Bài Giảng Sàn Giao Dịch Chứng Khoán

Chức năng của Sở giao dịch CK ♣ Cung cấp các dịch vụ có liên quan đến việc mua bán chứng khoán  Dịch vụ lưu ký chứng khoán  Thực hiện việc đăng ký chứng khoán  Thực hiện việc thanh to

SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN

1 Khâi niệm, đặc điểm của SGDCK

 Là nơi chính thức diễn ra các hoạt động giao dịch mua bán chứng khoán

 Là nơi hình thành thị giá của chứng khoán

Đặc điểm của Sở giao dịch chứng

Hình thức tổ chức

SGDCK

* Là DN tư nhân: cty cổ phần; cty TNHH

Cổ đông (TV) của SGDCK là:

 Các công ty CK thành viên  Các ngân hàng thương mại thành viên  Các tổ chức phi ngân hàng thành viênSGDCK chịu sự giám sát của UBCK NN

Là doanh nghiệp tư nhân:

* Là doanh nghiệp Nhà nước:

Nhà nước (Chính phủ) trực tiếp tham gia quản trị SGDCK

Nhà nước bổ nhiệm chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc SGDCK

2 Chức năng của Sở giao dịch CK

♣ Quản lý điều hành hệ thống giao dịch CK

Việc giao dịch được thực hiện theo phương thức đấu giá

Đảm bảo nguyên tắc: công khai, công bằng & hiệu quả

2 Chức năng của Sở giao

dịch CK

♣ Cung cấp các dịch vụ có liên quan đến việc mua bán chứng khoán

 Dịch vụ lưu ký chứng khoán

 Thực hiện việc đăng ký chứng khoán

 Thực hiện việc thanh toán bù trừ đối với các giao dịch chứng khoán

2 Chức năng của Sở giao dịch

CK

♣ Cung cấp thông tin; kiểm tra, giám sát các hoạt động giao dịch CK

 Công bố các thông tin về giao dịch CK

& các thông tin có liên quan

 Kiểm tra, giám sát các hoạt động giao dịch tại sàn

 Thu phí: niêm yết, thành viên, giao dịch, cung cấp dịch vụ,

 Thực hiện chế độ báo cáo, thống kê, kế toán, kiểm toán theo qui định của Nhà nước

3 Nguyên tắc hoạt động cơ bản của

SGDCK

♥ Nguyên tắc trung gian:

Mọi giao dịch tại sàn đều phải thông qua môi giới- thành viên của SGDCK

♥ Nguyên tắc đấu giá Giá cả CK được hình thành theo quan hệ cung cầu

4 Nguyên tắc hoạt động cơ bản của SGDCK

♥ Nguyên tắc công khai:

Các thông tin liên quan đến việc mua bán

CK phải được công khai tại sàn giao dịch và các cty CK thành viên: giá, số lượng, loại CK

Thông tin phải chính xác, kịp thời và bình đẳng

4 Nguyên tắc hoạt động cơ bản của

5 Thành viên của SGDCK

Thành viên của thị trường chứng

khoán:

UBCKNN: điều tiết vĩ mô thị trườngSGDCK: tổ chức & điều hành thị trườngNhững nhà đầu tư & môi giới CK

5 Thành viên của SGDCK

Thành viên của SGDCK:

 Người môi giới CK: được cấp phép hành nghề môi giới

 Người kinh doanh CK: được cấp phép hành nghề kinh doanh CK (tự doanh)

 Vừa là người môi giới; vừa là người kinh doanh: thường là những cty CK lớn được cấp phép hành nghề môi giới và tự doanh CK

Quyền và nghĩa vụ của thành

Quyền và nghĩa vụ của thành

Tiêu chuẩn làm TV của

Tiêu chuẩn làm TV của

SGDCK

 Cá nhân, người đại diện cty giao dịch tại sàn phải được cấp phép hành nghề kinh doanh CK

 Phải chấp hành những điều lệ:

- Số vốn tối thiểu cho từng thành viên

- Thái độ, hành vi hoạt động trên TTCK

- Các biện pháp kỷ luật đối với TV

- Đóng lệ phí: ban đầu, hàng tháng,

- Mức hoa hồng phí được ấn định

Điều kiện cấp phép hoạt động kinh

doanh CK

* Tổ chức:

- Phải là cty cổ phần hoặc cty TNHH

- Cty bảo hiểm, tổ chức tín dụng, các tổng cty phải thành lập cty CK độc lập

- Có phương án kinh doanh phù hợp

- Có đủ điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật

- Có đủ mức vốn pháp định (tương ứng với từng nghiệp vụ)

- GD, cá nhân kinh doanh của cty phải có giấy phép hành nghề kinh doanh CK

Điều kiện cấp phép hoạt động kinh

doanh CK

* Cá nhân:

- Đủ năng lực pháp luật, năng lực hành vi dân sự

- Đáp ứng các tiêu chuẩn đạo đức, trình độ

chuyên môn

- Có đủ các chứng chỉ chuyên môn về CK do

UBCKNN qui định

6 Các loại lệnh giao dịch trên

6 Các loại lệnh giao dịch trên TTCK

* Lệnh giới hạn:

• Khách hàng đặt ở một mức giá giới hạn

(tối đa để mua; tối thiểu để bán)

• Lệnh mua giới hạn chỉ được thực hiện ở mức giá ấn định hoặc thấp hơn

• Lệnh bán giới hạn chỉ được thực hiện ở mức giá ấn định hoặc cao hơn

• Có thể không được thực hiện ngay

• Có thể sẽ không bao giờ được thực hiện

6 Các loại lệnh giao dịch trên

TTCK

* Lệnh dừng: (lệnh chặn trước)Được lập để phòng thủ sự biến động giá ngược lại so với hướng dự đoán của nhà đầu tư

Khi giá thị trường biến động ngược với dự đoán và chạm giá chặn thì lệnh chặn lập tức biến thành lệnh thị

 Giá chặn mua luôn cao hơn giá thị trường

 Giá chặn bán luôn thấp hơn giá thị trường

6 Các loại lệnh giao dịch trên

TTCK

*Lệnh ATO/ATC:

♪ Lệnh không cần xác định giá đặt ♪ Chấp nhận giao dịch tại mức giá thị trường xác định tại thời điểm khớp lệnh

♪ Có thứ tự ưu tiên khi khớp lệnh trước so với lệnh chặn trước

♪ Lệnh chỉ có giá trị trong một đợt khớp lệnh và không có giá trị trong đợt khớp lệnh tiếp theo

6 Các loại lệnh giao dịch trên

TTCK

* Các định chuẩn khác:

- Lệnh có giá trị trong ngày

- Lệnh có giá trị đến khi bị hủy bỏ

- Lệnh giá mở cửa

- Lệnh giá đóng cửa

- Lệnh không bắt chịu trách nhiệm

- Lệnh thực hiện toàn bộ hoặc không thực hiện gì cả

- Lệnh thực hiện ngay tắc khắc hoặc hủy bỏ

- Lệnh thực hiện ngay toàn bộ hoặc huỷ bỏ

* Biên độ giao động:

Giá mở cửa: +/- X % so với giá đóng cửa của phiên giao dịch trước

Các lần khớp lệnh tiếp theo: +/- Y % so với giá khớp lệnh lần trước

* Thứ tự ưu tiên khi khớp lệnh:

- Giá: Lệnh bán với giá thấp nhất

Lệnh mua với giá cao nhất

- Thời gian

- Khối lượng chứng khoán đặt lệnh

Nội dung của tờ phiếu lệnh

Nội dung giấy xác nhận giao dịch

- Tên chứng khoán

- Khối lượng mua - bán

- Tên - Mã số của bên đối tác

- Ngày, thời gian giao dịch được thực hiện

- Số hiệu của lệnh được thực hiện

- Các chi tiết cần thiết khác

THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

TẬP TRUNG VIỆV NAM

1 Hình thức tổ chức TTCK tập trung VN:

 Được tổ chức từ TTGDCK lên SGDCK

 Do Chính phủ ra quyết định thành lập

 Chính phủ giao cho UBCKNN quản lý

1 Hình thức tổ chức TTCK tập trung VN

 SGDCK:

♦ Lă một phâp nhđn thuộc sở hữu nhă nước

♦ Tổ chức theo mô hình Cty TNHH 1 thănh viín

♦ Hạch toân độc lập, tự chủ về mặt tài chính

Hội đồng quản trị của

TTGDCK

Bao gồm 9 thành viên:

- 1 Chủ tịch

- 2 Phó chủ tịch

- 2 đại diện cho chính phủ

- 2 đại diện cho các thành viên của SGDCK

- 2 đại diện cho công chúng

Hội đồng quản trị của

2 Nhiệm vụ & quyền hạn của

 Chấp thuận, hủy bỏ niím yết CK

 Chấp thuận, hủy bỏ tư câch thănh viín giao dịch

 Giâm sât hoạt động công bố thông tin

2 Nhiệm vụ & quyền hạn của

SGDCK

 Công bố các thông tin về hoạt động giao dịch chứng khoân

 Lăm trung gian hòa giải giữa câc thănh viín

 Thu các loại phí theo qui định

 Thực hiện chế độ báo cáo thống kê, kế toán theo qui định

 Tuyín truyền, phổ biến kiến thức CK vă

TTCK cho nhă đầu tư

3 Thành viên SGDCK

♦ Là các cty CK được SGDCK chấp thuận làm TV

♦ TV không được mua bán CK niêm yết bên ngoài SGDCK

♦ Tiêu chuẩn làm thành viên SGDCK:

