KỸ NĂNG TIẾP XÚC CỬ TRI VÀ TIẾP CÔNG DÂN KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH, CHẤT VẤN VÀ THẢO LUẬN KỸ NĂNG THẨM TRA VÀ GIÁM SÁT NGÂN SÁCH CỦA ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CẤP HUYỆN... Mục đí
Trang 1KỸ NĂNG TIẾP XÚC CỬ TRI VÀ
TIẾP CÔNG DÂN
KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH, CHẤT
VẤN VÀ THẢO LUẬN
KỸ NĂNG THẨM TRA VÀ GIÁM
SÁT NGÂN SÁCH
CỦA ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CẤP HUYỆN
Trang 2Mục đích bài giảng
Bài giảng được thiết kế nhằm trang bị cho học viên kỹ năng tiếp xúc cử tri và tiếp công dân;
kỹ năng thuyết trình , chất vấn và thảo luận,
kỹ năng thẩm tra và giám sát ngân sách để học viên có thể đảm nhiệm tốt vai trò là
ĐBHĐND cấp huyện của mình.
Trang 3Mục tiêu bài giảng
Sau khóa học học viên có thể:
– Ứng dụng kỹ năng truyền đạt trong tiếp xúc
cử tri và tiếp công dân, trong thuyết trình, chất vấn và thảo luận nhằm đảm nhiệm tốt vai trò của mình
– Lập kế hoạch giám sát và đặt ra các câu hỏi nhằm thẩm tra công tác quản lý ngân sách
của HĐND cấp huyện
Trang 4KỸ NĂNG TIẾP XÚC CỬ TRI
VÀ TIẾP CÔNG DÂN
Phần 1
Trang 51.1 Khái quát về hoạt động tiếp xúc cử tri và tiếp công dân
1.2 Các hình thức tiếp xúc cử tri của đại
biểu HĐND
1.3 Trách nhiệm của đại biểu HĐND trong tiếp xúc cử tri và tiếp công dân
(Tr 1 -8)
Trang 6KỸ NĂNG TIẾP XÚC CỬ TRI, TIẾP
CÔNG DÂN
Trang 72.1 Các đặc thù của hoạt động tiếp công dân
9 đặc điểm
8 đặc thù
2.2 Các nguyên tắc chung trong giao tiếp
trong thực thi công vụ
8 nguyên tắc
(Tr 8 - 24)Đọc tài liệu
Trang 82.3 Lập kế hoạch TXCT (tr 24 -32)
2.4 Tiến hành tiếp xúc cử tri (tr 32 – 45) 2.5 Xử lý thông tin sau tiếp xúc (tr 45 -46) 2.6 Tiếp xúc báo chí (tr 46 – 48)
Trang 9Vai trò chính của đại biểu là “đại diện”,
“đại biểu” và “cầu nối”, hoạt động của đại biểu HĐND thực hiện trên cơ sở chủ yếu
là hoạt động giao tiếp, tương tác với hai
bên, một là Hội đồng nhân dân và một bên
là công dân, cộng đồng, xã hội
Trang 10Tiếp xúc cử tri và tiếp công dân là hoạt động
được các đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND, các Đoàn đại biểu Quốc hội, các tổ đại biểu HĐND các cấp tiến hành thường xuyên, đều đặn nhất
và đã trở thành một hoạt động không thể thiếu trong đời sống dân cử ở nước ta Chính sách và thực tiễn đã chứng minh rằng đây chính là một kênh quan trọng giúp duy trì và cải thiện mối qua
Trang 11Tuyên truyền Tiếp
thu Theo
dõi
Trả lời
Tổng hợp HĐND
Thườn
g xuyên
