tự diễn biến” và “tự chuyển hóa”, một số biểu hiện, nguyên nhân và gải pháp phòng chống “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa

Trong văn kiện Đại hội XI (2011), lần đầu tiên Đảng ta nhận định: “Trong nội bộ, những biểu hiện xa rời mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” có những diễn biến phức tạp”1. Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI nhận định các thế lực thù địch thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Đến Đại hội XII, Đảng ta tiếp tục nhận định: “những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và sự quan liêu, tham nhũng, lãng phí diễn biến phức tạp”2. Điểm mới của Đại hội XII so với Đại hội XI đã chỉ rõ địa chỉ của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, nhưng Đại hội XII vẫn chưa chỉ rõ biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ là gì. Chính vì thế, việc kiểm điểm theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 chưa chỉ rõ được bộ phận “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là ai. “Tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” là sự tự thay đổi về tư tưởng chính trị của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên theo hướng trái với hệ tư tưởng chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam. Hiện tượng “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” đang diễn ra ngày càng nhiều với đa dạng hình thức; đang là một thách thức to lớn đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Chính vì vậy nên tôi đã chọn đề tài “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa”, một số biểu hiện, nguyên nhân và gải pháp phòng chống “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa”. để làm đề tài nghiên cứu cho môn học của mình

MỞ ĐẦU

Trong văn kiện Đại hội XI (2011), lần đầu tiên Đảng ta nhận định:

“Trong nội bộ, những biểu hiện xa rời mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” có những diễn biến phức tạp”1 Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI nhận định các thế lực thù địch thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” Đến Đại hội XII, Đảng ta tiếp tục nhận định: “những biểu hiện

“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và sự quan liêu, tham nhũng, lãng phí diễn biến phức tạp”2

Điểm mới của Đại hội XII so với Đại hội XI đã chỉ rõ địa chỉ của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, nhưng Đại hội XII vẫn chưa chỉ rõ biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ là gì Chính vì thế, việc kiểm điểm theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 chưa chỉ rõ được bộ phận “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là ai

“Tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” là sự tự thay đổi về tư tưởng chính trị của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên theo hướng trái với hệ tư tưởng chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam Hiện tượng “tự diễn biến” và

“tự chuyển hóa” đang diễn ra ngày càng nhiều với đa dạng hình thức; đang là một thách thức to lớn đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của

chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Chính vì vậy nên tôi đã chọn đề tài “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa”, một số biểu hiện, nguyên nhân và gải pháp phòng chống “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” để làm đề tài nghiên cứu

cho môn học của mình

NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BIỂU HIỆN TỰ DIỄN BIẾN, TỰ CHUYỂN HÓA

1.1 Khái niệm

Vấn đề “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ không phải bây giờ, cũng không phải chỉ có ở Việt Nam mà có từ trong Phong trào Cộng sản quốc tế và ở các nước Xã hội chủ nghĩa khác

“Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong hệ thống chính trị cũng như trong xã hội ở các nước Xã hội chủ nghĩa thường xuất hiện khi mà tình hình thế giới diễn biến phức tạp, tình hình trong nước có nhiều khó khăn, thách thức Nói cách khác khi mà cách mạng thế giới, cách mạng trong nước có những “khúc quanh lịch sử” thì trong nội bộ Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội sẽ xuất hiện những đối tượng cơ hội chính trị và nảy sinh vấn đề

“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”

Ngay từ cuối thế kỷ XIX, chủ nghĩa cơ hội, đối tượng cơ hội chính trị

đã xuất hiện trong Phong trào Cộng sản và công nhân quốc tế theo khuynh hướng tư tưởng đối lập nhau như: Phái Latxan, phái Công Liên, phái Blongxki, phái Bruđông, phái Bacunin… Những phần tử thuộc các trường phái đó không những không đi theo, không ủng hộ mà còn công khai, quyết liệt chống lại Học thuyết Mác về chủ nghĩa xã hội khoa học Đó là những người cộng sản đã bị biến chất, thoái hóa về tư tưởng chính trị, họ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và trở thành những “con chiên ngoan đạo” của “Chủ nghĩa cơ hội tả khuynh” hay “Chủ nghĩa cơ hội hữu khuynh”

