Bài Giảng Quản Lý Tài Chính Trong Các Đơn Vị Hành Chính Sự Nghiệp

Khái niệm Kế toán là một bộ phận cấu hành hệ thống công cụ quản lý nền kinh tế quốc dân nói chung, quản lý hoạt động kinh tế của đơn vị  Kế toán là công cụ không thể thiếu trong hệ thố

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH

TRONG CÁC ĐƠN VỊ

HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

 Phần I: Nguyên tắc chung về quản lý tài chính trong đơn vị hành chính sự nghiệp

 Phần II: Một số văn bản pháp lý có liên quan

 Phần III: Tổ chức công tác tài chính, kế toán tại đơn vị

 Phần IV: Báo cáo, kiểm toán

 Phần V: Hợp đồng và các vấn đề có liên quan

 Phần VI: Giá dịch vụ và các vấn đề có liên quan

 Phần VII: Trao đổi về các tình huống

Kế toán là gì ?

Khái niệm

 Kế toán là một bộ phận cấu hành hệ thống công cụ quản lý nền kinh tế quốc dân nói chung, quản lý hoạt động kinh tế của đơn vị

 Kế toán là công cụ không thể thiếu trong

hệ thống công cụ quản lý

 Kế toán là khoa học thu nhận, xử lý và

cung cấp thông tin về tài sản và sự vận

động của tài sản, các hoạt động kinh tế,

tài chính ngân sách trong đơn vị, nhằm

kiểm tra, giám sát mọi hoạt động tài chính của đơn vị

Khái niệm theo Luật kế toán

 Kế toán là việc thu thập, xử lý, kiểm tra, phân tích

và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính dưới hình

thức giá trị, hiện vật và thời gian lao động

 Kế toán nhà nước là sự thu thập, xử lý, kiểm tra,

giám sát, phân tích và cung cấp thông tin chủ yếu bằng giá trị về hoạt động thu-chi NSNN, nợ Nhà

nước, các quỹ tài chính nhà nước và tài sản nhà

nước khác bằng hệ thống các phương phương pháp chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, tính giá, tổng hợp- cân đối dựa trên những nguyên tắc, chuẩn mực

kế toán và chế độ kế toán do Nhà nước Quy định

Tài chính là gì ?

Khái niệm

 Tài chính là phạm trù kinh tế, phản ánh các quan hệ phân phối của cải

xã hội dưới hình thức giá trị Phát

sinh trong quá trình hình thành, tạo lập, phân phối các quỹ tiền tệ của

các chủ thể trong nền kinh tế quốc

nhằm đạt mục tiêu của các chủ thể ở mỗi điều kiện nhất định

Chức năng

 Huy động

• Tạo lập các nguồn tài chính

• Thể hiện khả năng tổ chức khai thác các

nguồn tài chính nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của nền kinh tế

 Phân phối

• Sự dụng nhân thức, vận dụng khả năng khách quan để tổ chức phân phối của cải xã hội dưới hình thức giá trị Khi đó tài chính được sử

dụng với tư cách một công cụ phân phối

 Kế toán là một phần thiết yếu của tài

chính, là một chức năng phụ của tài

chính giúp cung cấp thông tin cho hoạt động tài chính của đơn vị

 Sử dụng nguồn vốn và đưa ra quyết định

 Kế toán mục đích là thu thập và trình

bày thông tin tài chính Tài chính giúp

đưa ra chiến lược, quản lý và kiểm soát

và quyết định

I CÁC NGUYÊN TẮC CHUNG

I Các nguyên tắc chung

 Đơn vị hành chính sự nghiệp (HCSN).

• Khái niệm : Đơn vị HCSN là đơn vị do Nhà nước

quyết định thành lập nhằm thực hiện một nhiệm vụ chuyên môn nhất định hay quản lý nhà nước về một lĩnh vực nào đó

• Các cơ quan chính quyền

• Cơ quan quyền lực nhà nước

• Cơ quan quản lý nhà nước theo ngành

• Các tổ chức đoàn thể

I Các nguyên tắc chung

 Đơn vị hành chính sự nghiệp (HCSN).

