Chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề nuôi cá chim vây vàng trong ao

Hướng dẫn thực hiện các mô đun đào tạo nghề Chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề “Nuôi cá chim vây vàng trong ao” được dùng dạy nghề cho lao động nông thôn có nhu cầu học nghề.. Mô

Trang 1

CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHỀ

TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP NGHỀ: NUÔI CÁ CHIM VÂY VÀNG TRONG AO

(Phê duyệt tại Quyết định số 481/QĐ-BNN-TCCB ngày 07 tháng 4 năm 2014

của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)

Hà Nội, năm 2014

Trang 2

BỘ NÔNG NGHIỆP

VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGHỀ TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP

CHO NGHỀ: NUÔI CÁ CHIM VÂY VÀNG TRONG AO

(Kèm theo Quyết định số 481/QĐ-BNN-TCCB ngày 07 tháng 4 năm 2014

của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

Tên nghề: Nuôi cá chim vây vàng trong ao

Trình độ đào tạo: Sơ cấp nghề

Đối tượng tuyển sinh: Lao động nông thôn trong độ tuổi lao động, đủ

sức khỏe, có trình độ từ tiểu học trở lên và có nhu cầu học nghề nuôi cá chimvây vàng trong ao

Số lượng mô đun đào tạo: 06

Bằng cấp sau khi tốt nghiệp: Chứng chỉ sơ cấp nghề

I MỤC TIÊU ĐÀO TẠO

1 Kiến thức, kỹ năng, thái độ nghề nghiệp

- Kiến thức

+ Hiểu được một số đặc điểm dinh dưỡng, sinh trưởng, sinh sản của cáchim vây vàng

+ Mô tả được hệ thống nuôi

+ Trình bày được các bước chuẩn bị ao nuôi

+ Nêu được yêu cầu lựa chọn, vận chuyển và thả giống

+ Nêu được yêu cầu về thức ăn, kỹ thuật cho cá ăn

+ Biết được các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến đời sống của cá chimvây vàng

+ Trình bày được cách đo và xử lý một số yếu tố môi trường: Độ mặn,hàm lượng oxy hòa tan, nhiệt độ, độ pH, hàm lượng amoniac, hàm lượnghydrosunfua

+ Nêu được biện pháp phòng bệnh tổng hợp; chẩn đoán và trị bệnh do kýsinh trùng, nấm, vi khuẩn và xử lý bệnh do môi trường, dinh dưỡng gây ra cho

cá chim vây vàng

+ Trình bày được kỹ thuật thu hoạch, bảo quản, vận chuyển và tính hiệuquả kinh tế

- Kỹ năng

+ Lập được kế hoạch cho vụ nuôi

+ Giám sát xây dựng và chuẩn bị được ao nuôi cá

+ Lựa chọn, vận chuyển và thả được cá giống

+ Lựa chọn được thức ăn và cho cá ăn đúng kỹ thuật

+ Đo và xử lý được một số yếu tố môi trường: Độ mặn, oxy hòa tan,nhiệt độ, độ pH, amoniac, hydrosunfua

+ Thực hiện được các biện pháp phòng bệnh tổng hợp, chẩn đoán và xử

lý một số bệnh thường gặp trên cá chim vây vàng

+ Thu hoạch, bảo quản, tiêu thụ và tính hiệu quả vụ nuôi

Trang 3

+ Đảm bảo an toàn lao động.

2 Cơ hội việc làm

Sau khi hoàn thành khóa học trình độ sơ cấp nghề nuôi cá nuôi cá chimvây vàng trong ao nước lợ, người học có khả năng tự tổ chức sản xuất cá chimvây vàng tại hộ hoặc trang trại gia đình; người học cũng có thể làm việc tại các

cơ sở sản xuất, kinh doanh có liên quan đến nghề nuôi cá chim vây vàng

II THỜI GIAN CỦA KHÓA HỌC VÀ THỜI GIAN THỰC HỌC TỐI THIỂU

1 Thời gian của khóa học và thời gian thực học tối thiểu

- Thời gian đào tạo: 3 tháng

- Thời gian học tập: 12 tuần

- Thời gian thực học: 440 giờ

- Thời gian kiểm tra hết mô đun và ôn, kiểm tra kết thúc khóa học: 40 giờ(trong đó ôn và kiểm tra kết thúc khóa học: 16 giờ)

2 Phân bổ thời gian học tập tối thiểu

- Thời gian học tập: 480 giờ

- Thời gian thực học các mô đun đào tạo nghề: 440 giờ

+ Thời gian học lý thuyết: 82 giờ

+ Thời gian học thực hành: 358 giờ

III DANH MỤC MÔ ĐUN ĐÀO TẠO, THỜI GIAN VÀ PHÂN BỔ THỜI GIAN HỌC TẬP

Mã MĐ

Tên mô đun

Thời gian đào tạo (giờ)

Tổng số

Trong đó Lý

thuyết

Thực hành

Kiểm tra*

Trang 4

*Ghi chú: Tổng số giờ kiểm tra (64 giờ), bao gồm cả số giờ kiểm tra định kỳ trong từng mô đun (24 giờ - được tính vào giờ thực hành), số giờ kiểm tra hết mô đun (24 giờ) và số giờ ôn, kiểm tra kết thúc khóa học (16 giờ).

IV CHƯƠNG TRÌNH VÀ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN ĐÀO TẠO

Nội dung chi tiết chương trình và giáo trình mô đun xem tại trang web

http://www.omard.gov.vn; Mục: Chương trình và giáo trình đào tạo nghề trình

độ sơ cấp.

V HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHỀ TRÌNH ĐỘ

SƠ CẤP

1 Hướng dẫn thực hiện các mô đun đào tạo nghề

Chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề “Nuôi cá chim vây vàng

trong ao” được dùng dạy nghề cho lao động nông thôn có nhu cầu học nghề.

Khi người học, học đủ các mô đun trong chương trình, tham dự và đạt kết quảtrung bình trở lên tại kỳ kiểm tra kết thúc khoá học sẽ được cấp chứng chỉ sơcấp nghề

Theo yêu cầu của người học, có thể dạy độc lập một hoặc một số mô đun vàcấp giấy chứng nhận học nghề đã hoàn thành các mô đun đã học cho người học

Chương trình nghề “Nuôi cá chim vây vàng trong ao” bao gồm 06 môđun với các nội dung như sau:

- Mô đun 01: “Xây dựng hệ thống nuôi cá” có thời gian học tập là 88 giờ,trong đó có 20 giờ lý thuyết, 60 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun này đảmbảo cho người học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thựchiện được các công việc: Lập kế hoạch sản xuất, xác định vị trí xây và giám sátthi công xây dựng hệ thống nuôi cá

- Mô đun 02: “Chuẩn bị ao nuôi cá” có thời gian học tập là 72 giờ, trong đó

có 12 giờ lý thuyết, 52 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun này đảm bảo chongười học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiệnđược các công việc: Làm cạn nước ao; tu sửa bờ và cống; xử lý đáy ao; kiểm trachất lượng nước và cấp nước; kiểm tra môi trường ao nuôi trước khi thả giống đạtchất lượng và hiệu quả cao

- Mô đun 03: “Chọn và thả cá giống” có thời gian học tập là 72 giờ, trong

đó có 8 giờ lý thuyết, 56 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun này đảm bảocho người học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiệnđược các công việc: Xác định mùa vụ thả giống, chọn cá chim vây vàng giống;vận chuyển cá giống; thả giống; kiểm tra cá sau khi thả giống đạt chất lượng vàhiệu quả cao

- Mô đun 04: “Chăm sóc cá và quản lý ao nuôi” có thời gian học tập là 84giờ, trong đó có 16 giờ lý thuyết, 60 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun nàyđảm bảo cho người học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độnghề để thực hiện các công việc: Chuẩn bị thức ăn; cho cá ăn; quản lý môitrường ao nuôi và an toàn ao nuôi; kiểm tra cá định kỳ đạt chất lượng và hiệuquả cao

Trang 5

- Mô đun 05: “Phòng và trị bệnh cá” có thời gian học tập là 72 giờ, trong

đó có 10 giờ lý thuyết, 54 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun này đảm bảocho người học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ nghề để thựchiện các công việc: Phòng bệnh tổng hợp cho cá, xử lý bệnh do môi trường;chẩn đoán và trị được bệnh do ký sinh trùng, vi khuẩn và nấm gây ra

- Mô đun 06: “Thu hoạch và bảo quản và tiêu thụ cá chim vây vàng” cóthời gian học tập là 76 giờ, trong đó có 16 giờ lý thuyết, 52 giờ thực hành và 8 giờkiểm tra Mô đun này đảm bảo cho người học sau khi học xong có các kiếnthức, kỹ năng, thái độ nghề để thực hiện các công việc: Xác định thời điểm thuhoạch; thu hoạch cá; lưu giữ cá sống, cấp đông cá, vận chuyển cá, tiêu thụ vàhạch toán hiệu quả vụ nuôi cá

Đánh giá kết quả học tập của người học trong toàn khóa học bao gồm:Kiểm tra định kỳ trong quá trình học tập, kiểm tra hết mô đun và kiểm tra kết

thúc khoá học thực hiện theo “Quy chế thi, kiểm tra và công nhận tốt nghiệp

trong dạy nghề hệ chính quy”, ban hành kèm theo Quyết định số

14/2007/QĐ-BLĐTBXH, ngày 24/5/2007 của Bộ trưởng Bộ Lao động- Thương binh và Xãhội

2 Hướng dẫn kiểm tra kết thúc khoá học

Việc đánh giá hoàn thành khóa học đối với học viên thực hiện thông quakiểm tra kết thúc khóa học Nội dung, hình thức và thời lượng kiểm tra thựchiện như sau:

TT Nội dung kiểm tra Hình thức kiểm tra Thời gian kiểm tra

cá chim vây vàng để rèn kỹ năng nghề cho học viên qua sản xuất thực tế Cóthể mời các chuyên gia hoặc người có tay nghề cao tham gia giảng dạy, hướngdẫn người học

Trong quá trình thực hiện chương trình nên bố trí cho học viên đi thămquan các cơ sở sản xuất cá chim vây vàng thương phẩm có uy tín hay đã ápdụng tiến bộ khoa học kỹ thuật thành công;

Có thể tổ chức các hoạt động ngoại khoá và hoạt động văn hoá, thể thaokhác khi có đủ điều kiện

Trang 6

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN

Tên mô đun: Cho ăn và quản lý ao nuôi cá

Mã số mô đun: MĐ 04

Nghề: Nuôi cá chim vây vàng

Tên mô đun: Xây dựng hệ thống nuôi và lập kế hoạch sản xuất

Mã số mô đun: MĐ 01 Nghề: Nuôi cá chim vây vàng trong ao

Trang 7

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN XÂY DỰNG HỆ THỐNG NUÔI VÀ LẬP

KẾ HOẠCH SẢN XUẤT

Mã số mô đun: MĐ 01

Thời gian mô đun: 88 giờ (Lý thuyết: 20 giờ; Thực hành: 60 giờ;

Kiểm tra hết mô đun 8 giờ)

I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT MÔ ĐUN

1 Vị trí

Mô đun Xây dựng hệ thống nuôi và lập kế hoạch sản xuất là Mô đun mởđầu trong chương trình sơ cấp của nghề Nuôi cá chim vây vàng trong ao Việcgiảng dạy mô đun này nhằm tạo tiền đề cho việc giảng dạy các mô đun tiếp theocủa chương trình

2 Tính chất

Là mô đun tích hợp giữa lý thuyết và kỹ năng thực hành nghề nghiệp,nên tổ chức giảng dạy tại cơ sở đào tạo hoặc tại địa phương có đầy đủ trangthiết bị, dụng cụ cần thiết và mô hình nuôi cá chim vây vàng

II MỤC TIÊU MÔ ĐUN

1 Kiến thức

- Hiểu được một số đặc điểm sinh học của cá chim vây vàng;

- Trình bày được phương pháp lập kế hoạch sản xuất cho một vụ nuôi,yêu cầu của hệ thống nuôi, phương pháp giám sát thi công hệ thống nuôi

2 Kỹ năng

- Nhận biết được hình thái cá chim vây vàng;

- Lập được kế hoạch vụ nuôi;

- Chọn được vị trí, lên được sơ đồ hệ thống nuôi;

- Giám sát thi công hệ thống nuôi

3 Thái độ

- Tuân thủ quy trình kỹ thuật;

- Đảm bảo an toàn lao động

III NỘI DUNG MÔ ĐUN

1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian

Số

TT

Tổng số

Lý thuyết

Thực hành

Kiểm tra (*)

1 Giới thiệu một số đặc điểm sinh học của cá chim vây vàng 10 2 8

2 Tìm hiểu thị trường cá chim vây vàng 6 2 4

Trang 8

3 Lập kế hoạch sản xuất 10 2 8

6 Giám sát thi công hệ thống nuôi 24 6 18

2 Nội dung chi tiết

Bài 1: Giới thiệu một số đặc điểm sinh học của

cá chim vây vàng

Thời gian: 10 giờ Mục tiêu:

- Trình bày được một số đặc điểm sinh học của cá chim vây vàng;

- Nhận biết được hình thái của cá chim vây vàng

1 Đặc điểm hình thái cấu tạo của cá chim vây vàng

2 Đặc điểm môi trường sống của cá chim vây vàng

3 Đặc điểm dinh dưỡng của cá chim vây vàng

4 Đặc điểm sinh trưởng của cá chim vây vàng

Bài 2: Tìm hiểu thị trường cá chim vây vàng

Thời gian: 6 giờ Mục tiêu:

- Trình bày các bước thu thập thông tin thị trường cá chim vây vàng;

- Xử lý được thông tin thu thập và xác định được thị trường

1 Thu thập thông tin thị trường

1.1 Xác định nguồn cung cấp thông tin

1.2 Phương pháp thu thập thông tin

1.2.1 Phương pháp bàn giấy

1.2.2 Phương pháp nghiên cứu hiện trường

1.2.3 Phương pháp chọn đối tượng cần điều tra

1.3 Đánh giá chất lượng thông tin thu thập

1.3.1 Tác giả đưa thông tin

Trang 9

2.2 Phân tích thông tin

3 Đánh giá và nhận định thị trường tiêu thụ cá

4 Đưa ra quyết định về thị trường tiêu thụ

Bài 3: Lập kế hoạch sản xuất Thời gian: 10 giờ

Mục tiêu:

- Trình bày được kế hoạch cho vụ nuôi;

- Lên được kế hoạch cho một vụ nuôi;

- Tuân thủ đúng các yêu cầu kỹ thuật

1 Xác định quy mô nuôi cá

1.1 Xác định điều kiện cơ sở vật chất

1.2 Xác định điều kiện nguồn nhân lực

1.2.1 Xác định nhu cầu nguồn nhân lực

1.2.2 Xác định nguồn cung nhân lực

1.2.3 Cân đối cung – cầu nguồn nhân lực

1.2.4 Các giải pháp tiến hành sau khi cân đối cung – cầu lao động

1.3 Xác định khả năng huy động vốn đầu tư

1.4 Xác định quy mô sản xuất

2 Xác định thời gian thả giống

2.1 Xác định mùa có giống

2.2 Xác định điều kiện khí hậu

3 Xác định thời gian thu hoạch

3.1 Xác định thời gian nuôi

3.2 Xác định khối lượng cá thu hoạch

Trang 10

4 Xác định chi phí khác

4.1 Tính chi phí con giống

4.1.1 Xác định số lượng cá chim vây vàng

4.1.2 Xác định giá thành con giống

4.2 Tính chi phí thức ăn

4.2.1 Xác định khối lượng thức ăn sử dụng

4.2.2 Xác định giá thành thức ăn

4.3 Tính chi phí nhân công

4.3.1 Xác định thời gian nuôi

4.3.2 Xác định số nhân công làm việc

4.3.3 Xác định chi phí nhân công

5 Tính giá thành sản phẩm

5.1 Xác đinh chi phí sản xuất

5.1.1 Xác định chi phí điện

5.1.2 Xác định chi phí xăng, dầu

5.1.3 Xác định chi vật dụng mau hỏng rẻ tiền

6.1 Trình tự các bước lập kế hoạch sản xuất

6.2 Lên kế hoạch sản xuất

6 3 Đăng ký cấp phép nuôi cá lồng

6.3.1 Quy trình cấp phép

6.3.2 Cách thức thực hiện

Kiểm tra:

- Nội dung: Lập kế hoạch sản xuất cho 1 vụ nuôi

- Thời gian: 2 giờ

- Hình thức: thực hành

Trang 11

Bài 4: Chọn vị trí xây dựng Thời gian: 10 giờ Mục tiêu:

- Nêu được các bước kiểm tra chất đất và chất nước; tìm hiểu điều kiệngiao thông, tự nhiên và xã hội;

- Kiểm tra được chất đất, chất nước; đánh giá được điều kiện giao thông,

tự nhiên và xã hội của địa điểm xây dựng ao nuôi

1 Tìm hiều điều kiện tự nhiên – xã hội

1.1 Tìm hiểu vị trí địa lý, địa hình

1.2 Tìm hiểu điều kiện khí hậu

1.3 Tìm hiểu điều kiện kinh tế - xã hội

1.3.1 Điều kiện kinh tế

1.3.2 Điều kiện xã hội

1.4 Đánh giá và quyết định

2 Xác định biên độ thuỷ triều

2.1 Lựa chọn vùng triều

2.2 Xác định được biên độ thủy triều

3 Xác định điều kiện giao thông

4.3.2 Xác định bằng bộ kiểm tra nhanh

4.4 Tiêu chuẩn pH đất ao nuôi cá chim vây vàng

4.5 Đánh giá chất lượng đất ao nuôi cá chim vây vàng

5 Kiểm tra chất lượng nguồn nước

5.1 Tiêu chuẩn nguồn nước

5.2 Thu mẫu nước

5.2.1 Chọn địa điểm thu mẫu

Trang 12

5.2.2 Các loại mẫu

5.2.3 Dụng cụ lấy mẫu

5.2.4 Bảo quản mẫu

5.3 Phân tích mẫu nước

5.3.1 Kiểm tra Oxy hòa tan

- Nội dung: Kiểm tra các yếu tố môi trường

- Vẽ được sơ đồ ao, bờ và cống;

Trang 13

4.1 Lựa chọn hình dạng cống cấp và thoát nước

4.2 Kích thước cống cấp và cống thoát nước

5 Kiểm tra thông số kỹ thuật hệ thống nuôi

5.1 Chuẩn bị dụng cụ

5.2 Kiểm tra thông số kỹ thuật

Kiểm tra:

- Nội dung: vẽ sơ đồ bờ ao

Bài 6 Giám sát thi công hệ thống nuôi Thời gian: 24 giờ Mục tiêu:

- Trình bày được trình tự các bước thi công;

- Đọc được sơ đồ hệ thống nuôi;

1 Chuẩn bị dụng cụ

1.1 Chuẩn bị bản vẽ sơ đồ ao

1.2 Chuẩn bị dụng cụ kiểm tra

2 Kiểm tra nhân lực, vật liệu

Trang 14

2.1 Kiểm tra nhân lực

2.2 Kiểm tra nguyên vật liệu

3 Giám sát cắm tiêu

4 Giám sát đắp bờ

4.1 Giám sát chất lượng kỹ thuật đắp bờ

4.2 Kiểm tra kích thước bờ ao

5 Giám sát xây cống

5.1 Giám sát vị trí đặt cống

5.2 Kiểm tra kích thước, chất lượng thi công

6 Giám sát san đáy

7 Kiểm tra đánh giá chất lượng ao nuôi

7.1 Kiểm tra diện tích, độ sâu ao

7.2 Kiểm tra chất lượng bờ, cống, đáy ao

IV HƯỚNG DẪN GIẢNG MÔ ĐUN

1 Tài liệu giảng dạy

Giáo trình dạy nghề mô đun Lập kế hoạch nuôi cá trong chương trìnhdạy nghề trình độ sơ cấp nghề của nghề Nuôi cá chim vây vàng trong ao nước

lợ

2 Điều kiện về thiết bị dạy học và phụ trợ

- Máy tính: 1 chiếc; máy chiếu: 1 chiếc;

- Phim tài liệu, băng đĩa, tranh ảnh hướng dẫn về xây dựng ao nuôi cáchim vây vàng

3 Điều kiện về cơ sở vật chất

- 01 Phòng học lý thuyết có đủ bảng, bàn giáo viên và bàn ghế cho lớphọc 30 người

- Ao nuôi cá chim vây vàng của cơ sở dạy nghề, địa phương hay hộ giađình (thuê hoặc mượn của các cơ sở sản xuất nơi tổ chức lớp học)

- Các loại máy móc, phương tiện, trang thiết bị phục vụ cho việc học lýthuyết và thực hành kỹ năng nghề trong mô đun:

Trang 15

2 Bản đồ địa lý Chiếc 6

5 Tài liệu thống kê tình hình kinh tế xã hội bản 6

6 Cân đồng hồ: mức cân 2 kg Chiếc 1

13 Bộ kiểm tra nhanh pH đất Bộ 6

Trang 16

27 Chậu Chiếc 6

4 Điều kiện khác

- Quần lội nước, áo mưa, ủng: 06 bộ

- Găng tay, khẩu trang: 30 bộ

- Chuyên gia hướng dẫn thực hành

V PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ

- Kiểm tra kết thúc mô đun:

Kiểm tra theo nhóm (mỗi nhóm từ 3-5 học viên) hoặc kiểm tra cá nhân:+ Thực hiện mô tả một công việc được thực hiện trong mô đun hoặcthực hiện trắc nghiệm học viên theo bảng câu hỏi do giáo viên chuẩn bịtrước

+ Thực hiện một công việc hoặc một số công việc trong quá trình thựchiện mô đun, giáo viên đánh giá qua quan sát, theo dõi thao tác, thái độ thựchiện và kết quả thực hành của học viên

2 Nội dung đánh giá

Trang 17

- Chương trình mô đun Xây dựng hệ thống nuôi cá có thể sử dụng dạyđộc lập hoặc cùng một số mô đun khác cho các khoá tập huấn hoặc dạy nghềdưới 3 tháng (dạy nghề thường xuyên).

- Chương trình áp dụng cho vùng ven biển nuôi cá chim vây vàng trên cả nước

- Ngoài người lao động nông thôn, có thể giảng dạy nhằm nâng cao kiếnthức, kỹ năng nghề cho các lao động khác có nhu cầu

- Là mô đun tích hợp cả lý thuyết và thực hành đòi hỏi tỷ mỉ, cẩn thận

2 Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy mô đun đào tạo

Mô đun này có cả phần lý thuyết và thực hành, nên tiến hành song songvừa học lý thuyết vừa học thực hành để học viên dễ nhớ và tiếp thu bài học tốt

a) Phần lý thuyết

- Giáo viên có thể sử dụng phương pháp giảng dạy, nhưng chú trọngphương pháp giảng dạy tích cực như: phương pháp dạy học có sự tham gia vàdạy học cho người lớn tuổi, kết hợp với lớp học hiện trường (FFS) chuẩn bị ao

nuôi cá để phát huy tính tích cực của học viên.

- Ngoài tài liệu, giáo viên nên sử dụng các học cụ trực quan như: Môhình, bảng biểu, tranh ảnh, băng đĩa nuôi cá chim vây vàng để hỗ trợ tronggiảng dạy

b) Phần thực hành: Hướng dẫn thực hành qua thực hiện các công việcthực tế

- Giáo viên mời một hoặc một số học viên trong lớp thực hiện làm mẫucác thao tác trong bài thực hành xây dựng ao nuôi và mời các học viên khácnhận xét, trên cơ sở đó giáo viên tổng hợp, đưa ra các nhận xét từng tình huốngthực hành Sau đó chia học viên của lớp thành các nhóm để thực hiện cho đếnkhi đạt yêu cầu đề ra trong khoảng thời gian cho phép;

- Giáo viên khuyến khích thái độ tự tin và mạnh dạn của học viên trongthực hành và giúp học viên tự kiểm tra việc thực hiện của chính bản thân họ;

- Giáo viên nhận xét kỹ năng thực hành của học viên, nêu ra những trởngại, sai sót đã hoặc có thể gặp phải khi thực hiện công việc và cách khắc phục

Trang 18

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Thái Thanh Bình và Lê Ngọc Quân, Kỹ thuật sản xuất giống và nuôi

thương phẩm cá chim vây vàng Nhà xuất bản nông nghiệp, Hà Nội năm 2010.

[2] Thái Thanh Bình, Trần Thanh, Ảnh hưởng của mật độ nuôi đến tăng

trưởng và tỷ lệ sống của cá chim vây vàng nuôi trong ao, tạp chí Khoa học

Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2012

[3] Trung tâm khuyến nông quốc gia, hướng dẫn kỹ thuật nuôi thương

phẩm cá chim vây vàng trong lồng, năm 2011 (Phim khuyến nông).

[4] Ngô Vĩnh Hạnh, Nguyễn Văn Quyền, Giáo trình kỹ thuật sản xuất

giống và nuôi cá biển, NXB Nông nghiệp, 2007.

[5] Lê Xuân Sinh, Giáo trình kinh tế thủy sản, Đại học Cần Thơ, 2005 [6] Bùi Văn Lương, Giáo trình địa lý kinh tế Việt Nam.

[7] Nguyễn Thị Thuyết, Giáo trình Công trình nuôi thủy sản, Nhà xuất

bản Nông nghiệp, 2007

[8] Võ Ngọc Thám, Giáo trình Công trình nuôi thủy sản, Trường Đại

học Nha Trang

Trang 19

Tên mô đun: Chuẩn bị ao nuôi cá chim vây vàng

Mã số mô đun: MĐ 02 Nghề: Nuôi cá chim vây vàng trong ao

Trang 20

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN: CHUẨN BỊ AO NUÔI CÁ CHIM VÂY VÀNG

Mã số mô đun: MĐ 02

Thời gian mô đun: 72 giờ (Lý thuyết: 12 giờ; Thực hành: 52 giờ;

Kiểm tra hết mô đun: 8 giờ)

I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN

thiết bị, dụng cụ cần thiết và mô hình nuôi cá chim vây vàng

1 Kiến thức

- Nêu được các bước chuẩn bị ao nuôi cá chim vây vàng;

- Trình bày được kỹ thuật làm cạn nước ao, xử lý đáy ao, tu sửa bờ ao, tusửa cống, kiểm tra chất lượng nước và cấp nước vào ao

- Tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật chuẩn bị ao nuôi cá chim vây vàng;

- Có ý thức chấp hành quy định về an toàn lao động

1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian

Số

TT Tên các bài trong mô đun

Thời gian Tổng

số

Lý thuyết

Thực hành

Kiểm tra (*)

Trang 21

* Ghi chú: Thời gian kiểm tra định kỳ được tính vào giờ thực hành.

2 Nội dung chi tiết

Mục tiêu:

- Nêu được yêu cầu kỹ thuật làm cạn nước ao;

- Làm cạn được nước ao;

- Có ý thức chấp hành nghiêm túc vấn đề an toàn trong lao động

1 Xác định thời gian chuẩn bị ao

2 Chuẩn bị

2.1 Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị

2.2 Chuẩn bị nhiên liệu

3 Tháo nước qua cống

4 Bơm cạn nước

Bài 2: Tu sửa bờ và cống ao Thời gian: 12 giờ Mục tiêu:

- Trình bày được kỹ thuật tu sửa bờ, cống ao;

- Thực hiện được công việc tu sửa bờ, cống ao

1 Sửa chữa bờ ao

1.1 Xác định vị trí hư hỏng cần sửa chữa

1.2 Xác định khối lượng hư hỏng cần sửa chữa

1.3 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư, lao động

1.4 Sửa bờ ao

2 Sửa chữa cống ao

2.1 Xác định vị trí hư hỏng cần sửa chữa

2.2 Xác định khối lượng hư hỏng cần sửa chữa

2.3 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư, lao động

2.4 Sửa cống ao

Trang 22

Mục tiêu:

- Trình bày được kỹ thuật xử lý đáy ao nuôi cá chim vây vàng;

- Đo được pH đất đáy;

- Tính được lượng vôi để khử trùng đáy ao đáy ao;

- Thực hiện được việc bón vôi và phơi được đáy ao;

- Tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật

1.2.3 Lựa chọn phương pháp xử lý đáy

1.2.4 Tính khối lượng bùn đáy cần xử lý

- Nội dung: Tính lượng vôi cần bón và thực hiện kỹ thuật bón vôi

Trang 23

1 Kiểm tra nguồn nước trước khi cấp

1.1 Chuẩn bị dụng cụ

1.2 Kiểm tra mẫu nước

1.2.1 Kiểm tra độ mặn

1.2.2 Kiểm tra ôxy

1.3 Đánh giá chất lượng nước

2 Cấp nước qua cống cấp

2.1 Xác định mức nước cần cấp

2.2 Cấp nước qua cống

3 Bơm nước vào ao

3.1 Chuẩn bị máy bơm

3.2 Chuẩn bị lưới lọc

3.3 Bơm nước vào ao

Kiểm tra:

- Nội dung: Kiểm tra nguồn nước cấp cho ao nuôi

- Kiểm tra, xử lý được môi trường nước, bờ, cống

1 Kiểm tra, xử lý môi trường nước

IV ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN MÔ ĐUN

Trang 24

Giáo trình dạy nghề mô đun Chuẩn bị ao nuôi cá chim vây vàng trongchương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề của nghề Nuôi cá chim vây vàngtrong ao

Máy tính xách tay, máy chiếu, phim tài liệu, băng đĩa, tranh ảnh hướngdẫn

- 01 Phòng học có đủ bảng, bàn ghế giáo viên và cho 30 người

- Ao nuôi cá chim vây vàng của cơ sở dạy nghề, địa phương hoặc hộ giađình (thuê hoặc mượn của các cơ sở sản xuất nơi tổ chức lớp học)

- Các loại máy móc, phương tiện, trang thiết bị phục vụ cho việc học lýthuyết và thực hành kỹ năng nghề trong mô đun

4 Máy đo pH đất, NH3, H2S Chiếc 1

- Ủng, mũ: 10 bộ

- Quần áo lội nước: 05 bộ

V PHUƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ

1 Phương pháp đánh giá

- Đánh giá kiến thức: Dùng phương pháp trắc nghiệm khách quan hoặcvấn đáp, trao đổi (theo tình huống giáo viên đưa ra)

Trang 25

- Đánh giá kỹ năng nghề: Đánh giá kỹ năng nghề của học viên thông quabài thực hành, giáo viên đánh giá thông qua quan sát và theo dõi thao tác, thái

độ thực hiện và kết quả thực hành của học viên

Kiểm tra theo nhóm (mỗi nhóm từ 3 - 5 học viên) hoặc kiểm tra cá nhân:+ Thực hiện mô tả một công việc được thực hiện trong mô đun hoặcthực hiện trắc nghiệm học viên theo bộ câu hỏi do giáo viên chuẩn bị trước

- Thực hiện tính lượng vôi cần sử dụng và bón vôi xử lý đáy ao

- Kiểm tra các yếu tố môi trường (Độ mặn, pH, oxy hòa tan, NH3, H2S)

VI HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN MÔ ĐUN

- Chương trình áp dụng cho vùng nuôi cá chim vây vàng thương phẩmtrong cả nước Khi áp dụng theo vùng, miền cần chú ý một số từ địa phương

Ví dụ: bùn = sình, xẻng = leng, thùng xốp = thùng mốp

- Ngoài người lao động nông thôn, có thể giảng dạy nhằm nâng cao kiếnthức, kỹ năng nghề cho các lao động khác có nhu cầu

- Là mô đun tích hợp cả lý thuyết và thực hành đòi hỏi tỷ mỉ, cẩn thận

2 Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy mô đun đào tạo

Mô đun này có cả phần lý thuyết và thực hành, nên tiến hành song songvừa học lý thuyết vừa học thực hành để học viên dễ nhớ và tiếp thu bài học tốt

a) Phần lý thuyết

- Giáo viên có thể sử dụng phương pháp giảng dạy, nhưng chú trọngphương pháp giảng dạy tích cực như: phương pháp dạy học có sự tham gia vàdạy học cho người lớn tuổi, kết hợp với lớp học hiện trường (FFS) chuẩn bị ao

nuôi cá để phát huy tính tích cực của học viên.

- Ngoài tài liệu, giáo viên nên sử dụng các học cụ trực quan như: Môhình, bảng biểu, tranh ảnh, băng đĩa nuôi cá chim vây vàng để hỗ trợ tronggiảng dạy

Trang 26

b) Phần thực hành:

Hướng dẫn thực hành qua thực hiện các công việc thực tế

- Giáo viên mời một hoặc một số học viên trong lớp thực hiện làm mẫucác thao tác trong bài thực hành Chuẩn bị ao nuôi cá chim vây vàng và mời cáchọc viên khác nhận xét, trên cơ sở đó giáo viên tổng hợp, đưa ra các nhận xéttừng tình huống thực hành Sau đó chia học viên của lớp thành các nhóm đểthực hiện cho đến khi đạt yêu cầu đề ra trong khoảng thời gian cho phép;

- Giáo viên khuyến khích thái độ tự tin và mạnh dạn của học viên trongthực hành và giúp học viên tự kiểm tra việc thực hiện của chính bản thân họ;

- Giáo viên nhận xét kỹ năng thực hành của học viên, nêu ra những trởngại, sai sót đã hoặc có thể gặp phải trong khi thực hiện công việc và cách khắcphục

4 Tài liệu tham khảo

[1] Thái Thanh Bình, Lê Ngọc Quân, 2010 Kỹ thuật sản xuất giống và

nuôi thương phẩm cá chim vây vàng Nhà xuất bản nông nghiệp, Hà Nội.

[2] Thái Thanh Bình, Trần Thanh, 2012 Ảnh hưởng của mật độ nuôi đến

tăng trưởng và tỷ lệ sống của cá chim vây vàng nuôi trong ao Tạp chí Khoa

học Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

[3] Trung tâm khuyến nông quốc gia, 2011 Hướng dẫn kỹ thuật nuôi

thương phẩm cá chim vây vàng trong lồng (Phim khuyến nông)

[4] Ngô Vĩnh Hạnh, Nguyễn Văn Quyền, 2007 Giáo trình kỹ thuật sản

xuất giống và nuôi cá biển NXB Nông nghiệp.

[5] Lê Xuân Sinh, 2005 Giáo trình kinh tế thủy sản Đại học Cần Thơ [6] Trung tâm Khuyến ngư Quốc gia, 2003 Kỹ thuật nuôi trồng một số

đối tượng thủy sản ở biển NXB Nông nghiệp.

[7] Trung tâm khuyến ngư quốc gia, 2005 Sổ tay nuôi một số đối tượng

thuỷ sản nước mặn NXB NN.

[8] Trung tâm KHKT&SX giống thuỷ sản Quảng Ninh, 2009 Tuyển tập

kỹ thuật nuôi thương phẩm một số loài cá biển.

Trang 27

Tên mô đun: Chọn và thả giống cá chim vây vàng

Mã số mô đun: MĐ03 Nghề: Nuôi cá chim vây vàng trong ao

Trang 28

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN: CHỌN VÀ THẢ GIỐNG CÁ CHIM VÂY

VÀNG

Mã số mô đun: MĐ03

Thời gian mô đun: 72 giờ; (Lý thuyết: 8 giờ; Thực hành: 56 giờ;

Kiểm tra hết mô đun: 8 giờ)

I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN

1 Vị trí

Mô đun 03 "Chọn và thả giống cá chim vây vàng" được bố trí học sau

mô đun Chuẩn bị ao nuôi cá chim vây vàng và trước mô đun Chăm sóc, quản lý

ao nuôi cá chim vây vàng trong chương trình sơ cấp của nghề Nuôi cá chim vâyvàng trong ao Việc giảng dạy mô đun này nhằm tạo tiền đề cho việc giảng dạycác mô đun tiếp theo của chương trình

2 Tính chất

Là mô đun tích hợp giữa lý thuyết và kỹ năng thực hành nghề nghiệp,nên tổ chức giảng dạy tại cơ sở đào tạo hoặc tại địa phương có đầy đủ trangthiết bị, dụng cụ cần thiết và mô hình nuôi cá chim vây vàng

1 Kiến thức

- Nêu được phương pháp lựa chọn, vận chuyển cá giống;

- Mô tả được kỹ thuật thả cá giống, đánh giá chất lượng cá sau khi thả

2 Kỹ năng

- Chọn được cá giống đảm bảo tiêu chuẩn;

- Thực hiện vận chuyển cá giống đảm bảo tiêu chuẩn;

- Thực hiện thả cá giống đúng kỹ thuật

3 Thái độ

- Tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật;

- Đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh môi trường

1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian

Số

TT Tên các bài trong mô đun

Thời gian Tổng

số

Lý thuyết

Thực hành

Kiểm tra (*)

Trang 29

4 Kiểm tra cá sau khi thả giống 12 1 11

* Ghi chú: Thời gian kiểm tra định kỳ được tính vào giờ thực hành.

2 Nội dung chi tiết

Bài 1: Lựa chọn cá giống Thời gian: 18 giờ

Mục tiêu:

- Nêu được tiêu chuẩn cá giống, các biện pháp kỹ thuật xác định kích cỡ,chất lượng cá giống, và phương pháp xác định số lượng cá giống cần mua;

- Xác định được kích cỡ và đánh giá được chất lượng cá giống;

- Xác định được số lượng cá giống cần mua

1 Tìm hiểu thông tin cơ sở cung cấp giống

1.1 Tìm hiểu nguồn gốc cá giống

1.2 Khảo sát giá thành con giống

1.3 Chọn nơi mua cá giống

2 Kiểm tra sức khoẻ đàn cá giống bằng cảm quan

2.1 Kích cỡ cá giống

2.2 Chất lượng cá giống

3 Kiểm tra kích cỡ và khối lượng cá giống

3.1 Lấy mẫu cá giống

- Nội dung: Kiểm tra kích cỡ và chất lượng giống cá chim vây vàng

Bài 2: Vận chuyển cá giống Thời gian: 24 giờ

Mục tiêu:

- Nêu được phương pháp đóng cá và xử lý trong quá trình vận chuyển;

- Thực hiện được kỹ thuật đóng túi vận chuyển cá giống, xử lý được cágiống trong quá trình vận chuyển;

Trang 30

- Tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật.

1 Xác định thời điểm vận chuyển

4 Đưa cá vào dụng cụ vận chuyển

4.1 Chuẩn bị dụng cụ, phương tiện vận chuyển

4.2 Đưa cá vào túi bơm ôxy (vận chuyển kín)

4.2.1 Đóng nước, cá vào túi

4.2.2 Bơm ôxy

4.2.3 Buộc dây, kiểm tra túi

4.2.4 Dán nhãn mác

4.3 Đưa cá vào lồ, thùng vận chuyển (vận chuyển hở)

4.3.1 Chuẩn bị dụng cụ, phương tiện vận chuyển

4.3.2 Xác định mật độ vận chuyển

4.3.3 Đưa cá vào dụng cụ vận chuyển

5 Kiểm tra trước khi vận chuyển

6 Xử lý trên đường vận chuyển

6.1 Dấu hiệu cá bất thường trong quá trình vận chuyển

6.2 Phương pháp xử lý

Kiểm tra:

- Nội dung: vợt cá giống và đóng túi bơm ôxy vận chuyển cá chim vây vàng

Mục tiêu:

- Mô tả được kỹ thuật xử lý trước khi thả và thả cá giống;

- Thực hiện được các bước thả cá giống;

1 Xác định thời điểm thả cá giống

Trang 31

2 Chọn vị trí thả cá

3 Tiếp nhận cá giống

3.1 Chuẩn bị nơi giữ cá giống

3.2 Đánh giá chất lượng cá giống

4 Thuần hóa cá trước khi thả

4.1 Thuần hóa nhiệt độ

1 Kiểm tra sức khỏe của cá

2 Kiểm tra sự phân tán của cá

3 Xác định tỷ lệ cá sống

4 Kết luận và xử lý

IV ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN MÔ ĐUN

Giáo trình dạy nghề mô đun Chọn và thả giống cá chim vây vàng trongchương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề của nghề Nuôi cá chim vây vàngtrong ao

Máy tính, máy chiếu, phim tài liệu, băng đĩa, tranh ảnh hướng dẫn vềchọn, thả cá chim vây vàng giống

- 01 Phòng học có đủ bảng, bàn giáo viên và bàn ghế cho lớp học 30người

- Ao nuôi cá chim vây vàng của cơ sở dạy nghề, địa phương hay hộ giađình (thuê hoặc mượn của các cơ sở sản xuất nơi tổ chức lớp học)

Trang 32

- Các loại máy móc, phương tiện, trang thiết bị phục vụ cho việc học lýthuyết và thực hành kỹ năng nghề trong mô đun:

2 Vợt cá giống Gas (60 mắt/1cm2) Chiếc 6

4 Dây chun buộc túi (dài 50cm) Chiếc 20

8 Thùng xốp chuyển cá (30 lít) Chiếc 6

9 Băng keo (loại bản rộng 5cm) Cuộn 2

- Quần lội nước, áo mưa, ủng: 06 bộ

V PHUƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ

độ thực hiện và kết quả thực hành của học viên

Kiểm tra theo nhóm (mỗi nhóm từ 3 - 5 học viên) hoặc kiểm tra cá nhân:+ Thực hiện mô tả một công việc được thực hiện trong mô đun hoặcthực hiện trắc nghiệm học viên theo bộ câu hỏi do giáo viên chuẩn bị trước

Định dạng
Số trang	64
Dung lượng	540,5 KB