Vai trị của đại biểu HĐND
Tuyên truyền Tiếp
thu
Tổng hợp
Thườn
g xuyên
Tuyên truyền Tiếp
thu
Tổng hợp Trả lời
Thườn
g xuyên
Tuyên truyền Tiếp
thu
Tổng hợp
HĐND
Trả lời
Thườn
g xuyên
Tuyên truyền Tiếp
thu
Tổng hợp
Theo dõi
HĐND
Trả lời
Thườn
g xuyên
Tuyên truyền Tiếp
thu
Tổng hợp
Theo dõi
HĐND
Tuyên truyền
Thườn
g xuyên
Theo dõi
HĐND
Tuyên truyền
Trả lời
Thườn
g xuyên
Theo dõi
HĐND
Tuyên truyền
Tổng hợp Trả lời
Thườn
g xuyên
Theo dõi
HĐND
Tuyên truyền Tiếp
thu
Tổng hợp Trả lời
Thường xuyên theo dõi
Th m ẩm tra
HĐND Tuyên truyền
Trang 12Để có thể thực hiện tốt các vai trò quan trọng trên, đại biểu HĐND cần nắm vững luật pháp, có tư tưởng, quan điểm phù hợp, đồng thời có năng lực thực hành nhuần nhuyễn các kỹ năng trong tiếp xúc
cử tri và tiếp công dân
Trang 13Hoạt động của đại biểu HĐND
TIẾP XÚC
CHẤT VẤN THẨM TRA,
GIÁM SÁT
Trang 14CỬA SỔ JO-HARRY
Trang 15THẨM TRA GIÁM SÁT
TIẾP XÚC
CHẤT VẤN
Tìm nguyên
nhân, giải pháp,
giải quyết vấn đề
Thu thập thông tin
Thu thập kiểm chứng thông tin
Trang 16Tiếp xúc cử tri và tiếp công dân là các hình thức cụ thể của giao tiếp nói chung và
giao tiếp công vụ nói riêng
Giao tiếp là một quá trình trong đó các bên tham gia tạo ra hoặc chia sẻ thông tin,
cảm xúc với nhau nhằm đạt được mục
đích giao tiếp
Trang 17Hoạt động giao tiếp mang tính công vụ
này nhằm giúp gắn kết và hỗ trợ quá trình tương tác giữa chính quyền nhà nước và nhân dân, giúp cho các bên này có cơ sở
để (i) biết; (ii) hiểu; (iii) hành động phù
hợp; và (iv) hợp tác với nhau
Trang 19HOẠT ĐỘNG TRUYỀN ĐẠT
TIẾP XÚC CHẤT VẤN
ĐÀM
THOẠI GHI
CHÉP
ĐÀM THOẠI
GIÁM SÁT
GHI CHÉP CHƯƠNG
TRÌNH VIẾT BÀI THOẠI ĐỘC BIỂU MẪU
Trang 21Truyền đạt hiệu quả
Quá trình cho và nhận thông tin
rõ ràng chính xác
Trang 23TRUYỀN ĐẠT KHÔNG HIỆU QUẢ
RÀO CẢN ĐƯỜNG ĐI THÔNG ĐIỆP
RÀO CẢN TÂM LÝ
Trang 24Yếu tố bên trong Bên ngoài Yếu tố
Yếu tố bên trong
Yếu tố Bên ngoàiRÀO CẢN ĐƯỜNG ĐI CỦA THÔNG TIN
Trang 25Thông
điệp
ban đầu
Thông điệp mã hóa
Thông điệp mã hóa
Thông điệp ban đầu Gửi
Mã hóa
Giải mã
Trang 26Ý muốn
của
chúng ta
Ý muốn của chúng ta
Ý muốn của chúng ta
Ý muốn của chúng ta
Gửi
Mã hóa
Giải mã
Bù m
Trang 27Ý muốn
của
chúng ta
Ý muốn của chúng ta
Ý muốn của chúng ta
Ý muốn của chúng ta Gửi
Mã hóa
Giải mã
Bù m
Trang 28Ý muốn
của
chúng ta
Ý muốn của chúng ta
Ý muốn của chúng ta
Ý muốn của chúng ta Gửi
Mã hóa
Giải mã
Bù m
Trang 29QUAN HỆ GIỮA HỌ
NGƯỜI NÓI
NGƯỜI NGHE
RÀO CẢN TÂM LÝ
Trang 30Người khác hiểu chúng ta như thế nào?
Trang 32Tác phong
Trang 34
Ngôn ngữ
hình thể
Ngôn từ Cách thể hiện
nghi thức xã giao
Thái độ
Trang 35Trang phục Nghi thức xã giao
hình thể Tiếp xúc
Trang 37Phải giới thiệu tên,
chức danh,
Thăm hỏi và làm quen cử tri
Phải xưng cử tri phù hợp với tuổi
hoặc quan hệ xã hội lịch sự và lễ độ
CÁCH THỂ HIỆN NGHI THỨC XÃ GIAO
Trang 38Niềm nở, nhã nhặn khi tiếp xúc
Thấu cảm khi nghe
Trang 39Cương vị người nói
Truyền đạt thông tin
Ngôn ngữ Phi ngôn ngữ
Biểu cảm trên gương mặt: Mắt hướng về cử tọa, nét mặt nghiêm trang, tươi tắn
Cử chỉ: Hai tay dang rộng, vai thẳng
Tư thế: Đi lại khoan thai, xoay người trong khi nói
Thông tin phù hợp
Cách nói phù hợp
Dừng ngắt câu đúng chỗ
Đặt câu hỏi đúng cao trào
Trang 40• Chuẩn bị trước nội dung sẽ nói.
• Chuẩn bị những dẫn chứng minh họa để nội dung nói dễ thuyết phục hơn.
Trang 43 Quy nạp
Đưa ra lập luận
Giải thích nguyên nhân tại sao như vậy
Diễn dịch
Giải thích nguyên nhân tại sao như vậy
Đưa ra lập luận
Trang 44PHI NGÔN NGỮ
GƯƠNG
MẶT
CỬ CHỈ
NÉT
MẶT
NỤ CƯỜI
ÁNH MẮT
ĐIỆU BỘ
Trang 45Cương vị người nói
Gọn gàng, vừa phải, phù hợp
Kiểu dáng vừa, phù hợp
Vừa phải,
Cóchủ đề
Trang 46Cương vị người nói
Khoảng cách phù hợp
Hội trường vừa và nhỏ
Hội trường lớn, hội nghị Khoảng cách 5m từ bục
Khoảng cách 3m từ bục
Trang 47Cương vị người nói
Trang 48Cương vị người nói
Nói nhìn giấy Nói
Tay đút túi
Tay chống hông
Tay chắp lưng
Nói đều đều
Nói nhanh quá
Tay khoanh trước ngực
Trang 49Cương vị người nói
Thăm dò một vài cử tọa
Chuẩn bị
tốt bài phát biểu
Từ
khóa, gợi ý
Đọc trước, diễn cảm
Thả lỏng
Cười thật tươi
Bình tĩnh
Đi lại
Chọn góc nhìn đẹp nhất
Nói một vài câu gây cười
Trang 50Cương vị người nói
Quan sát người nghe
Gương mặt Cử chỉ Tư thế
Biểu cảm trên
để trước ngực, lắc
Chồm người lên phía trước, đứng dậy và đi
về phía người nói, ngã người
Trang 51QUAN SÁT HÀNH VI NGƯỜI NGHE
Vươn người về phía
trước Tập trung, muốn nhấn mạnh
Ngả người về phía trước Suy ngẫm, muốn mở rộng vấn đề,
chờ đợi quyết định hay kết luận
Ngả người về phía sau,
khoanh tay Chăm chú lắng nghe với tinh thần phê phán
Nghiêng cổ Quan tâm, lắng nghe
Gấp 2 tay ra sau cổ Quá tự tin, thư giãn
Để một tay ra sau cổ Không đồng ý, bực mình; muốn
thể hiện quan điểm
Vuốt cằm, chống cằm Rất quan tâm, rất tập trung
Trang 52QUAN SÁT HÀNH VI NGƯỜI NGHE
2 tay chống cằm Lắng nghe, rất chăm chú
Cười mỉm Tán thành; ủng hộ
Mỉm cười và gật đầu Hoàn toàn ủng hộ
Cau mày; nhăn mặt Bực bội, chán nản; phản đối
Ngáp Buồn chán, mệt mỏi, không quan
Trang 53HÀNH VI Ý NGHĨA
Đổi chỗ liên tục, tránh
nhìn thẳng vào người
trình bày
Không thấy thoải mái, không đồng ý, muốn kết thúc, muốn đặt câu hỏi hoặc tranh luận
Bỏ kính ra Không tập trung, suy ngẫm về
quyết định của mình
Liếc nhình đồng hồ Buồn chán, mong sớm kết thúc
Nhìn quanh phòng Tìm sự ủng hộ của mọi người;
Sờ mũi; nháy mắt nhanh Nói dối; thái độ phòng thủ
QUAN SÁT HÀNH VI NGƯỜI NGHE
Trang 54Cương vị người nghe
Ra dấu hiệu phản hồi
Ngôn ngữ Phi ngôn ngữ
Biểu cảm trên gương mặt: ngạc nhiên, thích thú, xúc động
Cử chỉ: Gật đầu, xoa tay, nắm hai tay để trước ngực
Dạ, vâng, đồng ý, nhất trí,
đúng rồi, chính xác, chí phải,
có lý, tuyệt vời
Trang 55Cương vị người nghe
Tránh phân tâm
Không làm việc riêng Không xen ngang
Cướp lời Ủng hộ thái quá
Dẫn dắt câu chuyện đi hướng khác
Xem đồng hồ, đọc báo, nghe
điện thoại, nói chuyện riêng,
chú ý những tiểu tiết khác…
Trang 56Cương vị người tổ chức
Chuẩn bị nội dung
Không làm việc riêng Không xen ngang
Cướp lời Ủng hộ thái quá
Dẫn dắt câu chuyện đi hướng khác
Xem đồng hồ, đọc báo, nghe
điện thoại, nói chuyện riêng,
chú ý những tiểu tiết khác…
Trang 57Cương vị người tổ chức
Thời gian, địa điểm
Không làm việc riêng Không xen ngang
Cướp lời Ủng hộ thái quá
Dẫn dắt câu chuyện đi hướng khác
Xem đồng hồ, đọc báo, nghe
điện thoại, nói chuyện riêng,
chú ý những tiểu tiết khác…
Trang 58Cương vị người tổ chức
Tổ chức điều khiển
Cung cấp thông tin Thu nhận thông tin
Lắng nghe Quan sát Đặt câu hỏi
Trang 59Tăng hiệu quả tiếp xúc
• Cố gắng hiểu lẫn nhau càng nhiều càng tốt
• Nhất trí với quy tắc làm việc chung, vận dụng các quy tắc đó
• Khuyến khích nhắc nhở nhau khi có người không tuân thủ các quy ước đã được thông qua
• Giám sát các bước hoạt động và vai trò của tập thể
• Trong trường hợp gặp bế tắc, hãy cùng nhau xem xét, phân tích vấn đề khó khăn và cùng nhau tìm giải pháp
Trang 60Thách thức
• Phần lớn cử tọa không muốn nói ra những điều
mà họ đang thực sự suy nghĩ
• Mọi người tự kiểm duyệt để tự bảo vệ mình
Luôn lắng nghe
Không đánh giá các ý kiến đóng góp
Khuyến khích những người nhút nhát tham gia Giảm bớt sự lấn át trong nhóm
Luôn lắng nghe
Không đánh giá các ý kiến đóng góp
Khuyến khích những người nhút nhát tham gia Giảm bớt sự lấn át trong nhóm
Trang 61• Để từng người lần lượt nói và mọi người đều lắng nghe
• Nhấn mạnh tất cả các câu hỏi hoặc lời nhận xét đều tốt
• Sử dụng các phương pháp khởi động
• Tạo điều kiện cho người ít nói có dịp nói
• Tránh các ý kiến chỉ trích thiếu căn cứ
Trang 62• Giúp mọi người suy nghĩ liên tục, tránh những “khoảng lặng”
• Tạo một môi trường an toàn
• Thúc đẩy xây dựng quy tắc nhóm và
thường xuyên xem xét lại quy tắc đó
• Đề nghị mọi người suy ngẫm về mức độ
Trang 63• Người ít nói hoặc nhút nhát
• Người hay ngăn chặn
• Người hay gây sự
• Người hay lấn át
• Người thiếu quan tâm
• Người thích đùa
