gen mã di truyền và quá trình nhân đôi của adn1

GEN1.Khái niệm Gen là một đoạn của phân tử ADN mang thông tin mã hóa cho một sản phẩm xác định sản phẩm đó có thể là chuỗi polipeptit hay một phân tử ARN.. Cấu trúc của gen Mỗi gen cấu

Bài 1:

GEN, MÃ DI TRUYỀN VÀ QUÁ TRÌNH NHÂN ĐÔI ADN

Sinh học 12 Giáo viên: Đàm Minh Nguyệt

I GEN

1.Khái niệm

Gen là một đoạn của phân tử ADN mang thông tin mã hóa cho một sản phẩm xác định (sản phẩm đó có thể là chuỗi polipeptit hay một phân tử ARN)

2 Cấu trúc của gen

Mỗi gen cấu trúc gồm 3 vùng trình tự nuclêôtit

3 Các loại gen

- Gen cấu trúc là gen mang thông tin mã hóa cho các sản phẩm tạo nên thành phần cấu trúc hay chức năng của tế bào

- Gen điều hòa là những gen tạo ra sản phẩm kiểm soát

hoạt động của các gen khác

- Vùng mã hóa mang thông tin mã hóa các axit amin

- Vùng điều hòa nằm ở đầu 3’ của mạch gốc, mang tính hiệu khởi động và kiểm soát quá trình phiên mã

- Vùng kết thúc nằm ở đầu 5’ của mạch mã gốc của

gen, mang tín hiệu kết thúc phiên mã

Cho cô biết vị trí và vai trò của các vùng của gen cấu trúc

II MÃ DI TRUYỀN

1 Khái niệm:

2 Đặc điểm:

- Mã di truyền là mã bộ ba (triplet) và không gối lên nhau (non-overlap)

- Mã di truyền có tính đặc hiệu

- Mã di truyền có tính thoái hóa (degeneration)

- Mã di truyền có tính phổ biến (universal)

- Trong 64 bộ ba 2 codon hoàn chỉnh mã hóa cho methionin (hoặc mà mở đầu) và tryptophan, 3 codon

vô nghĩa là UAA, UGA, UAG, còn lại 59 codon mã hóa cho 18 loại aa (các mã đồng nghĩa)

- Mã di truyền là trình tự các Nu trong gen quy định

trình tự các axit amin trong phân tử prôtêin

- Mã di truyền được đọc trên mARN và ADN

- Mã di truyền là mã bộ ba

III Cơ chế nhân đôi của ADN

1 Nguyên tắc

2 Cơ chế

a Nhân đôi ADN ở sinh vật nhân sơ (E coli)

- Có một đơn vị nhân đôi khi ADN tách ra, tạo thành chạc chữ

Y

- Enzim ADN polimêraza chỉ có thể bổ sung nuclêôtit vào nhóm

3 , OH (chỉ tổng hợp mạch mới theo chiều 5 , → 3 , ), vì vậy:

+ Đối với mạch khuôn có chiều 3 , → 5 , thì mạch mới bổ sung được tổng hợp liên tục có chiều 5’  3’

+ Đối với mạch có đầu 5’ →3 , thì mạch mới bổ sung được tổng hợp từng đoạn Okazaki ngắn Đoạn Okazaki cũng được tổng hợp theo chiều 5’  3’ ngược chiều phát triển của chạc chữ Y

QUÁ TRÌNH NHÂN ĐÔI ADN

• Các Nu tự do trong môi trường tế bào đến bổ sung mạch gốc tạo mạch đơn ADN mới theo nguyên tắc bổ sung

• Mạch đơn mới được tạo theo chiều 5’ – 3’

ADN

tách 2

t o ạ

n đơ ADN

b Nhân đôi ADN ở sinh vật nhân thực

Có cơ chế giống với sự nhân đôi ở tế bào nhân sơ

Một số điểm khác biệt

- Xảy ra tại nhiều điểm trên phân tử ADN tạo nên nhiều đơn vị nhân đôi

- Do nhiều enzim tham gia

- Xảy ra vào kỳ trung gian của chu kỳ tế bào