Vai trò của đội ngũ đảng viên là người nghỉ hưu trong hoạt động của các tổ chức đảng ở khu vực nông thôn đồng bằng bắc bộ hiện nay

Vũ Xuân Điểm 42 Hoạt động vận động quần chúng của đội ngũ đẳng viên là người nghỉ hưu khu vực đồng Ke Thực trạng hoạt động của đội ngũ đẳng viên hưu trí trong các chỉ bộ, đẳng bộ khu

VAI TRÙ GỦA Đội NGŨ BẰNG VIÊN LÀ NGƯỜI NGHỈ HƯU ˆ

TRONG H0ẠT ĐỘNG ÚA CÁC TỔ CHỨC ĐẲNG Ứ KHU VỰC

NONG THON DONG BANG BAC BỘ HIỆN NAY

Co quan chi tri: VEN XAY DUNG DANG

Chủ nhiệm đề tài: TS ĐỖ NGOC NINH

_Thư ký để tài :TS NGÔ HUY TIẾP

4071

£190

3 | Phí Văn Chỉ Chuyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở đảng, Ban Tổ

viên chức Trung ương

4 |Lê Kim Cử nhân Phó trưởng bản Tổ chức tỉnh uỷ tỉnh

7| Đặng Đình Phú TS Phó viện trưởng Viện Xây dựng Đảng,

Học viện CTIQG Hồ Chí Minh

6 | Vũ Xuân Điểm Th.S Giảng viên Viện Xây dựng Đảng, Học

MUC LUC

Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội, chính trị,

văn hoá khu vực nông thôn đồng bằng Bắc bộ

tác động đến đội ngũ đảng viên là người nghỉ

hưu

TS Đồ Ngọc Ninh

Tình hình đẳng viên là người nghỉ hưu ở nông

thôn đồng bằng Bắẻ Bộ hiện nay và kiến nghị Phí Văn Chỉ - 14

Đặc điểm đội ngũ đẳng viên là người nghỉ hưu

khu vực nông thôn đồng bằng Bắc Bộ hiện nay T§ Ngô Huy Tiếp 24

Đội ngũ đẳng viên là người nghỉ hưu ở khu vực

nông thôn đồng bằng Bắc Bộ - đặc điểm, ưu

thế, khắc phục những hạn chế

Đội ngũ đẳng viên là người nghỉ hưu ở nông

thôn đồng bằng Bắc Bộ hiện nay - thực trạng,

nguyên nhân, những vấn để đặt ra và biện pháp

giải quyết :

Th.S Vũ Xuân Điểm 42

Hoạt động vận động quần chúng của đội ngũ

đẳng viên là người nghỉ hưu khu vực đồng

Ke Thực trạng hoạt động của đội ngũ đẳng viên

hưu trí trong các chỉ bộ, đẳng bộ khu vực nông

thôn đồng bằng Bắc Bộ hiện nay

TS Ngô Huy Tiếp

10

Về vai trò, vị trí của các đẳng viên nghỉ hưu là

cựu chiến binh ở các xã vùng nông thôn đồng

phục

12 Kinh nghiệm của các cấp uỷ tỉnh Nam Định và

phát huy ưu điểm, khắc phục khuyết điểm đẳng

viên là người nghỉ hưu

13 Vài nét về thực trạng hoạt động của tổ chức cơ

sở dang & khu vực nông thôn đồng bằng Bắc

Bộ trong giai đoạn hiện nay

Trinh Thi Thanh Tam 17

14: Phương hướng phát huy vai trò của đội ngũ

đảng viên là người nghỉ hưu ở khu vực nông

thôn đồng bằng Bắc Bộ trong giai đoạn hiện

nay

TS Đỗ Ngọc Ninh 130

Một số suy nghĩ về đội ngũ đẳng viên là người

nghỉ hưu ở nông thôn Ninh Bình hiện nay Pham Dich Phuong 141

16 Kinh nghiệm phát huy vai trò đẳng viên là

người nghỉ hưu ở Đảng bộ thị trấn Thịnh Long

(Hải Hậu, Nam Định)

ThSNguyén Van Giang 150

17 Giải pháp chủ yếu phát huy vai trò của đội ngũ

đảng viên là người nghỉ hưu ở khu vực nông

thôn đồng bằng Bắc Bộ trong giai đoạn hiện

MO DAU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong Đẳng ta hiện nay đội ngũ đảng viên là người nghỉ hưu

