Bài 40 hiện tuợng khúc xạ ánh sáng vật lý 9

Tia sáng truyền từ không khí sang nước tức là truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác thì bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường.. Khi tia sá

GV: Đặng Thị Hòa

Xe thăm dò,

tự vận hành chạy bằng năng lượng Mặt Trời đang di chuyển trên Mặt Trăng.

Ch ương III ng III : Quang Học

 đường gãy khúc.

I HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

1 Quan sát

Quan sát hình bên và nêu nhận xét

về đường truyền của tia sáng là

đường thẳng hay đường gãy khúc ?

Tia sáng truyền từ không khí

sang nước (tức là truyền từ môi

trường trong suốt này sang môi

trường trong suốt khác) thì bị gãy

khúc tại mặt phân cách giữa hai

môi trường Hiện tượng đó gọi là

- I là điểm tới,

- IK là tia khúc xa.ï

- Đường NN’ vuông góc với mặt phân

cách là pháp tuyến tại điểm tới.

- Mặt phẳng chứa tia tới SI vàø pháp tuyến NN’ là

mặt phẳng tới.

i

r

SI là tia tới.

- là góc khúc xạ, ký hiệu

r K I N '

- là góc tới, ký

hiệu i S I N

I HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

1,2,3

* Tiến hành thí nghiệm

Nhúng thẳng đứng một

phần của tấm nhựa chia độ phẳng vào trong

nước Chiếu tia sáng

là là trên mặt tấm nhựa tới mặt phân cách

PQ tại điểm tới I.

4 Thí nghiệm

* Dụng cụ thí nghiệm gồm có: Ánh sáng

h p ẹp ( đèn lazer), hộp nhựa chứa nước trong, tấm nhựa chia độ.

r

C1 Hãy cho biết tia khúc xạ

có nằm trong mặt phẳng tới

không ? Góc tới và góc khúc

xạ, góc nào lớn hơn?

C1: Tia khúc xạ nằm

trong mặt phẳng tới

- Góc tới lớn hơn góc

C2 Hãy đề xuất phương án

thí nghiệm để kiểm tra những

nhận xét trên có còn đúng

khi thay đổi góc tới hay

S’

i

r

Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước thì :

- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.

- Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.

5 Kết luận

Không khí

Nước

Không khí

Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước thì :

- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.

- Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.

1,2,3,4.

5 Kết luận

Khơng khí

Nướcc

I HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

II SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN

TỪ NƯỚC SANG KHƠNG KHÍ

C4 Kết luận trên có còn đúng trong trường hợp tia sáng truyền từ nước sang không khí hay không ?

 Đề xuất một phương án thí nghiệm để kiểm tra dự đoán đó

1 Dự đốn

Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước thì :

- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.

- Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.

2 Thí nghiệm kiểm tra

C5. Chứng minh rằng: Đường nối các vị trí A, B,

C là đường truyền của tia sáng đi từ A tới mắt.

Khi đặt mắt ở vị trí C thì thấy được ánh sáng

từ A ở trong nước truyền đến mặt phân cách giữa

nước và không khí rồi tới mắt

 Vậy, đường nối các vị trí A, B, C là đường truyền

của tia sáng đi từ A tới mắt.

A B

C

C6. Nhận xét đường

truyền của tia sáng, chỉ

ra điểm tới, tia tới, tia

khúc xạ, vẽ pháp tuyến

tại điểm tới So sánh

độ lớn góc khúc xạ và

góc tới.

I HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

II SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN

TỪ NƯỚC SANG KHƠNG KHÍ

1 Dự đốn

2 Thí nghiệm kiểm tra

A B

Tia tới AB

Tia khúc xạ BC

Pháp tuyến NN’

Gĩc khúc xạ ……… gĩc tới.

Gĩc tới i

Gĩc khúc xạ r

lớn hơn

I HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

II SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN

TỪ NƯỚC SANG KHƠNG KHÍ

1 Dự đốn

2 Thí nghiệm kiểm tra

3 Kết luận

Khi tia sáng truyền

được từ nước sang không khí thì :

- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới.

III VẬN DỤNG

C7. Phân biệt các hiện tượng khúc xạ và phản xạ ánh sáng.

HIỆN

TƯỢNG

PHẢN

XẠ

ÁNH

SÁNG

-Tia tới gặp mặt phân cách giữa hai mơi

trường ………

………

………

………

HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG -Tia tới gặp mặt phân cách giữa hai mơi trường ………

………

………

………

-Gĩc phản xạ ……

………… gĩc tới. -Gĩc khúc xạ …………

………… …… gĩc tới.

bị hắt trở lại mơi trường

trong suốt cũ

bị gãy khúc và tiếp tục truyền vào mơi trường trong suốt thứ hai

I HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

II SỰ KHÚC XẠ CỦA TIA SÁNG KHI TRUYỀN TỪ NƯỚC SANG KHƠNG KHÍ

C8? Hãy trả lời vấn đề đặt ra ở đầu bài?

A

B

Khi chưa có nước thì đầu

B của đũa che khuất ánh sáng từ đầu A truyền tới mắt nên không nhìn thấy đầu A

C

B

 khi đổ nước vào thì các tia

sáng từ đầu A ở trong nước

truyền tới mắt bị khúc xạ (góc khúc xạ lớn hơn góc tới )nên mắt nhìn thấy ảnh ảo của

điểm A nằm tại C, do đó nhìn thấy đầu A của đũa

Tia nào sau đây là tia khúc xạ? Vì sao?

M ặt phân cách

S N’

Tiết 44:

Tia nào sau đây là tia khúc xạ? Vì sao?

Tiết 43:

Do hiện tượng khúc xạ ánh sáng nên thường ước nhầm độ sâu của nước trong các ao hồ và sông suối Thực tế thì chúng ta chỉ nhìn thấy ảnh của đáy ao hồ được nâng lên khoảng 1/3 so với độ sâu thực của

nó Vì vậy mà các em nhỏ cần lưu ý khi tập bơi

Vì sao ta nhìn thấy con cá ở trong nước lớn hơn khi được bắt lên bờ cũng được giải thích dựa trên hiện tương này.

Có thể em chưa biết

Độ sâu thực

Độ sâu nhìn thấy

 Học thuộc phần ghi nhớ.

 Xem lại các câu hỏi vận dụng đã làm trên lớp.

 Làm bài tập: 40-41.1 SBT.

 Đọc thêm bài 41 “ QUAN HỆ GIỮA GÓC TỚI VÀ GÓC KHÚC XẠ”

Chuẩn bị bài 42 “ Thấu kính hội tụ”

Hướng dẫn về nhà:

Tiết 43: