PHẢN ỨNG CỦA MUỐI CACBONAT VÀ HIĐROCACBONAT VỚI DUNG DỊCH AXITNguyễn Thanh Tùng Cao Học Hóa K17- Đại Học Cần Thơ I- CƠ SỞ LÝ THUYẾT Đối với dạng toán này cần lưu ý thứ tự cho hóa chất vì
Trang 1PHẢN ỨNG CỦA MUỐI CACBONAT VÀ HIĐROCACBONAT VỚI DUNG DỊCH AXIT
Nguyễn Thanh Tùng Cao Học Hóa K17- Đại Học Cần Thơ
I- CƠ SỞ LÝ THUYẾT
Đối với dạng toán này cần lưu ý thứ tự cho hóa chất vì việc thay đổi thứ tự sẽ dẫn đến kết quả khác nhau
Dạng 1: Khi cho rất từ từ dung dịch axit vào dung dịch muối cacbonat ( hoặc hỗn hợp muối
cacbonat và hiđrocacbonat) thì phản ứng xảy ra theo thứ tự sau:
2
− +
Dạng 2: Khi cho rất từ từ dung dịch muối cacbonat ( hoặc hỗn hợp muối cacbonat và
hiđrocacbonat) vào dung dịch xảy ra như sau:
2
− +
− +
II- BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1: (TSĐH- Khối A- 2007) Cho từ từ dung dịch chứa a mol HCl vào dung dịch chứa b mol
trong vào dung dịch X thấy có xuất hiện kết tủa Biểu thức liên hệ giữa V với a, b là:
A V = 11,2(a - b) B V = 22,4(a - b).
C V = 22,4(a + b) D V = 11,2(a + b).
Bài giải
amol amol
(b-a)mol (b-a)mol
Trang 2Vậy V = 22,4(a - b)
Chọn đáp án B
Bài 2: (TSĐH – Khối A- 2009) Dung dịch X chứa hỗn hợp gồm Na2CO3 1,5M và KHCO3 1M
Nhỏ từ từ từng giọt cho đến hết 200 ml dung dịch HCl 1M vào 100 ml dung dịch X, sinh ra V lít
khí (ở đktc) Giá trị của V là
Bài giải
Phản ứng xảy ra theo thứ tự sau:
CO32- + H+ HCO3- (1)
0,15mol 0,15mol 0,15mol
HCO3- + H+ CO2 + H2O(2)
0,05mol 0,05mol 0,05mol
V=1,12lit
Chọn đáp án D
Bài 3: (TSĐH – Khối A- 2010) Nhỏ từ từ từng giọt đến hết 30ml dung dịch HCl 1M vào 100ml
A 0,02 B.0,03 C.0,015 D.0,01
Bài giải
Phản ứng xảy ra theo thứ tự sau:
CO32- + H+ HCO3- (1)
0,02mol 0,02mol 0,02mol
HCO3- + H+ CO2 + H2O(2)
0,01mol 0,01mol 0,01mol
Trang 3 Chọn đáp án D
Bài 4 Nhỏ từ từ từng giọt dung dịch chứa 0,05 mol HCl vào dung dịch chứa 0,06 mol Na2CO3
A 0 lít B.0,56lít C.1,12lít D 1,344lít
Bài giải
0,05mol 0,05mol
Chọn đáp án A
Bài 5 Nhỏ từ từ 200ml dung dịch HCl vào 100ml dung dịch X chứa Na2CO3, K2CO3, NaHCO3
trong dư vào dung dịch Y thu được 20 gam kết tủa.Nồng độ mol/l của dung dịch HCl là:
A 1,25 M B.0,5M C.1,0M D 0,75M
Bài giải
Gọi thể tích của dung dịch HCl là V(lít)
Các phản ứng
CO32- + H+ HCO3- (1)
0,2V 0,2V
HCO3- + H+ CO2 + H2O(2)
0,05mol 0,05mol 0,05mol
HCO3- + OH- CO32- + H2O (3)
0,2mol 0,2mol
Ca2+ + CO32- CaCO3 (4)
0,2mol 0,2mol
Do đó, ta có 0,2V+0,05 = 0,2mol suy ra V=0,75
Trang 4Tổng số mol HCl là: 0,2V + 0,05 = 0,2.0,75 + 0,05 = 0,2 mol M
Chọn đáp án C
A.4,48lít B.5,376lít C.8,96lít D.4,48lít
Bài giải
2
3
CO
HCO
H
−
−
+
=
=
=
3
Ta có:
2
3
CO
HCO
n
2 n
−
−
=
CO32- + 2H+ CO2 +H2O(1)
2x mol 4xmol 2xmol
HCO3- + H+ CO2 + H2O (2)
x mol xmol xmol
Số mol HCl: 4x+ x = 0,4 x=0,08mol
Chọn đáp án B.