Bài giảng kinh tế quốc tế giáo viên nguyễn hữu lộc chương 1 nhập môn

Chương 1 Tổng quan - IntroductionMục đích giúp sinh viên - Biết chủ đề và phương pháp nghiên cứu môn học - Hiểu rõ các xu hướng phát triển chính của thương mại quốc tế ngày nay - Vai trò

to International Economics

Tài liệu bắt buộc

Chương 1 Tổng quan - Introduction

Mục đích giúp sinh viên

- Biết chủ đề và phương pháp nghiên cứu môn học

- Hiểu rõ các xu hướng phát triển chính của thương mại quốc tế ngày nay

- Vai trò của toàn cầu hóa kinh tế

- Các thách thức hiện nay của kinh tế quốc tế

Nội dung

- Toàn cầu hóa kinh tế thế giới

- Thương mại quốc tế và living standard của quốc gia

- Dòng di chuyển hàng hóa, dịch vụ, lao động và vốn quốc tế

- Lý thuyết và chính sách kinh tế quốc tế

- Các vấn đề và thách thức của kinh tế quốc tế

What is Globalisation?

• The shift towards a more integrated and

interdependent world economy.

• Economic globalisation involves a shift

toward a system based on a

consolidated global market place for

production & consumption rather than

on autonomous national economies

(Lubbers, 2000)

Paul Krugmann’s definition

• “Toàn cầu hóa không chỉ là vấn đề Quốc tế hóa thương mại mà là loàn cầu hóa sản xuất với bốn xu thế:

1 Giảm khả năng tạo giá trị gia tăng VA (why?)

Vì vậy, khi khả năng tăng VA sản ph m thấp ẩm thấp thì vi c ch n l a n i s n xu t trên cơ sở so ệc chọn lựa nơi sản xuất trên cơ sở so ọn lựa nơi sản xuất trên cơ sở so ựa nơi sản xuất trên cơ sở so ơi sản xuất trên cơ sở so ản xuất trên cơ sở so ất trên cơ sở so sánh chi phí hoạt động, thông tin liên lạc

thấp, các lợi ích đem lại từ lợi thế định vị kinh

tế cung cấp bởi nước chủ nhà là quan tâm hàng đầu của các công ty toàn cầu

2 Các nước có chi phí nhân công thấp tham gia ngày càng thường xuyên hơn, nhiều hơn, vào quá trình trao đổi quốc tế.

3 Có những nước và những vùng trung tâm, không thể tự sản xuất phục vụ thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng của mình, mà phụ thuộc vào thương mại và nhập khẩu để bảo đảm xuất khẩu.

4 Xuất hiện sự phụ thuộc qua lại trong công nghiệp nội ngành Nghĩa là gần như tất cả các nước cùng lúc nhập khẩu và xuất khẩu hàng hóa của một ngành công nghiệp

Paul Krugmann’s definition

Tồn cầu hố v.s Quốc tế hố

• Toàn cầu hóa là Quốc tế hóa cộng với yếu tố vùng

mà doanh nghi p không thể đánh giá thấp ệc chọn lựa nơi sản xuất trên cơ sở so

• Global factories không nhất thiết phải sản xuất tại

những địa điểm nhất định: có thể sản xuất ra những sản phẩm phù hợp, đáp ứng điều kiện của

bất cứ quốc gia nào.

• Global factory NOT limited to

manufacturing

• Eg Software development and

distribution for global banking firms

Dimensions of Globalisation

Markets Production Capital

Economic Dimention

International Integration

Trade/investment organisations (multilateralism)

• Rules of the game

Multinational corporations (latecomers)

• Players

Trade & investment (acquisition, marketing, finance)

• The game

Countries (Triad + BRICs + Developing countries)

• The playing field

Check this out:

Friedman, Thomas L (1999) The Lexus and the Olive Tree: Understanding

Globalization, Farrer, Straus & Giroux.

-Google Earth & iphone

http://jp.youtube.com/watch?v=v6BPuKaLel4

Standardisation of products, packaging, promotion

International portfolio investment

• Rise (and fall) of global financial institutions

Contagion effect (eg Asian financial crisis, US sub-prime mortgage market)

Video:

The End Of Globalisation – World – Globalisation at a crossroads

http://jp.youtube.com/watch?v=2EVWE5XNeDc

Novel Features of

Globalisation today

• Follows a prolonged period of inward orientation

(protectionism)

• International players include governments (whose role is

declining) as well as MNEs, multilateral agencies, NGOs

• Dramatic increase in flows of trade, investment, people

• Growing importance of international production (deep

integration) over trade and capital movements (shallow

integration)

• Information and knowledge driven

• Extended international division of labour

Implications of A Global World

• Economic activities formerly under national control

now under MNE control eg.capital, privatised assets

• National economies (ie countries) linked through

markets (trade) and through international production (FDI)

• Economic (business) linkages reinforced by

cross-border flow of norms, values, business culture

• Market-based economic systems

• 1970 - 700 MNEs, 1998 - 60,000 (with 500,000 foreign affiliates)

• 1997 FDI reached its peak, MNEs accounted for 25% of world GDP, 33% of world exports

• 1970, US$10-20b exchanged daily on currency markets

• 1997 FDI is growing faster than international trade – 39% increase

MNEs are so large and powerful that they have replaced nation-states as

the defining power structures of the global economy - of the world's

100 largest economies, 51 are corporations

2007 FDI peaked again - rising by 30% to reach $1,833 billion

2008 FDI declined by 15% due to the global financial crisis

Approximately 79,000 MNEs, and 790,000 affiliates

200 MNEs now control over ¼ world economic activity

Forex market today = US$trillions

©The McGraw-Hill Companies, Inc., 2000

The Shrinking Globe

Steamships average

36 mph.

Propeller aircraft

300 - 400 mph.

Jet passenger aircraft,

500 - 700 mph.

©The McGraw-Hill Companies, Inc., 2000

2 Transportation Technology

Today:

Supersonic flight (Concorde)

Singapore Airlines A380 – 500+

passengers, speed Mach 0.89

• 1990-95 - TV sets per thousand people doubled to 235

• Mid-1990s - number of minutes of international telephone communications doubled to 70 billion

• 1998 - 140 million Internet users in 1998, by 2002 there were 600 million

• 2000 – 12% of the world owned a mobile phoneImplications for the spread of knowledge … Over half the GDP in major OECD

countries is knowledge-based

2000-2008 Internet users – tripled to 1,464 millon

 22% internet penetration (from 74% N.A to 5% Africa

 Mobile phone use expected to reach 50% of world’s population (3.3

billion subscribers) in 2008

4 (Relative) Peace

• End of the Cold War

• Change towards Capitalism and Market Ideology, but also

communism socialism still dominant in parts of Asia, Latin America

• Bases of Power

–Colonial control (1870s-1945) – Imperialist power –Cold war rivalry between Soviet/US blocs (1945-1990) – Military power

–Informal, economic competition (1990 onwards) – Economic power

• Dominance of US

market forces and

capitalism – but not

coupled with financial

problems in the US may

Implications for the future?

6 Movement of People

In the 20th Century, the world’s population grew from 1.6 to 6 billion – 2 billion in the last 30 yearsPopulation growth concentrated in developing countries, and in cities

TODAY

•World population = 6.7 billion, 3.2 billion live in cities, 3.4 in

rural areas

• Population growth has slowed to 1.3%

• 190 million (3%) immigrants, 13.5 are refugees

• South-South and South-North immigration

• Travel - almost 900 million tourist arrivals

TOMMOROW

• 2 billion added to world population in the next 30

years

•Concentrated in developing countries, urban areas

Globalization of production

Another example of global sourcing (BMW)

– Automaker BMW employs 70,000 factory personnel at 23 sites in 13 countries to manufacture its vehicles.

– The Munich plant builds the BMW 3 Series and supplies engines to other BMW factories abroad

– The South Carolina plant makes 500 vehicles daily

– A plant in NE China makes cars in a local joint venture – A plant in India makes BMWs for the Asian market

– BMW configures sourcing to minimise costs (by producing

in China), access skilled personnel (by producing in

Germany), and remain close to key markets (by producing

in China, India, and the United States)

Thương mại quốc tế và living standard quốc gia

• Sự phụ thuộc tương hổ giữa các quốc gia

Thương mại quốc tế và living standard quốc gia

• Sự phụ thuộc kinh tế tương hổ giữa các

nước có xu hướng tăng

June 3, 2024

Vai trò thương mại quốc tế đối với kinh tế Hoa Kỳ

Dòng chảy lao động và vốn quốc tế

June 3, 2024

Chủ đề nghiên cứu của môn Kinh tế Quốc tế

• Liên quan đến vấn đề phụ thuộc tương hổ về kinh tế và tài chính giữa các quốc gia

• Phân tích dòng hàng hóa, dịch vụ, thanh toán

và tiền tệ giữa một nước với các nước còn lại trên thế giới, các chính sách can thiệp vào các dòng chảy nói trên và ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia

Chủ đề nghiên cứu của môn Kinh tế Quốc tế

• Lý thuyết thương mại quốc tế phân tích cơ sở

và các lợi ích từ thương mại quốc tế.

• Chính sách thương mại quốc tế khảo sát lý do

và tác động của các công cụ hạn chế thương

mại quốc tế.

• Tài chính quốc tế-thị trường ngoại hối-

nghiên cứu các định chế về trao đổi tiền tệ của một nước với các nước khác

June 3, 2024

Chủ đề nghiên cứu của môn Kinh tế Quốc tế

• Trong các học kỳ trước, sinh viên đã được trang bị kiến thức về các lý

thuyết và các chính sách tài khóa, tiền tệ, các loại thị trường cạnh tranh, thị trường độc quyền

• Với xu hướng hội nhập, các lợi ích của ngoại thương tự do đem đến cho các nước tham gia và tác động của chính sách ngoại thương đối với nhà sản xuất, người tiêu dùng là nội dung quan trọng cần phân tích tiếp theo trong chương trình bậc cử nhân kinh tế

• Để đạt được yêu cầu này người học phải dùng đến các phương pháp phân tích kinh tế vi mô, vĩ mô để phân tích các chính sách ngoại thương

• Thí dụ tại sao chính sách bán phá giá có thể tối đa hóa lợi nhuận cho doanh nghiệp nhưng chính sách ngoại thương lại thường gây ra thiệt hại cho nền kinh tế quốc gia? Làm thế nào để hạn chế tác động của chính sách này cho doanh nghiệp xuất khẩu trước xu hướng tăng vấn đề áp thuế chống bán phá giá đối với hàng xuất khẩu từ khi Việt nam gia nhập WTO?

Đặc trưng kinh tế quốc tế hiện nay

• Kinh tế toàn cầu ngày càng liên hệ đến sự phát triển của

thế giới đang phát triển thay vì thế giới phương Tây truyền thống.

• 2030 châu Á sẽ vượt Bắc Mỹ và châu Âu gộp lại trong những tiêu chí:GDP, dân số, chi tiêu quân sự và đầu tư công nghệ (Reuters,TT, Dec 12 2012)

• EU, Nhật và Nga duy trì xu hướng tốc độ tương đối chậm; một số nước hạng trung nổi lên như Colombia, Ai Cập, Indonesia,

Mexico, Nam Phi và Thổ Nhĩ Kỳ.

• Kinh tế Trung Quốc nhiều khả năng sẽ vượt Mỹ trước 2030 song vẫn chưa thể thay thế vị trí siêu cường của Mỹ về công nghệ và việc tập hợp các liên minh đối phó với khủng hoảng toàn cầu.

Relationship between Tariffs, World GDP, and the Volume of World Trade

Thách thức kinh tế quốc tế hiện nay

• Thế giới sẽ hưởng lợi lớn từ công nghệ tính đến

năm 2030 song sự biến đổi khí hậu có nguy cơ

mang lại những thách thức nghiêm trọng.

• Dân số và thu nhập gia tăng, nhu cầu về nước,

lương thực và năng lượng của toàn cầu tăng dần cho

Global Growth

Where would you invest?

Thách thức kinh tế quốc tế hiện nay

• 26/11 – 7/12/2012 có 200 nước tại Doha để gia

hạn Hiệp định Kyoto,1997 về biến đổi khí hậu

sẽ hết hạn vào 12/2012,

• Chỉ có EU, Úc và ít nước nhỏ có thiện chí tham

gia một thời hạn cam kết thứ hai với những

mục tiêu giảm khí thải mới

• New Zealand, Canada, Nhật Bản và Nga thì

không, nhóm nước thiện chí này chỉ kiểm soát

được khoảng 14% lượng khí thải toàn cầu nên

sẽ không thể tạo ra được sự thay đổi lớn trong

cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu:

7/12/2012 các nước tiếp tục trì hoản bằng cách

gia hạn Hiệp định Kyoto đền 2020

June 3, 2024

Thách thức kinh tế quốc tế hiện nay

• Trái đất sẽ nóng thêm 4 độ: nhiều khu vực

không thể trồng trọt gây thảm họa toàn cầu

Chì nóng lên 0,8 độ vừa qua đã dẩn đến hạn

hán, lủ lụt, giá lương thực tăng mạnh.

Hai trở ngại:

• LDCs triển yêu cầu DCs thực hiện các cam

kết theo hiệp định Kyoto là giảm thiểu các

loại khí có hiệu ứng nhà kính khác.

• Các nước giàu cung cấp thêm viện trợ cho

LDCs giúp họ ứng phó với các ảnh hưởng của

sự biến đổi khí hậu.

Thách thức kinh tế

quốc tế hiện nay

• 10-2010 International Energy Agency: năm 2008, giá trị GDP làm ra tính trên mỗi tấn khí CO2 thải ra là 435 USD ở Trung Quốc (xếp thứ 5 từ dưới đếm lên), 574 USD (Việt Nam), 579 USD (Ấn Độ), 632 USD (Nga), 1.783 USD (Campuchia), 2.003 USD (Hàn Quốc), 2.030 USD (Úc), 2.291 USD (Mỹ), 2.459 USD (Lào), 2.476 USD (Singapore), 3.374 USD (Nhật Bản),

3.712 USD (EU), 5.928 USD (Pháp),… Nước “sạch” nhất là Chad 15.924 USD

• 12/2012 Chương trình Môi trường LHQ (UNEP): tập trung khí CO2 gây

hiệu ứng nhà kính tiếp tục tăng lên & tăng 20% kể từ 2000, do việc đốt

than đá và dầu, mục tiêu giữ cho nhiệt độ trong vòng kiểm soát đang vượt

ra khỏi tầm tay và thế giới sẽ tăng thêm 3-5 độ C trong thế kỷ 21

Limits to a Global World

• Loss of sovereignty – who holds the power? Nation states,

MNEs, multilaterial organisations?

• Inequality - North/South Divide.

• Contagion effects: Economic, financial even political events

in one country increasingly effect other countries.

• Global Problems – environmental damage, sustainability,

financial crises, terrorism, ethic conflicts, piracy, computer

viruses, GE, pollution, disease (superbugs) …

Read more:

Chossudovsky, M 2009 The Globalisation of Poverty and the New World Order Global Research.

Limits to a Global World

• Economic conditions

• Cultural differences

• Barriers to trade and investment

• political, cultural, economic, technological, geographical

• Political uncertainty, war

• Resources

• Reduce, reuse, recycle; limits to consumerism

• Capitalist system

• not universally adopted, nor infallible

Policy-maker must recognise and appreciate these differences

S T E P

Limits to a Global World

June 3, 2024 GV NGUYEN HUU LOC UEH