(ĐVLNNH) chiếm gần 25% tổng số đảng viên của Đảng, tập trung nhiều

nhất ở các đô thị, khu công nghiệp và khu vực nông thôn thuộc các đồng bằng lớn So với các khu vực nông thôn khác trong cả nước thì nông thôn đồng bằng Bác Bộ (ĐBBB) có số lượng ĐVLNNH cao nhất Ởcác chỉ bộ số lượng đảng viên này thường chiếm khoảng 40 - 50% tổng số đảng viên, khá nhiều chi bộ tỷ lệ đó lên tới 60% thậm chí 70% tổng số đảng viên Đây là số lượng đảng viên lớn, có vai trò nhất định trong hoạt động xây dựng tổ chức đảng và hoạt động lãnh đạo các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, trật tự tại địa phương

Qua L5 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, nhiều tổ chức đảng

đã phát huy tốt vai trò của đội ngũ ĐVLNNH trong xây dựng nội bộ đẳng và thực hiện nhiệm vụ chính trị, chính sách pháp luật của Nhà nước và xây dựng

tổ chức đảng ở địa phương, nhất là trong đấu tranh chống tham những, quan liêu cửa quyền, và các tệ nạn xã hội khác, xây dựng nông thôn văn minh, doàn kết, thân ái, đậm đà tình làng, nghĩa xóm góp phần tạo nên những

thành tựu của công cuộc đổi mới làm thay đổi lớn bộ mặt nông thôn Tuy

nhiên, ở không ít nơi vai trò của đội ngũ ĐVLNNH còn mờ nhạt, thậm chí một số gây nên những cẩn trở cho sự lãnh đạo của các tổ chức đẳng, và sự điều hành của chính quyên, ảnh hưởng đến uy tín và thanh danh Đảng

Từ thực tế nêu trên đã xuất hiện những ý kiến khác nhau Nhiều người

“ cho rằng, đội ngũ ĐVLNNH là tiềm năng và thế mạnh của các tổ chức đảng Không ít người chỉ nhìn vào những khuyết điểm, yếu kém của một số ĐVINNH, cộng với số cán bộ đảng viên thoái hoá, biến chất bị ĐVLNNH đấu tranh quyết liệt, đã có ý kiến ngược lại: đội ngũ đẳng viên này là “lực

trong tổ chức của mình có những đảng viên thoái hoá, biến chất, là lực cản của Đảng Đảng phải giáo dục, giúp đỡ họ tiến bộ Những đảng viên đã được giáo dục, giúp đỡ nhưng không tiến bộ thì phải đưa ra khỏi Đảng, không kể

họ là đẳng viên đang công tác hay ĐVLNNH Trên thực tế nhiều tổ chức

dáng đã có chủ trương giải pháp phát huy tốt vai trò, khả năng của đội ngũ đảng viên này trong hoạt động của mình, song không ít tổ chức đẳng vẫn còn lúng túng

Vì thế, việc nghiên cứu khẳng định vai trò của đội ngũ ĐVLNNH và

tìm giải pháp phát huy vai trò của họ trong hoạt động của các tổ chưchính

sách đẳng hiện nay là vấn để rất cấp thiết Đối với khu vực nông thôn ĐBBB

lại càng cấp thiết hơn, vì đây là vùng rộng lớn, dân số đông có vị trí đặc biệt

quan Wong vé kinh tế, chính trị, văn hoá, an ninh, quốc phòng , lại là nơi có

số lượng ĐVLNNH đông nhất so với các vùng nông thôn khác trong cả nước

Đề tài khoa học cấp bộ, "Vai trò của đội ngũ đảng viên là người nghỉ hưu trong hoạt động của các tổ chức Đảng ở khu vực nông thôn đồng bằng

Bắc Bộ hiện nay" được phép thực hiện từ tháng 7 năm 2000 theo Quyết định

số 21/QĐ-QLKH ngày 28 tháng 6 năm 2000 của Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, với mục tiêu được xác định là:

—2.M tục tiêu nghiên cứu của đề tài

- Đánh giá đúng thực trạng đội ngũ ÐVLNNH ở nông thôn ĐBBB trên

cơ sở đó làm rõ vai trò của đội ngũ đẳng viên này trong hoạt động của các tổ

“chức đẳng vùng nông thôn ĐBBB

- Đề xuất được những giải pháp chủ yếu phát huy vai trò của đội ngũ

DVLNNH trong hoạt động của các tổ chức đảng ở nông thôn ĐBBB trong

giai đoạn hiện nay

3 Nội dung nghiên cứu

- Vai trò của đội ngũ đảng viên là người nghỉ hưu và sự cần thiết phải

phát huy vai trò của họ giai đoạn hiện nay

- Thực trạng đội ngũ đảng viên là người nghỉ hưu ở nông thôn ĐBBB

- Điều kiện và những giải pháp chủ yếu phát huy vai trò của đội ngũ

dáng viên là người nghỉ hưu đối với hoạt động của các tổ chức đảng ở nông thôn ĐBBB hiện nay

