Kiến thức:+ Học sinh hiểu và nhớ đợc nội dung cơ bản về cấu tạo chất + Lấy đợc các ví dụ chứng tỏ giữa các phân tử có lực hút và lực đẩy.. + Nhớ và hiểu thuyết động học phân tử chất khí
Trang 1Tiết 48: Cấu tạo chất – Thuyết động học phân tử chất khí Thuyết động học phân tử chất khí
A Mục tiêu:
1 Kiến thức:+ Học sinh hiểu và nhớ đợc nội dung cơ bản về cấu tạo chất
+ Lấy đợc các ví dụ chứng tỏ giữa các phân tử có lực hút và lực đẩy
+ Nhớ và hiểu thuyết động học phân tử chất khí và khái niệm khí lí tởng + Đặc điểm của các trạng thái cấu tạo chất; so sánh đợc cấu tạo và đặc điểm của các trạng thái đó
2 Kĩ năng: Giúp học sinh vận dụng đợc các đặc điểm của các trạng thái cấu tạo chất để giải thích một số hiện tợng
đơn giản về cấu tạo vật chất trong thực tế
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Dụng cụ thí nghiệm hình 28.3 – SGKVL 10
2 Học sinh: Ôn lại các kiến thức cũ đã học ở THCS, đọc trớc bài học ở nhà.
C Thiết kế tiến trình dạy học
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt đ ợc
Vật chất có cấu tạo nh thế nào ? Tồn
tại ở những trạng thái nào ? Đặc điểm
cấu tạo của các trạng thái đó là gì?
Học bài mới
Nhắc lại các kiến thức cũ cho học
sinh
Nếu các hạt cấu tạo nên vật chất
chuyển động không ngừng thì tại sao vật
lại không bị phá vỡ thành từng phân tử
riêng rẽ mà lại có thể giữ đợc hình dạng
và thể tích của nó?
Độ lớn lực phân tử phụ thuộc vào yếu
tố nào ? Lấy ví dụ ?
Giáo viên gợi ý cho học sinh nhận
thức thông qua ví dụ mô hình hoá về lò
so nh SGK rồi yêu cầu học sinh đa ra
kết luận
Vận dụng kiến thức vừa đa ra hãy
hoàn thành câu hỏi C1&C2 trong SGK ?
GV làm thí nghiệm chứng minh (nếu có
dụng cụ)
Các thí nghiệm đều chứng tỏ rằng
giữa các phân tử có lực hút và lực này
chỉ đáng kể khi các phân tử ở gần nhau
Vật chất tồn tại phổ biến ở các trạng
thái nào? Lấy ví dụ thực tế:
Từ hình vẽ 28.4 – SGK hãy nêu đặc
điểm cấu tạo của ba trạng thái của vật
chất: Xét trong một đơn vị thể tích hãy
Học sinh suy nghĩ về vấn đề giáo viên đặt ra
Học sinh trả lời câu hỏi
Học sinh làm việc với SGK, trả
lời câu hỏi
Cá nhân tiếp thu và ghi nhớ.
Học sinh thảo luận nhóm rồi cử
đại diện trả lời:
C1: Khi đặt hai thỏi chì mài thật
nhẵn tiếp xúc nhau thì khoảng cách giữa các phân tử là nhỏ, lực hút chiếm u thế Điều này không xảy ra nếu mặt tiếp xúc không đợc mài nhẵn
C2: Trả lời tơng tự
Vật chất tồn tại ở ba trạng thái phổ biến : Rắn , lỏng, khí
VD:
Thể khí: Hơi nớc, không khí…
Thể lỏng: Nớc, xăng, dầu,…
Thể rắn: Nớc đá, gỗ, đá, KL…
I Cấu tạo chất
1 Cấu tạo của vật chất
+ Vật chất đợc cấu tạo từ các hạt riêng biệt là phân tử
( hoặc nguyên tử) ; giữa các phân
tử có khoảng cách
m 10-26kg; d 10-10-m + Các phân tử chuyển động không ngừng, nếu chuyển động càng nhanh thì nhiệt độ của vật càng cao
2 Lực tơng tác phân tử:
+ Giữa các phân tử luôn tơng tác với nhau bởi lực hút và lực đẩy ( lực phân tử) ; Lực phân tử phụ thuộc vào khoảng cách giữa các phân tử
+ Khi k/c giữa các phân tử lớn thì lực hút mạnh hơn lực đẩy và ngợc lại
Nhờ có lực phân tử mà các vật chất có thể giữ đợc hình dạng và thể tích của nó
3 Đặc điểm các trạng thái cấu tạo chất.
+ Trạng thái khí có mật độ phân tử
tha k/c giữa các phân tử lớn
lực phân tử nhỏ CĐ tự do về mọi phía không có hình dạng xác
định luôn chiểm thể tích toàn bình chứa
Trang 2cho biết : Mật độ phân tử, k/c giữa các
phân tử, lực phân tử, C Đ nhiệt phân tử,
sự sắp xếp các phân tử, hình dạng, thể
tích?
gợi ý: Trạng thái lỏng coi là trang thái
trung gian giữa thể khí và thể rắn Thật
vậy, nếu ở gần nhệt độ đông đặc thì chất
lỏng có nhiều tính chất giống chất rắn,
còn ở nhiệt độ càng cao thì có nhiều t/c
giống chất khí
Lu ý: - Ngoài vật rắn có cấu tạo tinh thể,
còn có vật rắn vô định hình
- Do tác dụng của trọng lực nên
chất lỏng có hình dạng của phần bình
chứa Nếu ở trạng thái không trọng lợng
hoặc các lực t/d cân bằng thì có dạng
hình cầu bẹp
Giáo viên nêu tóm tắt các quan điểm
của thuyết động học phân tử về chất khí
Giới thiệu tóm tắt lịch sử ra đời
Tại sao chất khí lại tạo ra áp suất lên
thành bình chứa?
Thế nào là khí lí tởng?
Lu ý: Không khí và các chất khí ở ĐK
th-ờng về nhiệt độ và áp suất đợc coi nh
khí lí tởng
Học sinh thảo luận nhóm rồi cử
đại diện đa ra các kết luận
Cá nhân tiếp thu và ghi nhớ các
đặc điểm của từng trạng thái cấu tạo chất
Học sinh tự học nội dung của thuyết động học phân tử trong SGK và trả lời các câu hỏi của giáo viên
- Các phân tử khí C Đ hỗn loạn va chạm vào nhau và va chạm vào thành bình gây nên áp suất
+ Trạng thái rắn: Lực phân tử rất lớn
các phân tử liên kết với nhau thành khối có thể tích và hình dạng riêng xác định
+ Trạng thái lỏng: Các phân tử C Đ
xung quanh vị trí cân bằng có thể thay đổi đợc không có hình dạng riêng mà có hình dạng của phần bình chứa nó và có thể tích riêng xác định
II Thuyết động học phân tử chất khí.
1 Nội dung cơ bản của thuyết
động học phân tử chất khí (SGK)
2 Khí lí tởng: (SGK)
Tổng kết bài học :
- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc phần ghi nhớ trong SGK
- Vận dụng kiến thức trả lời câu hỏi 2, 5, 6 SGK VL 10
BTVN: Giải bài tập 7, 8, và các bài tập trong sách BTVL 10; Đọc trớc bài học giờ sau.