ĐẶT VẤN ĐỀ ttChính sách môi trường hay nói chính xác hơn là chính sách bảo vệ môi trường là các định hướng cơ bản nhằm bảo vệ môi trường của mỗi quốc gia, được thể hiện trong hệ thống cá
Trang 1VIỆN MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN
CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CAO HỌC
Quy hoạch môi trường (Bài 3: CƠ SỞ PHÁP LÝ PHỤC VỤ QUY
HOẠCH MÔI TRƯỜNG)
Cán bộ giảng dạy : PGS.TS Phùng Chí Sỹ
Trang 2ĐẶT VẤN ĐỀ
- Chính sách là những hành vi ứng xử của chủ thể với các hiện tượng tồn tại trong quá trình vận động phát triển nhằm đạt mục tiêu nhất định.
- Chính sách là đường lối cụ thể của một chính đảng hoặc một chủ thể quyền lực về một lĩnh vực nhất định cùng các biện pháp,
kế hoạch thực hiện đường lối ấy.
Trang 3Chính sách
Chính sách công
Chính sách “tư”
Trang 4ĐẶT VẤN ĐỀ
- Chính sách công là những quy định về ứng xử của Nhà nước với những hiện tượng nảy sinh trong đời sống cộng đồng, được thể hiện dưới những hình thức khác nhau 1 cách ổn định nhằm đạt được mục tiêu định hướng.
- Chính sách công = Nhà nước ban hành, Công cụ định hướng
Trang 5a) Ở Trung ương:
- Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội.
- Pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội.
- Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước.
- Nghị định của Chính phủ.
- Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
- Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao,
- Thông tư của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.
- Thông tư của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
- Thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ.
- Quyết định của Tổng Kiểm toán Nhà nước.
Trang 6ĐẶT VẤN ĐỀ (tt)
- Nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban thường vụ Quốc hội hoặc giữa Chính phủ với cơ quan trung ương của tổ chức chính trị - xã hội.
- Thông tư liên tịch giữa Chánh án Tòa án nhân dân tối cao với Viện
trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa Bộ trưởng, Thủ trưởng
cơ quan ngang bộ với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ.
b) Ở địa phương: Văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân,
Ủy ban nhân dân.
3 Các văn bản quy phạm của cơ sở:
- Nghị quyết của Đại hội Đảng, cấp uỷ CQ, đơn vị, công ty
- Nghị quyết của Hội nghị cán bộ, công chức, viên chức CQ, đơn vị,
công ty
- Nghị quyết của HĐ Quản trị, HĐ Thành viên cty
- Quyết định của người đứng đầu CQ, đơn vị, cty
4 Các đề án, dự án
- Của Nhà nước
- Của cơ quan, đơn vị, công ty,…
Trang 7ĐẶT VẤN ĐỀ (tt)
Chính sách môi trường (hay nói chính xác hơn là chính sách bảo vệ môi trường) là các định hướng cơ bản nhằm bảo vệ môi trường của mỗi quốc gia, được thể hiện trong hệ thống các văn bản chỉ đạo của Đảng, các văn bản lý của nhà nước nhằm thực thi các hoạt động bảo vệ môi trường Chính sách môi trường có thể có những điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế trong quá trình phát triển.
Trang 8CÁC VĂN KIỆN CỦA ĐẢNG VỀ TÀI
NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
- Các văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI (Cương lĩnh chính trị, Chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2011-2020,
Báo cáo chính trị tại Đại hội XI của Đảng)
- Nghị quyết 24-NQ/TW của BCHTW Đảng ngày 03/6/2013
về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản
lý tài nguyên và bảo vệ môi trường (Hội nghị lần thứ 7, Khóa XI),
Trang 9
HIẾN PHÁP NƯỚC CHXHXN VIỆT NAM
- Hiến pháp Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa năm 1946, 1959 chưa có điều khoản nào liên quan đến bảo vệ môi trường.
- Hiến pháp Nước CHXHCN Việt Nam năm 1980 quy định: "Các cơ quan nhà nước, xí nghiệp, hợp tác xã, đơn vị vũ trang nhân dân và công dân đều có nghĩa vụ thực hiện chính sách bảo
vệ, cải tạo và tái sinh các tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ và cải tạo môi trường sống" (Điều 36).
Trang 10HIẾN PHÁP NƯỚC CHXHXN VIỆT NAM (tt)
- Hiến pháp Nước CHXHCN Việt Nam năm 1992 quy định: "Cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang, tổ chức kinh
tế, tổ chức xã hội, mọi cá nhân phải thực hiện các quy định của Nhà nước về sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường Nghiêm cấm mọi hành động làm suy kiệt tài nguyên và hủy hoại môi trường" (Điều 29)
- Kỳ họp thứ 6 của Quốc hội, họp từ ngày 21/10 đến hết 26/11/2013 sẽ thông qua hiến pháp năm 1992 (sửa đổi năm 2013) Trong dự thảo, vấn đề bảo vệ môi trường được nhắc tới tại Lời nói đầu, các điều 46 67, 68 101
Trang 11HIẾN PHÁP NƯỚC CHXHXN VIỆT NAM (tt)
Điều 68 (mới) của Dự thảo hiến pháp
1 Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của Nhà nước, xã hội và là nghĩa vụ của mọi tổ chức, cá nhân
2 Nhà nước có cơ chế, chính sách bảo vệ môi trường; quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên
nhiên; bảo tồn đa dạng sinh học; phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu
Mọi hoạt động bảo vệ môi trường, phát triển năng lượng mới, năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, sản xuất sạch
và tiêu dùng sạch của tổ chức, cá nhân được Nhà nước khuyến khích
3 Tổ chức, cá nhân gây ô nhiễm môi trường, làm suy kiệt tài nguyên thiên nhiên và suy giảm đa dạng sinh học phải bị xử lý nghiêm và có trách nhiệm khắc phục, bồi thường thiệt hại
Trang 12LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ MỐI
LIÊN HỆ VỚI CÁC LUẬT KHÁC
Trong thời gian gần 20 năm qua, Việt Nam đã phê chuẩn một số bộ luật trong đó có các luật sau:
• Bộ Luật hàng hải (1990)
• Luật Bảo vệ và Phát triển Rừng (1991)
• Luật Đất đai (1993, sửa đổi năm 2003) (đang sửa đổi
năm 2013)
• Luật Bảo vệ Môi trường (1993, 2005)
• Luật Dầu khí (1993, sửa đổi năm 1998)
• Luật Khoáng sản (1996, 2010)
• Luật về Tài nguyên Nước (1998, 2012)
• Luật phòng cháy và chữa cháy (2001)
• Luật Thủy sản (2003)
• Luật hóa chất (2007)
Trang 13LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ MỐI
LIÊN HỆ VỚI CÁC LUẬT KHÁC
• Luật đa dạng sinh học (2008)
• Luật Thuế Bảo vệ Môi trường (2010)
• Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
(2010)
• Luật an toàn thực phẩm (2010)
• Luật thuế sử dụng đất phi nông nghiệp (2010)
• Luật Biển Việt Nam (2012)
• Luật điện lực (sửa đổi năm 2012)
• Luật phòng chống thiên tai (2013)
Trang 14Luật Bảo vệ Môi trường 1993
Ngày 27 tháng 12 năm 1993, tại kỳ họp thứ IV Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá IX đã thông qua Luật Bảo vệ môi trường Chủ tịch nước ký Lệnh số 29-L/CTN công bố Luật Bảo vệ môi trường có hiệu lực từ ngày 10/1/1994
Trang 15Luật Bảo vệ Môi trường 1993 (tt)
Luật BVMT 1993 gồm 7chương, 55 điều
• Chương I : Những quy định chung (9 điều)
• Chương II : Phòng, chống suy thoái môi trường,
sự cố môi trường (20 điều)
• Chương III : Khắc phục suy thoái môi trường, ô
nhiễm môi trường (7 điều)
• Chương IV : Quản lý nhà nước về BVMT (8
điều)
• Chương V : Quan hệ Quốc tế về BVMT (4 điều)
• Chương VI : Khen thưởng và xử lý vi phạm (4
điều)
• Chương VII : Điều khoản thi hành (3 điều)
Trang 16Luật Bảo vệ Môi trường 2005
Luật BVMT 2005 (29/11/2005), 15 chương, 136 điều
• Chương I : Những quy định chung (7 điều)
• Chương II : Tiêu chuẩn môi trường (6 điều)
• Chương III : Đánh giá môi trường chiến lược,
ĐTM và cam kết môi trường (13 điều)
• Chương IV : Bảo tồn và sự dụng hợp lý TN-TN
(7 điều)
• Chương V : BVMT trong sản xuất, kinh doanh,
dịch vụ (15 điều)
Trang 17Luật Bảo vệ Môi trường 2005 (tt)
điểm)
• Chương VII : BVMT biển, nước sông và
các nguồn khác (11 điều)
• Chương VIII :Quản lý chất thải (20 điều)
MT, khắc phục ô nhiễm và phục hồi môi trường (8 điều)
Trang 18Luật Bảo vệ Môi trường 2005 (tt)
Chương X : Quan trắc và thông tin về MT (12 điều)
Chương XI : Nguồn lực BVMT (12 điều)
Chương XII : Hợp tác quốc tế về BVMT (3 điều)
Chương XIII :Trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, mặt trận tổ quốc VN và các tổ chức thành viên về BVMT (4 điều)
Trang 19Luật Bảo vệ Môi trường 2005 (tt)
Chương XIV : Thanh tra, xử phạt vi phạm, giải quyết khiếu nại tố cáo và bồi thường thiệt hại (10 điều)
Chương XV : Điều khoản thi hành (2 điều)
Trang 20Dự thảo Luật Bảo vệ Môi trường 2005
(sửa đổi 2013)Luật BVMT 2005 sửa đổi 2013 gồm 19 chương, 165 điều.