• Đặc điểm: Nguồn chi trả cho các hoạt động của đơn

vị HCSN theo dự toán được cấp có thẩm quyền giao

và được NSNN cấp toàn bộ hoặc một phần dự toán được duyệt

PHÂN LOẠI ĐƠN VỊ HCSN

PHÂN LOẠI ĐƠN VỊ HCSN

PHÂN LOẠI ĐƠN VỊ HCSN

CÁC ĐỐI TƯỢNG LIÊN QUAN

 Cơ quan tài

 Kho bạc nhà nước

I Các nguyên tắc chung

 Phân loại đơn vị HCSN

- Các cơ quan nhà nước

- Các đơn vị sự nghiệp công lập

- Các tổ chức đoàn thể xã hội được NSNN hỗ trợ một phần kinh phí để hoạt động

- Các cơ quan an ninh quốc phòng.

I Các nguyên tắc chung

 Nhiệm vụ quản lý tài chính của các đơn vị HCSN

• Lập dự toán thu, chi NSNN trong phạm vi

được cấp thẩm quyền giao hàng năm;

• Tổ chức chấp hành dự toán thu, chi tài

chính hàng năm theo chế độ chính sách

của Nhà nước;

• Chủ trì hoặc phối hợp với các ngành hữu

quan xây dựng các chế độ chi tiêu đặc thù của ngành, lĩnh vực, địa phương theo sự

ủy quyền của cơ quan có thẩm quyền;

I Các nguyên tắc chung

 Nhiệm vụ quản lý tài chính của các đơn vị HCSN

• Thực hiện quản lý sử dụng tài sản Nhà

nước giao cho cơ quan, đơn vị;

• Chấp hành chế độ kế toán thống kê theo

I Các nguyên tắc chung

 Nguyên tắc quản lý tài chính trong các đơn vị HCSN

• Đảm bảo kinh phí thường xuyên theo chế

độ, định mức, tiêu chuẩn của Nhà nước

hoặc theo chế độ, định mức, tiêu chuẩn chi tiêu nội bộ để các đơn vị hoạt động liên tục đồng thời phải triệt để tiết kiệm chi;

• Quản lý kinh phí thuộc cơ quan, đơn vị nào

là trách nhiệm của đơn vị mà trước hết là

trách nhiệm của Thủ trưởng cơ quan, đơn

vị;

I Các nguyên tắc chung

 Nguyên tắc quản lý tài chính trong các đơn vị HCSN

• Tôn trọng dự toán năm được duyệt: Trong quá

trình chấp hành dự toán các đơn vị phải chấp

hành dự toán năm đã được duyệt

• Trong trường hợp cần điều chỉnh dự toán thì phải

được cơ quan có thẩm quyền cho phép nhưng

không được làm thay đổi tổng mức dự toán do cấp

có thẩm quyền phê duyệt

• Trong trường hợp biến động khách quan, sẽ được

NSNN bổ sung theo thủ tục quy định của Luật

NSNN để đảm bảo cho các đơn vị HCSN hoàn

thành tốt các nhiệm vụ được giao.

I Các nguyên tắc chung

 Phương pháp quản lý tài chính trong các đơn

vị HCSN

• Phương pháp thu đủ, chỉ đủ ( Chi theo dự toán đã

được duyệt, thu nộp NSNN)

• Phương pháp thu, chi chênh lệch ( Thu lớn và ổn

định được giữ lại để chi tiêu theo dự toán và chế

độ quản lý tài chính Nhà nước quy định, NSNN chỉ đảm bảo phần chênh lệch thiếu)

• Phương pháp quản lý theo định mức

• Phương pháp tự chủ tự chịu trách nhiệm về sử

dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính đối với cơ quan hành chính và cơ chế tự chủ tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập.

I Các nguyên tắc chung

 Đối tượng kế toán trong các đơn vị HCSN

• Tiền, vật tư và tài sản cố định;

• Nguồn kinh phí, quỹ;

• Các khoản thanh toán trong và ngoài đơn vị kế

toán;

• Thu, chi và xử lý chênh lệch thu, chi hoạt động;

• Thu, chi và kết dư ngân sách nhà nước;

• Đầu tư tài chính, tín dụng nhà nước;

• Nợ và xử lý nợ của Nhà nước;

• Tài sản quốc gia;

• Các tài sản khác có liên quan đến đơn vị kế toán.

II CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ

1 Nhóm văn bản về luật NSNN và tài

chính kế toán.

viện trợ

4 Nhóm văn bản về các loại báo cáo

tài chính, biểu mẫu sổ sách

1 Nhóm văn bản về luật NSNN và tài

chính kế toán.

 Quyết định số 19/2006/QĐ-BTC ngày 30 tháng

03 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc ban hành Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp

 Thông tư số 185/2010/TT-BTC ngày 15 tháng

11 năm 2010 của Bộ Tài chính hướng dẫn sửa đổi,

bổ sung Chế độ kế toán Hành chính sự nghiệp ban

hành kèm theo Quyết định số 19/2006/QĐ-BTC ngày 30/3/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính

1 Nhóm văn bản về luật NSNN và tài

2 Nhóm văn bản về quản lý TSCĐ

 Thông tư số 203/2009/TT-BTC ngày 20/10/2009

của Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc ban hành Chế độ quản lý, sử dụng và trích hao mòn tài sản cố định

 Thông tư số 245/2009/TT-BTC ngày 15 tháng 12 năm 2009 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện một

số điều của Nghị định số 52/2009/NĐ-CP ngày

03/6/2009 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước

 Thông tư 09/2012/TT-BTC ngày 19/1/2012 về việc sửa đổi, bổ sung Thông tư số 245/2009/TT-BTC ngày 31/12/2009 của Bộ Tài chính

3 Nhóm văn bản về quản lý các dự án

viện trợ

 Thông tư liên tịch số 12/2007/TTLT-BYT-BTC

ngày 19/11/2007 hướng dẫn cơ chế quản lý tài

chính đối với thuốc và thiết bị y tế thuộc Chương trình viện trợ khẩn cấp của tổng thống Hoa Kỳ (PEPFAR)

 Thông tư số 28/2011/TT-BTC ngày 28/2/2011

thay thế thông tư 60/2007/TT-BTC ngày 16/6/2007

hướng dẫn hồ sơ hoàn thuế GTGT đối với tổ chức Việt Nam sử dụng tiền viện trợ

 Thông tư số 225/2010/TT-BTC ngày

31/12/2010 của Bộ Tài chính quy định chế độ quản

lý tài chính nhà nước đối với viện trợ không hoàn lại của nước ngoài thuộc nguồn thu ngân sách nhà nước

4 Nhóm văn bản về quản lý tài chính

trong chương trình phòng, chống

HIV/AIDS

 Thông tư liên tịch số 163 /2012/BTC-BYT ngày 8/10/2012 quy định quản lý và sử dụng kinh

phí thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia

phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn 2012-2015

 Thông tư liên tịch số 127/2010/TTLT-BTC-BYT ngày 24/8/2010 về sửa đổi bổ sung một số

điểm Thông tư liên tịch số BYT ngày 11/10/2005 hướng dẫn cơ chế quản

88/2005/TTLT-BTC-lý tài chính và một số định mức chi tiêu của dự

án PC HIV/AIDS ở VN

III.TỔ CHỨC CÔNG TÁC TÀI CHÍNH, KẾ TOÁN TẠI

ĐƠN VỊ

Tổ chức bộ máy kế toán

 Kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán

 Kế toán tổng hợp: phải thu thập, xử lý, ghi

chép và cung cấp thông tin tổng quát về hoạt động tài chính, sử dụng đơn vị tiền tệ để phản ánh tình hình tài sản, nguồn hình thành tài sản kết quả hoạt động tài chính của đơn vị

 Kế toán chi tiết phải thu thập, xử lý, ghi chép

và cung cấp thông tin chi tiết bằng đơn vị tiền

tệ theo từng đối tượng kế toán cụ thể trong

đơn vị, số liệu kế toán chi tiết phải khớp đúng với số liệu kế toán tổng hợp.

Tiêu chuẩn và trách nhiệm của

 Có trách nhiệm tuân thủ quy định của phấp luật

về kế toán, thực hiện các công việc được phân

công và chiu trách nhiệm về chuyên môn, nghiệp

vụ của mình Khi thay đổi người làm kế toán,

người làm kế toán cũ phải có trách nhiệm bàn

giao công việc, tài liệu kế toán cho người làm kế toán mới và phải chịu trách nhiệm về công việc trong thời gian mình làm kế toán.

