Disorder Of Fluid And Electrocytes And Acid-Base

Mất nước Theo lượng điện giải-nước •Ưu trương: nước >điện giải •Đẳng trương: nước=điện giải •Nhược trương: điện giải > nước... Mất nước Theo khu vực mất nước •Ngoại bào: đa số, KLTH gi

RLCH NƯỚC-ĐIỆN GIẢI CÂN

BẰNG ACID-BASE

Nội bào ICF 40 28

Ngoại bào ECF

Gian bào

Nội mạch

20 (15) (5)

14 (11) (3)

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

Lượng nước vào (ml) Lượng nước ra (ml)

Uống 1400-1800 Nước tiểu 1400-1800

Thức ăn 700-1000 Phân 100

Oxy hóa 300-400 Qua da 300-500

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

Chất điện giải Ngoại bào Nội bào

Natri 135-145 mEq/L 10-14 mEq/LKali 3,5-5 mEq/L 140-150 mEq/LClo 98-106 mEq/L 3-4 mEq/L

Bicarbonate 24-31 mEq/L 7-10 mEq/LCalci 8,5-10,5 mEq/dL <1 mEq/L

Phosphate 2,5-4,5 mEq/dL 4 mEq/kg

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

Tham gia quá trình sinh năng lượng

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

Cơ thể cần 5-6g muối/ngày, tối thiểu 500mg/ngày.

Đào thải qua nước tiểu, mồ hôi

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

Tái hấp thu Na Tái hấp thu H 2 O

Tim

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

 Na & K duy trì cân bằng Ptt ngoại nội bào

khác-duy trì bởi V/C tích cực Ion qua màng TB.

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

Đẳng trương Nhược trương Ưu trương

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

Phù: tình trạng tích tụ nước trong khoảng gian bào.

Quá trình bệnh lý do nước thoát ra

từ lòng mạch hoặc bạch mạch.

Có 4 cơ chế chủ yếu tham gia tạo dịch phù

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

quan đặc biệt: não, phổi.

chật Hạn chế vận động và kết hợp nguyên nhân bệnh lý

II RLCH MUỐI NƯỚC

II RLCH MUỐI NƯỚC

a Mất nước

Theo lượng điện giải-nước

•Ưu trương: nước >điện giải

•Đẳng trương: nước=điện giải

•Nhược trương: điện giải > nước.

II RLCH MUỐI NƯỚC

a Mất nước

Theo khu vực mất nước

•Ngoại bào: đa số, KLTH giảm

•Nội bào: nước TB bị kéo ra ngoài.

II RLCH MUỐI NƯỚC

II RLCH MUỐI NƯỚC

II RLCH MUỐI NƯỚC

a Mất nước

Biểu hiện lâm sàng

•Tăng cảm giác khát

•Thận giữ nước: tăng tiết ADH

•Giảm trọng lượng cơ thể

II RLCH MUỐI NƯỚC

a Mất nước

Biểu hiện lâm sàng

•Rối loạn điều hòa thân nhiệt

•Giảm KL tuần hoàn và gian bào

•Tụt huyết áp- shock.

II RLCH MUỐI NƯỚC

a Mất nước

Chẩn đoán và điều trị

•Nguyên nhân gây mất nước

•Bồi phụ nước điện giải

II RLCH MUỐI NƯỚC

b Thừa nước

Bệnh lý hoặc sinh lý

Nguyên nhân

•Tổng lượng Na cơ thể tăng

•Giảm bài tiết Na và nước của thận suy tim,gan và corticosteroid

II RLCH MUỐI NƯỚC

b Thừa nước

Triệu chứng lâm sàng

•Tăng cân tạm thời

•Phù trong gian bào

•Tm cổ nổi và áp lực trung tâm tăng

II RLCH MUỐI NƯỚC

II RLCH MUỐI NƯỚC

II RLCH MUỐI NƯỚC

b Thừa nước

Thừa nước trong lâm sàng

•Ngộ độc nước: truyền nhiều dịch

•Phù: ứ nước ở gian bào, khoang

−Phù toàn thân

−Phù cục bộ, nội và ngoại bào

II RLCH MUỐI NƯỚC

a Natri

Giảm

•Nguyên nhân

oThuốc lợi tiểu, bù không hợp

lý, uống nhiều ở người tâm thần

oMất qua mồ hôi

II RLCH MUỐI NƯỚC

a Natri

Giảm

•Nguyên nhân

oDo đường tiêu hóa

oSuy tuyến thượng thận

II RLCH MUỐI NƯỚC

a Natri

Giảm

•Biểu hiện lâm sàng

oPhù, co cứng cơ, yếu mệt

oBuồn nôn, nôn, co cứng bụng,

đi lỏng, thờ ơ, đau đầu, hôn mê

II RLCH MUỐI NƯỚC

II RLCH MUỐI NƯỚC

II RLCH MUỐI NƯỚC

a Natri

Tăng >145mEq/L

•Triệu chứng lâm sàng

oGiảm cân, khát, giảm tiểu

oRối loạn thân nhiệt, da khô

oMạch nhanh, HA tụt

II RLCH MUỐI NƯỚC

II RLCH MUỐI NƯỚC

b Kali

Giảm < 3,5 mEq/L

•Nguyên nhân

oGiảm cung cấp: ăn thiếu

oVào nội bào: giảm Kali toàn thân do kiềm hô hấp

II RLCH MUỐI NƯỚC

II RLCH MUỐI NƯỚC

II RLCH MUỐI NƯỚC

II RLCH MUỐI NƯỚC

b Kali

Tăng > 5,5 mEq/L

•Nguyên nhân

oCung cấp nhiều: ăn, uống

oNội bào ra ngoại bào:tổn thương màng, tăng tính thấm

II RLCH MUỐI NƯỚC

b Kali

Tăng > 5,5 mEq/L

•Nguyên nhân

oNhiễm toan, giảm insulin

oThiếu oxy tế bào

oGiảm bài tiết ở thận

II RLCH MUỐI NƯỚC

II RLCH MUỐI NƯỚC

I ĐẠI CƯƠNG

RLCB ACID/BASE

 H + thường biểu hiện bằng- pH

pH ngoại bào có giá trị 7,35-7,45

pH xác định HCO 3 - /CO 2 (H 2 CO 3 )

Tại pH=7,4 tỉ lệ này 20:1

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

Hệ đệm nội và ngoại bào

•Proteins: proteinat

•Bicarbonate của huyết tương

•Phosphate:NaH 2 PO 4 /Na 2 HPO 4

•Hệ đệm H-Hb/K-Hb: của hồng cầu

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

Hô hấp

•TB ống thận chịu pH thấp, tái hấp thu dự trữ kiềm

I Đ I C NG Đ I C NG Ạ ƯƠ Ạ ƯƠ

Thận

Mất bicarbonate, giảm pH máu

Nguyên nhân

•Tăng sinh acid không bay hơi

•Mất bicarbonate hoặc tăng chlorid

•Thận giảm tiết acid

Cơ chế bù đắp

•Thở nhanh sâu, thải CO2

•Thận tham gia chống toan với acid thể không bay hơi

Biểu hiện

•Yếu mệt, chán ăn, buồn nôn và nôn

•Đái tháo đường còn có: mùi ketone, đau bụng, thở Kussmaul, lơ mơ dẫn tới hôn mê…

•Bicarbonate giảm <22mEq/L

•CO 2 đào thải nhanh <35mmHg

•Nước tiểu acid mạnh: thận tham gia chống toan.

•Tăng nhập kiềm qua thức ăn

•NaHCO 3 tăng pH nhanh, dễ gây phù não.

Nguyên nhân

•Mất acid: do nôn mất acid, chloride

•Tăng bicarbonate: dùng antacid

•H + chuyển vào nội bào.

Cơ chế bù đắp

•Hệ đệm nội ngoại bào

•Hô hấp: giảm tần số, thở nông

•Thận: tăng bài tiết bicarbonate, giảm tái hấp thu.

Điều trị

•Giảm kali, chlorid: bổ sung

•Giảm dịch ngoại bào: truyền dịch

•Đau đầu, ức chế, bối rối…

•Rùng mình, mất cảm giác, hôn mê

H T B I Ế À