Bài giảng kinh tế vi mô giảng viên nguyễn ngọc hà trần chương 2 đo lường sản lượng quốc gia

TỔNG SẢN PHẨM QUỐC NỘI GDP- Gross Domestic Product  đo lường kết quả hoạt động của nền kinh tế : tổng giá trị của tất cả SP và DV cuối cùng được sản xuất ra trên phạm vi một lãnh thổ

GV: ThS NGUYỄN NGỌC HÀ TRÂN

Email: nnhatran@gmail.com

TỔNG SẢN PHẨM QUỐC NỘI (GDP- Gross Domestic Product)

 đo lường kết quả hoạt động của nền

kinh tế : tổng giá trị của tất cả SP và DV cuối cùng được sản xuất ra trên phạm vi một lãnh thổ trong một thời kỳ

- Được sử dụng hết

1 lần trong quá trình sản xuất đó.

 giá trị HHTG chuyển hết vào giá trị thành phẩm

 SP và DV sử dụng cho mục đích chế biến hoặc sản xuất ra những

SP và DV khác

Hoặc

- Dùng làm đầu vào

cho sản xuất nhưng

được sử dụng nhiều

lần : Máy móc thiết

bị, TSCĐ khác

GDP BÌNH QUÂN ĐẦU NGƯỜI

(GDP per capita)

GDP bình quân đầu người = GDP

Dân số

TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ

T c đ t ng tr ng ốc độ tăng trưởng ộ tăng trưởng ăng trưởng ưởng

GDPt – GDPt-1GDPt-1

 tính theo giá năm gốc (năm cơ sở)

Q 2013

Bài 1

1 Tính GDP thực cho từng năm

2 Tính tốc độ tăng trưởng kinh tế qua các năm

3 Tính GDP danh nghĩa bình quân đầu người qua các năm

Năm 2010 2011 2012 GDP danh nghĩa (ngàn USD) 3000 3080 5000 Chỉ số giá (%) 200 140 250 Dân số (người) 1000 1020 1150

Cho biết chỉ tiêu của một quốc gia như sau:

Bài 2:

Cho biết tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tính theo giá cố định (giá năm 2009) của năm 2011

là 385.000 triệu đồng và năm 2012 là 401.000 triệu đồng Tổng sản phẩm quốc nội tính theo giá hiện hành năm 2009 là 355.300 triệu đồng, năm 2010 là 380.600 triệu đồng và năm 2012

là 464.000 triệu đồng Chỉ số giá của năm 2010

là 103,5% và năm 2011 là 108,5%.

Tính tốc độ tăng trưởng GDP danh nghĩa và tốc

độ tăng trưởng GDP thực qua các năm

Tiêu dùng hộ gia đình (C: Consumption)

 tiêu dùng hàng hoá và dịch vụ cuối cùng trong khu vực tư nhân

Tiết kiệm (S: Saving)

Đầu tư (của doanh nghiệp ): (I: investment)

 các khoản tiền mà các nhà doanh nghiệp chi ra để mua:

- tài sản tư bản mới: máy móc, thiết bị, nhà xưởng

- giá trị hàng tồn kho

I = tiền mua TS tư bản mới + chênh lệch tồn kho

trong năm

= Giá trị hàng tồn kho cuối năm

– Giá trị hàng tồn kho đầu năm

Chênh lệch tồn

kho trong năm

 Xét về nguồn vốn đầu tư:

- Khấu hao (De: Depreciation)

- Đầu tư ròng (I n ) (Đầu tư mở rộng): mở rộng quy mô sản xuất, tăng khả năng sản xuất của nền kinh tế, từ 3 nguồn:

+ vay tiền tiết kiệm từ hộ gia đình

+ lấy từ hàng hoá tồn kho

+ lợi nhuận không chia của các cổ đông

I = De + In

Đầu tư (tt)

- Thuế trực thu (T d : direct tax):

thuế thu nhập DN và thuế thu nhập cá nhân)

 Thuế ròng (Net taxes – T)

T = Thuế – Chi chuyển nhượng

T = TX - Tr

 Xuất khẩu (X:Exports)

 Nhập khẩu (M:Import)

 Xuất khẩu ròng (NX: Net Exports)

NX = X-M

 Tổng thu nhập (Y): thu nhập của hộ gia đình

khi bán các yếu tố sản xuất cho khu vực xí nghiệp

 Tiền lương (W: Wage)

 Tiền thuê (R: Rental)

 khoản thu nhập có được do cho thuê đất đai, nhà cửa và các loại tài sản khác

Tiền lãi (i: interest)

Doanh lợi (Lợi nhuận - π: Profit)

 Thu nhập khả dụng (YD:Disposable Income) :

Y D = Y - T

 Nền kinh tế giản đơn:

3 MÔ HÌNH KINH TẾ

 chỉ có Hộ gia đình (H: Household) và

Doanh nghiệp (F: Firm)

 Nền Kinh tế mở:

 có Hộ gia đình, Doanh nghiệp, chính phủ

và Khu vực nước ngoài (ROW: the rest of the world)

 Nền kinh tế đóng:

 có Hộ gia đình, Doanh nghiệp và Chính phủ (G: Government)

Kinh tế giản đơn

Phương pháp chi tiêu

GDP mp = + X – M

Cách tính GDP

Phương pháp thu nhập (pp phân phối)

GDPmp= De

Cách tính GDP

Theo phương pháp giá trị gia tăng (Value added)

GDPfc =  VAi

= IVA + AVA + SVA

IVA: GTGT của khu vực CN

AVA: GTGT của khu vực nông nghiệp

SVA: GTGT của khu vực dịch vụ

GTGT = Giá trị sản lượng – CP trung gian

Cách tính GDP

GDP mp = C + I + G+ X – M

GDP fc =  VA i

GDP fc :  GDP tính theo giá yếu tố sản xuất (factor costs) tạo ra sản phẩm (không có thuế gián thu)

theo giá thị trường

(market price) (có

chứa thuế gián thu

GDPmp = GDPfc + Thuế gián thu

Giá thị trường và giá yếu tố sản xuất

Người NN sx Tại NN

Người VN sx Tại NN

Khiá cạnh lãnh thổ Khiá cạnh sở hữu

GNP: Gross National Product: Tổng sản phẩm quốc dân

Người VN sx Tại VN

Người VN sx Tại NN

Người NN sx Tại NN Người NN sx Tại VN

Abroad): Thu nhập yếu tố ròng từ nước ngoài

GNP: Gross National Product: Tổng sản phẩm quốc dân

Chỉ tiêu danh nghĩa và chỉ tiêu thực

 khác nhau: chỉ số giá

Phân biệt các chỉ tiêu

Chỉ số giá Chỉ tiêu thực = Chỉ tiêu danh nghĩa

Chỉ số giá

GNPtthực = GNP DN

Chỉ số giá GDPthực = GDP DN

Chỉ tiêu theo giá thị trường (market price)

– Chỉ tiêu theo giá YTSX (factor costs)

→khác nhau: Thuế gián thu

Chỉ tiêu giá thị trường= Chỉ tiêu giá ytsx+Thuế gián thu

Phân biệt các chỉ tiêu (tt)

Chỉ tiêu tổng (gộp - Gross) – Chỉ tiêu ròng (Net)

Sản phẩm quốc dân ròng

Chỉ tiêu ròng =Chỉ tiêu tổng – Khấu hao

Thu nhập quốc dân (NI: National Income)

 mức thu nhập ròng mà công dân một nước tạo ra

Thu nhập cá nhân (PI: personal Income)

 phần thu nhập quốc gia được chi cho các cá nhân trong nền kinh tế

PI = NI – πnộp +kc + Tr

Tr: chi chuyển nhượng

πnộp +kc : phần lợi nhuận dùng để nộp thuế

thu nhập doanh nghiệp và lợi nhuận không chia của doanh nghiệp

Thu nhập khả dụng (DI: Disposable Income)

 thu nhập cuối cùng mà dân chúng có

toàn quyền sử dụng theo ý thích cá

nhân

DI = PI – Thuế cá nhân

CÁC CHỈ TIÊU LIÊN QUAN

Hạn chế c a GDP ủa GDP

 Tính GDP theo 3 công thức trên trong thực tế không cho 1 đáp số vì số liệu thống kê khó chính xác

 GDP không phản ảnh hết giá trị các hoạt

động trong nền kinh tế.

gồm : + Hoạt động kinh tế ngầm:

@Hoạt động phi pháp

@ Hoạt động hợp pháp không khai báo.

+ Hoạt động kinh tế phi thương mại

 GDP không phải là một chỉ tiêu hoàn hảo để

đo lường phúc lợi kinh tế.

Giữa 3 khu vực: tư nhân, nhà nước và nước ngoài :

thâm hụt của khu vực naỳ luôn được bù đắp bằng

thặng dư của khu vực kia )

3 S+ S g + S f = I + I g

(Tổng tiết kiệm = tổng đầu tư )

Tiêu dùng của hộ gia đình : 500

Đầu tư ròng: 50

Chi tiêu của chính phủ về hàng hoá :300

Giá trị hàng hoá xuất khẩu: 400

Giá trị hàng hoá nhập khẩu : 300

Thu nhập từ các yếu tố xuất khẩu : 100

Thu nhập từ các yếu tố nhập khẩu : 50

Tiền lương : 650 Tiền trả lãi vay : 50

Tiền thuê đất: 50 Các khoản lợi nhuận : 150

Thuế gián thu: 50

1 Xác định GDP danh nghĩa theo giá thị trường theo 3 phương

BT 4

Tiền lương: 420 Thuế thu nhập DN 38

Tiền thuê : 90 Thuế giá trị gia tăng 22

Tiền lãi : 60 Thuế xuất nhập khẩu 10

Đầu tư ròng : 40 Thuế tiêu thụ đặc biệt 8

Khấu hao: 160 Thuế thu nhậpcá nhân 30

Lợi nhuận chủ DN:30 Lợi nhuận cổ phần 85

Lợi nhuận không chia:20 TD hộ gia đình : 600

Xuất khẩu ròng: 35 TRợ cấp hưu trí : 16

Trợ cấp học bổng: 4 DN đóng góp vào quỹ công ích : 7

Chi mua hàng hoá dịch vụ của chính phủ : 115

Bù lỗ cho XN QD: 5 Thu nhập ròng từ nước ngoaì : 50

pháp thu nhập), phương pháp chi tiêu

Thuế thu nhập cá nhân: 120 tỉ Thuế gián thu: 7000 tỉ

Lãi suất đi vay của các ngân hàng thương mại: 2700 tỉ

Tiền thuê mặt bằng: 7500 tỉ

Lợi nhuận ròng (LN sau thuế) của DN: 7200 tỉ.

chỉ số giá là 1,32 và dân số là 120 triệu người.

BT6

Xem xét 5 hãng kinh doanh trong ngành sản xuất

xe đạp của một nền kinh tế đóng: sản xuất thép, máy công cụ ,cao su, bánh xe đạp và xe đạp Hãng xe đạp bán xe cho người tiêu dùng được 8.000 trđ Trong quá trình sản xuất xe đạp hãng

đã mua bánh xe mất 1.000 trđ, thép 2.500 trđ và máy công cụ 1.800 trđ.

Hãng sản xuất bánh xe phải mua cao su là 600 trđ của người trồng cao su Hãng sản xuất máy công

cụ phải mua thép mất 1.000 trđ.

Hãy tính xem ngành sản xuất xe đạp đóng góp vào GDP