Giáo Dục Nếp Sống Văn Minh-Thanh Lịch Cấp THCS Hiep Thuan

1.Mục đích yêu cầu- Khơi dậy niềm tự hào của các thế hệ học sinh ngày nay đ ợc kế thừa truyền thống thanh lịch, nét văn hóa đặc tr ng của ng ời Hà Nội và thông qua đó tuyên truyền, giá

GV: Nguyễn Thị Hồng Yến

1.Mục đích yêu cầu

- Khơi dậy niềm tự hào của các thế hệ học sinh ngày nay

đ ợc kế thừa truyền thống thanh lịch, nét văn hóa đặc tr

ng của ng ời Hà Nội và thông qua đó tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm của học sinh trong việc xây dựng nếp sống thanh lịch, văn minh

ở Thủ đô.

- Thông qua việc giảng dạy ch ơng trình “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh” trong các nhà tr ờng nhằm tạo sự chuyển biến từng b ớc về nhận thức, hành vi cho học sinh, góp phần đào tạo, xây dựng các thế hệ ng ời

Hà Nội thanh lịch, văn minh, xây dựng Thủ đô và đất n

- Cung cÊp nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ nÕp sèng thanh lÞch, v¨n minh cña ng êi Hµ Néi (P1)

2 Néi dung gi¶ng d¹y

- Đa dạng hoá các hình thức tổ chức dạy – học

- Hoạt động dựa trên cách tiếp cận giá trị.

3- Phương pháp thảo luận nhóm, diễn đàn 4- Phương pháp sắm vai

5- Phương pháp động não

Tµi liÖu vµ ph ¬ng tiÖn gi¶ng d¹y

- S¸ch gi¸o khoa; tµi liÖu h íng dÉn gi¶ng d¹y.

hç trî…

- T liÖu; bµi viÕt tham kh¶o; tranh ¶nh; b¨ng h×nh vÒ ng êi Hµ Néi thanh lÞch, v¨n minh.

Các hoạt động bổ trợ

- Giới thiệu mẫu ng ời thanh lịch, văn minh, kể chuyện ng ời

x a, ng ời nay thanh lịch, văn minh.

- Tổ chức cuộc thi học sinh thanh lịch, văn minh Thi tìm hiểu, viết, vẽ về ng ời Hà Nội thanh lịch, văn minh.

- Tổ chức gặp gỡ, tuyên d ơng những học sinh thanh lịch, văn minh.

- Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, trao đổi, tranh luận, hội thảo về học sinh thanh lịch, văn minh.

- Phối hợp với các đoàn thể tuyên truyền giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh trong thanh thiếu niên Hà Nội.

chươngưtrìnhư lớpư6ư–ưlớpư7

Bµi 1 Bµi 2 Bµi 3 Bµi 4

Hµ Néi

Trang phôc cña ng êi

Hµ Néi

N¬i ë cña ng êi

Hµ Néi

Líp 6

(1 tiÕt) (2 tiÕt) (2 tiÕt) (1 tiÕt)

Bài 1 – lớp 6 lớp 6 (1 tiết)

I Ng ời hà nội thanh lịch, văn minh

Thanh lịch, văn minh - nét đẹp của ng ời hà nội

1 Thế nào là ng ời thanh lịch, văn minh

2 Thanh lịch, văn minh - Nét đẹp của ng ời Hà Nội

a Quan niệm về “Ng ời Hà Nội”

b Những biểu hiện thanh lịch, văn minh của ng ời Hà Nội

* Trong cách ăn uống

* Trong cách nói năng

* Trong trang phục

* Trong cách sắp xếp nơi ở

* Trong cách đi, đứng, ngồi, nằm

* Trong giao tiếp, ứng xử

1 Chúng ta tự hào là ng ời Hà Nội

2 Học sinh Thủ đô xây dựng nếp sống thanh lịch, văn minh

ii Xây dựng nếp sống thanh lịch, văn minh của học sinh hà nội

Thế nào là ng ời thanh lịch, văn minh?

- Ng ời thanh lịch, văn minh là ng ời có hành vi, giao tiếp, ứng xử lịch sự, nhã nhặn ở mọi hoàn cảnh, mọi nơI, mọi lúc.

- Ng ời thanh lịch, văn minh là ng ời biết kế thừa có chọn lọc những nét đẹp của truyền thống, biết tiếp thu những cái hay, cái tiến bộ và thể hiện trong đời sống hàng ngày.

Phần mở đầu: Giới thiệu bài

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học

- Hỏi : Em có cảm nhận gì về Hà Nội và con ng ời Hà Nội qua những hình ảnh trên?

* Tổ chức học sinh trao đổi về quan niệm "Ng ời Hà Nội"

* Đ a ra câu hỏi để học sinh trình bày quan điểm của cá nhân về cách xử sự của các nhân vật trong tình huống.

* Bài tập nhóm: s u tầm theo nhóm tài liệu về những biểu hiện văn minh, thanh lịch -> báo cáo kết quả

* Tình huống (sắm vai): hành vi trong thực tế của học sinh hiện nay

"Chuyện sân tr ờng"

* Mô tả hành vi đẹp, hành vi – thái độ của mọi ng ời?

Tài liệu tham khảo bài 1 – lớp 6

1 Hỏi đáp về ẩm thực, trang phục Hà Nội x a và nay (Trần Thị Hà

5 Hà Nội những sắc màu văn hóa (nhiều tác giả - Nxb Lao động)

6 Thăng Long – Hà Nội nghìn năm truyền thống và thanh lịch (Giang Quân – Nxb Thời đại)…

Bµi 2 Bµi 3 Bµi 4

Hµ Néi

N¬i ë cña ng êi

* M©m cç TÕt vµ mét sè mãn ¨n quen thuéc cña

ng êi Hµ Néi

* Trang phôc thiÕu n÷ Hµ Néi

* Nhµ ë cña ng êi Hµ Néi

* Nhµ ë n«ng th«n

H ƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP NG D N LUY N T P ẪN LUYỆN TẬP ỆN TẬP ẬP

1 Lựa chọn tranh sao cho phù hợp với phòng khách (hoặc bếp ăn) của gia đình.

Bµi 4 – líp 6 líp 6 (1 tiÕt) N¬i ë cña ng êi hµ néi

2

3

2 Bài tập thực hành

Em hãy vẽ sơ đồ vị trí các đồ vật trong phòng

ở của em vào mô hình d ới của một căn phòng d ới

đây?

2 Bài tập thực hành

Em hãy vẽ sơ đồ vị trí các đồ vật trong phòng

ở của em vào mô hình d ới của một căn phòng d ới

đây?

- Chọn hai đội chơi (mỗi đội 3-5 em)

- Mỗi đội có một bảng phụ (GV quy ớc đó là phòng khách hoặc phòng riêng)

- Mỗi đội sẽ đ ợc phát những mẩu bìa có cắt hình đồ

đạc trong nhà (bàn, ghế, tủ trong đó có những đồ

đạc giống nhau nh ng khác màu)

- Trong thời gian 3 phút, các đội tự sắp xếp đồ đạc trong phòng sao cho hợp lý cả về cách sắp xếp và phối màu)

Bài 1 Bài 2 Bài 4 Tiếng nói

của ng ời

Hà Nội

Giao tiếp, ứng xử trong gia đình

Giao tiếp, ứng xử trong nhà tr ờng

Lớp 7

Bài 1 – lớp 6 lớp 7 (2 tiết)

I nét đẹp riêng của tiếng nói ng ời hà nội

ii Giữ gìn và làm đẹp thêm tiếng nói ng ời hà nội

Tiếng nói của ng ời hà nội

1 Đặc điểm riêng của tiếng nói ng ời Hà Nội

2 Tiếng Hà Nội - sự kết tinh những nét đẹp của ngôn ngữ

Việt Nam

1 Tự hào về cách nói năng thanh lịch, văn minh của ng ời

Hà Nội

* L u ý:

- Rèn kĩ năng sử dụng ngôn ngữ trong sáng

- Thể hiện đ ợc sự thanh nhã, lịch lãm trong giao tiếp bằng lời nói, thể hiện đ ợc sắc thái tình cảm tốt đẹp của ng ời Hà Nội.

- Tôn trọng và làm đẹp thêm tiếng nói địa ph ơng mình.

C Gợi ý tổ chức các hoạt động dạy - học

1 Đặc điểm của Tiếng Hà Nội (Phần I)

* Ph ơng pháp : trực quan, nêu vấn đề, đàm thoại

1 Đặc điểm của Tiếng Hà Nội (Phần I)

* Ph ơng pháp : trực quan, nêu vấn đề, đàm thoại

- Nêu vấn đề, đàm thoại:

+ Em có nhận xét gì về giọng nói và cách phát âm của các phát thanh viên trong băng ghi âm?

+ Hãy so sánh cách phát âm của các phát thanh viên ở

Đài địa ph ơng với cách phát âm của phát thanh viên trên

Đài Tiếng nói Việt Nam có gì giống và khác nhau?

