngày toàn cầu về nghèo đói” 19 tháng 10 năm 2004 Trang mạng của Quốc hội nước Cộng hoà Séc-bia

http:// www parlament.sr.gov.yu/content/eng/aktivnosti/skupstinske_detalji.asp?ID=304&t=I

Phần 2: Họat động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

nhau Mặc dù các nghị quyết mang tính ràng buộc đối với hoạt động của các cơ quan quyền lực, nhưng nó đóng vai trò như một tuyên bố công khai về mục tiêu hoặc mối quan tâm của các nhà lập pháp Tính chính thức của các nghị quyết cũng làm các tác nhân trong nước và quốc tế nhận thức rõ ràng cam kết của quốc gia đó đối với các MDG Ngoài việc củng cố quyết tâm của các

cơ quan quyền lực trong việc thực thi các mục tiêu ưu tiên của các MDG, nghị quyết cũng có vai trò thông báo cho người dân là hai nhánh của các cơ quan quyền lực quốc gia đều coi những mục tiêu này là rất quan trọng đối với sự tiến bộ của quốc gia

Quy trình để đưa ra các nghị quyết về lập pháp ở mỗi quốc gia một khác, nhưng trong phần lớn các trường hợp, cơ quan lập pháp có thể đưa ra các nghị quyết này Ngay cả những Quốc hội có quyền lập pháp hạn chế vẫn có quyền nêu công khai quan điểm của mình đối với một số vấn đề cụ thể Đối với vấn đề các MDG, các nhà lập pháp có thể thông qua một nghị quyết ủng hộ các MDG như một tổng thể các mục tiêu phát triển, hoặc có thể chỉ chú trọng vào một số mục tiêu cụ thể Ví dụ, nếu một nước đang trên đà hoàn thành được các MDG vào năm 2015, nhưng nhận thấy tỉ lệ tử vong ở bà mẹ và trẻ sơ sinh chưa giảm xuống mức cần thiết, cơ quan lập pháp có thể thông qua một nghị quyết bày tỏ mối quan tâm và quyết tâm hỗ trợ các sáng kiến về chăm sóc phụ nữ có thai

Quốc hội An-ba-ni quyết tâm ủng hộ các MDG

Tháng 7/2003, Quốc hội An-ba-ni đã thông qua nghị quyết bày tỏ sự ủng hộ đối với việc coi các Mục tiêu Phát triển của Thiên niên kỷ như các công cụ phát triển của quốc gia Nghị quyết này không chỉ là bằng chứng cho sự ủng hộ và hỗ trợ của Nghị viện đối với những nỗ lực của cơ quan quyền lực An-ba-ni trong việc hoàn thành các MDG vào năm 2015, mà còn thừa nhận rằng sự thành công của việc thực thi những mục tiêu này tuỳ thuộc vào cả hai nhánh của cơ quan quyền lực quốc gia, vào các cơ cấu hành chính địa phương, và vào xã hội dân sự.7

Nghị quyết này không chỉ mang ý nghĩa ủng hộ tượng trưng, mà còn được đưa cùng thời điểm với việc thực thi các sáng kiến về các MDG khác Một báo cáo cơ bản độc lập nhằm đánh giá việc thực thi các sáng kiến về các MDG tính tới thời điểm đó cũng được triển khai vào năm 2002 với mục tiêu khuyến khích các nhà hoạch định chính sách của Al-ba-ni đối thọai với nhau, trên cơ sở đó xác định thứ tự ưu tiên của các mục tiêu và chỉ tiêu Khi nghị quyết này được đưa ra, các mục tiêu và chỉ số cụ thể về phát triển thiên niên kỷ đã được lồng ghép vào Quá trình Xây dựng Chiến lược Giảm nghèo (PRSP) của An-ba-ni cũng như vào các chiến lược phát triển từng ngành của An-ba-ni Cùng với việc ra nghị quyết này, Nghị viện An-ba-ni đã yêu cầu các nhóm lợi ích giám sát tiến độ thực thi các MDG một cách thường kỳ thông qua các hệ thống giám sát và đánh giá quốc gia và việc chuẩn bị các bản

7 “Nghị viện An-ba-ni thông qua nghị quyết về Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ” Trang mạng của Phái

Phần 2: Hoạt động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

26 THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGHỊ VIỆN CÁC NƯỚC VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÁC MDG

báo cáo hàng năm về tiến độ triển khai Quyết tâm của nghị viện An-ba-ni đối với các MDG

đã khuyến khích các cuộc thảo luận công khai và đã đưa ra những khuyến nghị về phương thức cải tiến các chính sách phát triển quốc gia và khu vực 8

8 Đại diện UNDP tại An-ba-ni hiện đang ủng hộ việc tất cả các vùng của An-ba-ni làm báo cáo về các MDG với mục tiêu “nội địa hoá” 8 mục tiêu phát triển của thiên niên kỷ Báo cáo đầu tiên đã được triển khai tại Al-ba-san vào đầu năm nay Trong số các mục tiêu này, UNDP đã tài trợ dự án nâng cao năng lực về MDG bằng cách hỗ trợ Bộ Ngoại giao An-ba-ni trong quá trình báo cáo về các kết quả thực thi các MDG

NGHỊ VIỆN NƯỚC CỘNG HOÀ AN-BA-NI

Tirana, ngày 29.07.2003

NGHỊ QUYẾT

Nhằm hỗ trợ các nỗ lực của xã hội An-ba-ny trong việc phát triển toàn diện và bền vững, Nghị viện Al-ba-ni ủng hộ mọi sáng kiến của các cơ quan quyền lực An-ba-ni nhằm đạt được các mục tiêu phát triển lâu dài này

Việc Tổng thống An-ba-ni ký kết Mục tiêu Phát triển của Thiên niên kỷ (tháng 9/2000) là một bước tiến tích cực hướng tới việc thực hiện các mục tiêu này

Tuyên bố Thiên niên kỷ, bao gồm tập hợp Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ, là một tài liệu quan trọng đối với An-ba-ni trong quá trình phát triển, tiến bộ và hội nhập

Những nhiệm vụ mà An-ba-ni đã cam kết thực hiện với cộng đồng quốc tế tại Tuyên bố Thiên niên kỷ đòi hỏi

sự quyết tâm của cả hai nhánh của chính quyền An-ba-ni, cũng như của cả xã hội dân sự để hoàn thành Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ vào năm 2015…

Các mục tiêu và chỉ số phát triển thiên niên kỷ cụ thể đã được đưa vào Chiến lược quốc gia về Phát triển Kinh tế Xã hội, cũng như vào các chiến lược và chương trình phát triển ngành, và hoàn toàn hài hoà với các cuộc cải cách được tiến hành trong khuôn khổ ổn định và hội nhập vào EU của An-ba-ni

Nhận thức được sự cần thiết phải hoàn thành các nghĩa vụ của mình đối với cộng đồng quốc tế, cũng như sự cần thiết phải giải quyết các ưu tiên phát triển đề ra trong Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ, thay mặt nhân dân An-ba-ni, chúng tôi khuyến khích các cơ quan quyền lực, các thể chế khác cũng như xã hội dân sự hợp tác với nhau để đạt được những mục tiêu này

Nghị viện An-ba-ni khuyến khích những đối tượng trên theo sát sự tiến triển trong việc hoàn thành Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ một cách thường xuyên, thông qua các hệ thống giám sát và đánh giá quốc gia và thông qua việc chuẩn bị các báo cáo hàng năm về tiến độ thực thi các mục tiêu bằng cách khuyến khích các cuộc thảo luận công khai và việc đề ra những khuyến nghị về các biện pháp nhằm cải tiến các chính sách phát triển của quốc gia và khu vực

Chúng tôi tin tưởng rằng, việc hoàn tất Những Mục tiêu Phát triển của Thiên niên kỷ, sẽ góp phần củng cố quan hệ hợp tác khu vực và quốc tế, mà An-ba-ni là một bộ phận của mối quan hệ hợp tác này

Nghị viên An-ba-ni sẽ hỗ trợ bằng mọi cách việc hoàn tất Những Mục tiêu Phát triển của Thiên niên kỷ của An-ba-ni

Phần 2: Họat động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

Nghị quyết của các nghị viện châu Âu chứng tỏ cam kết trong nước và quốc tế

Tại Châu Âu, nhiều nghị viện đã có hành động hưởng ứng các chiến dịch “Không thể từ chối 2015” bằng việc đưa ra các nghị quyết bày tỏ sự ủng hộ đối với việc toàn thế giới hướng tới thực hiện Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ Các chiến dịch “Không thể từ chối 2015” được phát động theo sáng kiến của từng quốc gia nhằm buộc các nước giàu cam kết đóng góp số tiền cần thiết để thế giới có thể đạt được các mục tiêu phát triển của thiên niên kỷ vào năm 2015 Tại Ý, một trong những hoạt động của chiến dịch này là cuộc tuần hành của hơn

100 nghìn người từ thành phố Perugia đến một thành phố khác cách đó khoảng 20 km - thành phố Assisi Các biểu ngữ và cờ quạt được sử dụng trong cuộc tuần hành này về sau đã được trưng bày tại Viện bảo tàng Khoa học và Công nghệ tại Mi-lăng Cuộc tuần hành này đã khiến nhiều nghị sỹ Ý sớm ký kết nghị quyết về việc tăng ngân sách hỗ trợ phát triển chính thức của

Ý Hành động của những nghị sỹ này cũng đã dẫn đến việc một dự thảo nghị quyết đã đưa ra

và thảo luận ở phiên toàn thể của Nghị viện vào cuối năm đó Tại Tây Ban Nha, các hội đồng địa phương đã nắm bắt sáng kiến này và có những hành động hưởng ứng thiết thực đáp lại những người dân đã tham gia vào chiến dịch “Không thể từ chối 2015.” Tại Ca-ta-lo-nia, một nghị quyết ủng hộ các MDG đã được thông qua năm 2003, và hành động này đã thúc đẩy xứ Bas-ke và Thành phố Ma-drít thông qua những nghị quyết tương tự9 Bằng cách này, các Nghị viện và các hội đồng địa phương không chỉ bày tỏ mối quan tâm của mình đối với các Bộ/ngành của chính phủ chịu trách nhiệm quản lý vấn đề ngân sách phát triển, mà còn chứng

tỏ cam kết của mình đối với các MDG

3.3 Tham gia vào các mạng lưới nghị sĩ theo đuổi công việc thực hiện các MDG

Từ sau Tuyên bố Thiên niên kỷ năm 2000, hoạt động của các mạng lưới nghị viện quốc tế hoặc khu vực ngày càng chú trọng vào sự phối hợp giữa họ để theo đuổi các MDG Cho dù trong số các mục tiêu của mạng lưới nghị viện, các hoạt động hỗ trợ để hoàn thành các MDG có được nêu rõ hay không, sự tham gia của các tổ chức này vào các hội thảo và các cuộc họp hàng năm cho thấy sự cam kết của các nghị viện đối với việc theo đuổi các MDG toàn cầu, đặc biệt đối với MDG số 8, mục tiêu về quan hệ đối tác toàn cầu vì sự phát triển

Diễn đàn các nghị viện Á - Phi

Tháng 3/2002, Diễn đàn các Nghị viện Á-Phi lần đầu tiên về vấn đề An ninh Con người và Giới đã được tổ chức tại Ma-ra-két, Ma-rốc Nghị sỹ của 24 quốc gia đã tham gia vào diễn đàn này với mục đích “Thúc đẩy sự hình thành và việc thông qua các chiến lược xoá đói

9 Chiến dịch Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc MILLENNIUM CAMPAIGN BUZZ: SETTING SIGHTS ON 2005, Tạp chí tháng 10/2004 Tháng 11/2004

Phần 2: Hoạt động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

28 THU HÚT SỰ THAM GIA CỦA NGHỊ VIỆN CÁC NƯỚC VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÁC MDG

giảm nghèo đáp lại vấn đề giới và phát triển năng lực giám sát của từng quốc gia đối với Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ”.10 Diễn đàn được cơ cấu nhằm giải quyết cả hai vấn đề “không còn sợ hãi” và “không còn mong muốn”, và đã tạo cơ hội cho các nghị sỹ thảo luận các cơ hội, thách thức, kinh nghiệm cũng như bài học liên quan tới việc thúc đẩy bình đẳng giới về mặt lập pháp, đặt trong bối cảnh an ninh con người Kết thúc diễn đàn, các nghị

sỹ đã đề xuất việc thiết lập các cơ chế nhằm củng cố và duy trì các mạng lưới nghị sỹ liên khu vực, nhấn mạnh sự cần thiết phải hỗ trợ các nỗ lực lồng ghép vấn đề giới vào trong chương trình lập pháp Nhiều khuyến nghị cụ thể đã được đưa ra thông qua việc sử dụng các MDG như một khuôn khổ phát triển Các nghị sỹ cũng đã nhất trí theo đuổi các khuyến nghị này một cách hiệu quả nhất ngay khi trở về nước11 Từ sau Diễn đàn này, các diễn đàn tương tự đã được tổ chức tại Châu Á

Mạng lưới “Các nghị sĩ giám sát thực thi”

Mạng lưới “Các nghị sỹ giám sát thực thi” (PIW) được Mạng lưới Nghị viện của Ngân hàng Thế giới (PNOWB) thành lập năm 2003 PIW là mạng lưới độc đáo, là một nỗ lực toàn cầu

