ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---***--- PHẠM THỊ TÂM ỨNG DỤNG CÁCH TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG CÓ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-*** -
PHẠM THỊ TÂM
ỨNG DỤNG CÁCH TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG CÓ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TẠI XÃ YÊN THUẬN – HUYỆN HÀM YÊN
– TỈNH TUYÊN QUANG
LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Công tác xã hội
Hà Nội - 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-*** -
PHẠM THỊ TÂM
ỨNG DỤNG CÁCH TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG CÓ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TẠI XÃ YÊN THUẬN – HUYỆN HÀM YÊN
– TỈNH TUYÊN QUANG
Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Công tác xã hội
Mã số: 60.90.01.01
Hà Nội - 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn của GS.TS Tô Duy Hợp
Tôi cũng xin cam đoan đề tài này không trùng với bất cứ đề tài luận văn nào
đã được công bố ở Việt Nam Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực
và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung của đề tài
Hà Nội, tháng 10 năm 2015
Tác giả luận văn
Phạm Thị Tâm
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, trước tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến GS.TS Tô Duy Hợp, người đã hết lòng hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các vị lãnh đạo, cán bộ công tác tại xã Yên Thuận đã tạo điều kiện, nhiệt tình giúp đỡ tôi, đặc biệt xin cảm ơn các thầy cô trong Khoa Công tác xã hội, trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn Hà Nội đã cung cấp cho tôi nền tảng kiến thức quý báu và kỹ năng thực hành Công tác xã hội Tôi xin gửi lời cảm ơn đến người dân tại xã Yên Thuận đã giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra, thu thập số liệu phục vụ luận văn
Cuối cùng, tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến gia đình, bạn bè đã tạo điều kiện giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập cũng như thực hiện luận văn
Hà Nội, ngày 05 tháng 10 năm 2015
Học viên cao học CTXH
PhạmThịTâm
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 7
1 Lý do chọn đề tài 7
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 8
3 Ý nghĩa của nghiên cứu 16
3.1 Ý nghĩa lý luận: 16
3.2 Ý nghĩa thực tiễn: 16
4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 16
4.1 Mục đích nghiên cứu 16
4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 17
5 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 17
5.1 Đối tượng nghiên cứu: 17
5.2 Khách thể nghiên cứu: 17
6 Câu hỏi nghiên cứu 17
7 Giả thuyết nghiên cứu 18
8 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 18
8.1 Phương pháp luận 18
8.2 Phương pháp nghiên cứu 18
8.2.1 Cách tiếp cận nghiên cứu 18
8.2.2 Phương pháp nghiên cứu 18
9 Phạm vi nghiên cứu 20
10 Cấu trúc luận văn 21
NỘI DUNG CHÍNH Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀIError! Bookmark not defined.
1.1 Cơ sở lý luận Error! Bookmark not defined 1.1.1 Các khái niệm then chốt Error! Bookmark not defined 1.1.1.1 Cộng đồng Error! Bookmark not defined 1.1.1.2 Phát triển cộng đồng Error! Bookmark not defined.
1.1.1.3 Cách tiếp cận phát triển cộng đồng có sự tham gia của người dân
Error! Bookmark not defined 1.1.1.4 Công tác xóa đói, giảm nghèo Error! Bookmark not defined.
Trang 61.1.1.5 Hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo.Error! Bookmark not defined.
1.1.2 Lý thuyết được sử dụng trong nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
1.1.2.1 Lý luận về cách tiếp cận phát triển cộng đồng có sự tham gia của
người dân Error! Bookmark not defined 1.1.2.2 Lý thuyết phát triển cộng đồng bền vững.Error! Bookmark not defined.
1.2 Cơ sở thực tiễn Error! Bookmark not defined 1.2.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.2.2 Tổng quan tình hình xóa đói giảm nghèo trong cả nước.Error! Bookmark
not defined.
1.2.2.1 Thành tựu Error! Bookmark not defined 1.2.2.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined.
1.2.3 Tình hình xóa đói giảm nghèo trên địa bàn xã Yên Thuận - huyện Hàm
Yên - tỉnh Tuyên Quang Error! Bookmark not defined 1.2.3.1 Thành tựu: Error! Bookmark not defined 1.2.3.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÁCH TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG CÓ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TẠI XÃ YÊN THUẬN - HUYỆN HÀM YÊN – TỈNH
TUYÊN QUANG Error! Bookmark not defined.
2.1 Thực trạng và nguyên nhân nghèo đói tại xã Yên Thuận - huyện Hàm Yên -
tỉnh Tuyên Quang Error! Bookmark not defined 2.1.1 Thực trạng đói nghèo tại xã Yên Thuận Error! Bookmark not defined 2.1.2 Nguyên nhân dẫn tới tình trạng đói nghèo tại xã Yên Thuận Error!
Bookmark not defined.
2.1.2.1 Nhóm nguyên nhân khách quan Error! Bookmark not defined 2.1.2.2 Nhóm nguyên nhân chủ quan Error! Bookmark not defined 2.1.2.3 Nhóm nguyên nhân khác Error! Bookmark not defined.
2.2 Cơ sở pháp lý cho sự tham gia của người dân trong hoạt động xóa đói giảm
nghèo tại xã Yên Thuận Error! Bookmark not defined.
Trang 72.3 Đánh giá thực trạng ứng dụng cách tiếp cận phát triển cộng đồng có sự tham gia
của người dân nhằm nâng cao hiệu quả xóa đói giảm nghèo tại xã Yên thuận .Error!
Bookmark not defined.
2.3.1 Đánh giá thành tựu ứng dụng cách tiếp cận phát triển cộng đồng có sự tham gia của người dân để nâng cao hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo tại xã Yên
Thuận - huyện Hàm Yên - tỉnh Tuyên Quang Error! Bookmark not defined.
2.3.1.1 Ứng dụng tiếp cận phát triển cộng đồng có sự tham gia của người dân được thể hiện ở việc người dân đã được tạo điều kiện tham gia vào các bước của
một dự án giảm nghèo Error! Bookmark not defined.
2.3.1.2 Tiếp cận phát triển cộng đồng có sự tham gia của người dân được ứng dụng trong các hoạt động xóa đói giảm nghèo tại xã Yên Thuận đã mang lại những
hiệu quả tích cực Error! Bookmark not defined.
2.3.1.3 Người dân tham gia nhiều hơn trong công tác xóa đói giảm nghèo nhờ
hoạt động truyền thông về xóa đói giảm nghèo được chú trọng phát triển hơn trước.
Error! Bookmark not defined.
2.3.1.4 Ứng dụng tiếp cận phát triển cộng đồng trong công tác xóa đói giảm
nghèo giúp cho người dân nâng cao năng lực Error! Bookmark not defined.
2.3.2 Đánh giá hạn chế trong ứng dụng cách tiếp cận phát triển cộng đồng có sự tham gia của người dân để nâng cao hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo tại xã Yên
Thuận - huyện Hàm Yên - tỉnh Tuyên Quang Error! Bookmark not defined.
2.3.2.1 Việc thực hiện dân chủ cơ sở chưa được quán triệt chặt chẽ ảnh hưởng
đến quyền tham gia của người dân Error! Bookmark not defined 2.3.2.2 Cơ chế tham gia của người dân chưa được quan tâm đúng mực Error!
Bookmark not defined.
2.3.2.3 Người dân chưa thực sự được tham gia vào tất cả các khâu trong một
dự án giảm nghèo Error! Bookmark not defined 2.3.2.4 Truyền thông về xóa đói giảm nghèo còn tồn tại những hạn chế .Error!
Bookmark not defined.
2.3.2.5 Sự bất bình đẳng về giới trong việc tham gia vào công tác xóa đói
giảm nghèo Error! Bookmark not defined
2.3.2.6 Người nghèo chưa thực sự tự tin vào bản thân và những quyết định của
mình, tư tưởng ỷ lại vào sự giúp đỡ của Nhà nước Error! Bookmark not defined.
