* Trả lời: - Chơi chữ là lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ để tạo thành sắc thái dí dỏm, hài hước…làm câu văn hấp dẫn và thú vị - Có những lối chơi chữ thường gặp: Dùng từ đồng âm
Trang 1GV: Trần Thị Phương
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
- Thế nào là chơi chữ ? Có những lối chơi chữ nào
thường gặp ?
- Lấy ví dụ một lối chơi chữ
và phân tích tác dụng ?
Trang 3* Trả lời:
- Chơi chữ là lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ để tạo thành sắc thái dí dỏm, hài hước…làm câu văn hấp dẫn và thú vị
- Có những lối chơi chữ thường gặp:
Dùng từ đồng âm, dùng lối nói trại
âm(gần âm), dùng cách điệp âm, dùng lối nói lái, dùng từ trái nghĩa, đồng nghĩa,
gần nghĩa
Ví dụ : Nuôi lợn ăn cơm nằm Nuôi tằm ăn cơm đứng ( Tục ngữ )
=>Dùng từ trái nghiã
Ví dụ : Nuôi lợn ăn cơm nằm
Nuôi t m n c m ằ ă ơ
ng đứ
Trang 4Tieát 61- Ti ng Vi t ế ệ : CHUẨN MỰC SỬ DỤNG TỪ
Cho bi t ế các từ
in đậm dùng sai như thế nào ? Hãy sửa lại cho đúng?
Cho bi t ế các từ
in đậm dùng sai như thế nào ? Hãy sửa lại cho đúng?
• Một số người sau một
thời gian dùi
đầu vào làm ăn, nay
=> Sai phụ âm đầu, vần
=> sai phụ âm cuối
Ngoài những lỗi trên, em có thể nêu thêm một số lỗi thường gặp
khác ?
I Sử dụng từ đúng âm,
đúng chính tả:
Trang 5Ví dụ1 : Chúng ta đã dành đ ợc độc lập.
Ví dụ2 : Làm trai cho đáng lên trai,
Phú Xuân cũng chải, Đồng Nai cũng từng.
Phân biệt các lỗi trong những
ví dụ sau
* S a l i : ử ỗ
Ví dụ1: Chúng ta đã giành đ ợc độc lập.
Ví dụ2: Làm trai cho đáng nên trai,
Phú Xuân cũng trải , Đồng Nai cũng từng.
Trang 6Tieát 61: Ti ng Vi t ế ệ : CHUẨN MỰC SỬ DỤNG TỪ
I Sử dụng từ đúng âm,
đúng chính tả:
Trang 7từ không đúng nghĩa do dâu ?
Muốn dùng từ đúng nghĩa ta phải căn cứ vào yếu tố nào?
Trang 8* Ví dụ: 1 Nước sơn làm cho đồ vật thêm hào quang
2 Ăn mặc của chị thật là giản dị.
3.Bọn giặc đã chết với nhiều thảm hại : máu chảy thành sông ở Ninh Kiều, thây chất đầy nội ở Tụy Động, Trần
Hiệp phải bêu đầu, Lí khánh phải bỏ mạng.
4 Đất nước phải giàu mạnh thật sự chứ không phải là sự
giả tạo phồn vinh
Trang 9NHÓM 3:
Từ “thảm hại” thuộc
từ loại gì?
Sử dụng như vậy cĩ phù hợp khơng? Vì sao? Chữa
lại?
THẢO LUẬN
NHÓM 4:
Trật tự của cụm “giả tạo phồn vinh” như vậy đã phù hợp chưa?
Trang 10Nhóm1: N ớc sơn làm cho đồ vật thêm hào quang.
N ớc sơn làm cho đồ vật thêm hào nhoáng.
Bọn giặc đã chết rất thảm hại : máu chảy thành sông ở Ninh
Kiều, thây chất đầy nội ở Tụy Động, Trần Hiệp phải bêu đầu, Lí Khánh phải bỏ mạng.
Nhóm4: Đất n ớc phải giàu mạnh thực sự chứ không phải là sự
giả tạo phồn vinh.
Đất n ớc phải giàu mạnh thực sự chứ không phải là sự phồn vinh giả tạo.
Trang 11•Ví dụ: - Quân Thanh do Tôn Sĩ
Nghị lãnh đạo sang xâm lược
nước ta.
- Con hổ dùng những cái vuốt
nhọn hoắt cấu vào người, vào
mặt Viên{ }nhưng Viên vẫn rán
sức quần nhau với chú hổ.
Từ “lãnh đạo”
được dùng trong câu sai như thế nào?
Hãy dùng từ thích hợp để thay thế ?
Dùng “ chú” để nói về hổ trong trường hợp
này có phù hợp không? Vì sao?
Trang 12Em có hiểu không? Vì sao?
Khi nào không nên dùng từ
Trang 14Chú giống con bọ hung
Một đơn vị bộ đội trên đ ờng hành quân, đến Quảng Bình, vào nghỉ tại nhà một ông cụ.Cụ già thăm hỏi từng chiến sĩ và chăm chú nhìn vào một chiến sĩ da ngăm đen, rồi nói một cách rất tự nhiên:
- Chú này giống con bọ hung.
Ng ời chiến sĩ là dân Bắc Bộ, không hiểu tiếng địa ph ơng, lấy làm bối rối
Em hiểu câu nói trên nh thế nào ?
Trang 15• Trả lời :
Chú giống con bọ hung
Một đơn vị bộ đội trên đ ờng hành quân, đến Quảng Bình, vào nghỉ tại nhà một ông cụ.Cụ già thăm hỏi từng chiến sĩ và chăm chú nhìn vào một chiến sĩ da ngăm đen, rồi nói một cách rất tự nhiên:
- Chú này giống con bọ hung.
Ng ời chiến sĩ là dân Bắc Bộ, không hiểu tiếng điạ ph ơng, lấy làm bối rối Sau đó mới hiểu ý nghĩa của câu nói ấy là : “Chú này giống con của bố ghê“.
Trang 16V Không lạm dụng từ địa phương, từ
Hán Việt:
*Ví dụ: - Nó phải chào thân
đường
Từ đó em rút ra được điều gì?
- Lạm dụng từ Hán Việt sẽ
thiếu tự nhiên, không phù hợp
với hoàn cảnh giao tiếp.
- Dùng từ địa phương gây
khó hiểu hoặc không
hiểu.
Trang 17Cñng cè :
Qua bài học vừa rồi, cho biết muốn
sử dụng từ một cách chuẩn mực
ta phải lưu ý những điều gì?
(H c ghi nh SGK) ọ ớ
Trang 19S đ t duy ơ ồ ư
Trang 21*Dặn dò học sinh chuẩn bị tiết học tiếptheo:
* Bài cũ:
- Về học bài nắm được 5 chuẩn mực sử dụng từ
-Tự sửa lại những lỗi về sử dụng từ trong những bài viết đã làm.
*Bài mới:
- Tiết 62 “Ôn tập văn biểu cảm”
- Đọc những đoạn văn theo yêu cầu của SGK
- So sánh văn biểu cảm với miêu tả và tự sự
- Vai trò của văn miêu tả và tự sự trong văn biểu cảm
- Tập trung thực hiện bài tập 4/ SGK
Trang 22CHÚC CÁC EM HỌC TỐT QUÝ THẦY CÔ VUI, KHỎE