Kế hoạch bài dạy môn lịch sử địa lý lớp 4 tuần 11 đến 20

CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC: Hoạt động 1 : Khởi động - Ổn định : - Kiểm tra kiến thức cũ: Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ nhất Năm 981 + Em hãy cho biết tình hình nước ta tr

Trang 1

KẾ HOẠCH BÀI DẠY TUẦN : 11

Ngày soạn : 01/ 11/ 2010 Ngày dạy : 04/ 11/ 2010 Môn : Lịch sử Tiết : 11 Tên bài dạy : NHÀ LÝ DỜI ĐÔ RA THĂNG LONG

I/ MỤC TIÊU :

- HS nêu được lí do Lý Công Uẩn quyết định dời đô từ Hoa Lư ra thành Đại La

- HS biết được tiếp theo nhà Lê là nhà Lý Ông vua đầu tiên là Lý Thái Tổ, người đầu tiên xây dựng kinh thành Thăng Long (nay là Hà Nội) Sau đó, Lý Thánh Tông đặt tên nước là Đại Việt

- Giáo dục HS ham thích tìm hiểu về lịch sử nước nhà và nhớ ơn người xây dựng kinh thành Thăng Long

II/ CHUẨN BỊ :

- GV : Tranh, ảnh về kinh thành Thăng Long ( nếu có ), bản đồ hành chính Việt Nam, phiếu học tập

- HS : Tìm hiểu bài

III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động 1 : Khởi động

- Ổn định :

- Kiểm tra kiến thức cũ: Cuộc kháng chiến

chống quân Tống xâm lược lần thứ nhất

(Năm 981)

+ Em hãy cho biết tình hình nước ta trước

khi quân Tống xâm lược

+ Kết quả cuộc kháng chiến như thế nào ?

+ Cuộc kháng chiến có ý nghĩa thế nào đối

với lịch sử dân tộc ta ?

- Bài mới : Nhà Lý dời đô ra Thăng Long

Hoạt động 2 : Cung cấp kiến thức mới

Hình thức : cả lớp

Nội dung :

1) Nhà Lý - sự tiếp nối của nhà Lê :

- Sau khi Lê Đại Hành mất, tình hình nước

ta như thế nào ?

- Vương triều nhà Lý bắt đầu năm nào ?

- Chốt ý: Năm 1009 nhà Lê suy tàn, nhà Lý

- Phát biểu

- Quân giặc chết quá nửa, tướng giặc bị giết Cuộc kháng chiến thắng lợi

- Giữ vững nền độc lập, đem lại cho nhân dân niềm tự hào, lòng tin sức mạnh của dân tộc

- Lê Long Đỉnh lên làm vua, tính tình bạo ngược nên lòng người oán hận

- Năm 1009

Trang 2

tiếp nối nhà Lê xây dựng đất nước ta.

2) Nhà Lý dời đô ra Đại La, đặt tên kinh

thành là Thăng Long :

- Treo bản đồ hành chính Việt Nam , yêu

cầu HS chỉ vị trí vùng Hoa Lư, Ninh Bình ,

Thăng Long – Hà Nội trên bản đồ

- Hỏi : Năm 1010, Vua Lý Công Uẩn quyết

định dời đô từ đâu về đâu ?

+ Vì sao Lý Thái Tổ chọn vùng đất Đại La

làm kinh đô ?

- Phát phiếu học tập , yêu cầu HS dựa vào

SGK làm việc

+ Vị trí :

+ Địa thế :

- Gọi HS phát biểu

- Hỏi: Lý Thái Tổ suy nghĩ như thế nào mà

quyết định dời đô từ Hoa Lư ra Đại La ?

- Kết luận :

3) Kinh thành Thăng Long dưới thời Lý :

- Yêu cầu HS quan sát một số hiện vật của

kinh đô Thăng Long

- Yêu cầu HS trao đổi :

- Gọi HS trả lời

+ Nhà Lý xây dựng kinh thành Thăng Long

như thế nào ?

- Kết luận :

- Hỏi : Em biết Thăng Long còn có tên gọi

nào khác ?