CHIẾN LƯỢC VÀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG
Chương III : BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG KHAI THÁC, SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN VÀ THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Chương IV : BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG BIỂN VÀ HẢI ĐẢO
Chương VI : BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
TRONG HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT, KINH DOANH, DỊCH VỤ
Chương VII : BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG SINH HOẠT
Chương VIII : QUẢN LÝ CHẤT THẢI
Chương IX : XỬ LÝ Ô NHIỄM, PHỤC HỒI VÀ CẢI THIỆN MÔI TRƯỜNG
Chương X : QUY CHUẨN KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
VÀ TIÊU CHUẨN MÔI TRƯỜNG
ự
Trang 21Dự thảo Luật Bảo vệ Môi trường 2005
(sửa đổi 2013)
Chương XI: QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG
CHƯƠNG XII : THÔNG TIN, DỮ LIỆU MÔI TRƯỜNG CHỈ THỊ,
THỐNG KÊ MÔI TRƯỜNG VÀ BÁO CÁO MÔI TRƯỜNG
Chương XIII : TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Chương XIV: QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC, CÁC TỔ CHỨC XÃ HỘI, TỔ CHỨC XÃ HỘI - NGHỀ NGHIỆP VÀ CỘNG ĐỒNG DÂN CƯ VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Chương XV: NGUỒN LỰC VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Chương XVI: HỢP TÁC QUỐC TẾ VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Chương XVII: THANH TRA, KIỂM TRA, XỬ LÝ VI PHẠM, GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP, KHIẾU NẠI, TỐ CÁO VỀ MÔI TRƯỜNG
Chương XVIII: BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI VỀ MÔI TRƯỜNG
Chương XIX : ĐIỀU KHOẢN THI HÀNH
Trang 22CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ CỦA CHÍNH PHỦ
- Nghị định số 67/NĐ-CP ngày 13/06/2003 của Chính phủ về thu phí bảo vệ môi trường đối với nước thải
- Nghị định 149/2004/NĐ-CP ngày 27/7/2004 của Chính phủ về việc quy định việc cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, xả nước thải vào nguồn nước;
- Nghị định số 04/2007/NĐ-CP ngày 08/01/2007 của Chính phủ
về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 67/2003/NĐ-CP ngày 13/06/2003 của Chính phủ về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải.
- Nghị định số 21/2008/NĐ-CP ngày 28 tháng 02 năm 2008 về sửa chữa, bổ sung một số điều của Nghị định số 80/CP ngày 09/08/2006 của Chính phủ về Hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2005.
- Nghị định số 59/2007/NĐ-CP ngày 09/04/2007 của Chính phủ
về quản lý chất thải rắn;
- Nghị định số 88/2007/NĐ-CP ngày 28/05/2007 v/v thoát nước
đô thị và Khu công nghiệp;
Trang 23CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ CỦA
CHÍNH PHỦ (tt)
- Nghị định 117/2009/NĐ-CP của Chính phủ về xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường
- Nghị định số 29/2011/NĐ-CP ngày 18 tháng 04 năm 2011 quy
định về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường.
- Quyết định số 256/2003/QĐ-TTg ngày 02 tháng 12 năm 2003 của Thủ tướng Chính phủ v/v phê duyệt Chiến lược Bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 Văn bản có hiệu lực từ ngày 24 tháng 12 năm 2003 Kèm theo Quyết định này là Danh mục 36 chương trình, kế hoạch, đề án
và dự án ưu tiên cấp quốc gia về bảo vệ môi trường.
- Quyết định số 153/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ
ngày 17/08/2004 về việc ban hành Định hướng chiến lược phát triển bền vững ở Việt Nam (Chương trình nghị sự 21 của Việt Nam)
Trang 24CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ CỦA
CHÍNH PHỦ (tt)
- Quyết định số 82/2002/QĐ-TTg ngày 25/6/2002 của Thủ tướng Chính phủ về thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ bảo vệ môi trường Việt Nam
- Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg ngày 22/4/2003 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Kế hoạch xử lý triệt để các cơ
sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đây là bước đi tiếp theo nhằm giải quyết các điểm nóng về môi trường.
Trang 25CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ CỦA
CHÍNH PHỦ (tt)
- Quyết định 187/2007/QĐ-TTg ngày 03 tháng 12 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt “Đề án bảo vệ môi trường LVHTSĐN đến năm 2020”
- Quyết định số 157/2008/QĐ-TTg ngày 01 tháng 12 năm 2008 của Thủ tướng Chính phủ v/v thành lập ngay Ủy ban bảo vệ môi trường LVHTSĐN, gồm các thành viên là lãnh đạo UBND 12 tỉnh thành trong lưu vực và các bộ ngành liên quan
- Quyết định số 1419/QĐ-TTg ngày 07 tháng 09 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ v/v phê duyệt "Chiến lược sản xuất sạch hơn trong công nghiệp đến năm 2020".
- Quyết định 1030/2009/QĐ-TTg ngày 20/07/2009 của Thủ tướng Chính phủ v/v phê duyệt đề án phát triển ngành công nghiệp môi trường Việt Nam đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2025.
- Quyết định số 2149/QĐ-TTg ngày 17/12/2009 của Thủ tướng Chính phủ v/v phê duyệt chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050
- Quyết định 432/QĐ-TTg ngày 12/04/2012 về phê duyệt chiến lược PTBV Việt Nam giai đoạn 2011-2020
Trang 26CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ CỦA CÁC
BỘ NGÀNH LIÊN QUAN
- Quyết định 249/2010/QĐ-TTg ngày 02/10/2010 của Thủ tướng Chính phủ v/v phê duyệt đề án phát triển dịch vụ môi trường đến năm 2020
- Quyết định số 2139/QĐ-TTg ngày 05 tháng 12 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược quốc gia về biến đội khí hậu
- Quyết định 1216/2012/QĐ-TTg ngày 05/09/2012 của Thủ tướng Chính phủ v/v phê duyệt chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.
- Quyết định số 1393/2012/QĐ-TTg ngày 25/09/2012 của Thủ
tướng Chính phủ v/v phê duyệt chiến lược quốc gia về tăng
trưởng xanh.
- Quyết định số 1183/QĐ-TTg ngày 30 tháng 8 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ v/v Phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó vói bỉến đổi khí hậu giai đoạn 2012 - 2015
- Quyết định số 2575/1999/QĐ-BYT ngày 27/08/1999 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc ban hành Quy chế qủan lý chất thải y tế.
Trang 27CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ CỦA CÁC
BỘ NGÀNH LIÊN QUAN (tt)
- Quyết định số 04/2008/QĐ-BTNMT ngày 18/07/2008 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường;
- Quyết định số 16/2008/QĐ-BTNMT ngày 31/12/2008 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường;
- Quyết định số 01/QĐ-UBSĐN ngày 19 tháng 11 năm
2009 của Chủ tịch Ủy ban Bảo vệ Môi trường lưu vực
hệ thống sông Đồng Nai v/v ban hành Quy chế làm việc của Ủy ban Bảo vệ Môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai.
Trang 29CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ CỦA CÁC
BỘ NGÀNH LIÊN QUAN (tt)
-Thông tư liên tịch số BKHCNMT của Bộ Tài chính, Bộ Công nghiệp, Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường hướng dẫn việc
126/1999/TTLT-BTC-BCN-ký quỹ để phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản.
- Thông tư số 02/2005/TT-BTNMT ngày 24/6/2005 của
Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc hướng dẫn thực hiện Nghị định số 149/2004/NĐ-CP ngày 27 tháng 7 năm 2004 của Chính phủ quy định việc cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước,
xả nước thải vào nguồn nước.
- Thông tư số 12/2011/TT-BTNMT ngày 14/04/2011 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về quản
lý chất thải nguy hại
Trang 30CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ CỦA CÁC
BỘ NGÀNH LIÊN QUAN (tt)
- Thông tư số 05/2003/TT-BKH ngày 22/07/2003 của Bộ
trưởng Bộ KH&ĐT hướng dẫn về nội dung, trình tự, thẩm định và quản lý các dự án quy hoạch phát triển ngành và quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH lãnh thổ.
- Thông tư số 08/2009/TT-BTNMT ngày 15/7/2009 về Quy định quản lý và bảo vệ môi trường khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu công nghiệp và cụm công nghiệp.
- Thông tư số 25/2009/TT-BTNMT ngày 16/11/2009 v/v Quy định Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường
- Thông tư số 26/2011/TT-BTNMT ngày 18 tháng 07 năm
2011 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 29/2011/NĐ-CP ngày 18 tháng 04 năm 2011 quy định về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường