Tổng khởi nghĩa tháng tám 1945 và sự thành lập nước việt nam dân chủ cộng hoà - Nêu được hoàn cảnh Đảng ta phát dộng lệnh tổng khởi nghĩa tháng 8 - Trình bày được nét chính về các
Trang 1SẢN PHẨM NHÓM HƯƠNG KHÊ
I BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC ĐƯỢC
HÌNH THÀNH THEO CHỦ ĐỀ CTGDPT CHỦ ĐỀ: CUỘC VẬN ĐỘNG TIẾN TỚI TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM 1045
Lớp: 9 THCS
1 Chuẩn kiến thức, kĩ năng hiện hành:
- Sự câu kết Pháp Nhật áp bức bóc lột dân ta, làm cho đời sống của các tầng lớp, giai cấp vô cùng cực khổ! Những nét chính về các cuộc nổi dậy Khởi nghĩa Bắc Sơn, khởi nghĩa Nam Kỳ và ý nghĩa của nó
- Hoàn cảnh dẫn đến chủ trương thành lập mặt trận việt minh và sự phát triển của lực lượng cách mạng sau khi việt minh thành lập Những chủ trương của đảng sau khi nhật đảo chính pháp và diễn biến của cao trào kháng nhật, cứu nước, tiến tới tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945
- Đảng ta đứng đầu là Chủ Tịch HCM đã quyết định phát động tổng khởi nghĩa trong toàn quốc Cuộc khởi nghĩa nổ ra và nhanh chóng giành thắng lợi ở thủ đô Hà Nội cũng như khắp các địa phương trong cả nước, nước VNDCCH ra đời Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cách mạng tháng 8-1945
2 Bảng mô tả:
Nội
dung
Nhận biết
(Mô tả mức độ cần
đạt)
Thông hiểu
Vận dụng thấp
(Mô tả mức độ cần đạt)
Vận dụng Cao
(Mô tả mức độ cần đạt)
1 Tình
hình thế
giới và
Đông
Dương
Trình bày được những nét chính về tình hình thê giới và Đông Dương những năm chién tranh.
Nêu Tình cảnh nhân dân ta dưới hai tầng
áp bức của Nhật -Pháp
- Giải thích Vì sao Pháp và Nhật thỏa hiệp với nhau để cùng nhau thống trị Đông Dương
- Nhận xét về chính sách của Pháp và Nhật ở Đông Dương.
- Nhận xét Tình cảnh nhân dân ta dưới hai tầng áp bức của Nhật -
- So sánh chính sách của Pháp và Nhật ở Đông Dương
2 Những
cuộc nổi
dậy đầu
tiên
Trình bày được những nét chính diễn biến những cuộc khởi nghĩa
3.Mặt - Trình bày được - Giải thích tác - Nhận xét chủ
Trang 2trận Việt
Minh ra
đời (19 - 5
- 1941)
hoàn cảnh ra đời Mặt trận Việt Minh
động của Mặt trận Việt Minh
trương thàng lập Mặt trận Việt Minh
4 Cao
trào kháng
Nhật cứu
nước tiến
tới Tổng
khởi nghĩa
tháng Tám
năm 1945
- Trình bày: được chủ trương của Đảng và diễn biến cao trào kháng Nhật
cứu nước
- Nhận xét Cao trào kháng Nhật cứu nước tiến tới Tổng khởi nghĩa
- Rút ra được bài học về xây dựng lưc lượng chuẩn bị cho cách mạng Tháng Tám 1945
5 Tổng
khởi nghĩa
tháng tám
1945 và sự
thành lập
nước việt
nam dân
chủ cộng
hoà
- Nêu được hoàn cảnh Đảng ta phát dộng lệnh tổng khởi nghĩa tháng 8
- Trình bày được nét
chính về các cuộc
khởi nghĩa giành chính quyền trong
cả nước
- Giải thích được
vì sao Đảng phát dộng lệnh tổng khởi nghĩa tháng 8
- Lập niên biểu Tổng khởi nghĩa tháng tám 1945
- Nhận xét cuộc khởi nghĩa giành chính quyền
trong cả nước
- Vẽ sơ đồ, lập niên biểu về diễn biến Tổng khởi nghĩa tháng tám
1945
- Rút ra được bài học về thời
cơ trong cách mạng tháng Tám 1945
6 Ý nghĩa
lịch sử và
nguyên
nhân
thành
công của
Cách
mạng
tháng Tám
Trình bày được ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám 1945
- Giải thích được ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám 1945
- Phân tích được
ý nghĩa lịch sử
và nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám 1945
- Rút ra được bài học về ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám 1945
Định hướng năng lực được hình thành
- Năng lực chung:
+ Năng lực tự học
+ Năng lực giải quyết vấn đề
Trang 3+ Năng lực tư duy
+ Tái hiện sự kiện, hiện tượng lịch sử
+ Năng lực sử dụng Công nghệ thông tin
- Năng lực chuyên biệt:
+ Năng lực thực hành bộ môn
+ Xác định và giải quyết mối liên hệ…
+ So sánh, phân tích, nhận định, đánh giá, rút ra bài hoc lịch sử
II CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1 Câu hỏi nhận biết
1.1 Trắc nghiệm: Khoanh tròn chỉ một chữ cái in hoa trước câu trả lời đúng :
a Măt trận Việt Minh được thành lập vào:
A Ngày 9-5-1941 B Ngày 5-9-1941
C Ngày 19-5-1941 D Ngày 29-5-1941
b, Ngày 19/8/1945 MTVM tổ chức cuộc mít tinh lớn tại :
A Ngọ môn Huế B Quản trường nhà hát lớn Hà Nội
C Quảng trường nhà hát Sài Gòn D Quảng trường Ba Đình
c, Những tỉnh lị giành được chính quyền đầu tiên trong cách mạng tháng Tám là :
A Huế, Cần Thơ, Hải Dương, Bắc Giang
B Yên Bái, Sài Gòn, Hà Tĩnh, Quảng Bình
C Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam
D Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Nội , Quảng Nam
d, Ngày 2/9/1945 Chủ Tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập tại :
A Quảng trường nhà hát lớn Hà Nội B Quảng trường Ba Đình
C Tại Tân Trào D Tại Huế
1.2.Tự luận:
Câu 1: Trình bày những nét chính về tình hình thê giới và Đông Dương những năm chién tranh Câu 2: Những nét chính về các cuộc khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước
Câu 3: ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám 1945
2 Câu hỏi thông hiểu
2.1 Trắc nghiệm: Khoanh tròn chỉ một chữ cái in hoa trước câu trả lời đúng :
a, Quân lệnh số 1 là của ai ra
A Uỷ Ban khởi nghĩa toàn quốc B Hội nghị toàn quốc của ĐCS ĐD
C Quốc Dân ĐH D Chủ tịch HCM
2.2 Tự luận
Câu 1: Giải thích Vì sao Pháp và Nhật thỏa hiệp với nhau để cùng với nhau thống trị Đông Dương
Câu 2: Giải thích được vì sao Đảng phát dộng lệnh tổng khởi nghĩa tháng 8
3 Câu hỏi vận dụng thấp
Câu 1: Em hãy lập niên biểu lịch sử về diễn biến Cách mạng tháng Tám 1945
Câu 2: Trình bày nguyên nhân thắng của Cách mạng tháng Tám năm 1945 Phân tích một nguyên
nhân quyết định nhất để đưa Cách mạng tháng Tám đến thắng lợi
4 Câu hỏi vận dụng cao
Trang 4Câu 1: Sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong
cách mạng tháng tám thể hiện ở những điểm nào ?
Câu 2: Tại sao lại khẳng định : thời cơ trong cách mạng tháng Tám 1945 là "thời cơ ngàn năm có một"
III ĐÁP ÁN
1 Câu hỏi nhận biết
Câu 1: Trình bày những nét chính về tình hình thê giới và Đông Dương những năm chién tranh
Đáp án :
1/ Tình hình thế giới
- Tháng 9.1939 chiến tranh thế giới thứ II bùng nổ,
Châu Âu: Đức tấn công Pháp TB phản động Pháp đầu hàng và làm tay sai cho Đức (6.1940)
- Ở Viễn Đông : Quân Phiệt Nhật xâm tiến sát biên giới Việt – Trung và tiến vào ĐD
2/Đông Dương:
- Nhật Pháp câu kết với nhau cùng áp bức bóc lột ND ta, mâu thuẩn giữa toàn thể dân tộc ta với Nhật – Pháp càng sâu sắc và điều đó đã dẫn đến phong trào đấu tranh bùng lên mạnh mẽ
Tình hình thế giới: chiến tranhTGTII bước vào giai đoạn kết thúc.Nước Pháp được giải phóng
- Ở mặt trận Thái Bình Dương: phát xít Nhật cũng khốn đốn
- Ở Đông Dương: Thực dân Pháp cũng ráo riết chuẩn bị, chờ thời cơ để giành lại địa vị thống trị
cũ Trước tình hình đó Nhật nhanh tay hơn làm đảo chính lật đô Pháp độc chiếm Đ/ Dương
- Đêm 9 – 3 – 1945 Nhật đảo chính Pháp trên toàn ĐD, Pháp nhanh chóng đầu hàng Nhật
Câu 2: Những nét chính về các cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước
Đáp án :
- Ngày 14 - 15/8/1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng ở Tân Trào (Tuyên Quang) quyết định phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trước khi quân đồng minh vào nước ta
- Ngày 16/8/1945, Đại hội Quốc dân Tân Trào họp tán thành quyết định khởi nghĩa của Đảng, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, lập Uỷ ban Giải phóng dân tộc
-Ngày 15-8, VM tổ chức diễn thuyết ở 3 rạp hát trong thành phố Ngày 16-8, truyền đơn, biểu ngữ kêu gọi k/n xuất hiện khắp mọ nơi Chính quyến bù nhìn lung lay đến tận gốc rễ
- Ngày 19/8/1945 mít tinh tại Nhà hát lớn chuyển thành biểu tình đánh chiếm các công sở của chính quyền bù nhìn Khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội
- Ngày 14 đến ngày 18/8, bốn tỉnh giành chính quyền sớm nhất : Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh , Quảng Nam
- Ngày 23/8 Huế khởi nghĩa thắng lợi
- Ngày 25/8 Sài Gòn khởi nghĩa thắng lợi
- Ngày 28/8 Tổng k/n thành công trong cả nước
- Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước VNDCCH
Câu 3: Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám 1945
Đáp án :
- CM tháng Tám là sự kiện vĩ đại trong lịch sử DT, Đập tan xiềng xích nô lệ của Nhật – Pháp, lật
đổ ngai vàng phong kiến, lập ra nước VNDCCH, đưa nước ta trở thành 1 nước độc lập
- Mở ra kỷ nguyên mới cho dân tộc ta - Kỷ nguyên độc lập, tự do
Trang 5- Cổ vũ đối nhân dân các nước thuộc địa và phụ thuộc, góp phần củng cố hòa bình ở khu vực Đông Nam Á nói riêng, trên toàn TG nói chung
2 Câu hỏi thông hiểu
Câu 1: Giải thích Vì sao Pháp và Nhật thỏa hiệp với nhau để cùng với nhau thống trị Đông
Dương
Đáp án :
- Vì Pháp không đủ sức chống Nhật
- Dựa vào Nhật để chống phá cách mạng Đông Dương, cai trị nhân dân Đông Dương
- Còn phát xít Nhật muốn lợi dụng Pháp để kiếm lời và cũng chống phá cách mạng Đông Dương,
vơ vét sức người, sức của để phục vụ chiến tranh của Nhật
Câu 2: Giải thích được vì sao Đảng phát dộng lệnh tổng khởi nghĩa tháng 8
Đáp án :
Tại vì tại thời điểm này,
- Nhật đã đầu hàng Đồng minh trên toàn thế giới Quân đội Nhật đang tê liệt, tướng thì tự tử quân lính thì chờ quân Đồng minh vào giải giới vũ khí Thời điểm này, quân Nhật đã buông vũ khí
- Trong khi đó tại Việt Nam đang có rất nhiều tổ chức (phe ủng hộ Pháp, phe ủng hộ triều đình, các Đảng dân chủ khác) đều muốn nắm chính quyền, tất cả đang chờ quân Đồng minh vào
- Đảng xác nhận đây là cơ hội tốt nhất để cướp chính quyền và Đảng rất nhanh nhẹn đây là cuộc khởi nghĩa nhưng không đổ máu vì không phải chiến đấu với ai Ngày 02/9/1945, chúng ta tuyên
bố độc lập
3 Câu hỏi vận dụng thấp
Câu 1: Em hãy lập niên biểu lịch sử về diễn biến Cách mạng tháng Tám 1945
Đáp án :
14 - 15/8/1945 Đảng ta họp Hội nghị toàn quốc ) ở Tân
Trào (Tuyên Quang
Đảng ta quyết định phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trước khi quân đồng minh vào nước ta
16/8/1945 Đại hội Quốc dân Tân Trào họp (ngày
16/8/1945) tán thành quyết định khởi nghĩa của Đảng,
-Đảng, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, lập Uỷ ban Giải phóng dân tộc
- Sau đó CT HCM gửi thư kêu gọi đồng bào cả nước nổi dậy k/n 15/8 VM tổ chức diễn thuyết ở 3 rạp hát trong
thành phố Ngày 16-8, truyền đơn, biểu ngữ kêu gọi k/n xuất hiện khắp mọ nơi
Chính quyến bù nhìn lung lay đến tận gốc rễ
19/8/1945 Mít tinh tại Nhà hát lớn chuyển thành
biểu tình đánh chiếm các công sở của chính quyền bù nhìn Khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội
Biểu tình đánh chiếm các công sở của chính quyền bù nhìn Khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội
Ngày 14 đến
ngày 18/8
4 tỉnh giành chính quyền sớm nhất : Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh , Quảng Nam
Trang 623/8 23/8 Huế khởi nghĩa thắng lợi.
25/8 Sài Gòn khởi nghĩa thắng lợi
28/8 Hà Tiên và Đồng Nai Thượng khởi
nghĩa
Tổng k/n thành công trong cả nước
2/9 tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ
Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước VNDCCH
Khẳng định thắng lợi cách mạng tháng Tám 1945
Câu 2: Trình bày nguyên nhân thắng của Cách mạng tháng Tám năm 1945 Phân tích một nguyên nhân quyết định nhất Đáp án :
- Dân tộc có tuyền thống yêu nước sâu khi có ĐCSĐD và MTVM phất cao ngọn cờ cứu nước thì được mọi người hưởng ứng.- Có khối liên minh công nông vững chắc, tập hợp được mọi lực lượng yêu nước trong Mặt trận DT thống nhất rộng rãi
- Sự lãnh đạo của Đảng, Bác Hồ chuản bị chu đáo chớp thời cơ kịp thời
- Hoàn cảnh quốc tế thuận lợi, LX và các nước Đồng minh đánh bại PX Đức – Nhật
Phân tích một nguyên nhân quyết định nhất
4 Câu hỏi vận dụng cao:
Câu 1: Sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong
cách mạng tháng tám thể hiện ở những điểm nào ?
Đáp án :
- Xây dựng lưc lượng chính trị, quân sụ chờ thời cơ
- Nhạy bén trong sach lươc linh hoạt trong các hoàn cảnh đề ra các khẩu hiệu
- Khi tời cơ đến thì kịp thời phat động tổng khởi nghĩa dành chính quyền trong cả nước (Ngày 14/8/1945 Nhật đầu hàng đồng minh Nhật ở Đông Dương hoang mang, dao động (Kẻ thù cũ đã gục).Đầu tháng 9/1945 quân đồng minh sẽ vào giảI giáp quân Nhật (Kẻ thù mời )
- Lãnh đạo Tổng khởi nghĩa sáng suốt, nhạy bén, linh hoạt : Tổ chức Hội nghị toàn quôc của Đảng, Quốc dân Đại hội Tân Trào thành lập UB giải phóng có vai trò như chính phủ lâm thời
Câu 2: Tại sao lại khẳng định : thời cơ trong cách mạng tháng Tám 1945 là "thời cơ ngàn năm có
một"
Đáp án :
- Trải qua cuộc 3 cao trào cách mạng 1030-1031; 1936-1030; 1030-1045 lưc lượng cách mạng đã sắn sàng, nhân dân khát khao dành độc lập
- Các kẻ thù của cách mang bị guc ngã : TDP ở Đông Dương bị PX Nhật đảo chính, PX Nhật đầu hàng đông minh, Tay sai của PX Nhật còn non yếu, lưc lượng đông Minh chưa kịp vào, Quân viễn chính Pháp chưa sang kịp
Câu 3: Cách mạng tháng Tám 1945 thắng lợi đã để lại những bài học kinh nghiệm gì cho Đảng
và nhân dân ta trong công cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ tổ quốc trong giai đoạn hiện nay?