Tiêu chuẩn và trách nhiệm của

Kế toán trưởng

bậc trung cấp trở lên

là hai năm đối với người có chuyên môn, nghiệp

vụ về kế toán từ trình độ đại học trở lên và

là ba năm đối với người có chuyên môn, nghiệp

vụ về kế toán bậc trung cấp.

Quyền của Kế toán trưởng

 Có ý kiến bằng văn bản với người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán về việc tuyển dụng, thuyên chuyển, tăng lương, khen thưởng, kỷ luật người làm kế toán, thủ kho, thủ quỹ;

 Yêu cầu các bộ phận liên quan trong đơn vị kế

toán cung cấp đầy đủ, kịp thời tài liệu liên quan đến công việc kế toán và giám sát tài chính của

kế toán trưởng;

 Bảo lưu ý kiến chuyên môn bằng văn bản khi có

ý kiến khác với ý kiến của người ra quyết định;

Quyền của Kế toán trưởng

 Báo cáo bằng văn bản cho người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán khi phát hiện các vi phạm pháp luật về tài chính,

kế toán trong đơn vị; trường hợp vẫn phải chấp hành quyết định thì báo cáo lên cấp trên trực tiếp của người đã ra quyết định hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền và không phải chịu trách nhiệm về hậu quả của việc thi hành quyết định đó

Những người không được làm kế toán

mất năng lực hành vi dân sự; người đang phải đưa vào cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh hoặc

bị quản chế hành chính.

toán theo bản án hoặc quyết định của Tòa án; người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; người đang phải chấp hành hình phạt tù hoặc

đã bị kết án về một trong các tội về kinh tế,

về chức vụ liên quan đến tài chính, kế toán

mà chưa được xóa án tích.

 Bố, mẹ, vợ, chồng, con, anh, chị, em ruột của người có trách nhiệm quản lý điều

hành đơn vị, kể cả kế toán trưởng trong cùng một đơn vị

 Thủ kho, thủ quỹ, người mua, bán tài sản trong cùng một đơn vị

Những người không được làm kế toán

Các hành vi bị cấm

 Giả mạo, khai man, thỏa thuận hoặc ép buộc người khác giả mạo, khai man, tẩy xóa tài liệu kế toán.

 Cố ý, thỏa thuận hoặc ép buộc người khác cung

cấp, xác nhận thông tin, số liệu kế toán sai sự thật.

 Để ngoài sổ kế toán tài sản của đơn vị hoặc tài sản liên quan đến đơn vị

 Huỷ bỏ hoặc cố ý làm hư hỏng tài liệu kế toán trước thời hạn lưu trữ

 Ban hành, công bố chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán không đúng thẩm quyền.

Các hành vi bị cấm

 Lợi dụng chức vụ, quyền hạn đe dọa, trù dập người làm kế toán trong việc thực

hiện công việc kế toán

 Người có trách nhiệm quản lý, điều hành đơn vị kế toán kiêm làm kế toán, thủ kho, thủ quỹ hoặc mua, bán tài sản

 Bố trí người làm kế toán, người làm kế

toán trưởng không đủ tiêu chuẩn

Các hành vi bị cấm

 Lợi dụng chức vụ, quyền hạn đe dọa, trù dập người làm kế toán trong việc thực

hiện công việc kế toán

 Người có trách nhiệm quản lý, điều hành đơn vị kế toán kiêm làm kế toán, thủ kho, thủ quỹ hoặc mua, bán tài sản

 Bố trí người làm kế toán, người làm kế

toán trưởng không đủ tiêu chuẩn

Các loại hình kế toán

• Kế toán phản ánh số hiện có và tình hình biến

động các khoản vốn bằng tiền gồm tiền mặt tại quỹ các chứng chỉ có giá trị và tiền gửi tại

ngân hàng, kho bạc.

Kế toán vật tư, tài sản:

• Kế toán vật tư phải phản ánh số lượng và giá

trị các loại vật tư, dụng cụ nhập, xuất qua kho của các tất cả các nguồn kinh phí tại đơn vị;

• Các tài sản được đánh mã, hiệu, dán logo của

nhà tài trợ (nếu có).