- Gọi HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 3 : Củng cố

- Cho HS chọn ý đúng ( BT1,3 / 15 VBT )

- Nhận xét tiết học Chuẩn bị : Chùa thời Lý

- 1 HS chỉ bản đồ

- Hoa Lư ra Đại La đổi tên thành Thăng Long

+ Vùng đất ở trung tâm đất nước, đất rộng bằng phẳng dân cư không khổ vì ngập lụt, muôn vật phong phú tốt tươi

- Hoạt động nhóm đôi

+ Hoa Lư: không phải trung tâm + Đại La : trung tâm đất nước

* Hoa Lư: rừng núi hiểm trở, chật hẹp

* Đại La: Đất rộng, bằng phẳng, màu mỡ

- Đại diện nhóm trình bày

- Vua tin rằng muốn cho con cháu đời sau xây dựng được cuộc sống

ấm no

- Nêu tên các hiện vật

- Hoạt động nhóm đôi

- Đại diện nhóm trình bày + Nhà Lý cho xây…vui tươi

- Hà Nội

- 2 HS đọc

- Dùng thẻ màu xanh, đỏ

Trang 3

Ngày soạn : 8/ 11/ 2010 Ngày dạy : 11/ 11/ 2010 Môn : Lịch sử Tiết : 12 Tên bài dạy : CHÙA THỜI LÝ

I/ MỤC TIÊU :

- HS biết được những biểu hiện về sự phát triển của đạo phật thời Lý :

+ Nhiều vua nhà Lý theo đạo phật

+ Thời Lý, chùa được xây dựng ở nhiều nơi

+ Nhiều nhà sư được giữ cương vị quan trọng trong triều đình

+ Chùa là công trình kiến trúc đẹp,

+ Là nơi tu hành của các nhà sư, là nơi sinh hoạt văn hoá công cộng

- Đạo phật rất phát triển , chùa chiền được xây dựng ở nhiều nơi

- GDBVMT: Giáo dục HS có ý thức trân trọng di sản văn hoá của cha ông, biết giữ gìn sạch sẽ cảnh quang môi trường

II/ CHUẨN BỊ :

- GV : Sưu tầm tranh, ảnh về chùa thời Lý

- Ổn định :

- Kiểm tra kiến thức cũ: Nhà Lý dời đô ra

Thăng Long

+ Năm 1010, vua Lý Thái Tổ quyết định dời

đô từ đâu về đâu ?

+ Vì sao Lý Thái Tổ chọn vùng đất Đại La

làm kinh đô ?

+ Vua suy nghĩ thế nào khi dời đô ra Đại La

và đổi tên thành Thăng Long ?

- Bài mới : Chùa thời Lý

Nội dung :

1) Tìm hiểu về đạo Phật :

- Yêu cầu HS đọc SGK và thảo luận :

+ Đạo Phật du nhập vào nước ta từ bao giờ và

có giáo lý như thế nào ?

+ Vì sao nhân dân ta tiếp thu đạo Phật ?

- Kết luận

2) Sự phát triển của đạo Phật dưới thời Lý :

+ Hoa Lư ra Đại La

+ Trung tâm đất nước, đất rộng bằng phẳng, muôn vật phong phú, dân không khổ vì ngập + Muốn con cháu đời sau xây dựng cuộc sống ấm no

- Hoạt động nhóm đôi + Từ rất sớm và khuyên con người ta …loài vật

+ Phù hợp với lối sống …tin theo

Trang 4

- Yêu cầu HS thảo luận :

- Gọi HS trình bày

+ Những sự việc nào cho ta thấy dưới thời

Lý, đạo Phật rất thịnh đạt ?

- Kết luận : Dưới thời Lý, đạo Phật rất phát

triển và được xem là tôn giáo của quốc gia

3) Chùa trong đời sống sinh hoạt của nhân

dân

- Yêu cầu HS đọc SGK và trả lời :

+ Chùa gắn với sinh hoạt văn hoá của nhân

dân như thế nào ?

- Giới thiệu tên một số chùa vào thời Lý

* HSG mô tả ngôi chùa mà em biết.

* Giáo dục m.tr : Một số chùa mà các em

q.sát và mô tả có kiến trúc rất đẹp Nó vừa là

di sản văn hóa của cha ông để lại vừa là

danh lam thắng cảnh Vì vậy là con cháu

các em phải có bổn phận bảo vệ và giữ gìn.

- Cho HS làm BT 1 / 16 VBT

- Nhận xét tiết học Chuẩn bị : Cuộc kháng

chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ hai

- Hoạt động nhóm 4 HS

- Đại diện nhóm phát biểu + Đạo Phật được truyền bá rộng rãi Nhiều vua cũng theo đạo Phật.Nhiều nhà sư …triều đình

- Hoạt động nhóm đôi + Chùa là nơi…văn hoá của các làng xã

- Quan sát tranh, ảnh Chùa Một Cột, chùa Keo,

- Mô tả -Lắng nghe

- 2 HS đọc

- Dùng thẻ xanh, đỏ chọn ý đúng

Ngày soạn : 15/ 11/ 2010 Ngày dạy : 18/ 11/ 2010 Môn : Lịch sử Tiết : 13

Tên bài dạy : CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN

TỐNG XÂM LƯỢC LẦN THỨ HAI ( 1075-1077)

I/ MỤC TIÊU:

- HS biết những nét chính về trận chiến tại phòng tuyến sông Như Nguyệt

+HSG nắm được nội dung cuộc chiến đấu của quân Đại Việt trên đất Tống +HSG biết được nguyên nhân dẫn tới thắng lợi của cuộc kháng chiến

- Vài nét về công lao Lý Thường Kiệt

- HS tự hào về truyền thống chống giặc ngoại xâm kiên cường bất khuất của dân tộc ta

II/ CHUẨN BỊ:

- GV: Lược đồ trận chiến tại phòng tuyến sông Như Nguyệt

- HS: Tìm hiểu bài

Trang 5

- Ổn định :

- Kiểm tra kiến thức cũ : Chùa thời Lý

+ Đạo phật du nhập vào nước ta tự bao giờ

và có giáo lý như thế nào ?

+ Vì sao nhân dân ta tiếp thu đạo phật ?

+ Những sự việc nào cho thấy dưới thời Lý

đạo phật rất phát triển ?

- Bài mới : Cuộc kháng chiến chống quân

Tống xâm lược lần thứ hai ( 1075 – 1077 )

Nội dung :

1) Lý Thường Kiệt chủ động tấn công

quân xâm lượcTống

- Gọi HS đọc SGK : Từ đầu…rút về

- Giới thiệu về nhân vật Lý Thường Kiệt

- Yêu cầu HS thảo luận :

+ Khi biết quân Tống đang xúc tiến việc

chuẩn bị xâm lược nước ta lần thứ hai, Lý

Thường Kiệt có chủ trương gì ?

+ Ông đã thực hiện chủ trương đó như thế

nào?

+ Theo em, việc Lý Thường Kiệt chủ động

cho quân đánh Tống có tác dụng gì ?

+ Kết luận

2) Trận chiến trên sông Như Nguyệt

- Yêu cầu HS trao đổi

a) Lý Thường Kiệt đã làm gì để chuẩn bị

chiến đấu với giặc ?

b) Quân Tống kéo sang xâm lược nước ta vào

thời gian nào ?

c) Lực lượng quân Tống khi sang xâm lược

nước ta như thế nào ? Do ai chỉ huy ?

d) Trận quyết chiến giữa ta và giặc diễn ra ở

đâu? Nêu vị trí quân giặc và quân ta trong

trận này

e) Dựa vào lược đồ , em hãy kể lại trận quyết

chiến trên phòng tuyến sông Như Nguyệt ?

+ Đạo phật du nhập vào nước ta từ rất sớm…… với loài vật

+ Đạo phật phù hợp với lối sống … tin theo

+ Đạo phật được truyền bà rộng rãi

…đóng góp xây dựng chùa

- 1 HS đọc

- Hoạt động nhóm đôi + “ ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân đánh trước để chặn mũi nhọn của giặc “

+ Cuối 1975 ……… rồi rút về

+ Không phải là để xâm lược nước Tống mà để phá âm mưu xâm lược nước ta của nhà Tống

- Hoạt động nhóm 4 HS + Cho xây dựng phòng tuyến sông Như Nguyệt

+ Vào cuối năm 1076

+ Chúng kéo 10 vạn bộ binh, 1 vạn ngựa, 20 vạn dân phu dưới sự chỉ huy của Quách Quỳ ố ạt tiến vào nước ta

+ Diễn ra trên phòng tuyến sông Như Nguyệt Quân giặc ở phía bờ bắc của sông, quân ta ở phía nam + Khi quân Tống đã đến bờ Bắc sông Như Nguyệt … tìm đường

Trang 6

- Kết luận :

3) Kết quả của cuộc kháng chiến :

- Yêu cầu HS đọc SGK : Sau hơn 3 tháng…

giữ vững

+ Em hãy trình bày kết quả của cuộc kháng

chiến ?

* HSG :Theo em, vì sao nhân dân ta giành

được chiến thắng vẻ vang ấy ?

- Giới thiệu bài thơ “ Nam quốc sơn hà”

Giáo dục

- Nhận xét tiết học Chuẩn bị : Nhà Trần

thành lập

tháo chạy

- Đại diện nhóm phát biểu

+ Quân Tống chết quá nửa và phải rút về nước, nền độc lập của nước ta được giữ vững

- 2 HS đọc

- Vì nhân dân ta có một lòng yêu nước nồng nàn tinh thần dũng cảm , quyết tâm đánh giặc cùng với

sự chỉ huy tài giỏi của Lý Thường Kiệt

Ngày soạn : 22/ 11/ 2010 Ngày dạy : 25/ 11/ 2010 Môn : Lịch sử Tiết : 14

Tên bài dạy : NHÀ TRẦN THÀNH LẬP

I/ MỤC TIÊU:

- HS biết hoàn cảnh ra đời của nhà Trần

- Về cơ bản, nhà Trần cũng giống nhà Lý về tổ chức nhà nước, luật pháp và quân đội Đặc biệt là mối quan hệ giữa vua với quan, vua với dân rất gần gũi nhau

- HSG trình bày được những việc nhà Trần làm để xây dựng đất nước

- HS ham thích tìm hiểu về lịch sử nước nhà

- GV : Phiếu học tập

- Ổn định :

Trang 7

- Kiểm tra kiến thức cũ : Cuộc kháng

chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ

hai

+ Khi biết quân Tống sang xâm lược nước

ta Lý Thường Kiệt có chủ trương gì ?

+ Quân Tống sang xâm lược nước ta vào

thời gian nào ?

+ Em hãy trình bày kết quả của cuộc kháng

chiến chống quân Tống

- Bài mới : Nhà Trần thành lập

Hình thức : nhóm , cá nhân

Nội dung :

1)Hoàn cảnh ra đời của nhà Trần :

- Gọi 1 HS đọc “Đến cuối thế kỷ…thành

lập” Hỏi :

+ Hoàn cảnh nước ta cuối thế kỷ VII như

thế

nào ?

+ Trong hoàn cảnh đó, nhà Trần đã thay thế

nhà Lý như thế nào ?

-Nhà Trần đặt tên kinh đô là gì? Tên nước là

gì?

- Kết luận

2) Nhà Trần xây dựng đất nước :

- Tổ chức cho HS thảo luận:

+ Hãy trình bày sơ đồ bộ máy nhà nước thời

Trần từ Trung ương đến địa phương

+ HSG: Nhà Trần làm gì để xây dựng quân

đội ?

+ Nhà Trần đã làm gì để phát triển nông

nghiệp ?

- Kết luận

- Hỏi : + Nhà Trần ra đời trong hoàn cảnh

nào?

+ Nhà Trần đã có những việc làm gì để củng

cố xây dựng đất nước ?

- Nhận xét tiết học

+ Ngồi yên đợi giặc…

+ Vào cuối năm 1076

+ Quân Tống bị chết quá nửa, Quách Quỳ cho quân rút về nước

+ Theo dõi SGK

+ Nhà Lý suy yếu, nội bộ triều đình lục đục, đời sống nhân dân khổ cực.Giặc ngoại xâm lăm le xâm lược nước ta, vua Lý dựa vào thế lực nhà Trần để giữ vững ngai vàng

+ Lý Huệ Tông không …thành lập

+ Kinh đô là Thăng Long, tên nước vẫn là Đại Việt

- Hoạt động nhóm 4 HS + Lộ , phủ, châu , huyện , xã

+ Trai tráng khoẻ mạnh được tuyển vào quân đội , thời bình thì ở làng sản xuất, lúc có chiến tranh thì tham gia chiến đấu

+ Nhà Trần lập thêm… đi khẩn hoang

- Đại diện nhóm phát biểu -2 HS đọc

- Một vài HS phát biểu

- Lắng nghe

Trang 8

- Chuẩn bị : Nhà Trần và việc đắp đê

Ngày soạn : 29/ 11/ 2010 Ngày dạy : 02/ 12/ 2010 Môn : Lịch sử Tiết : 15 Tên bài dạy : NHÀ TRẦN VÀ VIỆC ĐẮP ĐÊ

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được một vài sự kiện về sự quan tâm của nhà Trần tới sản xuất nông

nghiệp

- HS biết nhà Trần rất quan tâm tới việc đắp đê

- HS trình bày được sự quan tâm của nhà Trần đến đê điều

- GDMT: Giáo dục HS có ý thức bảo vệ đê điều và phòng chống lũ là truyền thống của nhân dân ta

- GV : Tranh cảnh đắp đê dưới thời Trần, thẻ A, B, C

- Ổn định :

- Kiểm tra kiến thức cũ : Nhà Trần thành lập

+ Hoàn cảnh nước ta cuối thế kỷ XII như thế

nào ?

+ Một vài HS phát biểu + Theo dõi nhận xét

Trang 9

+ Nhà Trần ra đời trong hoàn cảnh nào ?

+ Nhà Trần đã có những việc làm gì để xây

dựng quân đội và phát triển nông nghiệp ?

- Bài mới : Nhà Trần và việc đắp đê

Hình thức : nhóm, cá nhân

Nội dung :

1) Điều kiện và truyền thống chống lụt của

nhân dân ta

- Yêu cầu HS đọc SGK và trao đổi trả lời :

+ Nghề chính của nhân dân ta dưới thời Trần là

nghề gì ?

+ Sông ngòi ở nước ta như thế nào ?

+ Hãy chỉ trên bản đồ và nêu tên một số con

sông

+ Sông ngòi tạo ra những thuận lợi và khó khăn

gì cho sản xuất nông nghiệp và đời sống nhân

dân ?

+ GV chỉ trên bản đồ và giới thiệu lại cho HS

thấy sự chằng chịt của sông ngòi nước ta

+ Hỏi : Em có biết câu chuyện nào kể về việc

chống lụt lội ? Gọi 1 HS tóm tắt truyện ( Hoặc

kể một cảnh lụt lội em được biết qua thông tin)

+ GV kết luận

2) Nhà Trần tổ chức đắp đê chống lụt

- Yêu cầu HS đọc SGK , thảo luận nhóm trả lời

câu hỏi : Nhà Trần đã tổ chức việc đắp chống lụt

như thế nào ?

- Gọi đại diện mỗi nhóm trả lời 1 ý

- Kết luận

3) Kết quả công cuộc đắp đê của nhà Trần

+ Yêu cầu HS đọc SGK và hỏi : Nhà Trần đã

thu được kết quả như thế nào trong công cuộc

đắp đê ?

- Thảo luận nhóm 4 HS + Nghề trồng lúa nước là chủ yếu

+ Hệ thống sông ngòi chằng chịt,

có nhiều sông: Hồng , Đà, Đuống , Cả , Mã ,…

+ 1 – 2 HS thực hiện

+ Sông ngòi chằng chịt là nguồn cung cấp nước cho việc cấy trồng nhưng cũng thường xuyên tạo ra lũ lụt làm ảnh hưởng đến mùa màng sản xuất

và cuộc sống của nhân dân + Theo dõi

+ Sơn Tinh , Thuỷ Tinh + Theo dõi , nhận xét

- Hoạt động nhóm 4 HS + Đặt chức quan Hà đê sứ để trông coi việc đắp đê

+ Đặt ra lệ mọi người đều phải tham gia đắp đê

+ Hằng năm con trai từ 18 tuổi trở lên phải dành một số ngày tham gia việc đắp đê

+ Có lúc các vua Trần cũng tự mình trông nom việc đắp đê

+ Hệ thống đê điều đã được hình thành … Bắc Trung Bộ

+ Nông nghiệp phát triển, đời

Trang 10

+ Hệ thống đê điều đó đã giúp gì cho sản xuất

và đời sống nhân dân ?

+ GV kết luận

* Liên hệ : Trong tỉnh Tiền Giang nơi nào xảy

ra lũ lụt ? Người dân đã làm gì đề phòng

chống lũ ? Giáo dục BVMT

+ Gọi HS đọc ghi nhớ

- Tổ chức cho HS chọn ý đúng

- Nhận xét tiết học Chuẩn bị : Cuộc kháng

chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên

sống nhân dân no ấm, lụt lội giảm nhẹ

+ Phát biểu

+ 2 HS đọc

- Dùng thẻ A, B, C

Ngày soạn : 6 / 12 / 2010 Ngày dạy : 9 / 12 / 2010 Môn : Lịch sử Tiết : 16 Tên bài dạy : CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN

XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN

I/ MỤC TIÊU:

- HS nêu được một số sự kiện tiêu biểu về ba lần chiến thắng quân xâm

lược Mông – Nguyên

- HS kể được kế đánh giặc của nhà Trần và kết quả cuộc kháng chiến

- Giáo dục HS lòng tự hào về truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân

tộc

- GV : Câu chuyện Trần Quốc Toản

- Ổn định :

- Kiểm tra kiến thức cũ :Nhà Trần và việc đắp

đê

+ Nghề chính của nhân dân ta dưới thời Trần là

nghề gì?

+ Sông ngòi nước ta như thế nào ?

+ Nhà Trần đã tổ chức đắp đê chống lụt như thế

- Nối tiếp nhau phát biểu

- Theo dõi , nhận xét

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	139 KB