Bài 43 ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ hòa vật lý 9

CÂU HỎI KIỂM TRA Câu 1 Nêu cách nhận biết một thấu kính hội tụ?Câu 2 Trình bày đường truyền 3 tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ TRẢ LỜI Câu 1 TKHT có phần rìa mỏng hơn phần giữa, ch

`

CÂU HỎI KIỂM TRA Câu 1) Nêu cách nhận biết một thấu kính hội tụ?

Câu 2) Trình bày đường truyền 3 tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ

TRẢ LỜI

Câu 1) TKHT có phần rìa mỏng hơn phần giữa, chùm tia tới song

song trục chính thì chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính

Câu 2)

– Tia tới qua quang tâm thì tia ló truyền thẳng

_ Tia tới song song trục chính thì tia ló qua tiêu điểm

_ Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song trục chính

F’

s

Vật ở rất xa

Kết quả

Lần TN

Khoảng cách vât đến thấu kính (d)

Ảnh thật hay ảo

Cùng chiều hay ngược chiều với vật ?

Lớn hơn hay nhỏ hơn

a) Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự:

-Ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược

chiều với vật?

* Vật đặt ở rất xa thấu kính:

* Vật đặt cách thấu kính 1 khoảng d > 2f:

C1) Nhận xét về tính chất ảnh, độ lớn và chiều của vật.

* Đặt vật lại gần thấu kính cách TK một khoảng d: f< d< 2f

C2) Nhận xét về tính chất ảnh , độ lớn và chiều của vật

* Vật đặt ở rất xa thấu kính:

Ảnh thật ngược chiều với vật, nằm tại tiêu điểm

thấu kính

* Vật đặt cách thấu kính 1 khoảng d > 2f:

Ảnh thật, ngược chiều với vật, nhỏ hơn vật

* Đặt vật lại gần thấu kính cách TK một khoảng d: f< d< 2f

- Ảnh thật, ngược chiều với vật lớn hơn vật

a) Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự:

C3) Ảnh có hứng được trên màn hay

không? Đó là ảnh gì?

b) Đặt vật trong khoảng tiêu cự : Dịch chuyển vật : lại gần thấu kính cách thấu kính 1 khoảng d: d< f

- Ảnh không hứng được trên màn,

Đặt mắt trên đường truyền của chùm

tia ló, ta thấy ảnh cùng chiều, lớn hơn

vật Đó là ảnh ảo.

Ảnh thật hay ảo

Cùng chiều hay ngược chiều với vật

Lớn hơn hay nhỏ hơn

f < d< 2f Ảnh

thật Ngược chiều

Lớn hơn vật

d < f Ảnh

ảo Cùng chiều

Nhỏ hơn vật

Một điểm sáng nằm ngay trên trục

chính ở rất xa thấu kính, cho ảnh tại

tiêu điểm của thấu kính Chùm tia phát

ra từ điểm sáng này chiếu tới mặt thấu kính được coi là chùm song song với trục chính của thấu kính

Vật đặt vuông góc với trục chính của thấu kính cho ảnh cũng vuông góc với trục chính

1 Dựng ảnh của một điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ:

 Từ S dựng 2 trong 3 tia đặc biệt đến TK, giao điểm 2 tia ló

 Dựng ảnh B / của B rồi hạ đường vuụng gúc với trục chớnh tại A / ,

A / B / là ảnh tạo bởi vật AB.( ảnh thật: Nét liền, ảnh ảo : Nét đứt)

 Dựng ảnh B / của B rồi hạ đường vuụng gúc với trục chớnh tại A / ,

A / B / là ảnh tạo bởi vật AB.( ảnh thật: Nét liền, ảnh ảo : Nét đứt)

* Đối với thấu kính hội tụ

a Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự:

b Vật đặt trong khoảng tiêu cự:

* Cách dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính hội

tụ (A  trục chính, AB  trục chính)

Ảnh thật, ngược chiều với vật

Ảnh ảo, lớn hơn vật và cùng chiều với vật

• Dựng ảnh B’ của B

• Từ B’ dựng A’B’  với trục chính

a)Trường hợp 1: d > f ,vật

nằm ngoài khoảng tiêu cự

(d = OA, f = OF )

b) Trường hợp 2: d< f (Vật đặt trong khoảng tiêu cự)

OA / = d / = ? cm

Qua bài tập trên ta nhận xét tính chất

ảnh qua TKHT:

Ảnh thật luôn ngược chiều với vật.

Ảnh ảo luôn cùng chiều với vật và lớn

hơn vật

C.7 (Trả lời câu hỏi phần mở đầu của bài )

Khi dịch chuyển thấu kính từ từ ra xa

trang sách, ảnh của dòng chữ quan sát qua thấu kính cùng chiều và to hơn

dòng chữ thật trên trang sách Đó là

ảnh ảo tạo bởi TKHT khi dòng chữ nằm trong khoảng tiêu cự

Khi tới 1 vị trí nào đó , ta lại thấy ảnh của dòng chữ ngược chiều với vật Đó là

ảnh thật của dòng chữ, khi đó dòng

chữ nằm ngoài khoảng tiêu cự của

thấu kính

CÂU 1 Khi nào thấu kính HT

CÂU 2

TKHT cho ảnh thât nhỏ hơn vât khi:

A d > f

B 2 f < d

C d < f

D f<d < 2f

CÂU 3 Khi nào thấu kính HT

CÂU 4 Ảnh ảo TKHT có

tính chất gì?

A Cùng chiều,lớn hơn vật

B Cùng chiều, nhỏ hơn vật

C Ngược chiều,lớn hơn vật

D Ngược chiều ,nhỏ hơn vật

H ớng dẫn về nhà:

1 Đọc phần:

“Có thể em ch a biết”

2 Học và làm bài tập: 43.1 đến 43.4 SBT (trang 42)

3 Tìm hiểu về thấu kính phân kì.