Tích Hợp Nội Dung Giáo Dục Sử Dụng Năng Lượng Tiết Kiệm Và Hiệu Quả Môn: Thủ Công Và Kĩ Thuật

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ MÔN: THỦ CÔNG LỚP 1; 2; 3 VÀ KĨ THUẬTLỚP 4; 5 MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TÍCH HỢP GIÁO DỤC SỬ DỤNG NLTK&HQ MỤC TIÊU PHƯƠNG PHÁ

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BÌNH GIANG

CHUYÊN ĐỀ

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC

SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ

MÔN: THỦ CÔNG VÀ KĨ THUẬT

TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC

SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ

MÔN: THỦ CÔNG (LỚP 1; 2; 3) VÀ KĨ THUẬT(LỚP 4; 5)

MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TÍCH HỢP GIÁO DỤC

SỬ DỤNG NLTK&HQ

MỤC

TIÊU

PHƯƠNG PHÁP

TÍCH HỢP

NỘI DUNG, ĐỊA CHỈ

VÀ MỨC ĐỘ TÍCH HỢP GIÁO DỤC

SỬ DỤNG NLTK&HQ

MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TÍCH HỢP GIÁO DỤC

SỬ DỤNG NLTK&HQ

Căn cứ vào mục tiêu, nội dung chương trình, sách giáo khoa môn Thủ công, Kĩ thuật tiểu học và mục tiêu

GDSDTK và HQ trong trường tiểu học: Mục tiêu tích

hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào môn học Thủ công, Kĩ thuật

I MỤC TIÊU

Mục tiêu tích hợp giáo

- Về kiến thức:

Giúp cho học sinh bước đầu biết được:

+ Thế nào là năng lượng và sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

+ Mối quan hệ giữa con người và năng lượng Lợi

ích của việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu

quả với cuộc sống của con người.

+ Cách sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu

quả thông qua các hoạt động dạy học Thủ công, Kĩ

thuật và các hoạt động ngoại khoá từ các chủ đề môn

- Về kĩ năng- hành vi:

+ Tham gia hoạt động sử dụng năng lượng

tiết kiệm và hiệu quả phù hợp với lứa tuổi.

+ Thuyết phục người thân, bạn bè có ý thức

và hành vi sử dụng năng lượng tiết kiệm và

hiệu quả.

+ Sống tiết kiệm, chia sẻ và hợp tác với mọi người.

lãng phí năng lượng

+ Có ý thức sử dụng năng lượng tiết

Từ mục tiêu trên, việc tích hợp nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả một cách nhẹ nhàng vào các bài học môn Thủ công, Kĩ thuật không những đảm bảo cho học sinh lĩnh hội tri thức môn học mà còn hình thành cho các em có nhận thức, thái độ, hành

vi đúng đắn đối với việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

II PHƯƠNG THỨC TÍCH HỢP

Căn cứ vào mục tiêu, nội dung chương trình, sách giáo khoa môn Thủ công và môn Kĩ thuật tiểu học và mục tiêu tích hợp giáo dục tiết kiệm năng lượng vào môn học cần trao đổi 2 vấn đề sau:

1 Tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào môn Thủ công, Kĩ thuật tiểu học như thế nào?

2 Nêu một số phương pháp tích hợp giáo dục

sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vào môn Thủ công , Kĩ thuật tiểu học

+ Thêu

+ Trồng rau, hoa

+ Lắp ghép mô hình kĩ thuật

Lớp 5:

+ Khâu , thêu

+ Nấu ăn

+ Nuôi gà

+ Lắp ghép mô hình kĩ

Lớp 2:

+ Gấp hình

+ Phối hợp gấp, cắt, dán hình

Lớp 3:

+ Làm

đồ chơi đơn

giản

+ Cắt, dán chữ cái đơn giản

+ Đan

PHƯƠNG THỨC TÍCH HỢP

2 Một số phương pháp tích hợp giáo dục sử dụng năng

lượng tiết kiệm và hiệu quả

học gắn với giáo dục sử

1 Tích hợp giáo dục sử

dụng năng lượng tiết

kiệm và hiệu quả

2.1

Phương pháp thảo luận:

