Chính Đảng ra đời là một tất yếu lịch sử, là sản phẩm tự nhiên của cuộc đấu tranh giai cấp đạt đến trình độ đòi hỏi phải có sự lãnh đạo thống nhất mọi hoạt động của giai cấp, nhằm hướng các nỗ lực chung vào mục tiêu chống lại giai cấp đối lập cùng với nhà nước thống trị của giai cấp đó. Chính Đảng của giai cấp công nhân ra đời là một đòi hỏi tất yếu khách quan của cuộc đấu tranh giai cấp giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản, là điều kiện tiên quyết để giai cấp vô sản thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình
Trang 1Nhận thức tư tưởng của Lênin về: Đảng là một khối thống nhất, lấy tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng Vận dụng vào công tác xây dựng chỉnh đốn Đảng ở nước ta hiện
nay
Lời mở đầu :
Chính Đảng ra đời là một tất yếu lịch sử, là sản phẩm tự nhiên của cuộcđấu tranh giai cấp đạt đến trình độ đòi hỏi phải có sự lãnh đạo thống nhất mọihoạt động của giai cấp, nhằm hướng các nỗ lực chung vào mục tiêu chống lạigiai cấp đối lập cùng với nhà nước thống trị của giai cấp đó Chính Đảng củagiai cấp công nhân ra đời là một đòi hỏi tất yếu khách quan của cuộc đấutranh giai cấp giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản, là điều kiện tiên quyết
để giai cấp vô sản thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình
Mác- Ăngghen là những người đầu tiên nêu lên những tư tưởng cơ bản về
tổ chức và hoạt động của Đảng cộng sản, đồng thời trực tiếp tham gia vàophong trào công nhân để giác ngộ giai cấp công nhân và từng bước xây dựng tổchức cộng sản đầu tiên của giai cấp vô sản Các ông đã thảo ra “Tuyên ngôncủa Đảng Cộng Sản”; “Điều lệ của Liên đoàn những người cộng sản”; “Tuyênngôn thành lập Hội liên hiệp công nhân quốc tế ” Liên đoàn những ngườicộng sản do hai ông thành lập và lãnh đạo là thể hiện sự vận dụng nhữngnguyên tắc cơ bản về tổ chức và hoạt động của Đảng vô sản vào thực tiễn.Mác- Ăngghen đã có những cống hiến vô giá trong việc nêu ra và lý giải nhữngnguyên tắc tổ chức về xây dựng Đảng cộng sản
Đến thời kỳ của Lênin, lúc này chủ nghĩa tư bản bước vào giai đoạn pháttriển cao là giai đoạn chủ nghĩa đế quốc, giai cấp tư sản bộc lộ tính chất lỗithời, lạc hậu và phản động của nó trên nhiều lĩnh vực của xã hội tư bản Lênin
đã phân tích sâu sắc chủ nghĩa tư bản trong giai đoạn mới, từ đó chỉ ra rằng:
Trang 2Chủ nghĩa tư bản nhất định sẽ bị diệt vong, là đêm trước của cách mạng vôsản, rằng trên thực tế đã có những điều kiện khách quan chín muồi để lật đổchủ nghĩa tư bản Mặt khác người cũng chỉ rõ cùng với quá trình phát triểncủa chủ nghĩa tư bản, giai cấp công nhân cũng không ngừng lớn mạnh nhanhchóng, phát triển cả về số lượng và chất lượng, cả về chính trị và tổ chức, ýthức giác ngộ của công nhân ngày càng được nâng cao, các phong trào đấutranh của họ diễn ra mạnh mẽ cả bề rộng và chiều sâu ( đặc biệt là ở nhiềunước châu Âu), nếu trước đây các cuộc đấu tranh chỉ dừng lại ở chỗ đập phámáy móc, cửa kính trong công xưởng, phá hoại phòng làm việc và các cửahàng của chủ, thì dần dần về sau những người công nhân hiểu được rằng, cầnphải có tổ chức và thông qua tổ chức, nếu muốn đấu tranh chống tư bản thắnglợi và giai cấp công nhân hoàn toàn