để thu hút các nghị sỹ tham gia vào việc giám sát các tiến triển hiện tại, hướng tới việc hoàn thành các MDG Mặc dù các hoạt động của mạng lưới này không thể thay thế vai trò của các Nghị viện/Quốc hội của từng quốc gia trong việc giám sát các nỗ lực của Chính phủ trong việc điều chỉnh các chính sách của quốc gia đó để thực hiện các MDG, nhưng các hoạt động của PIW bổ trợ một cách xuất sắc cho các hoạt động lập pháp trong nước Các thành viên của mạng lưới này cũng cung cấp những hiểu biết sâu sắc và bổ ích cho các cơ quan lập pháp đang tìm cách lồng ghép các MDG vào nội dung làm việc thường xuyên của Nghị viện mình Các hoạt động của PIW bao gồm các sự kiện như hội nghị trực tuyến được tổ chức vào tháng 2/2004 với chủ đề “Vai trò của Nghị viện Pháp ngữ trong cuộc chiến chống lại HIV/AIDS”, cũng như buổi trao đổi ý kiến về những tiến bộ toàn cầu hướng tới thực thi các MDG, tổ chức vào tháng 7/2004

Bản thân mạng lưới PNOWB được thành lập năm 2000 với mục đích thu hút các Nghị sỹ tham gia hiệu quả hơn vào vấn đề phát triển Mạng lưới này được coi là một trong những công cụ chính của Ngân hàng Thế giới để xử lý các mối quan tâm về lập pháp toàn cầu Nghị sỹ hoặc đại biểu Quốc hội của bất kỳ quốc gia thành viên nào của Ngân hàng Thế giới đều có thể tham

Bộ vì sự Tiến bộ của Phụ nữ, Bảo vệ gia đình và trẻ em, và Hội nhập cho người tàn tật tổ chức, với sự tài trợ của Chính phủ Nhật Bản thông qua Quỹ Phát triển của Phụ nữ Nhật Bản (JWID) tại UNDP

11 Tương tự như chú thích 9

Phần 2: Họat động của cơ quan lập pháp trong việc thực hiện các MDG

gia mạng lưới này Hiện mạng lưới có 450 thành viên đến từ hơn 90 quốc gia Một đặc điểm thú vị của mạng lưới này là các thành viên đại diện cho chính họ và cho các cử tri của họ, chứ không nhất thiết đại diện cho quốc gia, Nghị viện/Quốc hội hoặc Chính phủ của họ12 Bằng cách này, việc tham gia vào Mạng lưới “Các nghị sỹ giám sát thực thi” có thể là một cách hiệu quả để từng nhà lập pháp chứng tỏ cam kết của mình đối với các MDG

các MDG

Ngoài việc chứng tỏ các cam kết về các MDG của một quốc gia không chỉ phụ thuộc vào các

cơ quan quyền lực của quốc gia đó, các cơ quan lập pháp của một quốc gia còn đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về các MDG và các nỗ lực cần thiết để thực hiện những mục tiêu đó Với tư cách là cầu nối về mặt hiến pháp giữa người dân và các thiết chế cầm quyền của một quốc gia, các cơ quan lập pháp có thể đóng vai trò phương tiện giao tiếp tự nhiên Bản thân việc các phương tiện truyền thông vô tình đưa tin về các phát biểu hoặc các hoạt động của từng cá nhân hay nhóm các nhà lập pháp về vấn đề các MDG, về lâu dài, cũng sẽ góp phần nâng cao nhận thức về các MDG

Để các MDG có thể được coi như hệ thống những mục tiêu phát triển của riêng một quốc gia, cần phải xây dựng một trình độ nhận thức chung về vấn đề này ở các giới quản lý, các nhà lập pháp, quan chức địa phương và người dân Các cơ quan lập pháp đóng vai trò chủ chốt trong quá trình này vì đó là những cơ quan duy nhất có khả năng tạo ra những cuộc tranh luận với công chúng, giáo dục những người trong giới chính trị hoặc những người làm trong hệ thống hành chính, và giáo dục cả công chúng Các ví dụ sau đây sẽ cho thấy, việc nâng cao nhận thức có thể chỉ tập trung vào các MDG, hoặc vào việc thực thi các chính sách cụ thể mà có thể góp phần vào việc đạt các mục tiêu này

4.1 Khuyến khích các cuộc thảo luận với công chúng

Mặc dù quyền đưa ra và sửa đổi pháp luật của Quốc hội và các cơ quan lập pháp khác nhau, nhưng Quốc hội của mọi nước đều được thành lập với mục đích là nơi thảo luận các luật lệ, chính sách và giải pháp cho các vấn đề quốc gia Do đó, các cơ quan lập pháp ở vào thế lý tưởng để tạo ra những cuộc thảo luận công khai về các vấn đề các MDG Các nhà lập pháp có thể tiến hành nhiều hoạt động, từ thảo luận tại phiên toàn thể cho tới việc tổ chức các hoạt động