Vào đầu những năm 60, 70 của thế kỷ XX, ở Liên Xô xuất hiện “Chủ nghĩa xét lại hiện đại”, một trào lưu tư tưởng - chính trị đối lập, thù địch với Chủ nghĩa Mác-Lênin Những kẻ theo “Chủ nghĩa xét lại”, đứng đầu là Khơ-rut-sốp (nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản

Liên Xô), đã phê phán đòi “xem lại”, “xét lại” Học thuyết Mác-Lênin Trong thời kỳ đó, ở Việt Nam cũng đã xuất hiện những cán bộ, đảng viên, trí thức, văn nghệ sỹ, phóng viên báo chí, triết gia, sỹ quan quân đội…; trong đó có những người là cán bộ trung, cao cấp theo “Chủ nghĩa xét lại” Sau đó, ở nước ta cũng đã xuất hiện những cán bộ, đảng viên “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” đi theo “Chủ nghĩa bành trướng, bá quyền, sô-vanh nước lớn” chống lại Đảng, Nhà nước ta

Từ những năm 90 của thế kỷ XX đến nay, khi Liên Xô và các nước Xã hội chủ nghĩa Đông Âu sụp đổ, hệ thống Xã hội chủ nghĩa tan rã, ở nước ta lại xuất hiện các đối tượng cơ hội chính trị Thực chất đó là những cán bộ, đảng viên đã sa vào “vũng bùn”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”

Theo Đại Từ điển tiếng Việt: “Diễn biến là biến đổi theo chiều hướng

nào đó”; “chuyển hóa là biến đổi từ dạng này, hình thái này sang dạng khác,

hình thái khác”(1) Trên cơ sở lý luận và thực tiễn của Chủ nghĩa Mác-Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, từ góc độ chính trị của Việt Nam cho thấy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ là nói tới sự suy thoái, thay đổi quan điểm, lập trường tư tưởng - chính trị ở một bộ phận cán bộ, đảng viên hay trong một tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước, đoàn thể xã hội thuộc hệ thống chính trị của chế độ nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam “Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” thường do những nguyên nhân: sự tác động từ hoạt động tuyên truyền thù địch, sự tác động tiêu cực của diễn biến tình hình thế giới (như sự sụp đổ của chế độ Nhà nước Xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông

Âu, hay từ các cuộc “cách mạng màu”, “cách mạng mùa xuân Ả Rập”…) và

sự tác động bởi tình trạng mất dân chủ, quan liêu, tham nhũng, lãng phí nghiêm trọng, phân hóa giàu nghèo gia tăng dẫn tới sự bất mãn, bất bình trong

xã hội Song, trước hết và chủ yếu là do nguyên nhân chủ quan từ chính bản thân những cán bộ, đảng viên lập trường tư tưởng - chính trị không vững vàng, do bất mãn hay do sự buông lỏng công tác quản lý, giáo dục của tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước, Đoàn thể xã hội…

“Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” diễn ra trên nhiều mặt như: nhận thức lệch lạc về tư tưởng, chính trị; sự sa đọa về đạo đức, lối sống… Các biểu hiện suy thoái trên có quan hệ tương tác với nhau; từ sự suy thoái về tư tưởng -chính trị có thể dẫn tới sự tha hóa về đạo đức, phẩm chất lối sống và ngược lại, tha hóa về đạo đức, lối sống có thể dẫn đến sự thoái hóa về tư tưởng -chính trị

“Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” có thể diễn ra trong nội bộ Đảng, chính quyền Nhà nước và trong xã hội Nguy hiểm nhất là “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ lãnh đạo Đảng và chính quyền Nhà nước xã hội chủ nghĩa Thực tế cho thấy, một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn tới cuộc chính biến ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu trước đây bắt nguồn từ sự “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngay trong nội bộ Ban lãnh đạo Đảng và Nhà nước Liên Xô cũng như Ban lãnh đạo Đảng và Nhà nước ở một

số nước Đông Âu

“Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” có thể nảy sinh ở những cán bộ, đảng viên, quần chúng đến những cán bộ, đảng viên có chức, có quyền ở các cấp Đáng chú ý hơn là những cán bộ cấp cao, cán bộ có nhiệm vụ hoạch định chính sách đối nội, đối ngoại của Đảng và Nhà nước, đặc biệt nguy hiểm là

