1.2 Đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền• Sự tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền.. ĐN: Tổ chức độc quyền là liên minh giữa những nhà tư bản lớn để tập trung và
Trang 1CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN, CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC
CĐ
KHÓA 8
CHƯƠNG 6
Trang 31 Chủ nghĩa tư bản độc quyền
• 1.1 Nguyên nhân hình thành và bản chất của chủ
nghĩa tư bản độc quyền.
• 1.2 Đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc
Trang 41.1 Nguyên nhân hình thành & bản chất
2
Buộc các nhà TB phải cải tiến kỹ thuật ,tăng quy mô
Các nhà TB nhỏ bị phá sản liên kết lại.
XN lớn cạnh tranh khốc liệt thỏa hiệp
Cạnh tranh tự
do
3
Phá sản hàng loạt TB vừa & nhỏ.
Các XN để tồn tại phải đổi mới kỹ thuật tập trung TB.
Các cty cổ phần trở nên phổ biến
Khủng hoảng Kinh tế
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 51.2 Đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền
• Sự tập trung sản xuất và
các tổ chức độc quyền.
ĐN: Tổ chức độc quyền là liên minh giữa những nhà tư bản lớn để tập trung vào trong tay một phần lớn sản phẩm của một ngành, cho phép liên minh này phát huy ảnh hưởng quyết định đến quá trình sản xuất và lưu thông của ngành đó
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 6• Sự tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền.
Trang 7V.I Lênin (Toàn tập ,tập 30,tr221)
1.2 Đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 8- Quy luật giá trị thặng dư biểu hiện thành quy luật
lợi nhuận độc quyền
1.2 Đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 9Tư bản tài chính & bọn đầu sỏ tài chính
Tư bản tài chính là sự thâm nhập và dung hợp vào nhau giữa tư bản độc quyền trong ngân hàng
và tư bản ĐQ công nghiệp
Cơ chế thống trị:
+ Chế độ tham dự + Chế độ ủy thác + Lập công ty mới, phát hành trái khoán, đầu cơ chứng khoán…
Kinh tế: nắm các mạch quan trọng , các ngành then chốt.
Chính trị: chi phối mọi đường lối đối nội và đối ngoại
1.2 Đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền
Trang 10Tư bản tài chính & bọn đầu sỏ tài chính
Xuất khẩu tư bản là xuất khẩu giá trị ra nước ngoài(đầu tư tư bản ra nước ngòai) nhằm mục đích bóc lột giá trị thặng dư ở các nước nhập khẩu tư bản
Trang 12Sự phân chia lãnh thổ thế giới giữa các cường quốc
Do quy luật phát triển không đều của CNTB, các đế quốc ra đời muộn muốn đấu tranh đòi chia lại thế giới Chiến tranh thế giới thứ nhất 1914 – 1918 và thứ hai 1939 - 1945
1.2 Đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản độc quyền
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 132 Chủ nghĩa tư bản độc quyền Nhà nước
2.1 Nguyên nhân ra đời và bản chất của chủ
nghĩa tư bản độc quyền nhà nước.
2.2 Những hình thức chủ yếu của chủ nghĩa
tư bản độc quyền nhà nước
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 142.1 Nguyên nhân ra đời và bản chất của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước.
Nguyên nhân Tích tụ tập trung tư bản phát triển đẻ ra những cơ
cấu kinh tế quy mô lớn đòi hỏi một sự điều tiết xã hội đối với sản xuất và phân phối từ một trung tâm
-Sự phát triển cao của lực lượng sản xuất xuất hiện một số ngành mà các tổ chức độc quyền tư nhân không thể hoặc không muốn kinh doanh
-Sự mở rộng các quan hệ kinh tế đối ngoại đòi hỏi Nhà nước phải đứng ra bảo hộ, tạo môi trường
quốc tế hỗ trợ tư bản tư nhân
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 152.1 Nguyên nhân ra đời và bản chất của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước.
Bản chất
Chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước là sự kết hợp sức mạnh của các tổ chức độc quyền tư nhân với sức mạnh của nhà nước tư bản thành một thiết chế và thể chế thống nhất nhằm phục vụ lợi ích của các tổ
chức độc quyền và cứu nguy cho CNTB
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 162.2 Những hình thức chủ yếu của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước
Về kinh tế: thường xuất hiện dưới hình thức
“liên minh giới chủ”
Về chính trị: thường xuất hiện dưới hình
thức các đảng phái chính trị như đảng dân chủ, đảng cộng hòa
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 172.2 Những hình thức chủ yếu của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước
Xây dựng doanh nghiệp Nhà nước bằng vốn của ngân sách
Quốc hữu hóa các xí nghiệp tư nhân bằng cách mua lại
Nhà nước mua cổ phiếu của các doanh nghiệp tư nhân
Mở rộng doanh nghiệp nhà nước bằng vốn tích lũy của các doanh nghiệp tư nhân.
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 182.2 Những hình thức chủ yếu của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 193 Đánh giá chung về vai trò và giới hạn
lịch sử của CNTB
• 3.1 Những biểu hiện mới trong năm đặc điểm
của chủ nghĩa tư bản độc quyền.
• 3.2 Những biểu hiện mới trong cơ chế điều
tiết kinh tế của chủ nghĩa tư bản độc quyền.
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 203.1 Những biểu hiện mới trong năm đặc điểm của chủ nghĩa tư bản độc quyền.
Tập trung sản xuất và hình thức độc quyền mới: sự xuất hiện những công ty độc quyền xuyên quốc gia bên cạnh sự phát triển của các xí nghiệp vừa và nhỏ
Sự thay đổi trong các hình thức tổ chức và cơ chế thống trị của tư bản tài chính
Xuất khẩu tư bản vẫn là cơ sở của độc quyền quốc
tế sau chiến tranh, nhưng quy mô, chiếu hướng và kết cấu cua việc xuất khẩu đã có bước phát triển mới
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 213.2 Những biểu hiện mới trong cơ chế điều tiết kinh tế của chủ nghĩa tư bản độc quyền.
Tỷ trọng của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế quốc dân tăng Cùng với sự gia tăng của hình thức hợp doanh giữa nhà nước và tư nhân
Phương thức điều tiết của nhà nước linh hoạt, mềm dẻo hơn với phạm vi rộng lớn hơn, cụ thể:
-Điều tiết bằng chương trình, kế hoạch.
-Điều tiết cơ cấu kinh tế, tiến bộ khoa học và công nghệ.
-Điều tiết thị trường lao động.
-Điều tiết thị trường tài chính, tiền tệ.
-Điều tiết các quan hệ kinh tế đối ngoại.
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 223.3 Những thành tựu, giới hạn và xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản
- Những thành tựu chủ nghĩa tư bản đạt được.
- Giới hạn và hậu quả chủ nghĩa tư bản gây ra.
- Xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 23Những thành tựu chủ nghĩa tư bản đạt được.
Thực hiện xã hội hóa sản xuất liên kết các quá trình sản xuất phân tán thành một hệ thống sản xuất xã hội.
1 Thành tựu
Trang 24Những thành tựu chủ nghĩa tư bản đạt được.
1 Mâu thuẫn
2
3
Xu hướng phát triển nhanh chóng của nền kinh tế với tốc độ tăng
trưởng cao
Xu hướng trì trệ của nền kinh tế do sự thống trị của CNĐQ gây
ra ngăn cản sự tiến
bộ của KT và phát triển sản xuất.
Ngay
xua
CĐ
KHÓA 8
Trang 25Giới hạn và hậu quả chủ nghĩa tư bản gây ra.
Mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc với chủ nghĩa đế quốc
Mâu thuẫn giữa các nước tư bản chủ nghĩa với nhau
Mâu thuẫn giữa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa
Trang 26Xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản
CNTB phát triển đã tạo ra CSVC – KT hiện đại, tuy nhiên không thể giải quyết các mâu thuẫn vốn có của nó
CNTB sẽ bị thay thế bởi một chế
độ xã hội mới cao hơn – XH Cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn thấp là chủ nghĩa xã hội
CĐ
KHÓA 8