Đáp án :
* Ý nghĩa lịch sử - nguyên nhân thắng lợi
* Ý nghĩa:
Trang 7+ Đối với dân tộc
- Cách mạng tháng Tám là một sự kiện lịch sử vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam, phá tan hai tầng xiềng xích Pháp, Nhật và lật nhào chế độ quân chủ chuyên chế…
- Đưa Việt Nam từ một nước thuộc địa thành nước độc lập…
- Mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc, kỷ nguyên giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng giai cấp
- Độc lập gắn liền với CNXH
+ Đối với thế giới :
- Cách mạng tháng Tám thắng lợi lần đầu tiên trong thời đại mới của một dân tộc nhỏ yếu tự giải phóng khỏi ách nô lệ thực dân
- Cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc …
* Nguyên nhân
+ Chủ quan
- Truyền thống yêu nước đấu tranh bất khuất của dân tộc
- Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, đứng đầu là Hồ Chí Minh và đường lối sáng tạo đúng đắn
+ Khách quan
- Hoàn cảnh quốc tế thuận lợi …
* Phân tích
+ Nguyên nhân chủ quan đóng vai trò quyết định nhất….nguyên nhân khách quan chỉ có tác dụng
đưa cách mạng tháng Tám nhanh chóng giành thắng lợi và ít đổ máu
+ Trong đó vai trò lãnh đạo của Đảng và Hồ Chí Minh là nguyên nhân quyết định nhất
+ Nhờ có Đảng và Hồ Chí Minh với đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo….có sự chuẩn bị lực lượng lâu dài, trải qua nhiều lần diễn tập…Nhanh chóng nắm bắt thời cơ phát động toàn dân tổng khởi nghĩa giành chính quyền…
III GỢI Ý TỔ CHỨC DẠY HỌC
1 Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học 1
2 Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học 2
3 Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học 3
Hoặc
Mức độ nhận
PP/KT dạy học
Hình thức dạy học Nhận biết - Trình bày được được những nét chính về
tình hình thê giới và Đông Dương những năm chién tranh
- Trình bày được Tình cảnh nhân dân ta dưới hai tầng áp bức của Nhật - Pháp
- Trình bày được hoàn cảnh hoàn cảnh ra đời Mặt trận Việt Minh
- Trình bày được chủ trương chủ trương của Đảng và diễn biến cao trào kháng Nhật cứu
nước
- Trình bày được được hoàn cảnh Đảng ta
- Phát vấn, đàm thoại
- Sử dụng đồ dùng trực quan
- Thuyết trình,
mô tả
- Cả lớp
- Cá nhân
Trang 8Mức độ nhận
PP/KT dạy học
Hình thức dạy học
phát dộng lệnh tổng khởi nghĩa tháng 8
- Trình bày được nét chính về các cuộc khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước
- Trình bày được được ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám 1945
Thông hiểu
- Giải thích Vì sao Pháp và Nhật thỏa hiệp với nhau để cùng nhau thống trị Đông Dương
- Giải thích tác động của Mặt trận Việt Minh
- Giải thích được ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám 1945
- Phát vấn, đàm thoại
- Nêu vấn đề
Cá nhân Nhóm
Cả lớp
Vận dụng
thấp
- Nhận xét về chính sách của Pháp và Nhật ở
Đông Dương
- Nhận xét Tình cảnh nhân dân ta dưới hai tầng áp bức của Nhật
- Nhận xét chủ trương thàng lập Mặt trận Việt Minh
- Nhận xét Cao trào kháng Nhật cứu nước tiến tới Tổng khởi nghĩa
- Lập niên biểu Tổng khởi nghĩa tháng tám
1945
- Nhận xét cuộc khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước
- Vẽ sơ đồ, lập niên biểu về diễn biến Tổng khởi nghĩa tháng tám 1945
- Phân tích được ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám 1945
- Sử dụng lược
đồ minh họa
- Thảo luận nhóm
- Nêu vấn đề
Cá nhân Nhóm
Cả lớp
Vận dụng cao
- So sánh chính sách của Pháp và Nhật ở Đông Dương
- Rút ra được bài học về xây dựng lưc lượng chuẩn bị cho cách mạng Tháng Tám 1945
- Rút ra được bài học về thời cơ trong cách mạng tháng Tám 1945
- Rút ra được bài học về ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Tám 1945
- Thảo luận nhóm
- Trao đổi toàn lớp
- Nêu vấn đề
Cá nhân Nhóm
Cả lớp