có khả năng đoàn kết xung quanh mìnhnhững người bị áp bức và bóc lột để lật đổ chủ nghĩa tư bản, xây dựng một xãhội mới Cách mạng vô sản đã trở thành một vấn đề thực tiễn trước mắt.Chính trong điều kiện đó sau khi Ăngghen mất (1895) một số lãnh tụ đứngđầu của Quốc tế II lại rơi vào chủ nghĩa cơ hội, đòi xét lại chủ nghĩa Mác,biến các đảng Dân chủ- xã hội thành các đảng cải lương, thực hiện một chínhsách đầu hàng giai cấp tư sản, hướng phong trào đấu tranh của giai cấp côngnhân đi theo con đường cơ hội, xét lại Nhiệm vụ cấp bách đặt ra là đấu tranhđập tan chủ nghĩa cơ hội bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác và phảithành lập cho được một đảng kiểu mới khác hẳn với đảng cơ hội, cải lươngtrước đó, có như vậy mới đủ sức lãnh đạo phong trào đấu tranh của giai cấpcông nhân Nhiệm vụ lịch sử đó được đặt trên vai của Lênin và người đã hoànthành một cách xuất sắc Bằng những hoạt đông lý luận và thực tiễn tích cựccủa mình Lênin đã đấu tranh bảo vệ và phát triển toàn diện những tư tưởngcủa Mác-Ăngghen về Đảng từ đó xây dựng nên một hệ thống các nguyên lý
về xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân, hệ thống các nguyên lý
đó là:
Trang 31.Chủ nghĩa Mác là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho mọi hoạt độngcủa Đảng
2 Đảng Cộng sản là đội tiên phong chính trị có tổ chức và là đội ngũ có
tổ chức chặt chẽ nhất, giác ngộ nhất của giai cấp công nhân
3.Khi có chính quyền, Đảng là lực lượng lãnh đạo hệ thống chính trị củachủ nghĩa xã hội và là một bộ phận của hệ thống đó
4 Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng tổ chức sinhhoạt và hoạt động của Đảng
5 Đảng là một khối thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức, tự phêbình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng
6 Đảng gắn bó chặt chẽ với quần chúng, kiên quyết đấu tranh để ngănngừa và khắc phục bệnh quan liêu, xa rời quần chúng
7 Đảng phải tích cực kết nạp những đại biểu ưu tú của giai cấp côngnhân và nhân dân lao động vào Đảng, phải thường xuyên đưa những ngườikhông đủ tiêu chuẩn và những phần tử cơ hội ra khỏi Đảng
8 Tính quốc tế của Đảng Cộng sản
Phạm vi tiểu luận xin đề cập làm rõ nguyên lý: Đảng là một khối thống
nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức, tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng Trong đó tập trung giải quyết trên những vấn đề: Quan
niệm về đảng; về Đảng cộng sản, hiểu thế nào là Đảng kiểu mới ? về tínhthống nhất; quan niệm phê bình, tự phê bình, phê phán quan điểm của chủnghĩa cơ hội, xét lại xung quanh các vấn đề đó và trọng tâm là làm rõ quanđiểm của Lênin bàn về nội dung của tính thống nhất, tính đấu tranh phê bình,
tự phê bình Tửứ ủoự vận dụng vào thực tiễn công tác xây dựng chỉnh đốnĐảng của Đảng ta trong giai đoạn cách mạng hiện nay
Trang 4Phần một:
Đảng cộng sản là một khối thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức, tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng
Trước khi phân tích làm rõ nội dung xin trình bày một số vấn đề sau:
* Quan niệm về đảng: Theo bách khoa toàn thư: Đảng là một tổ chức
chính trị bao gồm những người cùng chung một lý tưởng, những người ưu tú,tiên tiến của những giai cấp và tầng lớp nhất định, nhằm đấu tranh và bảo vệlợi ích trước hết cho những giai cấp và tầng lớp đó
* Quan niệm về Đảng cộng sản: là chính Đảng cách mạng của giai cấp
công nhân, là sản phẩm của cuộc đấu tranh chính trị của giai cấp công nhânvới giai cấp tư sản Đảng cộng sản bao gồm những người ưu tú, tiên tiến nhấttrong giai cấp công nhân và nhân dân lao động, tự nguyện đứng trong hàngngũ của Đảng để đấu tranh cho quyền lợi của giai cấp công nhân và quầnchúng nhân dân lao động
* Quan niệm về phê bình và tự phê bình: Phê bình là nêu ưu điểm và
vạch khuyết điểm của người khác tự phê bình là nói rõ ưu điểm và vạchkhuyết điểm của chính bản thân mình
*.Quan niệm về sự thống nhất: Dựa trên sự tổng kết những thành tựu
nhân loại đã đạt dược trong hoạt động thực tiễn, trong triết học cũng như trong khoa học, chủ nghĩa duy vật biện chứng đã khảng định: mọi sự vật hiện tượng trên thế giới, đều tồn tại trong một chỉnh thể thống nhất, chỉ có một thế giới duy nhất và thống nhất là thế giới vật chất, mọi bộ phận của thế giới vật chất đều có mối liên hệ thống nhất với nhau, biểu hiện ở chỗ chúng đều là những dạng cụ thể của vật chất, sự thống nhất, chính là sự nương tựa lẫn nhau, tồn tại không tách rời nhau, làm tiền đề, điều kiện cho nhau
1 Đảng cộng sản Việt Nam là một khối thống nhất về chính trị, tư tưởng
và tổ chức:
Trang 51.1 Xây dựng khối đoàn kết thống trong đảng là một tất yếu khách
quan, là quy luật của quá trình tồn tại, trưởng thành, phát triển của Đảng cộng sản: Tư tưởng ban đầu về sự thống nhất trong đảng đã được Mác-
Ăngghen nêu lên, hai ông rất coi trọng việc xây dựng khối đoàn kết thốngnhất trong đảng khi cho rằng: “Đảng công nhân phải hành động sao cho thật
có tổ chức, thật thống nhất, thật độc lập nhất ” 1 Tổng kết cuộc cách mạngpháp (1848) các ông khẳng định: Đảng cần hành động có tổ chức nhất, thốngnhất nhất và độc lập nhất, nếu như nó không muốn bị giai cấp tư sản lợi dụng
và kéo theo đuôi nó như năm 1848 Tháng 10 năm 1864, trong: “Điều lệ tạmthời của Hội liên hiệp công nhân quốc tế”, Mác- Ăngghen viết : “Sự thànhcông của phong trào công nhân trong mỗi nước chỉ có thể được bảo đảm bằngsức mạnh của sự thống nhất và sự tổ chức” 2 ở vào giai đoạn của mình, Lênin
đã phát triển tư tưởng của Mác- Ăngghen lên thành hệ thống các nguyên lý,người đặc biệt quan tâm tới việc xây dựng khối đoàn kết thống nhất vữngchắc trong Đảng, đấu tranh không mệt mỏi vì sự thống nhất đội ngủ củaĐảng, tự mình khởi thảo nhiều nghị quyết và những lời kêu gọi về vấn đề này.Ông cho rằng: “sự đoàn kết thống nhất trong Đảng bắt nguồn từ bản chất của
người coi: “ mục tiêu của việc xây dựng và cũng cố Đảng là nhằm xây dựng
và cũng cố sự thống nhất đội ngũ Đảng” 4, rằng Đảng chỉ có thể hoàn thànhđược vai trò đội tiền phong, nếu được tổ chức thành một đội ngũ chung, thốngnhất của giai cấp công nhân, một đội ngũ cố kết bởi ý chí thống nhất, hànhđộng thống nhất, kỷ luật thống nhất Trong tác phẩm “Làm gì” Lênin yêu cầunhững người dân chủ xã hội của giai cấp công nhân là phải có một tổ chứcĐảng thống nhất, tập trung của giai cấp công nhân thì mới hoàn thành đượcnhiệm vụ lịch sử của mình, nếu không có một tổ chức của những người cách
1 C.Mác- Ăngghen: Tuyển tập, Nxb sự thật, H,1981, t.7, tr.343
2 Sđd, t.3, tr 26
3 V.I Lênin: Toàn tâp, Nxb Tiến bộ, M, 1978, t 2, tr 107-108
4 Sđd, t.4, tr.141.
Trang 6mạng như vậy thì không thể có phong trào cách mạng vững chắc Khi giai cấpcông nhân đã dành dược chính quyền, Lênin đặc biệt coi trọng việc xây dựngkhối thống nhất vững chắc trong Đảng và chỉ ra rằng, nội bộ Đảng càng đoànkết, càng ít dao động, thì ảnh hưởng của Đảng trước quần chúng càng rộnglớn Người khẳng định: “ Một điều rõ ràng là trong một nước đang thực hiệnchuyên chính vô sản, thì một sự chia rẽ trong nội bộ giai cấp vô sản hoặc giữaĐảng của giai cấp vô sản với quần chúng vô sản, không phải chỉ là nguy hiểm
mà còn là cực kỳ nguy hiểm, nhất là nếu trong nước đó, giai cấp vô sản chỉ làthiểu số nhỏ bé trong dân cư”5 Từ những quan điểm trên, đi ngược lại vấn đề
và tự đặt ra câu hỏi liệu Đảng cộng sản sẽ ra sao nếu không có sự thống nhấttrong Đảng ? và một điều chắc chắn sẽ dễ dàng nhận thấy là nếu trong Đảng
có sự phân tán về tư tưởng, tan rã về tổ chức, không thống nhất về đội ngũ thìsớm muộn cũng sẽ dẫn đến thất bại, thực tiễn Đảng công nhân Dân chủ-xã hộiNga cũng như trong phong trào Cộng sản quốc tế đã chỉ rõ điều đó Mặt khácqua nghiên cứu ta nhận thấy giai cấp công nhân là giai cấp có sứ mệnh lịch sửđào huyệt chôn chủ nghĩa tư bản xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội vàchủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới, song sự đấu tranh của phongtrào công nhân tự bản thân nó là mang tính tự phát, sự nghiệp đấu tranh ấy chỉ
có thể dành thắng lợi khi họ tổ chức ra một chính Đảng độc lập, mang tínhthống nhất, thực sự mang bản chất giai cấp công nhân trên cơ sở lý luận củachủ nghĩa xã hội khoa học.V.I.Lênin khẳng định : “Cuộc đấu tranh tự phátcủa giai cấp vô sản sẽ không trở thành cuộc “đấu tranh giai cấp” thực sự củagiai cấp vô sản, chừng nào nó chưa được tổ chức mạnh mẽ gồm những người
thống nhất và tập trung của giai cấp vô sản-bao gồm trước hết và chủ yếu lànhững người lấy hoạt động cách mạng làm nghề nghiệp Chỉ với tổ chức nhưvậy mới khắc phục được tình trạng phân tán, tản mạn trong Đảng, và “ trong
5 Sđd, t.42 , tr.336
6 Sđd, t.6 , tr.173
Trang 7cuộc đấu tranh để dành chính quyền, giai cấp vô sản không có vũ khí nàokhác hơn là sự tổ chức”
Tóm lại: Cơ sở để xây dựng sự đoàn kết thống nhất trong Đảng trước hếtxuất phát từ tính thống nhất vật chất của thế giới theo quan điểm của chủ nghĩaduy vật biện chứng, đó còn là xuất phát từ chính bản chất của Đảng cộng sản, từyêu cầu thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, từ âm mưu chia rẽ,chống phá của chủ nghĩa cơ hội, xét lại, từ thực tiễn quá trình xây dựng, hoạtđộng cách mạng của Đảng đoàn kết , thống nhất trong Đảng là quy luật tất yếutrong suốt quá trình ra đời , tồn tại và phát triển của Đảng Cộng sản
1.2 Nội dung yêu cầu của sự thống nhất trong đảng: Theo quan điểm
của Lênin, Đảng phải là một khối thống nhất, sự thống nhất đó được thể hiện
cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức Đây chính là sự kế thừa, bảo vệ và góp phầnphát triển quan điểm về tính thống nhất trong Đảng đã được Mác-Ăngghenđưa ra, chúng ta biết rằng, ngay sau khi Ăngghen mất (1895) chủ nghĩa cơ hộinúp dưới khẩu hiệu “Tự do phê bình” ra sức chống lại chủ nghĩa Mác, chúngchủ trương đòi xét lại chủ nghĩa Mác một cách toàn diện, trong đó có âm mưutìm cách chia rẽ khối đoàn kết thống nhất trong Đảng, với bút chiến sắc sảothông qua các bài báo, các tác phẩm cũng như việc đấu tranh trực diện Lênin
đã vạch trần bản chất của bọn cơ hội, xét lại Phê phán quan điểm của pháiMensevích về cái gọi là nội dung quan trọng hơn hình thức, cương lĩnh quantrọng hơn hình thức, hơn tổ chức Muốn đạt được sự thống nhất, thì còn phải
có sự thống nhất về tổ chức nữa, điều này không thể thực hiện được đối vớimột Đảng vừa mới ít nhiều vượt ra khỏi khuôn khổ chật hẹp của một tiểu tổ
và chưa có một điều lệ được chính thức quy định, chưa có nguyên tắc thiểu sốphục tùng đa số, bộ phận phục tùng toàn bộ” 7.Theo Lênin Đảng chỉ có thểhoàn thành được vai trò đội tiền phong nếu được tổ chức thành một đội ngũchung, thống nhất của giai cấp công nhân, một đội ngũ cố kết bởi ý chí thống
7 Sđd, t.6 , tr 454-455
Trang 8nhất, hành động thống nhất, kỷ luật thống nhất, Đảng chỉ có thể vững mạnh
và đoàn kết, nếu được xây dựng theo nguyên tắc tập trung Lênin chỉ ra rằng
từ trong tận cùng của khó khăn gian khổ, trong sự “xiềng xích”, sự thống trịbóc lột của chủ nghĩa tư bản, giai cấp vô sản vẫn có thể đấu tranh giành thắnglợi, một trong những nguyên nhân cơ bản là nhờ có tính đoàn kết thống nhất,người nói: “Bị phân chia vì sự cạnh tranh vô chính phủ đang thịnh hành trongthế giới tư sản, bị đè nặng dưới sự lao động nô lệ cho tư bản, luôn luôn bị dìmsâu “tận đáy” của cảnh khổ cực, của sự cùng quẫn và sự thoái hoá, nhưng giaicấp vô sản vẫn có thể trở thành-và tất nhiên sẽ trở thành-một lực lượng vôđịch, chỉ là vì lý do này: Sự thống nhất tư tưởng của giai cấp vô sản dựa trên
cơ sở những nguyên lý của chủ nghĩa Mác, được cũng cố bằng sự thống nhấtvật chất của tổ chức tập hợp hàng triệu người lao động thành một đạo quâncủa giai cấp công nhân Đương đầu với đội quân ấy, thì tất cả các chính quyền
đã già cỗi của chế độ chuyên chế Nga hoàng lẫn các uy lực đang già cỗi củachủ nghĩa tư bản quốc tế cũng không thể nào chống lại nổi, bất chấp tất cảnhững bước quanh co và những bước giật lùi, bất chấp luận điệu cơ hội chủnghĩa”8,
Chính trị, tư tưởng và tổ chức là ba phạm trù khác nhau nhưng có mối quan
hệ chặt chẽ, biện chứng không tách rời tạo nên khối đoàn kết thống nhất trongĐảng Trong đó cương lĩnh, đường lối chính trị là nền tảng tư tưởng, là kim chỉnam cho hành động của Đảng, quyết định, chi phối đến công tác tư tưởng và côngtác tổ chức, có đường lối chính trị đúng mới có thể xác định được phương hướnghành động, mới có phương hướng tư tưởng và tổ chức đúng Xây dựng Đảng về
tư tưởng không những dựa vào đường lối, nhiệm vụ chính trị của Đảng, màcòn phải gắn liền với việc xây dựng Đảng về tổ chức Tư tưởng có thông suốtthì tổ chức mới chặt chẽ, nội bộ mới đoàn kết, thống nhất, hành động mới tựgiác Công tác tổ chức được hình thành trên cơ sở cương lĩnh, đường lối
8 V.I.Lênin Toàn tập, t.8, Nxb Tién bộ, M.1979, tr 490
Trang 9chính trị, Chức năng của tổ chức là thực hiện thắng lợi cương lĩnh, đườnglối chính trị của Đảng, nếu tổ chức vững mạnh, hoạt động có hiệu quả caothì cương lĩnh, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng được thực hiệntốt, ngược lại, tổ chức yếu kém, năng lực và hiệu quả hoạt động của tổchức thấp thì đường lối, chính sách của Đảng không được thực hiện tốt.Mặt khác, tổ chức không những chỉ có chức năng tổ chức thực hiện đườnglối mà còn góp phần xây dựng đường lối, cụ thể hoá đường lối và qua hoạtđộng tổng kết thực tiễn, đúc kết kinh nghiệm, bổ sung phát triển đường lối,chính sách của Đảng cho đúng đắn, phù hợp hơn Đồng thời, công tác tổchức là cơ sở vật chất bảo đảm cho tư tưởng được củng cố, biến thành hànhđộng, thành hiện thực, công tác tư tưởng, công tác tổ chức được tiến hành ởtrình độ cao là điều kiện quyết định việc thực hiện thắng lợi cương lĩnh,đường lối, chủ trương của Đảng
Đoàn kết thống nhất là sinh mệnh của Đảng, là vấn đề sống còn củacách mạng, là cơ sở để thống nhất giai cấp, cơ sở tạo nên sức mạnh củaĐảng Sự đoàn kết thống nhất trong Đảng biểu hiện cả về chính trị, tưtưởng và tổ chức nhưng không phải là sự thống nhất một cách tuỳ tiện,không phải là phép cộng lại giản đơn giữa các mặt, các bộ phận, mà tínhđoàn kết thống nhất trong Đảng trước hết phải dựa trên những nguyên lýcủa chủ nghĩa Mác-Lênin, trên cơ sở lợi ích chung của giai cấp công nhân
và của quần chúng nhân dân lao động, thể hiện tập trung ở cương lĩnh,đường lối, chính sách của Đảng Lênin chỉ rõ: “chúng ta không được quênrằng, nếu không có cái cơ sở tư tưởng chung, thì không thể có vấn đề thống
lịch sử, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động, là ngọn cờ để tập hợp lựclượng, sự thống nhất về tư tưởng là tiền đề sự thống nhất về tổ chức, nắmvững đường lối của Đảng là cơ sở tạo nên sự thống nhất về tư tưởng, sự
9 Sđd, M 1975, t.5 , tr 336
Trang 10thống nhất trong hành động Sự đoàn kết thống nhất trong Đảng còn cầnphải dựa trên cơ sở tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc tập trung dân chủ, đây
là phương pháp căn bản để khắc phục những bất đồng về tư tưởng, thựchiện dân chủ là điều kiện quan trọng để góp phần xây dựng đường lối, nghịquyết đúng, còn sự tập trung trong Đảng sẽ bảo đảm sự thống nhất cao về ýchí hành động, bảo đảm cho kỷ luật của Đảng được chấp hành triệt để, theoLênin: “cơ sở của sự thống nhất là kỷ luật giai cấp, là sự thừa nhận ý chícủa đa số, là đồng tâm, nhất trí công tác trong hàng ngũ của đa số đó và ănnhịp với đa số đó”10 Mặt khác thái độ chân thành, cởi mở, tôn trọng lẫnnhau, tính khiêm tốn, biết thông cảm, hết lòng giúp đỡ nhau hoàn thànhnhiệm vụ là những nét tiêu biểu của tình đoàn kết, thống nhất của nhữngngười cộng sản Để tạo ra sự thống nhất cao trong Đảng còn cần phải thựchiện tốt công tác phê và tự phê bình để phát huy ưu điểm, tìm ra khuyếtđiểm cùng nhau sữa chữa, nâng cao nhận thức, giải quyết những bất đồng,vướng mắc trong nội bộ Đảng để tạo ra sự nhất trí cao, phấn đấu thực hiệnthắng lợi các mục tiêu chung Cuối cùng để xây dựng khối đoàn kết thốngnhất trong Đảng cần chú trọng xây dựng và bảo vệ hạt nhân lãnh đạo củaĐảng sự đoàn kết chặt chẽ, vững chắc của ban chấp hành trung ương Đảng
là một điều kiện chủ yếu để bảo đảm khối đoàn kết thống nhất, Lêninkhẳng định: "không có một trung tâm lãnh đạo thống nhất, không có một
cơ quan trung ương thống nhất, thì không thể có thống nhất thực sự của Đảng”11
Từ kinh nghiệm thực tiễn cho thấy để giữ gìn và cũng cố khối đoàn kếtthống nhất trong Đảng cần phải đấu tranh kiên quyết chống chủ nghĩa cánhân, chủ nghĩa cá nhân là nguồn gốc tư tưởng của chủ nghĩa cơ hội Sự rạnnứt đi đến tan rã là xu hướng vận động của một tổ chức trong đó có sự hoạtđộng của chủ nghĩa vô chính phủ Giữa chủ nghĩa cơ hội và chủ nghĩa vôchính phủ có quan hệ biện chứng với nhau, chủ nghĩa vô chính phủ là một
10 Sđd, t 25 , tr 94
11 Sđd, t 11 , tr 210
Trang 11biểu hiện cơ hội về mặt hình thức Bè phái, phe nhóm là cơ sở tồn tại của chủnghĩa cơ hội trong Đảng Lênin viết: “Ai không cố ý nhắm mắt lại thì khôngthể không thấy rằng, khuynh hướng “phê bình” mới trong chủ nghĩa xã hộichẳng qua chỉ là một loại hình mới của chủ nghĩa cơ hội mà thôi “Tự do phêbình” là tự do của khuynh hướng cơ hội chủ nghĩa trong Đảng Dân chủ-xãhội, là tự do biến Đảng Dân chủ-xã hội thành một Đảng dân chủ cải lương, là
tự do đưa những tư tưởng tư sản và những phần tử tư sản vào trong chủ nghĩa
xã hội”12 Trong quá trình hoạt động của Đảng có sự khác nhau, sự bất đồngquan điểm cũng là một điều bình thường, đặc biệt là vào những giai đoạn,bước ngoặt của lịch sử, điều quan trọng là phải bình tĩnh, biết chờ đợi, biếtdân chủ đấu tranh để giải quyết những nhận thức và hành động sai lầm đó.Trong bài viết “Tối đa về trơ trẽn và tối thiểu về lô gíc” đăng trên tờ “Tia lửa”
số 49, ngày 1 tháng 10 năm 1903 Lênin đã dạy: “Trọng tâm là ở chỗ chọnhướng đi Nếu như các ngài muốn chuyển theo hướng hợp nhất, thì các ngàihãy bác bỏ chế độ liên bang và chấp nhận chế độ tự trị Như vậy các ngài sẽhiểu rằng chế độ tự trị bảo đảm tính chất dần dần của quá trình hợp nhất”13