Thảo luận cả

2.2

Phương pháp quan sát

2.3

Phương pháp trò chơi

Căn cứ vào nội dung chương trình, sách giáo khoa và mục tiêu tích hợp giáo dục sử dụng năng

lượng vào môn Thủ công, môn Kĩ thuật, có thể tích

hợp giáo dục tiết kiệm năng lượng tiết kiệm và hiệu

quả cho học sinh như sau:

Căn cứ vào nội dung các bài học môn Thủ công,

môn Kĩ thuật, có thể tích hợp giáo dục sử dụng năng

lượng tiết kiệm và hiệu quả vào các bài học có nội

dung liên quan, gần gũi

1 Tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Có 2 mức độ tích hợp giáo dục tiết kiệm năng

lượng vào các bài học Thủ công, Kĩ thuật như sau:

Để nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong môn Thủ công, Kĩ thuật có tích hợp hiệu quả, giáo viên cần lưu ý:

- Lựa chọn các bài học có khả năng tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

- Xác định mức độ, nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong bài học, tránh

áp đặt, gò bó và quá tải đối với học sinh

- Đảm bảo mục tiêu bài học của môn Thủ công,

Kĩ thuật, đồng thời đảm bảo mục tiêu giáo dục sử

dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

- Khi chuẩn bị bài dạy, giáo viên cần có ý thức lồng ghép, chuẩn bị những vấn đề gợi mở, liên hệ nhằm giáo dục cho học sinh kiến thức về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, có ý thức và kĩ năng sống, học

tập tiết kiệm trong môi trường phát triển bền vững

- Trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học, giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh liên hệ, mở rộng

tự nhiên, hài hòa, đúng mức, tránh lan man, sa đà,

gượng ép, không phù hợp với đặc trưng bộ môn

Để đạt được mục tiêu trên, giáo viên tổ chức 3 hoạt động chủ yếu:

+ Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh quan sát và nhận xét mẫu ngôi nhà đã cắt, dán và trang trí

Trong hoạt động này, học sinh phải quan sát và nhận biết được ngôi nhà có những bộ phận nào? Hình

dáng và màu sắc các bộ phận của ngôi nhà ra sao ?

+ Hoạt động 2 : Hướng dẫn thao tác mẫu

Ở hoạt động này, giáo viên hướng dẫn học sinh cách cắt, dán và trang trí để làm được ngôi nhà

+ Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh thực hành cắt, dán, trang trí ngôi nhà

Đây là hoạt động học sinh thực hành để làm ra ngôi nhà Học sinh sẽ phải tư duy từ những biểu

tượng thu nhận được, những hiểu biết ở hoạt động 1

và 2 để cắt, dán, trang trí được ngôi nhà

Từ các hoạt động của bài học Thủ công, giáo viên có thể lồng ghép giáo dục tiết kiệm năng lượng ngay trong hoạt động 1 Học sinh biết rằng, một ngôi nhà có những cửa sổ, cửa ra vào không những làm cho nhà có đủ ánh sáng, không khí trong nhà thoáng mát, mà còn tiết kiệm được năng lượng điện sử dụng chiếu sáng, làm mát như đèn điện, quạt điện, máy

điều hòa không khí

Khi tổ chức hoạt động 2 và 3, giáo viên có thể lồng ghép giáo dục tiết kiệm năng lượng khi hướng dẫn học sinh trang trí ngôi nhà Giáo viên hướng dẫn học sinh trang trí thêm mặt trời và gắn thiết bị thu

năng lượng mặt trời thay thế cho việc sử dụng điện năng trong sinh hoạt

Như vậy, với 3 hoạt động dạy học chủ yếu của bài học Thủ công trên, chúng ta đã tích hợp vào bài học để giáo dục tiết kiệm năng lượng điện và có thể khai thác năng lượng mặt trời phục vụ cuộc sống con người

- Bài “ Gấp cái quạt”, sau khi học sinh đã làm

được cái quạt bằng giấy, giáo viên cho học sinh sử

dụng quạt để tạo gió mát Từ đó, giáo viên liên hệ với

việc dùng sức gió để tiết kiệm năng lượng điện

- Các bài học gấp cắt, dán biển báo giao

thông (lớp 2), có thể tích hợp giáo dục học sinh ý

thức tiết kiệm nhiên liệu khi xe chạy; chấp hành luật lệ

- Các bài lắp ghép mô hình xe (lớp 4,5) , có thể

lồng ghép giáo dục học sinh việc tiết kiệm xăng, dầu, ga bằng việc gắn thêm trên phía đầu xe tấm pin mặt trời để

sử dụng nguồn năng lượng mặt trời Trên thực tế, nước

ta và các nước khác trên thế giới đang cố gắng khai

thác nguồn năng lượng mặt trời để phục vụ cuộc sống của con người

- Các bài học lắp ghép mô hình tự chọn, có thể

hướng dẫn học sinh chọn lắp cối xay gió và giáo dục

cho học sinh biết rằng: sử dụng sức gió sẽ tiết kiệm điện năng

- Các bài học của chủ đề nấu ăn, có thể tích hợp

giáo dục cho học sinh biết: khi cơm đã cạn, cần nhỏ lửa

để cơm không bị cháy mà tiết kiệm củi, ga trong quá

1.2 Tích hợp bằng cách tổ chức các hoạt động khác theo chủ đề môn học gắn với giáo dục sử dụng

năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Mỗi chủ đề có thể tổ chức một số hoạt động Những hoạt động này có thể tổ chức vào các buổi học thứ hai đối với học sinh các trường học 2 buổi/ngày hoặc vào các buổi học ngoại khóa.

Ví dụ:

- Hoạt động : Tái sử dụng rác thải để làm đồ chơi

Ở trường học, rác thải chủ yếu là giấy, hộp giấy, lá cây và chai lọ nhựa do các em thải ra

Giáo viên có thể tổ chức cho học sinh lao động: nhặt rác bỏ vào thùng rác; phân loại và tái sử dụng các rác thải

có thể dùng được ở trường, lớp Học sinh có thể dùng

Cũng có thể tổ chức thành trò chơi Tái sử dụng

rác thải bằng giấy để giáo dục cho học sinh hành vi

tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm công năng, một dạng năng lượng của con người khi sản xuất giấy và điện năng cần thiết để làm giấy phục vụ việc học tập, sinh hoạt của con người

- Hoạt động: Tiết kiệm chất đốt trong nấu ăn

Khi dạy học chủ đề Nấu ăn, có thể tổ chức chuyên đề

“ Tiết kiệm chất đốt trong nấu ăn ”.

Tổ chức hoạt động này vừa giúp học sinh có được buổi thực hành nấu ăn Buổi học vừa giúp học

sinh có được thực hành nấu ăn (ở trong giờ học

không thể thực hiện được), vừa giúp học sinh biết

được ý nghĩa, cách tiết kiệm củi, ga, điện Đây là việc làm cần thiết để giáo dục cho học sinh ý thức tiết kiệm chất đốt ngay từ nhỏ Tiết kiệm chất đốt chính là tiết kiệm năng lượng

- Hoạt động: Trò chơi “ Xe nào tiết kiệm

nhiên liệu”

Khi dạy học các bài học về Lắp ghép mô hình kĩ

thuật, có thể tổ chức cho học sinh chơi trò chơi “

chọn loại xe tiết kiệm năng lượng”.

Hoặc chơi trò chơi “ An toàn giao thông đường

bộ” để qua đó giáo dục học sinh về tiết kiệm năng

lượng xăng, dầu khi tham gia giao thông

- Hoạt động: Trò chơi đóng vai tuyên truyền viên nhỏ về các đề tài:

+ Tiết kiệm giấy (sau khi học các bài học Thủ công)

+ Tiết kiệm vải (sau khi học các bài học khâu, thêu)

+ Tiết kiệm củi, ga (sau khi học các bài học nấu ăn)

+Tiết kiệm xăng, dầu chạy xe (sau khi học các bài học

PHƯƠNG THỨC TÍCH HỢP

2 Một số phương pháp tích hợp giáo dục sử dụng năng

lượng tiết kiệm và hiệu quả

học gắn với giáo dục sử

1 Tích hợp giáo dục sử

dụng năng lượng tiết

kiệm và hiệu quả

2.1

Phương pháp thảo luận:

Thảo luận cả

2.2

Phương pháp quan sát

2.3

Phương pháp trò chơi

2.1 Phương pháp thảo luận

Đây là phương pháp dạy học giúp học sinh bày tỏ quan điểm, ý kiến, thái độ của mình và lắng nghe ý kiến

của người khác về các vấn đề sử dụng năng lượng tiết

kiệm và hiệu quả có liên quan đến nội dung bài học Qua

phương pháp dạy học này, giáo viên giúp học sinh nhận

thức và có hành vi, thái độ đúng đắn về sử dụng năng

lượng tiết kiệm và hiệu quả Giáo viên có thể tổ chức

cho học sinh thảo luận cả lớp hoặc thảo luận theo nhóm.

- Thảo luận cả lớp

Giáo viên căn cứ vào nội dung bài học môn Thủ công và

nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và

hiệu quả để xác định nội dung cần thảo luận Giáo viên

cho học sinh thảo luận phải là những vấn đề cần thiết, phù

hợp với nội dung lồng ghép giáo dục sử dụng năng

Ví dụ: Khi dạy bài “ Cắt, dán và trang trí ngôi

nhà” (Lớp 1), giáo viên có thể cho học sinh cả lớp cùng

thảo luận những vấn đề sau:

giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả,

giáo viên cần chuẩn bị nội dung câu hỏi thảo luận, phiếu học tập và các đồ dùng cần thiết cho các nhóm; vận dụng phương pháp hoạt động nhóm (chia nhóm, giao nhiệm vụ cho các nhóm qua hệ thống câu hỏi, bài tập trong phiếu

Căn cứ vào các bài học Thủ công, Kĩ thuật có nội dung tổng hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giáo viên thiết kế các câu hỏi về giáo dục tiết

kiệm năng lượng và hiệu quả cho học sinh thảo luận

nhóm.

Ví dụ :

- Dạy bài “ Một số dụng cụ nấu ăn và ăn uống trong gia đình” (môn Kĩ thuật lớp 5), giáo viên có thể tổ chức

cho học sinh thảo luận nhóm các câu hỏi sau:

+ Hãy kể tên các loại bếp đun trong gia đình.

+ Loại bếp nào tiết kiệm năng lượng?

- Dạy bài “ Nấu cơm” (môn Kĩ thuật lớp 5), giáo viên

có thể tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm câu hỏi :

+ Gia đình em thường nấu cơm bằng cách nào?

Theo em, cách nấu cơm như vậy đã tiết kiệm năng lượng chưa? Vì sao?

+ Cần tiết kiệm năng lượng như thế nào khi nấu

tranh ảnh, vật mẫu, thực tế môi trường xung quanh dưới

sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh sẽ lĩnh hội những

tri thức cần thiết về giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Khi hướng dẫn học sinh quan sát,

giáo viên lưu ý thực hiện theo quy trình (xác định mục

đích quan sát; lựa chọn đối tượng quan sát; tổ chức và hướng dẫn học sinh quan sát; trình bày kết quả quan

Khi dạy các bài học thực hành với 3 hoạt động dạy học chủ yếu (đã nêu ở phần trên), hoạt động 1 là hoạt động hướng dẫn học sinh quan sát và nhận xét mẫu, giáo viên sử dụng phương pháp quan sát để lồng ghép những nội dung cần quan sát về GDSDNLTK&HQ Nội dung cần quan sát phải phù hợp, đúng nơi, đúng chỗ, không gò bó áp đặt một cách khiên cưỡng cho việc GDSDNLTK&HQ.

2.3 Phương pháp trò chơi

Trò chơi có ý nghĩa rất quan trọng đối với học sinh tiểu học Trò chơi gây hứng thú học tập cho học

sinh, giúp các em lĩnh hội kiến thức về môn học và

GDSDNLTK&HQ nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả Khi sử dụng phương pháp trò chơi, giáo viên lưu ý tổ chức

thực hiện theo trình tự sau: chuẩn bị trò chơi; giới thiệu

tên trò chơi, hướng dẫn cách chơi, thời gian chơi và luật chơi; học sinh chơi; nhận xét kết quả của trò chơi; rút ra bài học qua trò chơi

Tuỳ nội dung từng chủ đề của môn học, giáo viên có thể chọn và tổ chức những trò chơi phù hợp

để lồng ghép GDSDNLTK&HQ Giáo viên có thể tổ chức trò chơi đóng vai giúp học sinh thể hiện nhận thức, thái độ của mình trong các tình huống cụ thể và thể hiện cách ứng xử phù hợp với các tình huống về SDNLTK&HQ

III NỘI DUNG, ĐỊA CHỈ VÀ MỨC ĐỘ TÍCH HỢP GDSDNLTK&HQ VÀO CÁC BÀI HỌC MÔN THỦ CÔNG, KĨ THUẬT.

1 Các bài học tích hợp SDNLTK&HQ, nội dung

và mức độ tích hợp:

Lớp Tên bài Nội dung GDTKNL Mức độ

1 - Giới thiệu một số loại giấy,

bìa và dụng cụ học Thủ công - Tiết kiệm các loại giấy thủ công khi thực hành xé, dán, gấp hình, cắt, dán giấy.

- Tái sử dụng các loại giấy báo, lịch cũ

để dùng trong các bài học Thủ công Hiểu được đặc điểm, tác dụng của vật liệu, dụng cụ dùng trong cuộc sống lao động của con người để từ đó hình thành cho học sinh ý thức tiết kiệm năng lượng.

Liên hệ

1 - Cắt, dán và trang trí ngôi

nhà - Nhà có các cửa sẽ có đủ ánh sáng và không khí, tiết kiệm năng lượng điện sử

dụng chiếu sáng và sử dụng quạt, máy điều hoà.

- Trang trí thêm mặt trời và gắn thiết bị thu năng lượng mặt trời trên mái nhà để phục vụ cuộc sống con người

Bộ phận.

2 Gấp, cắt, dán biển báo giao

thông chỉ lối đi thuận chiều Biển báo giao thông giúp cho người tham gia giao thông chấp hành đúng luật Liên hệ.

Thuyền máy dùng nhiên liệu xăng, dầu để chạy Khi sử dụng thuyền máy cần tiết kiệm xăng dầu.

Liên hệ.

3 Gấp tàu thuỷ hai ống khói Tàu thuỷ chạy trên sông, biển, cần

xăng, dầu Khi tàu chạy khói của nhiên liệu chạy tàu được thải qua hai ống khói Cần sử dụng tàu thuỷ tiết kiệm xăng, dầu.

Liên hệ

3 Làm quạt giấy tròn Quạt tạo gió Sử dụng quạt sẽ tiết

kiệm năng lượng điện. Liên hệ

4 Lợi ích của viêc trồng cây

rau, hoa. - Cây xanh cân bằng không khí, giúp giảm thiểu việc dùng năng lượng làm Liên hệ

- Tiết kiệm xăng, dầu khi sử dụng xe.

Liên hệ.

5 - Một số dụng cụ nấu ăn

và ăn uống. - Chọn loại bếp nấu ăn tiết kiệm năng lượng.

- Nấu ăn như thế nào để tiết kiệm năng lượng

- Có thể dùng năng lượng mặt trời, khí bioga để nấu ăn tiết kiệm năng lượng.

Bộ phận.

5 - Nấu cơm.

- Luộc rau. - Khi nấu cơm, luộc rau bằng bếp củi, bếp ga cần đun lửa vừa phải ở

mức độ cần thiết để tiết kiệm củi, ga.

- Sử dụng bếp đun đúng cách để tránh lãng phí chất đốt.

- Lắp thiết bị thu năng lượng mặt trời

để tiết kiệm xăng, dầu.

Liên hệ