Các loại hình kế toán

và tình hình thanh toán các khoản tạm ứng;

bán; các khoản phải trả về tiền lương, phụ cấp cho cán bộ, nhân viên và các khoản phải nộp theo lương; các khoản phải nộp NSNN, cấp trên (nếu có).

bằng nguồn kinh phí viện trợ thì kế toán

phải phản ánh số thuế GTGT đầu vào được hoàn, số thuế đã hoàn và chưa được hoàn;

Các loại hình kế toán

 Kế toán nguồn kinh phí:

nhận, sử dụng, thanh quyết toán các nguồn kinh phí

 Kế toán các khoản thu:

thực hiện (nếu có).

 Kế toán các khoản chi:

mục tiêu chương trình theo dự toán được duyệt và

thanh quyết toán các khoản chi đó theo dự toán ngân sách được giao và theo kế hoạch tài chính đã được nhà tài trợ chấp thuận.

Ký chứng từ kế toán

Không được ký chứng từ kế toán bằng mực đỏ hoặc đóng dấu chữ ký khắc sẵn

hoặc người được uỷ quyền ký Nghiêm cấm ký chứng từ kế

toán khi chưa ghi đủ nội dung chứng từ thuộc trách nhiệm của người ký

duyệt chi và kế toán trưởng hoặc người được uỷ quyền ký

trước khi thực hiện Chữ ký trên chứng từ kế toán dùng để chi tiền phải ký theo từng liên.

Lập chứng từ kế toán

 Các đơn vị chịu trách nhiệm về sự hợp pháp, hợp lý, hợp lệ của chứng từ thanh toán theo quy định của

pháp luật và của Nhà tài trợ.

 Chứng từ kế toán là những chứng minh bằng giấy tờ

về nghiệp vụ kinh tế tài chính đã phát sinh và thực sự hoàn thành.

 Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh trong việc

sử dụng kinh phí và thu, chi Ngân sách dự án đều

phải lập chứng từ

 Chứng từ được dùng làm căn cứ ghi sổ kế toán phải là chứng từ kế toán hợp pháp và hợp lệ.

Nội dung của chứng từ kế toán

chi, v.v.);

bằng chữ;

xác của nghiệp vụ.

nhân phải có chữ ký của người kiểm soát (Kế toán trưởng

hoặc Phụ trách kế toán) và người phê duyệt (Thủ trưởng đơn vị), đóng dấu đơn vị.

Lưu trữ chứng từ kế toán

 Tài liệu kế toán đưa vào lưu trữ phải đầy đủ, có hệ

thống, phải phân loại, sắp xếp thành từng bộ hồ sơ riêng theo thứ tự thời gian phát sinh và theo kỳ kế toán năm.

 Tài liệu kế toán phải lưu trữ tối thiểu 5 năm, gồm:

• Tài liệu kế toán dùng cho quản lý, điều hành thường xuyên của đơn vị kế toán, không sử dụng trực tiếp để ghi sổ kế toán và lập BCTC được lưu trữ tối thiểu 5

năm tính từ khi kết thúc kỳ kế toán năm như phiếu

thu, phiếu chi không lưu trong tài liệu kế toán của bộ phận Kế toán.

• Tài liệu kế toán khác dùng cho quản lý, điều hành và chứng từ kế toán khác không trực tiếp ghi sổ kế toán

và lập BCTC.

Lưu trữ chứng từ kế toán

 Tài liệu kế toán phải lưu trữ tối thiểu 10 năm, gồm:

• Chứng từ kế toán sử dụng trực tiếp để ghi sổ kế

toán và lập BCTC, các bảng kê, bảng tổng hợp chi tiết, các sổ kế toán chi tiết, các sổ kế toán tổng hợp, BCTC quý, năm của đơn vị kế toán, biên bản tiêu huỷ tài liệu kế toán và tài liệu khác có liên

quan đến ghi sổ kế toán và lập BCTC, trong đó có báo cáo kiểm toán và báo cáo kiểm tra kế toán.

• Tài liệu kế toán liên quan đến thanh lý tài sản cố

định.

• Tài liệu kế toán liên quan đến thành lập, giải thể,

chấm dứt hoạt động của BQL dự án.