Bài Giảng Thương Mại Quốc Tế Và Đầu Tư Quốc Tế

Đinh Công Khải - Khoa Quản Trị Kinh Doanh - UEH 11... Đinh Công Khải - Khoa Quản Trị Kinh Doanh - UEH 13.

Ph n 2 ầ

Th ươ ng m i qu c t và Đ u t qu c ạ ố ế ầ ư ố

t ế

Ch ươ ng 3

Đ u t qu c t ầ ư ố ế

M c tiêu h c t p ụ ọ ậ

 N m v ng n i dung các h c thuy t v đ u t qu c tắ ữ ộ ọ ế ề ầ ư ố ế

 Gi i thích các lu ng/mô th c đ u t gi a các nả ồ ứ ầ ư ữ ước

 N m v ng nh ng tác đ ng đ u t qu c t lên nắ ữ ữ ộ ầ ư ố ế ước nh n ậ

đ u t ầ ư

3

A) Lý thuy t đ u t tr c ti p n ế ầ ư ự ế ướ c ngoài (FDI) _

1) Khái ni m ệ

FDI x y ra khi 1 công ty đ u t tr c ti p các phả ầ ư ự ế ương

ti n đ s n xu t và/hay tiêu th 1 SP nệ ể ả ấ ụ ở ước ngoài

2) Các hình th c đ u t n ứ ầ ư ướ c ngoài

 Đ u t m i (greenfield investment)ầ ư ớ

 Liên doanh

 Sát nh p và mua l i (merges & acquisitions - M&A)ậ ạ

 C p gi y phép kinh doanh (licensing)ấ ấ

 Hình th c đ u t nào là ph bi n nh t?ứ ầ ư ổ ế ấ

 Theo UN, trong 1998-2003 có kho ng 40-80% FDI là ả

dướ ại d ng mua l i và sát nh p.ạ ậ

 Ho t đ ng M&A các nạ ộ ở ước đang phát tri n th p ể ấ

h n nhi u so v i các nơ ề ớ ước phát tri n (30% FDI)ể

 T i sao M&A?ạ

 Ít r i roủ

 Đ t đạ ược nh ng tài s n chi n lữ ả ế ược (thương hi u, s ệ ự trung thành c a khách hàng, h th ng sx và phân ủ ệ ố

ph iố

 Tăng hi u qu c a công ty đệ ả ủ ược mua l i thông qua s ạ ự chuy n giao công ngh , v n, và marketingể ệ ố

3) Các lý thuy t đ u t tr c ti p ế ầ ư ự ế

Câu h i nghiên c u ỏ ứ : T i sao các công ty l i đ u t ạ ạ ầ ư

tr c ti p thay vì XK ho c c p gi y phép kinh doanh?ự ế ặ ấ ấ

3.1) FDI theo chi u ngang (Horizontal FDI)- ề chi nhánh cùng s n xu t ra SP gi ng nh công ty mả ấ ố ư ẹ

a Chi phí v n chuy n cao ậ ể (xi măng, nước gi i khát, )ả

b S không hoàn h o c a th tr ự ả ủ ị ườ ng (lý thuy t n i ế ộ

hóa)

 Rào c n thả ương m iạ

 Nh ng tr ng i trong vi c đ nh giá các hi u bi t (know-ữ ở ạ ệ ị ể ế how) v công ngh , marketing, và qu n lýề ệ ả

 B t l i c a s rò rĩ bí quy t công ngh (công ngh t o nên ấ ợ ủ ự ế ệ ệ ạ tính năng đ c bi t c a SP ho c hi u qu sx)ặ ệ ủ ặ ệ ả

Vd: 1960, RCA c p license cho Matshusita và Sony s n ấ ả

xu t TV màu, sau đó b c nh tranh trên th trấ ị ạ ị ường c a ủ

mình GV Đinh Công Khải - Khoa Quản Trị Kinh Doanh - UEH 7

 Không th qu n lý để ả ược vi c s n xu t, marketing, th c ệ ả ấ ự

hi n chi n lệ ế ượ ởc th trị ường nước ngoài

Vd: Kodak và Fuji Film

 Nh ng th m nh trong marketing và qu n lý (thi t k , ữ ế ạ ả ế ế

s n xu t, quan h lao đ ng, qu n lý ch t lả ấ ệ ộ ả ấ ượng SP, t n ồ kho, tài s n) r t khó tính toán khi c p phép kinh doanhả ấ ấ Vd: Toyota v i h th ng s n xu t JIT, văn hoá công tyớ ệ ố ả ấ

c ng x chi n l Ứ ử ế ượ trong ngành s n xu t đ c quy n c ả ấ ộ ề

b i m t vài nhà s n xu tở ộ ả ấ

Vd: Toyota và Honda

d L i th đi m đ t ợ ế ể ặ (g n ngu n nguyên li u, lao đ ng, ầ ồ ệ ộ khu công ngh cao)ệ

e Chu kỳ s ng c a s n ph m (Vernon, gi a 1960) ố ủ ả ẩ ữ

GV Đinh Công Khải - Khoa Quản Trị Kinh Doanh - UEH 9

3.2) FDI d c (Vertical FDI) ọ

 FDI d c v phía sau (Backward Vertical FDI) – ọ ề

đ u t vào ngành CN t o ra đ u vào cho cty MNE n i ầ ư ạ ầ ở ộ

đ a ị

Vd: khai thác d u thô cung c p cho nhà máy l c d uầ ấ ọ ầ

 FDI d c v phía tr ọ ề ướ c (Forward Vertical FDI) –

đ u t vào ngành s d ng ho c tiêu th SP c a công ty ầ ư ử ụ ặ ụ ủ MNE n i đ aở ộ ị

Vd: Volkswagen đ u t vào h th ng tiêu th xe M ầ ư ệ ố ụ ở ỹ

a ng x chi n l Ứ ử ế ượ c

 FDI d c v phía sau ọ ề : Chi m h u ngu n nguyên ế ữ ồ liêu quan tr ng t o l i th c nh tranhọ ạ ợ ế ạ

 FDI d c v phía tr ọ ề ướ : Xây d ng h th ng tiêu c ự ệ ố

th ch đ ng thâm nh p vào th trụ ủ ộ ậ ị ường

b S không hoàn h o c a th tr ự ả ủ ị ườ ng

 Rò rĩ bí quy t công ngh (BP và Shell)ế ệ

GV Đinh Công Khải - Khoa Quản Trị Kinh Doanh - UEH 11

B) Tác đ ng c a FDI lên các n ộ ủ ướ c nh n đ u t ậ ầ ư

1) Tích c c ự

 C i thi n cán cân thanh toán (BOP)ả ệ

 Tăng ngu n v n cho các qu c giaồ ố ố

 Tăng cường chuy n giao công nghể ệ

 Nâng cao trình đ qu n lý, trình đ lao đ ngộ ả ộ ộ

 Tác đ ng lan t a (các ngành công nghi p h tr ) ộ ỏ ệ ổ ợ

 Tăng tính c nh tranh trên th trạ ị ường

 C c u l i n n kinh t theo hơ ấ ạ ề ế ướng chuyên môn hóa

 Môi trường đ u t t t h n (c s h t ng, quy đ nh ầ ư ố ơ ơ ở ạ ầ ị NN)

 Tăng v n ODA và vi n trố ệ ợ

2)Tiêu c c ự

 C nh tranh lo i b các DN trong nạ ạ ỏ ước

 Ô nhi m môi trễ ường

 Chuy n giao công ngh l c h uể ệ ạ ậ

GV Đinh Công Khải - Khoa Quản Trị Kinh Doanh - UEH 13

 C nh tranh v i các ngu n v n trong nạ ớ ồ ố ước

 Chuy n l i nhu n ra nể ợ ậ ước ngoài