BÀI 31 - CÔNG NGHỆ TẾ BÀOI – Khái niệm công nghệ tế bào: Công nghệ tế bào là ngành kĩ thuật về quy trình ứng dụng phương pháp nuôi cấy tế bào hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ th
Trang 2Chương V - ỨNG DỤNG DI
TRUYỀN HỌC
Bài 31 CƠNG NGHỆ TẾ BÀO
Trang 3BÀI 31 - CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
I – Khái niệm công nghệ tế bào:
Công nghệ tế bào là
ngành kĩ thuật về quy trình
ứng dụng phương pháp nuôi
cấy tế bào hoặc mô để tạo ra
cơ quan hoặc cơ thể hoàn
chỉnh.
? Cơng nghệ tế bào là gì.
Trang 4? Tại sao cơ quan hoặc cơ thể hồn chỉnh lại cĩ kiểu gen như dạng gốc.
? Để nhận được mơ non,cơ quan hoặc cơ thể hồn chỉnh hồn tồn giống với cơ thể gốc,người ta phải thực hiện những cơng việc gì
I – Khái niệm công nghệ tế bào
? Cơng nghệ tế bào gồm những cơng đoạn nào
Công nghệ tế bào gồm hai
công đoạn thiết yếu là:
- Tách tế bào hoặc mô từ cơ thể
rồi mang nuôi cấy để tạo mô sẹo.
- Dùng hoocmôn sinh trưởng kích
thích mô sẹo phân hoá thành cơ
quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh.
Trang 5II- Ứng dụng công nghệ tế bào:
? Em hãy cho biết thành tựu cơng nghệ tế bào
trong sản xuất.
1) Nhân giống vơ tính trong ống nghiệm (vi nhân giống) ở cây trồng:
I – Khái niệm công nghệ tế bào:
Trang 6BÀI 31 - CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
II- Ứng dụng công nghệ tế bào:
1) Nhân giống vơ tính trong ống nghiệm (vi nhân giống) ở cây trồng:
I – Khái niệm công nghệ tế bào:
Trang 7Qui trình nhân giống vơ tính trong ống nghiệm
Tế bào gốc (5) Mơ sẹo (2) Cây con (6)
Cây con hồn chỉnh(4) Cây con nuơi trong nhà lưới (1) Cây con trồng trên đồng ruộng (3)
II- Ứng dụng công nghệ tế bào:
1) Nhân giống vơ tính trong ống nghiệm (vi nhân giống) ở cây trồng:
I – Khái niệm công nghệ tế bào:
Trang 8? Ưu điểm và triển vọng của phương pháp nhân giống vơ tính trong ống nghiệm là gì.
Quy trình nhân giống vơ tính:
SGK.Tr
Ưu điểm:
Tăng nhanh số lượng và rút ngắn
thời gian tạo cây con
Bảo tồn một số nguồn gen thực vật
quý hiếm
? Phương pháp nhân giống
vơ tính trong ống nghiệm cĩ những thành tưu nào
Thành tựu: Nhân giống ở cây
khoai tây,mía,hoa phong lan,cây
gỗ quý
? Tại sao trong nhân giống
vơ tính ở thực vật người ta khơng tách tế bào già hay
mơ đã già
II- Ứng dụng công nghệ tế bào:
1) Nhân giống vơ tính trong ống nghiệm (vi nhân giống) ở cây trồng:
I – Khái niệm công nghệ tế bào:
Trang 9Thành tựu
Dứa
Trang 10Phong lan
Trang 11Cà chua
Trang 122) Ứng dụng nuôi cấy tế bào và mô trong chọn giống cây trồng.
? Người ta tiến hành nuơi cấy mơ và tạo vật liệu mới cho chọn
giống cây trồng bàng cách nào
- Dùng phương pháp nuôi cấy tế bào để tạo ra giống lúa mới DR2 có năng suất và độ thuần chủng cao, chịu nóng và khô hạn tốt
- Giống lúa mới DR2 có năng suất và độ thuần chủng cao, chịu nóng và khô hạn tốt
- Người ta đã làm như thế nào để tạo ra giống lúa DR2 ?
- Giống lúa mới cấp quốc gia DR2 có đặc tính gì ?
Đọc thông tin sgk, trả lời các câu hỏi sau :
- Chọn lọc được dòng tế bào xôma chịu nóng và khô từ tế bào phôi của giống lúa CR203
II- Ứng dụng công nghệ tế bào:
1) Nhân giống vơ tính trong ống nghiệm (vi nhân giống) ở cây trồng:
I – Khái niệm công nghệ tế bào:
Trang 13BÀI 31 - CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
Trang 14Nhân giống hoa đồng tiền bằng nuôi cấy mô
Trang 153) Nhân bản vơ tính ở động vật
? Nêu thành tựu nhân bản vơ tính ở
động vật.
2) Ứng dụng nuôi cấy tế bào và mô trong chọn giống cây trồng.
II- Ứng dụng công nghệ tế bào:
1) Nhân giống vơ tính trong ống nghiệm (vi nhân giống) ở cây trồng:
I – Khái niệm công nghệ tế bào:
Trang 16- Dolly ra đời sau nhiều năm nghiên
viêm khớp và sưng phổi nặng
Dolly là con cừu cái sinh ra từ kĩ thuật từ 1 tế bào trưởng thành
Trang 17Các nhà khoa học tại Dubai (UAE) nhân bản vô tính một con lạc đà cái
và đặt tên cho nó là Injaz
Nghiên cứu nhân bản vô tính tại Việt
Nam đã được thực hiện trên các loài
chuột, trâu, bò nhà, bò tót, gấu, lợn,
khỉ và sao la
Một số thành tựu nhân giống vô tính
Sau Dolly, Chó ( 2/1998 tại Nhật
Bản, 12/1999 tại Hàn Quốc, 3/2000
tại Thái Lan), chuột, bò, lợn
Trang 18Một số động vật là kết quả của nhân bản vô tính
Trang 19? Nhân bản vô tính động vật có ý nghĩa như thế nào.
Ý nghĩa: Nhân nhanh nguồn gen động vật quý hiếm cĩ nguy
cơ tuyệt chủng
Tạo cơ quan nội tạng của động vật đã được chuyển gen
người để chủ động cung cấp cơ quan thay thế cho các bệnh
nhân bị hỏng cơ quan
2) Ứng dụng nuôi cấy tế bào và mô trong chọn giống cây trồng.
II- Ứng dụng công nghệ tế bào:
1) Nhân giống vơ tính trong ống nghiệm (vi nhân giống) ở cây trồng:
I – Khái niệm công nghệ tế bào:
3) Nhân bản vơ tính ở động vật
Trang 20Ngoài ra công nghệ tế bào còn được ứng dụng trong
y học, xử lý ô nhiễm môi trường…
Louise Brown, em bé đầu tiên trên thế giới được sinh ra trong ống nghiệm, chụp hình với cha mẹ
(tháng 7-1978)
Trang 21Ngày 17 / 12 / 2005, tại công viên văn hoá Đầm Sen (TP.HCM), đã diễn ra “ngày hội” của những em bé chào đời từ thụ tinh trong ống nghiệm và mừng em bé thứ 2000 ra đời bằng phương pháp khoa học này tại bệnh viện phụ sản Từ Dũ (TP.HCM).
Trang 22Chọn từ, cụm từ ( hoocmôn sinh trưởng, dinh dưỡng đặc, mô sẹo, mô phân sinh ) điền vào chổ trống.
Để nhân giống vô tính cây trồng trong ống nghiệm, người ta
tách rồi nuôi trên môi trường trong ống nghiệm để tạo ra Các mô này tiếp
tục được nuôi cấy trong ống nghiệm chứa môi
trường và có để kích thích chúng phân hoá thành cây con hoàn chỉnh Các cây non này được trồng trong vườn ươm sau đó được trồng ngoài môi trường
mô phân sinh
hoocmôn sinh trưởngdinh dưỡng đặc
dinh dưỡng đặcmô sẹo
Trang 23a) Tách tế bào hoặc mô từ cơ thể rồi mang nuôi cấy để tạo mô sẹo.b) Dùng môi trường dinh dưỡng đặc để nuôi mô sẹo thành cây con hoàn chỉnh
c) Dùng hoocmôn sinh trưởng kích thích mô sẹo thành cơ quan, cơ thể hoàn chỉnh
d) Chuyển gen tốt từ tế bào cơ thể này vào tế bào cơ thể khác
1 Công nghệ tế bào gồm các công đoạn sau :
2 Để có đủ số lượng cây trồng cung cấp cho sản xuất trong một thời gian ngắn, người ta dùng phương pháp :
a) Nhân bản vô tính
b) Lai tế bào
c) Nhân giống vô tính trong ống nghiệm
Trang 243 Công nghệ tế bào gồm những công đoạn thiết yếu nào ?
a) Tách tế bào hoặc mô từ cơ thể
b) Nuôi cấy tế bào trên môi trường nhân tạo để tạo mô sẹo
c) Dùng hoocmôn sinh trưởng kích thích mô sẹo thành cơ quan,
cơ thể hoàn chỉnh
d) Cả 3 câu a, b, c đều đúng
4 Điều nào sau đây là đúng với công nghệ tế bào :
a) Phương pháp nuôi cấy tế bào, mô trong môi trường nhân tạo.b) Có khả năng tạo ra mô, cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh
c) Cơ thể tạo ra có kiểu gen của cơ thể gốc
d) Cả 3 câu a, b, c đều đúng