“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở những cán bộ cấp cao giữ vai trò “cầm lái con thuyền đất nước” Sự tan rã của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết gắn liền với tên tuổi của Gorbachev (nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô, Tổng thống Liên Xô), hay Enxin (nguyên Ủy viên dự khuyết Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô, Bí thư Thành ủy Moskva) và một số Ủy viên Bộ Chính trị,

Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô, đứng đầu cơ quan Đảng Cộng sản, chính quyền ở các nước Cộng hòa thuộc Liên Xô hoặc giữ chức Bộ trưởng, Thứ trưởng trong Chính phủ Liên Xô Có thể nói, đó là những đảng viên Cộng sản cấp cao “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và trở thành kẻ phản

bội lại Đảng Cộng sản Liên Xô, chế độ Xô viết và Phong trào Cộng sản trên toàn thế giới

“Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” không phải là “diễn biến hòa bình”

“Diễn biến hòa bình” là Chiến lược của Chủ nghĩa đế quốc nhằm xóa bỏ chế

độ Xã hội chủ nghĩa, tác động chuyển hóa các nước xã hội chủ nghĩa đi theo quỹ đạo của chủ nghĩa tư bản Mặc dù không phải là một, song “tự diễn biến”,

“tự chuyển hóa” có mối quan hệ tương hỗ, tác động qua lại với “diễn biến hòa bình” “Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là hệ quả nảy sinh từ phương thức, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” “Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” thúc đẩy

“diễn biến hòa bình”, thúc đẩy cái gọi là “cách mạng màu” ở trong các nước

xã hội chủ nghĩa cũng như các nước đối lập, đối đầu với Mỹ và đồng minh

“Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” về nhận thức sớm muộn cũng sẽ dẫn đến sự thay đổi hành vi, hành động chống đối về chính trị của một cá nhân hay một tổ chức Phản bác, phủ định Chủ nghĩa xã hội có thể dẫn tới có âm mưu, hoạt động chống phá chế độ xã hội chủ nghĩa dưới hình thức này hay hình thức khác Ca ngợi chủ nghĩa tư bản rồi cũng đến lúc tin theo chế độ tư bản chủ nghĩa Đó là vấn đề có tính quy luật Do vậy, cần phải hết sức cảnh giác và không thể coi thường, hơn thế nữa phải thấy được tính chất nguy hại của vấn đề “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ

1.2 Thực chất của hiện tượng “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa”

“Tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” là các khái niệm đang được sử dụng rộng rãi trên sách báo chính trị và xã hội ở nước ta với hàm nghĩa tiêu cực Theo nghĩa thông thường thì “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” là quá trình sự vật tự thay đổi về chất và về lượng Nhưng các khái niệm “tự diễn biến” và

“tự chuyển hóa” được sử dụng trong văn kiện của Đảng và trên sách báo chính trị - xã hội ở nước ta không theo nghĩa như vậy Văn kiện Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XI viết: “Chủ động phòng ngừa, đấu tranh phê phán những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ta; khắc phục sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận

không nhỏ cán bộ, đảng viên”(1) Ở đây, “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” được hiểu là sự tự suy thoái của cán bộ và đảng viên về tư tưởng chính trị Suy thoái về tư tưởng chính trị là sự xa rời hoặc từ bỏ tư tưởng chính trị của Đảng(2)

“Tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” là quá trình tự thay đổi về tư tưởng chính trị của cán bộ, đảng viên theo hướng tiêu cực Cụ thể ở đây, đó là quá trình tự biến đổi trong tư tưởng chính trị theo hướng xa rời hệ tư tưởng chính trị của Đảng Khi “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” thì chủ thể (cán bộ, đảng viên) đánh mất vai trò tiên phong, gương mẫu, bị biến chất, thậm chí trở thành

kẻ chống lại Đảng Nền tảng tư tưởng chính trị của Đảng ta là Chủ nghĩa Mác

- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh “Tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” sẽ đưa tới những hành động chống lại chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước

Vị trí của cán bộ, đảng viên càng cao thì hậu quả tiêu cực của “tự diễn biến”

và “tự chuyển hóa” càng lớn Hiện tượng “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” là một thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

“Tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” ở Việt Nam hiện nay đang diễn ra hết sức phức tạp với nhiều mức độ khác nhau Nhận định về mức độ của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong đội ngũ cán bộ, đảng viên ở nước ta hiện nay, Văn kiện Đại hội Đảng XI viết: “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích

kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc”(3) Trên thực tế, không ít cán

bộ, đảng viên đã bộc lộ quan điểm thiếu niềm tin, hoài nghi, thậm chí phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh Đó là những cán bộ, đảng viên luôn thể hiện thái độ bất mãn; luôn nói xấu, bôi nhọ, xuyên tạc về các đồng chí lãnh đạo của Đảng, Nhà nước Họ lợi dụng những chuyện tiêu cực trong cuộc sống để phê phán mang tính chủ quan, áp đặt về tình hình đất nước; lợi dụng những khó khăn của nền

kinh tế xã hội Việt Nam để tán dương, ca ngợi thái quá về thành tựu của các nước tư bản chủ nghĩa Đặc biệt, có một số cán bộ, đảng viên đã về hưu công khai phê phán một cách cực đoan, thiếu căn cứ về vai trò lãnh đạo của Đảng,

sự quản lý, điều hành của Chính phủ Nhìn chung, tình trạng “tự diễn biến”,

“tự chuyển hóa” trong đội ngũ cán bộ, đảng viên đang diễn ra khá phức tạp và đang có chiều hướng ngày một gia tăng.(3)

Những người “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” thường có những dấu hiệu biểu hiện như sau: có quan điểm phủ định “sạch trơn” học thuyết Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; có thái độ hoài nghi về vai trò lãnh đạo của Đảng, tương lai của dân tộc; ủng hộ chế độ “đa đảng đối lập, đa nguyên chính trị”; ca ngợi thái quá thành tựu của chủ nghĩa tư bản; có thái độ “ba phải”, hoặc né tránh đối với những tư tưởng chính trị sai lầm; đề cao ý thức

hệ tư tưởng tư sản với phương châm thay đạo đức lối sống xã hội chủ nghĩa bằng đạo đức lối sống tư bản chủ nghĩa; đòi “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang, gạt bỏ sự lãnh đạo của Đảng đối với lực lượng công an và quân đội; có

tư tưởng “sám hối”, “bới lông tìm vết”, lẫn lộn trắng đen, phủ nhận lịch sử, phê phán hiện thực một cách thái quá mang đậm dấu ấn chủ quan và cái tôi Bên cạnh đó, những người “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” còn có biểu hiện: phai nhạt lý tưởng cách mạng, sa sút ý chí chiến đấu; thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh, có quan điểm lệch lạc; không làm tròn bổn phận, chức trách được giao; không thực hiện đúng các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt Đảng, vô nguyên tắc, xem thường pháp luật…

Thông thường, quá trình “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” diễn ra với

ba giai đoạn, ứng với ba mức độ Ở giai đoạn thứ nhất, những người “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” thể hiện sự hoang mang, dao động, hoài nghi về tư tưởng chính trị của Đảng Ở giai đoạn thứ hai, họ bắt đầu chủ động hơn trong tiếp nhận những thông tin trái chiều, thu thập tổng hợp thông tin và phát tán những thông tin này Ở giai đoạn thứ ba, họ có tư tưởng, hành động cực đoan, phản động, chống đối Đảng và Nhà nước Khi đã đến giai đoạn thứ ba, họ đã thể hiện rõ tư tưởng chính trị phản động, bất chấp mọi nguyên tắc hoạt động

của tổ chức và pháp luật của Nhà nước Từ sự suy thoái về tư tưởng chính trị

họ có thể có sự suy thoái về đạo đức và lối sống

“Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” diễn ra trong một quá trình và thường biểu hiện qua những dấu hiệu sau:

- Nói và làm không theo và thậm chí ngược lại với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước;

- Thể hiện thái độ hoang mang, dao động, đồng tình với quan điểm “đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập” và hơn thế nữa đòi thực hiện chế độ đa đảng, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam;

- Phản bác, phủ định Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường đi lên Chủ nghĩa xã hội mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn;

- Phủ nhận mọi thành tựu mà Đảng đã lãnh đạo nhân dân giành được trong cuộc đấu tranh cách mạng giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước trước đây cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam

xã hội chủ nghĩa ngày nay;

- Xuyên tạc, bịa đặt, vu cáo, đả kích, bôi nhọ, phủ nhận công lao to lớn nhằm hạ uy tín lãnh đạo Đảng, Nhà nước, thậm chí cả Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam và của phong trào Cộng sản, công nhân

và nhân dân lao động trên thế giới;

- Truyền bá học thuyết, văn hóa, lối sống tư sản cũng như các quan điểm tư tưởng phi mác-xít, phi xã hội chủ nghĩa, đối lập thù địch với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh;

- Phá hoại nội bộ cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức, cán bộ qua các hành vi gây bè phái, chia rẽ làm mất đoàn kết nội bộ, kích động tư tưởng bất mãn, bất bình, chống đối trong nội bộ các tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, đoàn thể xã hội thuộc hệ thống chính trị của chế độ Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

- Móc nối, câu kết, phối hợp với các thế lực thù địch bên ngoài và các phần tử chống đối ở trong nội bộ và ngoài xã hội chống lại Đảng, chính quyền Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

- Bảo vệ quan điểm, tư tưởng, hành động sai trái của các phần tử chống đối ở trong nội bộ và ngoài xã hội nước ta Thậm chí ca ngợi chúng như những nhân vật “anh hùng” đấu tranh cho “dân chủ”, “nhân quyền”… Nhận biết “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở một con người hay trong một tổ chức không đơn giản chỉ là căn cứ vào một vài biểu hiện bề ngoài Bởi vì, hiện tượng bề ngoài không phải lúc nào cũng phản ánh bản chất bên trong Thực tế có những trường hợp vì bức xúc, bất bình về vấn đề gì đó mà nhất thời có những lời nói, hành động thể hiện thái độ bất mãn thì cũng không nên vội vã cho là “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” mà cần làm rõ nguyên nhân, bản chất sự việc, hiện tượng

Việc đánh giá, kết luận một trường hợp nào đó có vấn đề “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” cần phải hết sức thận trọng, khách quan, phải trên cơ

sở phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các dấu hiệu hành vi có liên quan diễn ra trong một quá trình, trong đó mấu chốt của vấn đề “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là sự thay đổi quan điểm, lập trường tư tưởng - chính trị theo hướng đối lập, thù địch với Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Chủ nghĩa

xã hội

.“Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” đang thực sự trở thành một trong

những nguy cơ hàng đầu đối với Đảng Cộng sản Việt Nam, với chế độ Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam Do vậy, phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ vừa là yêu cầu vừa là nhiệm vụ cấp bách của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta hiện nay Nghị quyết Trung ương 4 số 12-NQ/

TW (khóa XI) ngày 16-01-2012 ghi rõ: “kiên quyết đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố niềm tin của đảng viên và của nhân dân đối với Đảng”

1.2 Nguyên nhân của hiện tượng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”

Quá trình “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” có nhiều nguyên nhân Trong đó có các nguyên nhân cơ bản là: sự tác động của các thế lực thù địch

trên các lĩnh vực tư tưởng, kinh tế, chính trị, văn hóa (sự tác động của các thế lực thù địch với nhiều phương thức, thủ đoạn thâm độc như: mua chuộc, dụ

dỗ, lôi kéo, gây chia rẽ, khoét sâu mâu thuẫn nội bộ… nhằm làm suy thoái, biến chất đội ngũ cán bộ, đảng viên cả về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; tạo ra sự rối loạn và mục ruỗng, bên trong); sự diễn biến phức tạp của tình hình thế giới (sụp đổ Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu, các cuộc “Cách mạng màu”, “Mùa xuân Ảrập” ); sự tác động từ mặt trái của

cơ chế thị trường, hội nhập quốc tế; sự khó khăn trong đời sống của không ít đội ngũ cán bộ, đảng viên; sự hạn chế và yếu kém về nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước; sự buông lỏng công tác giáo dục chính trị và đạo đức; tình trạng tham nhũng trong bộ máy chính quyền các cấp; sự thiếu rèn luyện, tu dưỡng của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên

Trong các nguyên nhân này, nguyên nhân chính là sự buông lỏng, yếu kém trong nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước; sự thiếu gương mẫu, tiên phong về tinh thần cách mạng của không ít những người đứng đầu cơ quan, đơn vị ở các cấp, các ngành, các địa phương Điều này đã dẫn đến nhiều khe hở để một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên tham nhũng, lãng phí, bè phái; từ đó làm cho một bộ phận không nhỏ cán

bộ, đảng viên dao động, hoài nghi, giảm niềm tin vào vai trò lãnh đạo của Đảng và con đường xã hội chủ nghĩa