+ Em hãy cho biết, tiếng Hà Nội có những đặc điểm gì về mặt ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp?

1 Thi tìm nhanh những từ ngữ địa

ph ơng t ơng ứng với những từ toàn dân cho tr ớc

2 Đoán ý đồng đội: (chơi theo cặp)

Tìm những câu ca dao, tục ngữ,

…nói về

2 Học sinh Hà Nội nói năng thanh lịch, văn minh (Phần II)

"Làm đẹp tiếng Hà Thành"

* Các vai:

+ Ông Văn:

+ Vân:

* Mét sè t×nh huèng vÒ c¸ch nãi n¨ng trong thùc tÕ

- §Õn th¨m b¹n èm n»m viÖn:

+ Nam ch¹y däc hµnh lang, gäi oang oang:

Th¾ng cßm ¬i, cËu ë phßng nµo? Råi quay

sang nãi c êi rÊt to víi §øc.

+ Quúnh khuyªn: c¸c cËu nãi nhá th«i, ®©y lµ bÖnh viÖn.

+ §øc: N¬i c«ng céng chø cã ph¶i nhµ riªng

=> chú ý:

+ Nói để ng ời khác nghe + Nghe ng ời khác nói

1 Hà Nội – những vấn đề ngôn ngữ văn hóa (Hội Ngôn

ngữ học Hà Nội – Nxb Thời đại)

2 Lời ăn tiếng nói ng ời Hà Nội (Nguyễn Kim Thản –

Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1981)

3 Hà Nội nghìn x a ( Trần Quốc V ợng – Nxb Hà Nội,

Bài 2- Lớp 7: Giao tiếp, ứng xử trong gia đình(2 tiết)

* Giới thiệu

I Tổ chức gia đình của ng ời Hà Nội

Học sinh có thể tự làm phim giới

thiệu về gia đình, dòng họ của mình dựa trên những tấm ảnh gia đình.

II GIAO TIẾP, ỨNG XỬ THANH LỊCH, VĂN MINH TRONG GIA ĐÌNH:

Giao tiếp, ứng xử trong gia đình

Giao tiếp,

ứng xử đối với ông bà

Giao tiếp, ứng xử với cha mẹ

Giao tiếp, ứng xử với anh chị em

II Giao tiÕp, øng xö thanh lÞch, v¨n minh trong gia

Ông bà em có một kỉ vật cũ mà họ rất quý Em rất muốn xem những kỉ vật đó Em sẽ làm thế nào?

Đưa ra cỏc cõu hỏi thảo luận cú vấn đề:

(?) Theo em, mõu thuẫn nào là vấn đề nổi cộm giữa ụng bà và cỏc chỏu? Hoặc giữa em với anh chị em trong gia đình?

Từ đú, em hóy đề xuất những hành vi ứng xử

để xoa dịu mõu thuẫn ấy.

* ưTiểuưphẩmư(sắmưvai)

- Thực hiện theo nhóm nhỏ để học sinh phân

biệt hành vi đúng – sai

*ư

*ưGiao Giao ư Bàiưtậpưthựcưhiệnưhànhưvi

- - Em hãy tự làm một món quà thật ý nghĩa kèm Em hãy tự làm một món quà thật ý nghĩa kèm

theo những lời yêu th ơng chân thành nhất dành tặng

bố hoặc mẹ, làm bố mẹ bất ngờ, sau đó, em ghi lại cảm xúc của mình tr ớc phản ứng của bố mẹ khi

nhận đ ợc món quà.

* ChiÕu phim t liÖu

Trắc nghiệm: cha mẹ và bạn có hiểu nhau?

Cha mẹ có những ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình hình thành nhân cách của bạn Vậy trong cuộc sống, cha mẹ và bạn thông hiểu nhau đến đâu? Hãy làm bài trắc nghiệm sau để biết thêm về điều này nhé!

1 Bạn đã trao đổi với bạn mình trong kỳ thi Cô giáo thông báo việc này tới gia

4 Bạn xin phép bố mẹ đi dự tiệc sinh nhật một người bạn Mẹ bạn đã nói như thế

nào?

a Được thôi nhưng con hãy kể cho bố mẹ nghe về bữa tiệc nhé

b Con hãy đi vui vẻ con nhé

c Tất nhiên là được rồi, nhưng con hãy nói cho mẹ chính xác địa điểm bữa tiệc và số

điện thoại nhà bạn con Mẹ sẽ đưa con đi

5 Vào bữa sáng, bố mẹ bạn nhìn thấy bạn chuẩn bị tới trường với một chiếc áo

cực ngắn Mẹ bạn đã nói gì?

a Kiểu ăn mặc này không hợp với con và con nên thay áo đi

b Trông con thật đáng yêu

c Kiểu ăn mặc này đang mốt hả con?

6 Bạn từng tâm sự với cha mẹ những điều thầm kín nhất chưa?

a Tất nhiên rồi, với bạn, cha mẹ là điểm tựa vững chắc, là người “bạn” chân thành và

đáng quý nhất có thể lắng nghe mọi tâm sự nỗi niềm của bạn

b Chưa bao giờ vì bạn và bố mẹ có rất ít thời gian dành cho nhau

c Bạn chẳng cần tâm sự bố mẹ cũng đã hiểu bạn quá rõ vì mọi mối quan hệ, mọi diễn

biến xảy ra xung quanh bạn bố mẹ bạn đều biết

7 Khi cùng bàn luận về một vấn đề nào đó, bố mẹ và bạn:

a Rất hợp nhau

b Bố mẹ bạn luôn cho rằng mọi suy nghĩ của bạn là đúng đắn

c Bố mẹ bạn sẽ áp đặt suy nghĩ và quyết định của họ cho bạn Bạn buộc phải tuân theo

Kết quả:

Nếu các đáp án bạn chọn đa số là phương án a: Bố mẹ bạn quan tâm đến bạn rất đúng mực

Không những thế họ còn là những người rất hiểu bạn

Với bạn, bố mẹ là chỗ dựa vững chắc về tinh thần, bạn không ngại chia sẻ mọi niềm vui nỗi buồn, mọi tâm sự thầm kín của bạn Bạn xem bố mẹ không chỉ đơn thuần là những người có công sinh ra

và nuôi dưỡng bạn mà họ còn là những người bạn lớn tuổi rất thân thiết của bạn

Bạn và bố mẹ rất hợp ý Trong mắt bạn, bố mẹ luôn là “thần tượng” và giữ vị trí quan trọng số 1 Bố

mẹ có thể hiểu bạn qua từng ánh mắt, cử chỉ và thái độ nhỏ Bố mẹ bạn sẵn sàng lắng nghe mọi tâm

sự, băn khoăn và chia sẻ của bạn, còn bạn cảm thấy vô cùng tự tin và hạnh phúc về điều này

Nếu các đáp án bạn chọn đa số là phương án b: Bố mẹ bạn là những người muốn lý tưởng hóa

cuộc sống và chính vì thế những suy nghĩ của họ cũng được hình tượng hơn, có điều gì đó xa vời

với thực tế

Trong con mắt của bố mẹ, bạn là người hoàn hảo và không có điểm yếu gì, vì thế họ ít khi thừa nhận sai lầm hoặc điểm yếu của bạn Đây có thể được xem như một khiếm khuyết trong cách giáo dục

con cái của cha mẹ bạn

Mặc dù bố mẹ bạn là những người rất yêu thương bạn nhưng đôi khi công việc, các vấn đề về tài chính, các mối quan hệ xã hội đã “ngốn” của bố mẹ bạn quá nhiều thời gian và đây chính hệ lụy khiến họ khó có thể dành thời gian quan tâm tới bạn, vậy nên đã không ít lần bạn cảm thấy mình thật

lẻ loi, cô độc và tủi thân

Lời khuyên cho bạn trong trường hợp này là nên ngồi lại và nói với bố mẹ bạn rằng bạn yêu họ biết nhường nào, và bạn muốn có nhiều cơ hội hơn để cả gia đình được quây quần sum vầy hạnh phúc

bên nhau Hãy cho họ biết giá trị và tầm quan trọng của gia đình là thế nào

Nếu các đáp án bạn chọn đa số là phương án c: Bố mẹ bạn đặc biệt quan tâm tới bạn và nhiều

khi sự quan tâm đó là thái quá khiến bạn cảm thấy “sợ” Bố mẹ bạn luôn bên cạnh và dõi theo bạn

Bµi tËp thu ho¹ch

- T×m hiÓu vµ giíi thiÖu vÒ truyÒn thèng dßng hä cña m×nh

* TruyÒn thèng dßng hä

II GIAO TIẾP, ỨNG XỬ THANH LỊCH, VĂN MINH TRONG NHÀ TRƯỜNG:

Giao tiếp, ứng xử trong quan hệ Thầy - trò

Giao tiếp ứng xử trong nhà trường