Bài giảng kinh tế quốc tế giảng viên hoàng thị chính chương vi liên hiệp kinh tế quốc tế

2 Khu vực MD tự do Free Trade Area- khá phổ biến hiện nay - giữa các thành viên, mức TQ sẽ giảm dần xuống 0%, các NTBs cũng giảm và bãi bỏ, khi đó sẽ là khu vực MD tự do - với các nước

CHƯƠNG VI LIÊN KẾT KINH TẾ QUỐC TẾ – LIÊN

HIỆP QUAN THUẾ (ECONOMIC INTERGRATION – CUSTOMS UNION)

I / Các hình thức liên kết KTQT (từ thấp

đến cao)

1) Thỏa thuận MD ưu đãi (Preferential Trade

Arrangements)

- Là hình thức liên kết thấp nhất

- Mức TQ được đánh thấp hơn

2) Khu vực MD tự do (Free Trade Area)

- khá phổ biến hiện nay

- giữa các thành viên, mức TQ sẽ giảm dần

xuống 0%, các NTBs cũng giảm và bãi bỏ, khi đó sẽ là khu vực MD tự do

- với các nước không phải là thành viên thì

mỗi thành viên vẫn duy trì hạn chế MD với mức độ khác nhau (không thống nhất 1 mức TQ chung để đánh ra bên ngoài)

3) Liên hiệp quan thuế (Customs Union)

Hơn “Khu vực MD tự do” ở chỗ sẽ thống

nhất 1 mức TQ chung đánh ra bên ngoài với các nước không phải là thành viên

4) Thị trường chung (Common Market)

Cao hơn LHQT ở chỗ các yếu tố sx (LĐ và

TB) được di chuyển tự do giữa các nước thành viên

5) Liên hiệp kinh tế (Economic Union)

Là hình thức liên kết cao nhất, liên kết về

chính trị, xã hội, tài chính và cao nhất là 1 đồng tiền chung, 1 tiếng nói chung, 1 mái nhà chung

II / Phân tích cân bằng cục bộ sự tác

động của 1 LHQT

1) LHQT tạo lập MD (Trade Creating Customs

Union)

a) Khái niệm

Là 1 LHQT mà ở đó chi phí sx cao hơn của

1 nước thành viên này được thay thế bởi chi phí sx thấp hơn của 1 nước thành viên khác  Luôn mang lại lợi ích cho các TV vì đã

chuyển sx 1 cách có hiệu quả

b) Phân tích lợi ích của các nước thành viên

2) LHQT chuyển hướng MD (a Trade

Diverting Customs Union)

a) Khái niệm : là 1 LHQT mà ở đó chi phí

sx thấp hơn của 1 nước không phải là thành viên được thay thế bởi chi phí sx cao hơn của 1 nước thành viên

 luôn mang bất lợi đến các nước không là

TV, còn đối với các nước là TV thì có thể lợi, có thể không tùy thuộc vào điều kiện cụ thể mà ở đó xảy ra LHQT

b) Phân tích lợi ích (thiệt hại) của các nước

thành viên

SO SÁNH LIÊN HIỆP QUAN THUẾ TẠO LẬP MẬU DỊCH VÀ LIÊN HIỆP QUAN THUẾ CHUYỂN HƯỚNG MẬU DỊCH

Liên hiệp quan thuế tạo lập

mậu dịch

Liên hiệp quan thuế chuyển hướng

mậu dịch

1 Chuyển sản xuất từ một nước

không có hiệu quả sang một nước có

hiệu quả

2.Làm tăng lợi ích cho các nước

thành viên.

3 Các nuớc không phải là thành

viên luôn luôn có lợi.

4 Phân bố có hiệu quả nguồn lực

quốc tế và mỗi quốc gia phát huy

được lợi thế so sánh của mình

1 Chuyển sản xuất từ một nước có hiệu quả sang một nước không có hiệu quả.

2 Làm tăng ( hoặc giảm) lợi ích của các nước thành viên.

3 Các nước không phải là thành viên luôn luôn không có lợi.

4 Phân bố không có hiệu quả nguồn lực quốc tế và mỗi quốc gia không phát huy được lợi thế so sánh của mình.

Quốc gia A B C

Bài tập 12: Có số liệu cho trong bảng sau :

a) Nếu QG A đánh TQ không phân biệt 100% lên giá trị sp

X nhập khẩu thì trong trường hợp này, QG A sẽ nhập khẩu

sp X từ đâu hay tự sx trong nước ?

b) Giả sử QG A liên kết với QG B trong 1 LHQT thì tình hình sẽ thế nào ? LHQT này là loại gì ? Tại sao ?

c) Giả sử QG A đánh TQ không phân biệt 50% lên giá trị

sp X NK từ QG B và QG C, điều gì sẽ xảy ra ?

d) Giả thiết QG A liên kết với QG B trong 1 LHQT thì thế nào ? LHQT đó là loại gì ? Tại sao ?

III / Lý thuyết tốt nhất hạng hai và

các điều kiện làm gia tăng hiệu quả phúc lợi của 1 LHQT

1) Lý thuyết tốt nhất hạng hai (The Theory of

the Second Best)

“Khi những điều kiện để tối đa hóa lợi

nhuận không đạt được mà 1 sự cố gắng quá mức để đạt những điều kiện đó thì rất có thể dẫn đến tốt nhất nhưng chỉ loại 2 mà thôi”

 biểu hiện chính là LHQT chuyển hướng

MD

2) Các điều kiện làm gia tăng hiệu quả phúc

lợi của 1 LHQT (có thể suy ra cho các hình thức liên kết KTQT khác)

a) Nếu trước đây, khi chưa tham gia trong

1 LHQT mà các thành viên đánh với nhau mức TQ rất cao thì sau khi hình thành LHQT, LHQT đó có nhiều khả năng tạo lập MD hơn là chuyển hướng MD

b) Nếu các nước thành viên thống nhất 1

mức TQ chung và thấp đánh ra bên ngoài thì nếu LHQT có là chuyển hướng MD chăng nữa cũng không rơi vào trường hợp

“chuyển hướng tai hại”

c) Càng nhiều thành viên tham gia trong 1

LHQT thì càng có lợi

d) Nếu trình độ phát triển KT, cơ cấu

ngành của các nước thành viên không khác biệt nhau nhiều thì hiệu quả hợp tác sẽ lớn hơn

e) Các thành viên càng gần nhau thì hiệu

quả liên kết càng cao

f) Nếu trước khi tham gia vào LHQT mà

giữa các nước đã có mối quan hệ MD thì khi tham gia vào LHQT, hiệu quả của sự hợp tác sẽ lớn hơn

IV / Các lợi ích tĩnh khác và các lợi

ích động của 1 LHQT (có thể suy ra cho các hình thức liên kết KTQT khác)

1) Các lợi ích tĩnh khác (Other Static Welfares)

- Tiết kiệm chi phí để duy trì các hoạt động

Hải quan  chống tham nhũng

- Tăng sức mạnh của cả khối, tăng vị thế

của mỗi thành viên

2) Các lợi ích động (Dynamic Welfares)

- Làm tăng khả năng cạnh tranh giữa các

thành viên, các doanh nghiệp cụ thể

- Làm tăng khả năng thu hút vốn đầu tư từ

nước ngoài

- Tạo điều kiện để các nước thành viên sử

dụng có hiệu quả hơn nguồn lực của mình, từ đó phát huy tối đa LTSS và tính hiệu quả nhờ quy mô

V / Quá trình hình thành và phát triển 1 số

hình thức liên kết KTQT (EFTA, EEC, ECM, NAFTA, APEC, EU, AFTA, ASEM, …)

Định nghĩa về Liên kết KTQT

Liên kết KTQT là một hình thức trong đó diễn

ra quá trình xã hội hóa sản xuất, phân phối, trao đổi, tiêu dùng mang tính chất quốc tế

với sự tham gia của các chủ thể KTQT dựa trên các hiệp định đã thoả thuận và ký kết

để hình thành nên các tổ chức kinh tế với

những cấp độn nhất định

Chuẩn bị bài cho chương 7:

1 Hãy trình bày 2 quan điểm khác nhau về vai trò mậu dịch quốc tế đối với các nước

đang phát triển

2 Tại sao chúng ta lại ủng hộ trường phái lạc quan?

3 Bạn hãy phân tích vai trò của mậu dịch

quốc tế đối với các nước ĐPT thông qua bài tập 4 trang 6 trong sách bài tập KTQT

4 Tại sao tỷ lệ mậu dịch ở các nước ĐPT suy giảm? Giải pháp nào để khắc phục? Hãy liên hệ đến VN

5 Tại sao xuất khẩu ở các nước ĐPT lại

không ổn định? Giải pháp nào để ổn định

xuất khẩu ở các nước này? Liên hệ đến VN

6 Các nước ĐPT thực hiện những chiến lược công nghiệp hóa nào? Ưu, nhược điểm của

mỗi loại

7 Cơ cấu hàng xuất khẩu ở các nước ĐPT sẽ thay đổi thế nào sau khi triến hành CNH theo

2 chiến lược và 3 giai đoạn?

8 Những vấn đề gì đang đặt ra đối với các

nước ĐPT? NIEO là gì?