• Người không phù hợp - cô đơn
CỬ TỌA
Trang 64CỬ TỌA
• Người khởi xướng
• Người nêu ý kiến
Trang 65Kiểu nghe Tính chất Môi trường
Giữa bạn bè, gia đình
2.Giải trí:
nghe để
thưởng thức
Chủ yếu nhằm giả trí, thưởng thức, không nhằm đánh giá hay
nhạcCÁC KIỂU NGHE
Trang 66Trong nhiều hoàn cảnh
4.Thuyết
phục: nghe để
quyết định
Nhằm thuyết phục người khác làm gì đó, do đó cần nghe có phân tích, đánh giá
Quản lý, thương
Trong nhiều hoàn
Trang 67PHÂN BIỆT NGHE VÀ LẮNG NGHE
Nghe là thụ
đợng
Lắng nghe là chủ đợng
• Tập trung chú ý
• Tìm hiểu ý nghĩa
Trang 68- Lắng nghe là một hành động có tính chủ động, chủ tâm
và mang tính tìm hiểu thông tin, do đó có sự khác biệt
cơ bản với hành động nghe (không mang tính chủ động, đôi khi không có tính chủ tâm và tìm hiểu thông tin).
- Lắng nghe cẩn thận, chọn lọc, gạn lọc những khía cạnh tích cực của thông tin, những thông tin cần tìm hiểu trong những vấn đề phức tạp, căng thẳng.
Lắng nghe
Trang 69- Lúc nghe, lúc không
Nghe không hiệu quả
Trang 70• Thông tin quá nhiều
• Nội dung thông tin không hấp dẫn,
không phù hợp
• Thông tin, lời nói và ngôn ngữ không rõ ràng.
Trang 71Thông thường, người ta có xu
hướng nghe hơn là lắng nghe (lắng
nghe đòi hỏi phải có sự chú ý và mất nhiều năng lượng, dễ gây mệt mỏi thần kinh nên thường ít được để ý sử dụng có hiệu quả)
Trang 72- Cần có thái độ quan tâm thực sự với những gì đang được đề cập đến;
- Có am hiểu đối với vấn đề đang được nói đến
- Thông cảm đối với người nói;
- Tìm ra những vấn đề khó khăn đối với người nói;
- Giúp người nói phát triển khả năng và động lực cần thiết để giải quyết khó khăn của họ;
- Rèn luyện kỹ năng im lặng trong những tình huống cần thiết và khuyến khích những người
Chúng ta nên
Trang 73Chúng ta không nên
- Hối thúc người nói;
- Tranh cãi về nội dung;
- Cắt lời người nói;
- Đưa ra phán xét quá nhanh;
- Đưa ra lời khuyên trừ phi được yêu cầu;
- Vội vàng đi đến kết luận;
- Khuyến khích người khác làm theo thái độ và hành vi của mình/người thúc đẩy
Trang 74- Quan sát là khả năng cảm nhận những điều sẽ xảy ra mà không đưa ra đánh giá Quan sát giúp
ta hiểu được các hành động phi ngôn ngữ và
theo dõi tiến trình tiếp xúc
- Kỹ năng quan sát tốt không chỉ giúp ta đánh giá được cảm xúc và thái độ của từng cá nhân, mà còn giám sát được tính năng động, quá trình
tiếp xúc và sự tham gia của cử tri
Quan sát
Trang 75Những điều cần quan sát
Quan sát hành vi cá nhân Quan sát hành vi của nhóm
- Mức độ quan tâm chung
- Mức độ phấn khởi, tích cực
- Mức độ mất tập trung;
- Các kênh giao tiếp (ai nói, nhìn, lắng nghe ai);
Trang 76Trên cơ sở lắng nghe và quan sát, đặt câu hỏi
là cách để thu được thông tin một cách trực tiếp nhất.
Đặt câu hỏi nếu không đúng cách, hợp lý về nội dung thì có thể sẽ thu được những kết quả ngược lại với mong muốn Do đó, việc đặt
Đặt câu hỏi
Trang 77LYÙ DO VÍ DUÏ
1.Để mọi người cùng tham
gia
2 Nhận biết những suy nghĩ,
ý kiến, quan điểm của mọi
Bà có ý kiến gì về …?
Bà nghĩ như thế nào?
Ông A, ông nghĩ như thế nào?
Trang 78Chúng ta đã dành quá nhiều thời gian cho câu hỏi này, ông bà nghĩ thế nào nếu chúng ta chuyển
Trang 79LÝ DO VÍ DỤ
6 Đạt được hiểu biết
bằng cách tìm hiểu cả hai
mặt của một vấn đề
7 Hướng sự chú ý vào
một điểm, một ý, một sự
kiện, một vấn đề hay một
tình huống
Đây là một cách nhìn nhận vấn đề này Hãy cùng xem xét mặt khác của vấn đề Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta…?
Trang 80LYÙ DO VÍ DUÏ
8 Đánh giá các quan điểm
9 Phát hiện các lý do và sự việc
10 Khám phá các nguồn thông tin
11 Kiểm soát việc thảo luận
12 Tóm tắt hoặc chấm dứt một cuộc thảo luận
13 Thay đổi suy nghĩ
14 Kiểm soát hành vi
15 Gợi ý hành động, ý kiến hoặc quyết định
Trang 81PHÂN BIỆT CÂU HỎI ĐÓNG - MỞ
Là loại câu hỏi cĩ câu trả
lời cĩ – khơng; đúng – sai
( khơng cĩ thơng tin)
Ví dụ:
Ơng/bà đã tham gia đĩng
gĩp ý kiến xây dựng đề
án nơng thơn mới của xã
chưa?
Là loại câu hỏi bắt đầu bằng: cái gì, như thế nào, tại sao, khi nào, ai , ở đâu… và câu trả lời tùy thuợc vào tình hình thực tế, từ suy nghĩ và nhận thức của người được hỏi
Ví dụ: ơng/bà nghĩ như thế nào về vai trị của Hợi cựu chiến binh xã trong xây dựng nơng thơn mới của xã nhà
Trang 82Một số ví dụ về việc đặt câu hỏi
Câu hỏi được
viết lên bảng
hoặc máy chiếu
-Kích thích được mọi người suy nghĩ;
-Rất tốt để mọi người thảo luận chung;
-Đưa ra xu hướng yêu cầu.
-Không đặt câu hỏi cho riêng ai nên có thể không có ai trả lời;
-Một câu hỏi sai có thể làm sai hướng cả quá trình;
-Sẽ không có kết quả nếu không có thời gian để suy nghĩ.
Câu hỏi trực
tiếp: đặt câu hỏi
cho từng người
hoặc nhóm nhỏ
-Dễ nhận được câu trả lời;
-Dùng để lôi kéo những người ít nói hoặc những người hay e thẹn;
-Có thể làm giảm vai trò của người nói quá nhiều;
-Có thể tìm được một người có năng lực trong số cử tọa;
-Các thành viên chưa chuẩn bị sẽ bị bối rối;
-Sẽ hiệu quả hơn nếu đưa ra một câu hỏi chung cho cử tọa để đưa câu