Cùng với việc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, Đảng cần xoá bỏtình trạng đặc quyền, đặc lợi vì đó không phải là thuộc tính của Đảng mà là
“nguồn gốc gây nên sự tan rã trong Đảng”, bất bình đẳng về lợi ích không thểtạo nên sự thống nhất cả về tư tưởng và hành động Mặt khác phải thườngxuyên quan tâm xây dựng đường lối chính sách đúng, cơ chế tổ chức hợp lý,quy chế làm việc rõ ràng, kiên quyết chống bệnh quan liêu, gia trưởng, cóbiện pháp xử lý kịp thời các biểu hiện gây ra sự chia rẽ khối đoàn kết thốngnhất trong Đảng, ở một tổ chức đảng nào thiếu những điều kiện ấy thì ở đóđảng thiếu sự thống nhất cả về tư tưởng, tổ chức và hành động, không đủ sứclãnh đạo sự nghiệp cách mạng đi đến thắng lợi Xây dựng khối đoàn kết thống
12 Sđd, t 6 , tr 10-11
13 Sđd, t 8, tr 31
Trang 12nhất vững chắc trong Đảng là tất yếu khách quan, là vấn đề có tính quy luậttrong quá trình tồn tại trưởng thành, phát triển của một Đảng Cộng sản chânchính
2 Quan điểm của Lênin về: tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng
Lênin cho rằng: Đảng phải luôn luôn tự phê bình và phê bình, tự vạch rasai lầm, khuyết điểm, phân tích rõ nguyên nhân và tìm cách sữa chữa
Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, mọi sự vật hiệntượng trên thế giới cũng như trong đời sống xã hội đều vận động và phát triểntrong sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập, Đảng Cộng sản là một
tổ chức chính trị, một bộ phận cấu thành của đời sống xã hội, do vậy Đảngcũng tồn tại, vận động phát triển theo quy luật sự thống nhất và đấu tranh giữacác mặt đối lập, tự phê bình và phê bình trong Đảng là biểu hiện của quy luật
đó và là đòi hỏi tất yếu khách quan Bản thân Đảng trong suốt cả quá trìnhhoạt động lãnh đạo sự nghiệp cách mạng cả khi chưa có chính quyền cũngnhư khi trở thành đảng cầm quyền, có nhiều vấn đề thực tiễn đạt ra mang tínhkhó khăn, phức tạp, nhiều vấn đề mới nảy sinh, từng cán bộ, đảng viên khôngthể nắm, nhận thức đầy đủ và sâu sắc ngay những vấn đề đó, quá trình thamgia hoạt động không thể tránh vấp ngã, sai lầm, khuyết điểm, do đó phải tiếnhành công tác tự phê bình và phê bình Mác Ăngghen cho rằng, tự phê bình
và phê bình là rất cần thiết cho hoạt động và phát triển bình thường của Đảngcộng sản Ăngghen nhấn mạnh: Việc Đảng phê bình các hoạt động đã qua củamình là việc tuyệt đối cần thiết, thông qua đó Đảng học cách hoạt động tốthơn Kế thừa tư tưởng của Mác-Ăngghen, Lênin coi tự phê bình và phê bình
là quy luật bất di bất dịch về sự phát triển của Đảng cách mạng, theo ôngĐảng phải luôn tự phê bình và phê bình, tự vạch ra sai lầm, khuyết điểm,phân tích rõ nguyên nhân và tìm cách sữa chữa, coi đây là một trong nhữngcăn cứ quan trọng để xem xét một đảng có thật sự là một Đảng Mác xít chân