Trang 82.4 Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức đối với việc tăng cường năng lực ứng dụng cách tiếp cận phát triển cộng đồng có sự tham gia của người dân nhằm nâng cao hiệu quả
công tác xóa đói giảm nghèo tại xã Yên Thuận Error! Bookmark not defined.
2.5 Nguyên nhân và những nhân tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng cách tiếp cận phát triển cộng đồng có sự tham gia của người dân để nâng cao hiệu quả công tác xóa
đói giảm nghèo tại xã Error! Bookmark not defined 2.5.1 Nhân tố khách quan Error! Bookmark not defined 2.5.2 Nhân tố chủ quan Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP VÀ HƯỚNG TỚI XÂY DỰNG MÔ HÌNH CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG CÓ SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TẠI XÃ YÊN THUẬN – HUYỆN HÀM YÊN – TỈNH
TUYÊN QUANG Error! Bookmark not defined.
3.1 Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực ứng dụng tiếp cận phát triển cộng đồng có sự tham gia của người dân để nâng cao hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo
tại xã Yên Thuận Error! Bookmark not defined.
3.2 Xây dựng mô hình công tác xóa đói giảm nghèo theo hướng tiếp cận phát triển cộng đồng có sự tham gia của người dân để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác xóa đói
giảm nghèo tại xã Yên Thuận Error! Bookmark not defined 3.2.1 Sự cần thiết đưa ra mô hình Error! Bookmark not defined 3.2.2 Quy trình xây dựng mô hình Error! Bookmark not defined 3.2.3 Đánh giá tính khả dụng của mô hình Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined.
1 Kết luận Error! Bookmark not defined.
2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined 2.1 Đối với Nhà nước Error! Bookmark not defined 2.2 Đối với Chính quyền địa phương Error! Bookmark not defined 2.3 Đối với doanh nghiệp Error! Bookmark not defined.
2.4 Đối với người dân Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 22
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined.
Trang 9BẢNG KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 10DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Danh mục bảng
1 ảng 1.1 So sánh đặc trưng hai loại hình nghiên cứu tham gia và
không tham gia
32
2 ảng 1.2 Kết quả chính sách hỗ trợ về y tế cho hộ nghèo trên địa bàn xã
Yên Thuận
46
3 ảng 1.3 Kết quả chính sách hỗ trợ việc làm giai đoạn 2012- 2014 47
4 ảng 1.4 Kết quả chính sách hỗ trợ về giáo dục cho người nghèo xã
Yên Thuận
49
5 ảng 1.5 Kết quả chính sách hỗ trợ về nhà ở cho người nghèo 50
6 ảng 2.1 Kết quả rà soát hộ nghèo của huyện năm 2014 55
7 ảng 2.2 Các lớp tập huấn nâng cao năng lực cho người dân nghèo
năm 2014
64
8 ảng 2.3 Tỷ lệ giới tham gia một số lớp tập huấn nâng cao năng lực
cho người dân nghèo năm 2014
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua, cùng với những thành tựu to lớn về phát triển kinh tế
- xã hội, nước ta cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức, trong đó vấn đề nghèo đói luôn được quan tâm hàng đầu Tăng trưởng kinh tế một mặt đã góp phần cải thiện đáng kể đời sống nhân dân, dẫn tới hình thành những cộng đồng dân cư có thu nhập cao, đời sống được bảo đảm bởi hệ thống cơ sở vật chất và hạ tầng, các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, y tế, giáo dục tương đối khá Người dân tại các cộng đồng này có nhiều cơ hội phát triển, được phát huy khả năng và được bảo vệ thông qua mạng lưới an sinh xã hội an toàn, bền vững Tuy nhiên, sự phân hóa ngay trong quá trình phát triển cũng làm xuất hiện những cộng đồng dân cư nghèo, các nhóm yếu thế tại vùng sâu, vùng xa, nơi có điều kiện tự nhiên không thuận lợi cùng một
bộ phận dân cư nghèo khổ ngay trong lòng các đô thị phát triển Cộng đồng nghèo thường gắn liền với các đặc điểm cơ bản như: Cơ sở hạ tầng, dịch vụ xã hội thiếu hoặc yếu kém; kinh tế không phát triển; nhu cầu cơ bản của người dân chưa được đáp ứng đầy đủ; thiếu cơ hội tiếp cận khoa học - kỹ thuật, tâm lý thiếu tự tin hoặc trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước hoặc vào tài trợ quốc tế và không được tham gia vào các quá trình ra quyết định Chính vì vậy, việc giúp đỡ, phát triển các cộng đồng nghèo là hết sức cần thiết và việc lựa chọn cách tiếp cận phù hợp nhằm PTCĐ bền vững có ý nghĩa khoa học và thực tiễn to lớn
PTCĐ với tư cách là một phương pháp của công tác xã hội được xây dựng trên những nguyên lý, nguyên tắc và giả định của nhiều ngành khoa học xã hội khác như: Tâm lý xã hội, Nhân học, Xã hội học, Chính trị học, Kinh tế học, Dân số học,
Trang 12…, được áp dụng ở nhiều nước và đã phát huy vai trò trong việc giải quyết các vấn
đề của các cộng đồng nghèo, các nhóm yếu thế trong thời gian qua Đó là phương pháp giải quyết một số vấn đề khó khăn, đáp ứng nhu cầu của cộng đồng, hướng tới
sự phát triển không ngừng về đời sống vật chất và tinh thần của người dân thông qua việc nâng cao năng lực, tăng cường sự tham gia, đoàn kết, phối hợp chặt chẽ giữa người dân với nhau, giữa người dân với các tổ chức và giữa các tổ chức với nhau trong phạm vi một cộng đồng Những nguyên tắc cơ bản của PTCĐ là sự tham gia và tự quyết của nhân dân; tin vào khả năng của người dân và phát huy nội lực của chính cộng đồng Phương pháp này luôn đánh giá cao vai trò của người dân và coi đây là nhân tố quyết định tới sự thành công trong việc PTCĐ nghèo Gần đây, cách tiếp cận PTCĐ có sự tham gia của người dân, coi trọng vai trò chủ động của cộng đồng đang được nhấn mạnh
Xã Yên Thuận - huyện Hàm Yên - tỉnh Tuyên Quang là một trong những xã vùng sâu vùng xa của tỉnh Tuyên Quang, có các điều kiện địa lý và khí hậu phức tạp, do đó đời sống của nhân dân rất khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo tương đối cao, chiếm 39,35% năm 2014, trong khi đó tỷ lệ hộ nghèo trung bình của cả nước tính đến cuối năm 2014 là 6% (theo báo cáo tổng kết của các địa phương gửi đến văn phòng quốc gia, ộ Lao động - Thương binh và xã hội về kết quả giảm nghèo năm 2014) Người dân không được tiếp cận nhiều với các tiến bộ của khoa học và kỹ thuật, đồng thời là vùng nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống nên trình độ học vấn còn thấp… tất cả những nguyên nhân trên khiến cho xã Yên Thuận trở thành một trong những xã nghèo của huyện, một địa phương rất cần được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước Công tác XĐGN cũng đã được tiến hành tại xã song vẫn còn nhiều bất cập trong việc triển khai, vì vậy để tiếp tục đẩy mạnh công tác XĐGN và giúp xã giảm nghèo bền vững, phát huy được tối đa các nguồn lực bên trong và bên ngoài thì việc ứng dụng cách tiếp cận PTCĐ có sự tham gia của người dân là rất cần thiết
Xuất phát từ lý do trên, kết hợp với những kiến thức chuyên ngành công tác
xã hội đã được tiếp thu, tôi chọn để tài: “Ứng dụng cách tiếp cận PTCĐ có sự
Trang 13tham gia của người dân để nâng cao hiệu quả công tác xoá đói giảm nghèo tại xã Yên Thuận - huyện Hàm Yên - tỉnh Tuyên Quang” để làm đề tài luận văn tốt
nghiệp cao học CTXH của mình
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Trong PTCĐ, có nhiều cách tiếp cận khác nhau như tiếp cận phát triển cộng đồng dựa vào tài sản và nguồn lực trong cộng đồng, tiếp cận phát triển cộng đồng
có sự tham gia của người dân, phát triển cộng đồng lấy trẻ em làm trung tâm… Cách tiếp cận PTCĐ có sự tham gia của người dân không phải là một cách tiếp cận mới nhưng các nghiên cứu về ứng dụng cách tiếp cận này vào trong thực tế phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là để nâng cao hiệu quả công tác XĐGN chưa có nhiều
Vào thập niên cuối của thế kỷ 20, sự tham gia của người dân đã trở thành một bộ phận quan trọng trong các chương trình và các dự án phát triển, đặc biệt là trong các chương trình và dự án của Ngân hàng thế giới và các tổ chức phát triển khác Tham gia được coi vừa là nhu cầu, vừa là mục đích, vừa là phương tiện, vì nó xây dựng kỹ năng và nâng cao năng lực hành động của người dân trong việc giải quyết các vấn đề và cải thiện cuộc sống của họ, đóng góp cho các chính sách và các
dự án phát triển tốt hơn Các dự án này sẽ có nhiều cơ hội thành công và bền vững hơn nếu có sự tham gia của người hưởng lợi từ dự án Ngân hàng Thế giới xem sự tham gia của người dân như là một quá trình, nhờ đó mà người dân, đặc biệt là phụ
nữ, người nghèo và trẻ em được đóng góp vào quá trình ra quyết định ảnh hưởng tới cuộc sống của họ Chính vì những điều này mà trong những năm gần đây cách tiếp cận tham gia đã trở thành một chính sách, một chiến lược trong các chương trình và
dự án phát triển của Ngân hàng Thế giới Dự án “Cơ sở hạ tầng nông thôn dựa vào cộng đồng” (2002 - 2009) của Ngân hàng thế giới và sau đó được mở rộng thành một chương trình quốc gia do Chính phủ tài trợ là dự án phát triển cộng đồng đầu tiên áp dụng phương pháp lập kế hoạch và quản lý phi tập trung dựa vào cộng đồng trong các hoạt động phát triển Dự án đã xây dựng một quy trình chuẩn hóa nhằm hướng dẫn người dân cách thức tham gia vào quá trình ra quyết định Người ta tạo
Trang 14dựng một số diễn đàn cho người dân cùng tham gia, như tổ chức các cuộc họp tham vấn địa phương để cùng nhau xác định và lựa chọn cơ sở hạ tầng cần thiết mà dự án cần tài trợ Các tuyên truyền viên tại cộng đồng được huy động nhằm hỗ trợ người dân địa phương tự đưa ra quyết định và phát triển tại địa phương mình với ngân sách đã được phân bổ và công khai Người dân thụ hưởng được đào tạo các kỹ năng xác định các cơ sở hạ tầng cần thiết cũng như kỹ năng giám sát chất lượng các dự
án phát triển quy mô nhỏ tại địa phương Lần đầu tiên lãnh đạo cấp xã được chỉ định là đơn vị triển khai các dự án, bao gồm quản trị tài chính, quản trị mua sắm và quản trị chất lượng theo các yêu cầu cơ bản mà Ngân hàng Thế giới có thể chấp nhận Dự án đã mang lại nhiều kết quả tốt như từ năm 2002 đến 2009, dự án đã góp phần nâng cao năng lực hỗ trợ công tác lập kế hoạch từ cấp cơ sở dựa trên cộng đồng đối với các hoạt động phát triển tại 760 xã thuộc11 huyện tại 13 tỉnh Dự án đã
tổ chức đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật đối với tất cả các cấp cán bộ và lãnh đạo nhà nước tham gia vào dự án Đã có tổng số 76.528 cá nhân được tham gia vào các khóa đào tạo do dự án tổ chức, trong đó 2.500 cá nhân là cán bộ dự án thuộc các cấp khác nhau, còn lại là người dân từ 12 xã Dự án cũng đã cung cấp gần 8.500 cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ các lợi ích xã hội và kinh tế tại địa phương, trong đó 95% cơ
sở hạ tầng được xây dựng theo quyết định của các địa phương tham gia Xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng này góp phần tạo công ăn việc làm cho 1,8 triệu ngày nhân lực và thu nhập khoảng 4,5 triệu USD Tổng số đã có 8.462 cơ sở hạ tầng được hoàn thành Cơ sở hạ tầng được xây dựng góp phần cải thiện đáng kể các dịch
vụ nông thôn cơ bản, bao gồm cung cấp nước, trường học, trạm xá và đường giao thông, cũng như hỗ trợ các hoạt động sản xuất khác như tưới tiêu và giao thương buôn bán…
Kể từ khi quá trình Đổi Mới chính thức được bắt đầu vào năm 1986, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu to lớn về XĐGN Chỉ riêng trong thời kỳ từ năm 1998 đến 2004, tỷ lệ nghèo đã giảm từ 37,4% năm 1998 xuống còn 19,5% năm 2004 (số liệu của áo cáo cập nhật tình hình nghèo ở Việt Nam, VASS, 2007) Trong thời kỳ này, các cải cách chính trị của Việt Nam đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc
Trang 15huy động người dân trong cả nước nhằm tiếp tục thực hiện các mục tiêu phát triển quốc gia Sự xác định này càng được nhấn mạnh bởi việc xây dựng các chính sách mới liên quan đến sự tham gia của người dân trong quá trình phát triển, như Nghị định và Pháp lệnh Dân chủ cơ sở, dự thảo Luật Kế hoạch mới… Đặc biệt, trong một vài năm gần đây, người dân Việt Nam đã có nhiều cơ hội để tham gia - điều này có thể thấy rõ trong các chính sách của chính phủ, các kế hoạch và chương trình quốc gia (theo Nghiên cứu chỉ số xã hội dân sự Việt Nam CIVICUS, năm
2005) Các thay đổi trong bối cảnh này đem lại nhiều cơ hội mới cho Nhóm công tác về sự tham gia của người dân (gọi tắt là PPWG) và vai trò mà Nhóm có thể
thực hiện trong việc chia sẻ thông tin và kinh nghiệm về sự tham gia của người dân, và xây dựng chính sách Nhóm PPWG là một mạng lưới và diễn đàn không chính thức cho các tổ chức và giới chuyên môn - gồm các nhà tài trợ, các cán bộ chính phủ, tổ chức phi chính phủ, quản lý dự án, tư vấn, nhà nghiên cứu… nhằm đáp ứng và trao đổi thông tin và ý tưởng về những vấn đề liên quan đến sự tham gia của người dân, dân chủ cơ sở và xã hội dân sự Mục tiêu khái quát của nhóm là thúc đẩy sự tham gia của người dân trong quá trình phát triển và xoá đói giảm nghèo ở Việt Nam Và các mục tiêu cụ thể là Tăng cường trao đổi thông tin và phối hợp giữa các thành viên của Nhóm; Vận động và thúc đẩy tạo ra một môi trường thuận lợi cho người dân tham gia hiệu quả vào quá trình phát triển và xoá đói giảm nghèo ở
Việt Nam; Tạo điều kiện đối thoại và tăng cường tìm hiểu các bài học về sự tham
gia của người dân từ kinh nghiệm của các bên liên quan
Trong bài viết “Triết lý xóa đói, giảm nghèo vì mục tiêu phát triển xã hội trong tư tưởng Hồ Chí Minh”, PGS-TS Lê Quốc Lý, Phó giám đốc Học viện chính
trị Quốc gia Hồ Chí Minh khẳng định: hơn lúc nào hết tinh thần xóa đói, giảm nghèo, xây dựng đất nước theo lời dạy của ác cần phải được nâng lên một tầm cao mới [36] Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về XĐGN bền vững, Chính phủ luôn đưa ra các chính sách giảm nghèo bền vững nhằm mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Đất nước, coi XĐGN là chiến lược quan trọng của Quốc gia Trong báo cáo
đầu tiên là báo cáo Đánh giá và chiến lược giảm nghèo của Việt Nam (WB - 1995)