Bài 22 tác dụng từ của dòng điện từ trường

+ Khi nằm cân bằng, kim nam châm còn song song với dây dẫn nữa không?. + Khi nằm cân bằng, kim nam châm còn song song với dây dẫn nữa không?. + Lúc đã nằm cân bằng, kim nam châm không cò

VẬT LÝ 9

Thứ năm ngày 7 tháng 11 năm 2013

PHÒNG GD&ĐT TP QUY NHƠN TRƯỜNG THCS NGÔ MÂY

Câu 1: Có 2 thanh thép luôn hút nhau bất kể đầu nào lại gần Có thể kết luận 1 trong 2 thanh là nam châm được không? Giải thích ?

- Có thể kết luận được rằng một trong hai thanh này không phải là nam châm, vì nếu cả hai đều là nam châm thì khi đổi đầu chúng phải đẩy nhau

Câu 2: Nêu cách xác định từ cực của một thanh nam châm khi bị mất màu sơn ?

-Để xác định tên từ cực của một thanh nam châm khi màu

sơn đánh dấu cực đã bị tróc hết có thể làm theo một trong

+ Nhôm

-Sắt (thép)

Đồng Khi công tắc ngắt

+ Nhôm

-Sắt (thép)

Đồng Khi công tắc đóng

+ Khi công tắc đóng

Ở lớp 7 chúng ta đã biết, cuộn dây có dòng điện chạy

qua có tác dụng từ

Phải chăng chỉ có dòng điện chạy qua cuộn dây mới có tác dụng

từ ? Nếu dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay có hình dạng bất

I Lực từ :

1- Thí nghiệm:

C1.Đóng công tắc K Quan sát và cho biết :

+ Hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm.

+ Khi nằm cân bằng, kim nam châm còn song song với dây dẫn nữa không ?

a- Dụng cụ :

Kim nam châm, dây dẫn AB

thẳng, nguồn điện, biến trở,

ampe kế, dây nối

b- Tiến hành :

Hình 22.1

1- Thí nghiệm:

a- Dụng cụ :

Kim nam châm, dây dẫn AB

thẳng, nguồn điện, biến trở,

ampe kế, dây nối

b- Tiến hành :

C1.Đóng công tắc K Quan sát và cho biết :

+ Hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm.

+ Khi nằm cân bằng, kim nam châm còn song song với dây dẫn nữa không ?

C1.

+ Lúc đã nằm cân bằng, kim

nam châm không còn song song

với dây dẫn nữa

+ Kim nam châm lệch khỏi vị trí

ban đầu

I/ Lực từ:

II/ Từ trường:

1 Thí nghiệm

Một kim nam châm (gọi là nam

châm thử) được đặt tự do trên

trục thẳng đứng, đang chỉ

hướng Nam-Bắc Đưa nó đến

các vị trí khác nhau xung

quanh dây dẫn có dòng điện

hoặc xung quanh nam châm

C2 Có hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm?

S

N

Trả lời: Kim nam châm lệch khỏi hướng Nam – Bắc

I/ Lực từ:

II/ Từ trường:

1 Thí nghiệm

C3: Ở một vị trí, sau khi nam

châm đã đứng yên, xoay cho

nó khỏi hướng vừa xác định,

buông tay Nhận xét hướng của

kim nam châm sau khi đã trở

lại vị trí cân bằng Kim nam châm luôn luôn chỉ một hướng xác định

2 Kết luận:

Không gian xung quanh nam

châm, xung quanh dòng điện

đều có khả năng tác dụng lực từ

lên kim nam châm đặt trong nó

Ta nói trong không gian đó có

từ trường

Tiết 24 - Bài 22: TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN - TỪ TRƯỜNG

từ trường

- Nơi nào trong không gian có

lực từ tác dụng lên kim nam

châm thì nơi đó có từ trường

châm thì em làm thế nào để phát hiện ra trong dây dẫn AB

có dòng điện hay không ?

C4: Đặt kim nam châm lại

gần dây dẫn AB Nếu kim nam

châm lệch khỏi hướng Nam –

Bắc thì dây dẫn AB có dòng điện

chạy qua và ngược lại

C5: Thí nghiệm nào đã làm với nam châm chứng tỏ rằng xung quanh Trái Đất có từ trường ?

C5: Đó là thí nghiệm đặt kim

nam châm ở trạng thái tự do, khi

đã đứng yên, kin nam châm luôn

chỉ hướng Nam – Bắc

C6: Tại một điểm trên bàn làm việc, người ta thử đi thử lại vẫn thấy kim nam châm luôn nằm dọc theo một hướng xác định, không trùng với hướng Nam – Bắc Từ đó có thể rút ra kết luận gì về không gian xung quanh kim nam châm?

C6: Không gian xung quanh

kim nam châm có từ trường

II/ Từ trường:

III/ Vận dụng:

Từ trường thường được phát hiện ở khu vực:

- Lân cận các đường dây cao thế

- Các dây tiếp đất của hệ thống thu lôi.

- Các dây tiếp đất của các thiết bị điện.

- Khu vực xung quanh thiết bị điện đang vận hành: màn hỡnh máy vi tính, đồng hồ điện, máy sấy tóc, điện thoại di động…

- Giữ khoảng cách với đầu máy video ít nhất là 4,5 m, hãy tắt đầu máy khi không sử dụng.

- Không ngồi gần phiá sau màn hỡnh vi tính.

- Giữ khoảng cách vài mét đối với ti vi.

Một số hỡnh ảnh về từ trường

Từ trường của dây dẫn

Từ trường của Trái Đất 2

Từ trường của Trái Đất

Một số hỡnh ảnh về từ trường

Từ trường của dây dẫn Từ trường của Trái Đất

Từ trường của Trái Đất

• Không gian xung quanh nam châm, xunh quanh dòng điện tồn tại một từ trường Nam châm hoặc dòng điện đều có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt gần nó.

châm thử) để nhận biết từ trường.

BT22.1: Trong thí nghiệm phát hiện tác dụng từ của dòng điện, dây dẫn AB được bố trí như thế nào ?

A Tạo với kim nam châm một góc bất kì.

B Song song với kim nam châm.

C Vuông góc với kim nam châm

D. Tạo với kim nam châm một góc nhọn.

BT 22.3: Từ trường không tồn tại ở đâu ?

A Xung quanh nam châm.

B Xung quanh dòng điện

C Xung quanh điện tích đứng yên

D Xung quanh trái đất

không có dụng cụ đo điện, Có cách nào phát hiện đư

ợc trong dây dẫn có dòng điện chạy qua hay không?

Lấy kim nam châm để gần dây dẫn:

- Nếu kim nam châm lệch khỏi hướng Nam - Bắc thỡ dây dẫn có dòng điện.

- Nếu kim nam châm không lệch khỏi hướng Nam – Bắc thỡ trong dây dẫn không có dòng điện.

Bài tập:

Có một số Pin để lâu ngày và một đoạn dây dẫn Nếu không có bóng đèn pin để thử, có cách nào để kiểm tra được Pin còn điện hay không khi chỉ có một kim nam châm?

Trả lời: Mắc 2 đầu dây dẫn vào hai cực của Pin Đưa kim nam châm lại gần dây dẫn Nếu kim nam châm lệch khỏi hướng Nam-Bắc thì Pin còn điện.

VẬT LÝ 9

Thứ năm ngày 7 tháng 11 năm 2013

BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC !