PHÂN TÍCH CẤU TRÚC CỦA MÔI TRƯỜNG QHLĐ. VỊ TRÍ CỦA MÔI TRƯỜNG QUỐC GIA TRONG CẤU TRÚC ĐÓ VÀ TÌNH HÌNH MÔI TRƯỜNG QUỐC GIA CỦA QHLĐ Ở VIỆT NAM

PHÂN TÍCH CẤU TRÚC CỦA MÔI TRƯỜNG QHLĐ. VỊ TRÍ CỦA MÔI TRƯỜNG QUỐC GIA TRONG CẤU TRÚC ĐÓ VÀ TÌNH HÌNH MÔI TRƯỜNG QUỐC GIA CỦA QHLĐ Ở VIỆT NAM.PHẦN I:KHÁI NIỆM VÀ CẤU TRÚC CỦA MÔI TRƯỜNG QHLĐ.1. Khái niệm: Môi trường QHLĐ là hệ thống các yếu tố, các tác động và các mối liên hệ ảnh hưởng tới quá trình hình thành và phát triển QHLĐ.2. Đặc điểm môi trường QHLĐ Cấu trúc gồm: Môi trường quốc tế. Môi trường quốc gia và địa phương. Môi trường ngành và môi trường doanh nghiệp.2.2.1 Giới thiệu về ILO ILO trở thành tổ chức chuyên môn đầu tiên hợp nhất với cơ quan Liên hợp quốc vào năm 1946. Hoạt động theo cơ chế ba bên:Tổ chức đại diện cho NLĐ, NSDLĐ và các cơ quan chính phủ.

ĐỀ TÀI:

PHÂN TÍCH CẤU TRÚC CỦA MÔI TRƯỜNG QHLĐ VỊ TRÍ CỦA MÔI TRƯỜNG QUỐC GIA TRONG CẤU TRÚC ĐÓ VÀ TÌNH HÌNH MÔI TRƯỜNG QUỐC GIA CỦA QHLĐ Ở VIỆT NAM

 2 Đặc điểm môi trường QHLĐ

Cấu trúc gồm:

- Môi trường quốc tế

- Môi trường quốc gia và địa phương

- Môi trường ngành và môi trường doanh

nghiệp

PHẦN I:KHÁI NIỆM VÀ CẤU TRÚC CỦA MÔI TRƯỜNG

QHLĐ

Mỗi yếu tố thuộc mt đều tác động đến QHLĐ theo 2 hướng tích cực và tiêu cực

Môi trường QHLĐ luôn thay

đổi

ĐẶC ĐIỂM CHÍNH

 2.2.1 Giới thiệu về ILO

- ILO trở thành tổ chức

chuyên môn đầu tiên hợp nhất

với cơ quan Liên hợp quốc vào

năm 1946

- Hoạt động theo cơ chế ba

bên:

Tổ chức đại diện cho NLĐ,

NSDLĐ và các cơ quan chính

phủ

2.1 MÔI TRƯỜNG QUỐC TẾ CỦA

QHLĐ

 Cơ cấu tổ chức: các

cơ quan chính của ILO

bao gồm: Hội nghị lao

động quốc tế, văn

phong lao động quốc

tế và hội đồng quản

trị.

động quốc tế về quan

hệ lao động được thể

hiện dưới hai dạng là

công ước và khuyến

nghị

2.2.1 GIỚI THIỆU VỀ ILO

Bộ quy tắc BSCI

Bộ tiêu chuẩn SA8000

Bộ tiêu chuẩn WRAP

Bộ tiêu chuẩn OHSAS

18000

Bộ tiêu chuẩn 5S

2.1.2 CÁC QUY TẮC ỨNG XỬ VÀ CÁC TIÊU

CHUẨN KHÁC

 2.2.1 Môi trường pháp

lý

- Về mặt hình thức: Văn

bản pháp lý quan trọng nhất

điều chỉnh quan hệ lao động

là Luật lao động ( hay Luật

quan hệ lao động) và các

dạng quy định pháp lý khác

để điều chỉnh các vấn đề cụ

thể hơn như: Nghị định,

Thông tư, Quyết định Văn

bản cao nhất về luật pháp

của các quốc gia là Hiến

pháp.

2.2 MÔI TRƯỜNG QUỐC GIA VÀ ĐỊA PHƯƠNG CỦA QUAN HỆ LAO ĐỘNG

- Về mặt nội dung: Pháp luật QHLĐ có 3 chức

năng chính là hỗ trợ, điều chỉnh, hạn chế:

Hỗ trợ •Các bên ký kết thỏa ước, triển khai và tuân thủ thỏa ước

Điều chỉnh •Qua việc đưa ra các quy định về phạm vi và điều kiện lao động để bổ sung vào thỏa thuận mà các bên đã xây dựng.

Hạn chế •Các hoạt động bị cấm trong quá trình xảy ra xung đột để bảo vệ các bên khỏi sự xâm hại của nhau, hoặc để bảo vệ lợi ích

 Thể chế là các bộ quy tắc hay các “luật chơi” và các

cơ chế thực thi các “ cách chơi” buộc các chủ thể

tham gia trò chơi hay “người chơi”( cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức xã hội, các tổ chức phi chính phủ, doanh nghiệp, cộng đồng ) phải tuân thủ.

 Thể chế kinh tế là một bộ phận cấu thành của hệ

thống thể chế xã hội tồn tại song song với các thể chế chính trị, thể chế giáo dục, thể chế tôn giáo,

 Kinh tế thị trường là sản phẩm phát triển khách

quan của lịch sử nhân loại, tự thân nó không quy

định bản chất thể chế và định hướng kinh tế cho các quốc gia sử dụng nó.

2.2.2 MÔI TRƯỜNG THỂ CHẾ KINH TẾ

VỀ MẶT NỘI DUNG:

trong đạo luật QHLĐ của một số quốc gia đó là: Quy định về Hợp đồng lao động ; Quy định về tranh chấp lao động; Quy định về thỏa ước lao động tập thể; Quy định về các thiết chế đại

diện, hỗ trợ, phán xử

luật về quan hệ lao động là nhiệm vụ quan

trọng ở cấp quốc gia

đồng bộ nhất quán và minh bạch

Thể chế kinh tế thị trường bao

gồm

• Các luật chơi và các quy tắc về

hành vi kinh tế diễn ra trên thị trường.

Một là

• Các chủ thể thị trường chính là các bên tham gia trò chơi hay người chơi gồm Nhà nước, DN, các tổ

chức đoàn thể và các tổ chức XH dân sự.

Hai là

• Cách thức tổ chức thực hiện các luật chơi nhằm đạt được người mục tiêu mà người chơi mong muốn.

Ba là

các giá trị vật chất và tinh thần do con

người sáng tạo và tích lũy qua quá trình

hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác

giữa con người với môi trường tự nhiên và

xã hội của mình

văn hóa nhận thức, văn hóa cộng đồng,

văn hóa ứng xử

2.2.3 MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA XÃ HỘI

 Thị trường lao động nơi những

người lao động và người sử

dụng lao động ràng buộc lẫn

nhau bởi quan hệ làm thuê.

 Các yếu tố của thị trường bao

gồm: Cung lao động, cầu lao

động, giá cả lao động.

 Giá cả lao động là biểu hiện

bằng tiền của giá trị hàng hóa

sức lao động với hình thức

biểu hiện là mức tiền lương,

tiền công trên thị trường.

2.2.4 THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG

 Trọng tài: là một chủ thể trung lập, có thẩm

quyền giải quyết các tranh chấp khi có yêu cầu (trọng tài khác với hòa giải)

 Thanh tra lao động: là một tổ chức thuộc cơ quan

quản lý nhà nước về quan hệ lao động thực hiện chức năng thanh tra, giám sát các thành viên xã hội thực hiện pháp luật quan hệ lao động.

 Tòa án lao động: là cơ quan xét xử của Nhà nước

về việc quyết định liên quan đến các tranh chấp lao động và các cuộc đình công

2.2.5 TỔ CHỨC TRỌNG TÀI, THANH TRA

VÀ TÒA ÁN

2.3.1 MÔI TRƯỜNG NGÀNH CỦA

QHLĐ

giữa các chủ thể QHLĐ trong quá trình thực

hiện tương tác, đó là:

Tính chất phức tạp của ngành nghề

Tính thời vụ của ngành nghề kinh doanh

Tính cạnh tranh của ngành nghề

kinh doanh

Tính phát triển của ngành nghề kinh doanh.

Tính hấp dẫn của ngành nghề

kinh doanh.

Tính đặc thù của ngành nghề.

Khách hàng

Nhà cung cấp

Đối thủ

cạnh tranh

2.3.2 ÁP LỰC TỪ CÁC LỰC LƯỢNG CẠNH

TRANH CỦA NGÀNH

2.4 MÔI TRƯỜNG DOANH NGHIỆP

 Mức A:không có mối quan hệ nào giữa các chiến lược

lược kinh doanh với các chiến lược nguồn nhân lực của doanh nghiệp

 Mức B:yếu tố con người được dánh giá quan trọng

ngang với các yếu tố như: Marketing, tài chính,

nghiên cứu và phát triển…

 Mức C: Đã bắt đầu có mối quan hệ song phương giữa

các chiến lược kinh doanh với các chiến lược nguồn nhân lực

 Mức D: chiến lược kinh doanh và chiến lược nguồn

nhân lực có quan hệ chặt chẽ với nhau và được phát triển trong mối tác động qua lại lẫn nhau

2.4.1 CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN DOANH

NGHIỆP

 Văn hóa đồng lòng: mô hình này có nghĩa là doanh nghiệp

giống như một gia đình mọi người sẵn sàng chia sẻ mọi giá trị và thông tin Người lao động được quan tâm trân trọng như những thành viên trong gia đình.

 Văn hóa kiểm soát: mọi thành viên cũng như công việc

cảu họ đều được hệ thống báo, công khai dễ theo dõi.

 Văn hóa làm chủ: tinh thần chủ động phát huy tính năng

lực sang tạo, ý thức trách nhiệm cao là điểm nổi bật của con người trong mô hình văn hóa này.

 Văn hóa cạnh tranh: quan tâm đến công việc và kết quả

công việc, do đó người lao động và người sử dụng lao

động chú ý đến yếu tố con người trong công việc

2.4.2 VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

Chính sách tuyển dụng

Chính sách đào tạo và

phát triển

Chính sách bố

trí và sử dụng

Chính sách đãi

ngộ

2.4.3 CHÍNH SÁCH NHÂN LỰC CỦA

DOANH NGHIỆP

TRƯỜNG QUỐC GIA

ước 81 29/06/1951 Công ước về Thanh tra lao động trong công nghiệp và thương mại

8 Công

ước 100 25/06/1958 Công ước về Trả công bình đẳng giữa lao động nam và lao động nữ cho một

công việc có giá trị ngang nhau

65 Công ước về Tuổi tối thiểu dược làm những công việc dưới mặt

đất trong hầm mỏ

ước 144 21/06/1976 Công ước về sự tham khảo ý kiến 3 bên nhằm xúc tiến việc thi hành

các quy phạm quốc tế về lao động

môi trường ngành nằm

trong hệ thống môi

trường quan hệ lao động,

chúng luôn có mối quan

hệ tương tác qua lại lẫn

nhau

từng bước nền kinh tế,

hệ thống pháp luật lao

động ở Việt Nam cũng có

những chuyển đổi rõ rệt

để thực hiện vai trò cơ sở

pháp lý cho QHLĐ

2 MỐI QUAN HỆ TƯƠNG TÁC GIỮA MÔI TRƯỜNG QUỐC GIA VÀ MÔI TRƯỜNG

NGÀNH

1 Về phía môi trường quốc gia

 Hoàn thiện các quy định pháp luât về lao động.

 Tăng cường công tác quản lý về lao động.

 Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra nhà nước về

lao động.

2 Về phía môi trường ngành

 Xây dựng môi trường sống và làm việc theo pháp

luật trong các ngành

 Tăng cường đối thoại xã hội giữa môi trường quốc

gia và môi trường ngành.

 Đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ và năng

lực cho quản lý các ngành.

Để lành mạnh hóa QHLĐ giữa môi trường

quốc gia và môi trường ngành cần :

3.1 TÌNH HÌNH QHLĐ TẠI VN HIỆN NAY

 Vai trò của tổ chức công đoàn được nâng

PHẦN III: TÌNH HÌNH MÔI TRƯỜNG

QUỐC GIA CỦA QHLĐ TẠI VN HIỆN

NAY

 3.2.1 Môi trường pháp lý.

điều chỉnh quan hệ lao động là Luật lao

động(Đã được sửa đổi, bổ sung năm 2012)

 Bộ luật Lao động quy định : việc làm, dạy

nghề, hợp đồng lao động, thỏa ước lao động

tập thể, tiền lương, bảo hiểm, và các tiêu

chuẩn lao động: tiền lương tối thiểu, thời gian

làm việc, nghỉ ngơi,

3.2 MÔI TRƯỜNG QUỐC GIA CÓ ẢNH HƯỞNG , THAM GIA VAO MÔI TRƯỜNG LAO ĐỘNG Ở

VIỆC NAM

thị trường lao động

nghiệp, các tổ chức đoàn thể và các tổ chức

xã hội dân sự Nhà nước đứng vị trí đảm bảo sự ổn định và phát triển của nền kinh tế, quản lý Quan hệ lao động bằng pháp luật

điểm diễn ra quan hệ lao động, phân bổ nhân lực

3.2.2 MÔI TRƯỜNG THỂ CHẾ KINH TẾ

nghìn năm lao động sáng tạo, đấu tranh kiên cường dựng nước và giữ nước của cộng đồng dân tộc Việt Nam

3.2.3 MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA XÃ HỘI

 Nền văn hóa đó tồn tại song song với nền kinh tế thị trường mang định hướng xã hội chủ nghĩa đã có ảnh hưởng không nhỏ đến quan hệ lao động ở các doanh nghiệp tại Việt Nam

 Thị trường lao động là “mảnh đất” phát sinh sự

tương tác về các vấn đề trong quan hệ lao động.

 Thị trường lao động Việt Nam ngày càng thích ứng

và vận động theo quy luật thị trường, điều này chi phối và cũng là tiền đề đẻ quan hệ lao động

chuyển hướng thị trường, hai bên tham gia quan hệ lao động có ý thức hơn khi thực hiện quyền mặc cả của mình

 Thị trường lao động Việt Nam hiên tại vẫn chứa

nhiều bất ổn là trở ngại cho việc phát triển quan hệ lao động lành mạnh

3.2.4 THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG

động có chức năng giải quyết tranh chấp lao động và phòng ngừa các tranh chấp đó

3.2.5 TỔ CHỨC HÒA GIẢI, TRỌNG TÀI,

THANH TRA, TÒA ÁN LAO ĐỘNG