• Có giấy phép hoạt động môi giới hoặc tự doanh

• Có hệ thống nhận, chuyển lệnh kết nối với hệ thống giao dịch của SGDCK

Quyền & nghĩa vụ của thành viên

SGDCK

♥ Phải cử đại diện giao dịch tại SGDCK

♥ Tuân thủ các qui định về hoạt động CK

♥ Chịu sự kiểm tra, giám sát của SGDCK ♥ Nộp phí theo qui định

♥ Công bố thông tin theo qui định

Quyền & nghĩa vụ của thành viên

♣ Được sử dụng hệ thống giao dịch & dịch vụ do SGDCK cung cấp

Quyền & nghĩa vụ của thành viên

Quỹ h ỗ trợ thanh toán

Do TTLKCK lập để thanh toán thay cho các thành viên trong trường hợp TV lưu ký tạm thời thiếu khả năng thanh toán giao dịch

Quỹ do các TV của TTLKCK đóng gópMức đóng góp; phạm vi, mức độ & phương thức hỗ trợ theo qui chế của TTLKCK

4 Giao dịch CK tại TTCK tập

trung VN

♦ Các loại cổ phiếu, trái phiếu của các cty được niêm yết, chứng chỉ quỹ đầu tư, trái phiếu CP phải đăng ký giao dịch tại SGDCK

♦ Việc mua - bán được thực hiện theo qui định của SGDCK

♦ Chỉ có các TV của SGDCK mới được mua

- bán CK qua hệ thống giao dịch của SGDCK

4.1 Qui định đối với NĐT

Chỉ được mở 1 tài khoản giao dịch tại 1 Cty CK

Khi đặt lệnh bán, phải có đủ CK trên tài khoản

Khi đặt lệnh mua, phải có đủ tiền trên tài khoản

Không được đồng thời đặt lệnh mua và bán đối với 1 loại CP, CCQ trong cùng ngày giao dịch

4.2 Các loại lệnh được phép giao dịch

4.2 Các loại lệnh được phép giao dịch

* Lệnh thị trường (MP)

 Lệnh mua CK tại mức giá bán thấp nhất hoặc lệnh bán CK tại mức giá mua cao nhất hiện có trên thị trường

 Sử dụng trong thời gian khớp lệnh liên tục

4.2 Các loại lệnh được phép giao dịch

* Lệnh ATO

 Lệnh mua hoặc bán CK tại mức giá mở cửa

 Được ưu tiên trước lệnh giới hạn trong khi so khớp lệnh

 Sử dụng trong thời gian khớp lệnh định kỳ để xác định giá mở cửa

4.2 Các loại lệnh được phép giao dịch

* Lệnh ATC

 Lệnh mua hoặc bán CK tại mức giá đóng cửa

 Được ưu tiên trước lệnh giới hạn trong khi so khớp lệnh

 Sử dụng trong thời gian khớp lệnh định kỳ để xác định giá đóng cửa

Nội dung tờ phiếu lệnh

Nội dung Lệnh giới

hạn

Lệnh ATO,ATC

Lệnh MP

Đơn vị giao dịch

Lô chẵn: 100 cổ phiếu, chứng chỉ quỹ

Lô lớn: từ 20.000 cổ phiếu, chứng chỉ quỹKhông qui định đơn vị giao dịch đối với giao dịch thỏa thuận trái phiếu

Đơn vị yết giá

Không qui định đơn vị yết giá đối với phương thức giao dịch thỏa thuận

Mức giá Đơn vị yết giá

Biên độ dao động giá

Là giới hạn dao động giá CK qui định trong ngày giao dịch tính theo tỉ lệ % so với giá tham chiếu

Biên độ dao động giá hiện nay: 5%

Không áp dụng biên độ dao động giá đối với giao dịch trái phiếu

- Phương thức thỏa thuận

Loại CK Khớp lệnh Thỏa thuận

MUA GIÁ BÁNLŨY KẾ SLƯỢNG SLƯỢNG LŨY KẾ

500 500 20.000 1.000 20.000 2.500 2.000 19.800 500 19.000 4.500 2.000 19.600 1.000 18.500 6.200 1.700 19.400 2.500 17.500 7.700 1.500 19.200 4.000 15.000 9.000 1.300 19.000 3.000 11.000 9.000 - 18.900 500 8.000 9.500 500 18.800 2.100 7.50012.500 3.000 18.600 3.400 5.40014.500 2.000 18.500 2.000 2.000

4.4 Nguyên tắc khớp lệnh

♥ Ưu tiên về giá

Lệnh mua có mức giá cao hơn

Lệnh bán có mức giá thấp hơn

ưu tiên thực hiện trước

♥ Ưu tiên về thời gian

Lệnh mua/bán cùng giá lệnh nhập trước được ưu tiên thực hiện trước

4.5 Thời gian giao dịch trong ngày

 Đối với cổ phiếu, chứng chỉ quỹ:

8:30 – 9:00: khớp lệnh định kỳ, xác định giá mở cửa.

9:00 – 10:00: khớp lệnh liên tục

10:00 – 10:30: khớp lệnh định kỳ, xác định giá đóng cửa 10:30 – 11:00: giao dịch thỏa thuận.

11:00: đóng cửa

 Đối với trái phiếu:

8:30 – 11:00: giao dịch thỏa thuận

4.6 Sửa, hủy lệnh

 Trong khớp lệnh định kỳ:

Không được hủy lệnh được đặt trong cùng đợt khớp lệnh

Được hủy lệnh chưa được thực hiện (hết)

trong lần khớp lệnh định kỳ/liên tục trước đó  Trong khớp lệnh liên tục:

Được phép hủy các lệnh chưa được thực hiện

THỊ TRƯỜNG OTC

Không có nơi giao dịch chính thức.

Giao dịch CK qua mạng lưới điện tín, điện thoại, internet.

Thành viên: nhà môi giới, nhà kinh doanh CK, vừa

là nhà môi giới vừa nhà nhà kinh doanh CK

(Trong đó có 1 số thành viên là nhà tạo lập thị trường)

Hoạt động theo cơ chế thương lượng giá trực tiếp và báo giá

TTGDCK HÀ NỘI

 Hoạt động từ 08/03/2005 theo mô hình OTC

 Giao dịch các CP chưa niêm yết, TPCP

Thành viên gồm các Cty CK được UBCKNN cấp phép hoạt động

T ạo cơ hội cho các DN chưa đủ điều kiện niêm yết tham gia huy động vốn

Phương thức giao dịch thỏa thuận

Không qui định đơn vị yết giá, đơn vị giao dịchKhối lượng giao dịch tối thiểu:

Các Cty CK liên lạc giúp NĐT thực hiện lệnh

Phương thức giao dịch báo giá

Lệnh giao dịch: lệnh giới hạn

Đơn vị yết giá: 100đ/(cổ phiếu)

Đơn vị giao dịch: - cổ phiếu: 100

- Trái phiếu: 10 triệu đồng

NĐT đặt lệnh

tại CTyCK

Cty CK nhập lệnh vào hệ thống

Các lệnh được khóp liên tục khi thỏa điều kiện

Cty Ck thông báo kết quả cho KH

TTGDCK xác nhận kết quả giao dịch với Cty CK

Phương thức giao dịch báo giá

Nguyên tắc thực hiện lệnh:

Lệnh có mức giá tốt nhất được thực hiện trước

Nếu nhiều lệnh cùng giá lệnh nhập trước được ưu tiên thực hiện trước

Giá thực hiện là giá của lệnh được nhập vào trước

Lệnh có thể được thực hiện toàn bộ hoặc 1 phần

ỦY BAN CHỨNG KHOÁN NHÀ

Có trụ sở tại Hà Nội, cơ quan đại diện tại HCM

Nhiệm vụ của UBCK Nhà nước

 Soạn các văn bản pháp luật về CK và TTCK để trình các cấp có thẩm quyền xem xét & quyết định

 Chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan tổ chức xây dựng & phát triển TTCK VN

Nhiệm vụ của UBCK Nhà nước

 Cấp, đình chỉ, thu hồi giấy phép hoạt động đối với các cty kinh doanh CK, cty quản lý qũy đầu

tư CK, đơn vị phát hành CK giao dịch tại TTCK

tập trung Việt Nam

 Thành lập, quản lý, tổ chức dịch vụ phụ trợ cho hoạt động của TTCK

 Trình thủ tướng quyết định thành lập, đình chỉ hoạt động, giải thể TTGDCK

Nhiệm vụ của UBCK Nhà nước

 Kiểm tra, giám sát hoạt động của TTGDCK

& các tổ chức có liên quan đến việc phát hành, kinh doanh, dịch vụ CK

 Ban hành các qui định về niêm yết, thông báo phát hành, thông tin giao dịch mua - bán CK

 Thỏa thuận với Bộ tài chính để qui định phí, lệ phí liên quan đến việc phát hành & kinh doanh

CK

Nhiệm vụ của UBCK Nhà nước

 Tổ chức đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý , kinh doanh CK & TTCK

 Hợp tác với các tổ chức quốc tế & các nước về CK và TTCK

 Quản lý cơ sở, vật chất & tổ chức bộ máy công chức, viên chức của UB

Nhiệm vụ của UBCK Nhà nước

 Chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan áp dụng các biện pháp cần thiết đảm bảo cho hoạt động của TTCK diễn ra có hiệu quả & đúng pháp luật

 Thực hiện các công việc khác do thủ tướng Chính phủ giao