Sau hơn một năm khảo sát, nghiên cứu thực tế, trao đổi, thảo luận với

cán bộ lãnh đạo các cấp uỷ đảng ở khu vực nông thôn ĐBBB, tham khảo ý

„ kiến của một số cán bộ lãnh đạo cấp huyện, tỉnh ở vùng này và các cán bộ khoa học , đến nay các cộng tác viên đã hoàn thành công trình nghiên cứu

của mình,

Sau đây là 17 chuyên khảo của các cộng tấc viên

TS Dé Ngoc Ninh Đồng bằng Bắc Bộ (ĐBBB) là một đồng bằng lớn có lịch sử hình thành, phát triển gắn liên với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, có vị trí đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ĐBBB có những đặc điểm rất đặc thù về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, chính trị,

văn hoá, chỉ phối mạnh mẽ tâm tư, tình cảm và hành động của những người sinh sống trên vùng đất đó Tìm hiểu, nắm vững những đặc điểm tác động đến đội ngũ đẳng viên là người nghỉ hưu ở vùng này là việc làm rất cần thiết để nghiên cứu, khẳng định vai trò của họ, từ đó mới có thể tìm các giải pháp sát thực, khả thi để phát huy vai trò của họ trong hoạt động của địa phương

1 Đặc điểm tự nhiên:

ĐBBB là đồng bằng màu mỡ, rộng lớn, hình tam giác có đỉnh là thành phố Việt Trì, đáy là miền bờ biển kéo dài từ thành phố Hạ Long đến Phát

Diệm (Ninh Bình), với điện tích gần 16.000km?, bao gồm các tỉnh; thành phế:

Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình, Hà Tây và một số huyện của tỉnh Bắc Ninh, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc Với mật độ dân số từ 900 - 1000 người/km? làm cho ĐBBB tuy là đồng

bằng lớn nhưng đất đai canh tác bình quân cho một người rất thấp Đây là

vùng đất không còn khả năng mở rộng đất canh tác; trừ một số nơi ven biển, tuy nhiên, ở những nơi này việc khai hoang lấn biển cũng Bäp rất nhiều khó

„ khăn Thực tế đó, cộng với tỷ lệ tăng dân số bình quân hàng năm ở mức cao

đã tạo nên sức ép lớn về việc làm, đâm bảo đời sống cho nhân dân của các cấp uy đảng, chính quyền ở nông thôn ĐBBB

ĐBBB là đồng bằng duy nhất ở nước ta có khí hậu nhiệt đới, á nhiệt đới

với 4 mùa, trong đó có mùa đông thực sự nên rất phù hợp với việc gieo trồng :

lúa nước, các cây nhiệt đới khác, các cây ngắn ngày á nhiệt đới và ôn đới, làm cho cơ cấu cây trồng của ĐBBB đa dạng, phong phú, có hương vị đậm đà và chất lượng cao, nhiều loại đã trở thành đặc sản Chế độ thuỷ văn ổn định, mạng lưới sông ngòi dày đặc, với hệ thống đê sông, đê biển được xây dựng từ lâu đời, luôn được chăm To củng cố nên rất vững chắc, rất thuận tiện cho việc tưới tiêu, nuôi, đánh bắt thuỷ sản và sự phát triển của cây trồng ĐBBB có bờ biển dài khoảng 130 km tạo nên một khu vực ven biển rộng lớn với những điều kiện thuận lợi cho việc nuôi trồng, đánh bắt hải sản và phát triển du

lịch

Tuy nhiên, khí hậu 4 mùa, với một mùa đông lạnh, khiến cho mùa vụ ở DBBB dòi hỏi rất nghiêm ngặt Khó khăn chính cho sản xuất nông nghiệp là tính chất thất thường của khí hậu ĐBBB Giá rét, hạn hán, bão táp và úng lụt thường xảy ra, hệ thống đê điều tuy vững chắc, song lụt bão thất thường đã đe doạ cuộc sống của cư dân vùng này Khí hậu nhiệt đới thuận tiện cho phát triển trồng trọt chăn nuôi, song cũng tạo nên môi trường tốt cho các loại dịch bệnh phát triển, ảnh hưởng không nhỏ đến việc thâm canh, tăng năng suất cây

_ trồng, vật nuôi,

2 Đặc điểm kinh tế, xã hội

Cơ cấu kinh tế vùng nông thôn ĐBBB tuy đã có chuyển dịch, song nhìn chung chủ yếu vẫn là độc canh cây lúa, sản xuất nhỏ, manh mún Những năm gần đây nhiều địa phương đã chuyển đổi mùa vụ, ấp đụng các thành tựu khoa học vào quá trình sản xuất, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, đồng thời phát huy

truyền thống thâm canh cây lúa của nông dân nên năng suất và chất lượng nông sản tăng khá

ĐBBB là nơi có nhiều ngành nghẻ truyền thống, nhiều làng nghẻ nổi

tiếng, nhiều cơ sở tiểu thủ công nghiệp trước đây đã giữ vai trò quan trọng phục vụ sản xuất trong vùng và các vùng nông thôn khác Song khi chuyển sang thực hiện nền kinh tế thị trường dinh hướng XHCN nhiều cơ sở tiểu thủ :

ĐBBB phát triển chậm

Những năm gần đây sản lượng lương thực của ĐBBB liên tục tăng,

đứng đầu cả nước: năm 1997 năng suất lúa đạt 48,6 tạ/ha, đến năm 1999 tăng lên 54,3 tạ/ha, trong khi đó năng suất lúa của đồng bằng sông Cửu Long tăng

từ 39,8 tạ/ha (năm 1997) lên 40,8 tạ/ha (năm 1999), Song tỷ lệ tăng dân số

bình quân hàng năm của toàn vùng vẫn ở mức 1,6%, ở nông thôn nhiều nơi tỷ

lệ này lên tới gần 2%, cho nên, mặc dù năng suất và sản lượng lương thực đều tăng ở mức cao nhưng bình quân lương thực đâu người hàng năm vẫn ở mức thấp (khoảng 400 kg/người), nên vẫn chưa thoát khỏi ranh giới của sự đói

nghèo Đó là khó khăn, là xuất phát điểm còn thấp của ĐBBB khi tiến hành suf

nghiép công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Các cấp uỷ dáng và chính quyển vùng này dang đứng trước thách thức lớn, đó là, vừa phải nâng cao dần đời sống vật chất, tinh thân của nhân dân, vừa phải tích luy

để công nghiệp hoá, hiện đại hoá, hoà nhập cùng các vùng khác trong cả nước thực hiện thắng lợi nhiệm vụ, mục tiêu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

ĐBBB có thủ đô Hà Nội, cảng lớn Hải Phòng và một số cảng của các tỉnh ven biển, mật độ thị xã, thị trấn cao nhất so với các vùng khác trong cả nước, lại được phân bố khá đều trong toàn vùng Với mạng lưới giao thông đường thuỷ, đường bộ, đường sắt rất thuận tiện, tạo điều kiện tốt cho việc đi lại, giao lưu giữa các tỉnh, huyện, xã trong vùng và với cả nước Nhân dân ĐBBB có truyền thống cần cù, khéo tay hay làm, chịu đựng gian khổ, khắc phục khó khăn, tiết kiệm trong sản xuất và tiêu dùng Đời sống vật chất và tỉnh thần ở khu vực nông thôn ĐBBB đã được cải thiện một bước đáng kể, vào loại cao nhất so với các vùng nông thôn khác trong cả nước Hiện nay ở nhiều

°) Niên giám thống kê 2000; tr.5l, 52

nơi không còn hộ đói, số hộ đói, nghèo trong toàn vùng chiếm khoảng 16,7%,

số hộ giàu ngày một tăng Đó là những ưu thế của nông thôn DBBB dé phát triển, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho từng người và từng gia đình sinh sống trên mảnh đất này

Trình độ dân trí của khu vực nông thôn ĐBBB thuộc loại cao nhất so

với các vùng nông thôn khác trong cả nước, tuy nhiên vẫn còn thấp so với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong giai đoạn hiện nay Trước đây khi nói tới Bắc Hà (ĐBBB) người ta thường nói tới truyền thống ăn học, tầng lớp trí thức đông đảo, hệ thống trường sở qui củ và chế độ thi cử nghiêm khắc, chặt chẽ Sau khi ĐBBB được giải phóng bắt tay vào thực hiện sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, vấn dé giáo dục đào tạo được Đảng quan tâm, đã phát triển mạnh mẽ Vì thế, so với các vùng nông thôn khác trong cả nước trình độ dãn trí vùng nông thôn ĐBBB trội hơn rõ rệt Tuy nhiên, điều đáng báo động hiện nay 1a tình trạng bỏ học của các cháu trong

độ tuổi đi học Nhiều nơi đã tìm cách khắc phục tình trạng này, song hiệu qua -

chưa cao, chỉ có vài tỉnh trong vùng thực hiện được việc phổ cập tiểu học cho

các cháu trong độ tuổi đi học Ở nhiều nơi tình trạng bỏ học đang cỏ xu

hướng gia tang, là điểu đáng quan ngại của các cấp uỷ đảng, chính quyền

vùng này và của các cơ quan, cán bộ lãnh đạo cấp trên Bởi vì, những học sinh

bỏ học hôm nay sẽ là lực lượng lao động chủ yếu ở nông thôn DBBB vai nam tới - lực lượng chủ yếu kế tục sự nghiệp cách mạng, thực hiện những bước Liếp theo của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn DBBB

Ty lé tang dan số bình quân hàng năm còn ở mức cao, đất đai canh tác

ít lại đang mất dần do quá trình đô thị hoá, khả năng mở rộng đất canh tác không còn, trừ một số nơi ven biển, khả năng thâm canh để đạt năng suất cao

hơn cũng có giới hạn, tiểu thủ công nghiệp nhỏ bé, sức cạnh tranh hạn chế,

làm cho tình trạng thiếu việc làm ở khu vực nông thôn ĐBBB có xu hướng gia

chế thị trường làm cho các tệ nạn xã hội nảy nở và phát triển, gây nên những phức tạp ở nông thôn, làm cho nhiều người dân có tâm tư, suy nghĩ day đứt và

lo lắng Hiện nay ở nhiều nơi khu vực nông thôn ĐBBB nhân dân có các suy

nghĩ và lo lắng như: nạn trộm cấp; tệ cờ bạc, rượu, chè, nghiện hút; thanh, thiếu niên hư hỏng; nạn cửa quyền, sách nhiễu dan; nan mê tín đị đoan; tệ lãng phí, đình đám, ma chay, cưới xin; tệ cục bộ gia tộc, dòng họ Cạnh đó

là những khó khăn trong việc nuôi con ăn học ở cấp cao hơn, tìm việc làm cho con, chau sau khi tốt nghiệp các trường trung cấp, cao đẳng, đại học, cũng như việc chạy chữa bệnh tật Đó là những vấn để đang nổi lên bức xúc ở nhiều nơi vùng ĐBBB đòi hỏi phải giải quyết

DBBB là cội nguồn và trung tâm của nhiều tôn giáo ở nước ta Ở nơi đây, các tôn giáo phát triển khá mạnh nhất là Phật giáo và Thiên Chúa giáo

Phật giáo du nhập vào ĐBBB đã hàng nghìn năm nhưng không tồn tại như

một thế lực chính trị xã hội Thiên Chúa giáo bất đầu du nhập vào vùng biển

ĐBBB từ đầu thế kỷ XVI (năm 1553), sau đó theo các triển sông toả vào nội dia, phát triển mạnh nhất trong thời Pháp thuộc Các tồn giáo ở ĐBBB đã phát huy tác dụng tích cực như: hướng con người vào làm việc thiện và hiện nay

trong chừng mực nhất định đã góp phần giải quyết một số.vấn để xã hội ở nông ‘thon Phần lớn các thôn xã ở vùng giáo có các phong trào khá trở lên,

sản xuất phát triển, ít có các tệ nạn xã hội Song Thiên Chúa giáo ở nhiều

nơi thuộc ĐBBB trước đây đã bị các thế lực phản động lợi dụng, gây cho nhân

“dan, cho Dang va cách mạng không ít khó khăn và tổn thất, kể cả xương máu

Hiện nay hoạt động lợi dụng tôn giáo của các thế lực thù địch ở khu vực nông

thôn ĐBBB nhìn chung không phức tap lam, nhưng cũng chưa có thể nói

rang, trong tương lai ở vùng này không có những vấn để phức tạp, núp dưới những hình thức, phương pháp tỉnh vi mới Điều này các tổ chức đảng, chính Ï

quyền và nhân dân ở cơ sở và cấp trên của cơ sở phải thường xuyên cảnh giác

vạch trần và làm vô hiệu hoá âm mưu lợi dụng tôn giáo, giành giật quần chúng với Đảng của các thế lực thù địch Đồng thời cấp uỷ cơ sở cần tăng

cường lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng cuộc sống "tốt đời, đẹp

đạo” tại các vùng giáo

3 Đặc điểm chính trị

Truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất, không cam chịu làm nô lệ,

ý chí độc lập, tự chủ của nhân dân ĐBBB được hình thành, lưu truyền và phát huy trong suốt tiến trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Nhờ đó, trong

nghìn năm bắc thuộc nhân dân ĐBBB đã cùng dân tộc giành chiến thắng

trong các cuộc chiến tranh chống xâm lược của bọn phong kiến phương Bắc, không bị chúng nô địch, đồng hoá, khẳng định quyền độc lập của quốc gia, dân tộc Hơn 80 năm đô hộ nước ta thực đân Pháp cũng không đồng hoá được nhân dân ta nói chung và nhân dân ĐBBB nói riêng Dưới sự lãnh đạo của Đảng truyền thống quý báu ấy được phát huy mạnh mẽ trong cuộc đấu tranh giành chính quyền và trong hai cuộc chiến tranh lâu dài, gian khổ, ác liệt chống thực đân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, và trong sự nghiệp đổi mới

hiện nay, đã giành được những thắng lợi to lớn, chưa từng có Mỗi người con

của ĐBBB ngày nay, trong đó có những đảng viên là người nghỉ hưu được nuôi đưỡng, giáo dục, rèn luyện và kế thừa truyền thống quí báu của ông, cha,

đó là động lực, là nguồn cổ vũ họ vươn lên trong từng lĩnh vực từng điều kiện

công tác, khẳng định bản lĩnh của mình Đây cũng là yếu tố rất quan trọng để ĐBBB đẩy mạnh thực hiện đường lối phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, nhưng phải giữ độc lập tự chủ, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc

Suốt thời gian dài 7l năm - từ ngày thành lập đến nay - nhân dân ĐBBB

đã gắn bó mật thiết với Đảng, một lòng, một dạ di theo Đảng, cùng Đảng chịu

dựng gian khổ hy sinh, vượt qua những khó khăn hiểm nghẻo, những thử

thách quyết liệt, giành độc lập dân tộc, giải phóng bản thân và gia đình mình

khỏi ách áp bức, bóc lột của phong kiến đế quốc, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc của gia đình và quê hương, góp phần vào công cuộc xây dựng và

bảo vệ Tổ quốc Suốt 7l năm ấy, không ai khác, Đảng Cộng sản Việt Nam

chính là người lãnh đạo, người đi tiên phong vì lợi ích của dân tộc, trong đó,

có lợi ích của những người dân ĐBBB

Đảng đã đem lại cho nông dân ĐBBB những thành quả cách mạng to lớn Đó là cở sở vững chắc của sự gắn bó mật thiết giữa nông dân ĐBBB với

Đảng Sự gắn bó mật thiết, có chiều sâu lịch sử, được thử thách qua 7! năm

đấu tranh gian khố, đối mặt với những thách thức quyết liệt chưa từng có

trong những năm gần đây, được bảo đảm bằng những thành quả cách mạng to

lớn, đã thấm vào xương, tuỷ từng người, từng gia đình nông dân ĐBBB, mà

không dé gi mot lực lượng phan động thâm độc; xảo quyệt, có tiểm lực mạnh

có thể chia cắt nổi Đó là nguồn sức mạnh to lớn để ĐBBB vươn lên trong thời

gian tới

Nhìn một cách tổng thể, nông thôn ĐBBB khá ổn định về chính trị

Trên vùng đất này các thế lực thù địch, các khuynh hướng chính trị phần động

đã bị cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, của nhân dân ĐBBB dưới sự lãnh đạo của Đảng quét sạch Những bọn có âm mưu phục thù đã bị lực lượng cách mạng trừng trị Tuy nhiên, các thế lực thù địch vẫn không từ bô âm mưu phá hoại sự nghiệp cách mạng XHCN trên đất rước ta, trong đó vùng nông thôn ĐBBB là một trọng tâm chú ý của chúng Từ khi chế độ XHCN ở Liên Xô và

Đông Âu sụp đổ, đảng cộng sản mất chính quyển bọn chúng lại càng đẩy

mạnh hoạt động chống phá nước ta, trong đó, có ĐBBB

Những năm qua dưới sự lãnh đạo của Đảng các cấp uỷ đảng vùng ĐBBB đã tích cực, chủ động tìm tòi, thử nghiệm các giải pháp thực hiện công

cuộc đổi mới trên địa bàn nông thôn, mà trọng tâm là phát triển kinh tế, củng

cố hệ thống chính trị, đảm bảo sự ổn định về chính trị nên ĐBBB đã có bước

phát triển đáng kế về kinh tế - xã hội và cơ bản ổn định về chính trị Tuy

nhiên, ở một vài tỉnh nhất là Thái Bình cũng như vài nơi trong các tỉnh khác :

Li

đã xây ra tình trạng nông dân còn bất bình với tổ chức đẳng ở cơ sở, không bằng lòng với một số cán bộ thoái hoá, biến chất, quan liêu, tham nhũng, ức hiếp nhân dân, suy thoái về phẩm chất đạo đức, lối sống Điều đáng tiếc là đã

để xảy ra khiếu kiện đông người, kéo dài ảnh hưởng không nhỏ đến sự ổn

định chính trị ở một số nơi của nông thôn ĐBBB Những hành động ấy chưa phải là hành động chống lại Đảng, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, mà là

sự không bằng lòng với những cán bộ thoái hoá biến chất, với tệ tham nhũng cửa quyển trong một số cán bộ, với sự chưa hợp lý trong một vài chính sách đối với nông nghiệp, nông dân, nông thôn Nhân dân mong muốn Đảng xử lý nghiêm minh những cán bộ ấy, và sửa chữa những chính sách chưa hợp lý và lãnh đạo nhân đân tốt hơn Tuy nhiên, chúng ta cũng không loại trừ hoạt động của một số kẻ không thiện chí với Đảng, với sự nghiệp đổi mới trên đất nước

ta và những quần chúng quá khích Ở những nơi đã xảy ra tình hình phức tạp

về an ninh, trật tự Để không xảy ra tình trạng đó nữa, vai trò rất lớn và trách

nhiệm nặng nề thuộc về các cấp uỷ đảng, nhất là cấp uỷ cơ sở xã, và vai trò của từng đẳng viên kể cả đẳng viên là người nghỉ hưu Hiện nay những điểm

nóng ấy đã tạm ổn định, các hoạt động ở cơ sở đã đi vào nền nếp tạo điều

kiện thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội nâng cao đời sống nhân dân Đó là

thuận lợi cơ bản để DBBB vươn lên trong những năm tới

Một đặc điểm rất quan trọng nữa là, các tổ chức trong hệ thống chính trị khu vực nông thôn ĐBBB được củng cố, kiện toàn và có sự đổi mới, hoạt động có chất lượng hơn, có vai trò to lớn và quan trọng trong xây dựng phát triển vùng nông thôn ĐBBB Cùng với những thắng lợi của công cuộc đổi mới trên địa bàn nông thôn ĐBBB các tổ chức xã hội, các hội theo nghề nghiệp, sở thích, giới tính cũng được hình thành rất đa đạng, phong phú, nội dung hoạt động thiết thực, đã góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội ở nông thôn, làm cho bức tranh nông thôn đa dạng, sinh động Đây chính là môi

trường rất thuận lợi để những đảng viên là người nghỉ hưu thể hiện khả năng,

sở trưởng và khẳng định vai trò của mình trong các hoạt động ở địa phương

ĐBBB là vùng van hod - lịch sử cổ, là cái nôi hình thành dân tộc Việt,

là quê hương của các nền văn hoá Việt: văn hoá Đông Sơn, văn hoá Đại Việt,

văn hoá Việt Nam Trung tâm của các nên văn hoá ấy đều nằm ở ĐBBB Vì

thế, suốt tiến trình lịch sử văn minh Việt Nam, ở ĐBBB đã hình thành và lưu

truyền những truyền thống văn hoá lâu đời, được thể hiện trong sản xuất,

trong sinh hoạt vật chất và tinh thần, trong các quan hệ xã hội như: thương yêu, đùm bọc, giúp đỡ nhau; đoàn kết cộng đồng; tôn sư trọng đạo; tôn vinh người có cống hiến cho đất nước, dân tộc; kính trọng người cao tuổi; đấu tranh quyết liệt với văn hoá ngoại lai Trong giai đoạn hiện nay chúng ta đang thực hiện phất triển nền kinh tế thi trường định hướng XHCN, chủ động hội nhập: kinh tế quốc tế, những truyền thống ấy đã tạo đà, cổ vũ động viên, khích lệ các thành viên khu vực nông thôn ĐBBB vươn lên xây dựng vùng này hiện đại, văn mình, giữ vững bản sắc văn hoá dân tộc Tuy nhiên, cũng có không ít trường hợp có những mặt, những khía cạnh của truyền thống ấy lại là cái níu kéo, cản trở bước tiến của ĐBBB,

Cộng đồng làng xã ĐBBB trong nhiều thế kỷ đã chỉ phối mạnh mẽ các

quan hệ xã hội ở nông thôn, thể hiện sự cộng đồng lãnh thổ, cộng đồng trong lao dộng sản xuất, chống thiên tai, chống ngoại xâm, và cộng đồng tình cảm làm cho các thành viên sống trên địa bàn làng xã có sự đồng cảm quê hương Ở các thành viên của làng xã hình thành ý thức hướng về cội nguồn:

gia đình, đòng họ, tổ tiền, làng xóm

Cộng đồng làng xã với quan hệ láng giểng lâu đời theo kiểu "tình làng nghĩa xóm”, "tối lửa, tắt đèn có nhau" đang phát huy tác dụng tốt trong xây dựng sự đoàn kết xóm làng, sự đùm bọc giúp đỡ lẫn nhau trong những lúc khó khăn, hoạn nạn, trong lao động sản xuất, thực hiện xoá đói giảm nghèo, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc, văn minh Song, bên cạnh mặt tích cực nó cũng sinh ra thói quen tệ hại "cha chung không ai khóc", "lắm sãi không ai đóng cửa chùa” là cội nguồn của bệnh vô trách nhiệm trong không ít cán bộ l

13

đảng viên vùng này và cuối cùng không ai chịu trách nhiệm, can trở không nhỏ sự phát triển của địa phương Không những thế trong nhiều trường hợp nó con triệt tiêu những tính cách cá thể, dễ làm nảy sinh sự ghen ghét những người hơn mình

Thói quen điều hành, giải quyết công việc làng xã bằng tục lệ và dư luận được hình thành, lưu truyền đời này qua đời khác ở nông thôn ĐBBB Hiện nay ở nhiều nơi nó vẫn còn ảnh hưởng nhất.định đến hoạt động của một

số cán bộ, đẳng viên và tổ chức đảng, thể hiện ở những biểu hiện coi thường

pháp luật; tuỳ tiện bày đặt ra các qui định, chế độ có khi trái với pháp luật của Nhà nước gây nên những phức tạp ở thôn, xóm; cùng một công việc nhưng cách giải quyết lại khác nhau không theo chuẩn mực chung Cách giải quyết

và kết quả công việc được giải quyết phụ thuộc nhiều, thậm chí hoàn toàn phụ thuộc vào thái độ, quan hệ ứng xử Điều này càng nguy hiểm khi nó chỉ phối việc đánh giá cán bộ, đảng viên của các cấp uỷ đảng Nó còn thủ tiêu đấu tranh tự phê bình và phê bình, khuyến khích con người sống "đĩ hoà vi quí” Cùng với những tác hại đó, tệ ban ơn của cấp trên với cấp dưới, cán bộ chủ chốt với cán bộ cũng xuất hiện làm giảm sức chiến đấu của các tổ chức đảng,

hiệu lực của chính quyên

Quan hệ gia tộc, dòng họ, ứng xử theo quan hệ huyết thống vẫn còn chỉ phối khá mạnh mọi mặt hoạt động của các tổ chức đảng ở nông thôn ĐBBB Một mặt nó tạo lên ý chí phấn đấu không chịu thua kém gia tộc, đòng họ khác trong đánh giặc trước đây và trong xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc ngày nay, mặt khác nó còn tạo ra thái độ khác nhau đối với những người trong và ngoài họ tộc, thậm chí còn gây nên sự thù hần nguy hiểm giữa họ này với họ kia Tình trạng "chỉ bộ họ này", "Uỷ ban họ kia", "chỉ bộ họ ta”

đã xuất hiện ở một số nơi thuộc khu vực nông thôn ĐBBB làm giảm sút nghiêm trọng năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cuả các tổ chức đảng /

TÌNH HÌNH ĐẲNG VIÊN LÀ NGƯỜI NGHỈ HƯU Ở NÔNG THON

ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ HIỆN NAY VÀ KIẾN NGHỊ

Phí Văn Chỉ

Vụ trưởng vụ cơ sở đẳng viên

Ban tổ chức Trung ương Đảng

Theo quy luật sinh học và chế độ chính sách của Đảng và Nhà nước

hàng năm nước ta có số lượng cán bộ, công nhân viên chức, lực lượng quân

đội, công an được nghỉ chế độ (hưu trí, mất sức ) về các xã, phường thuộc

các tỉnh, thành phố ngày càng đông

Số lượng đảng viên là cán bộ hưu trí, mất sức được nghỉ chế độ về sinh _hoạt tại các chí, đẳng bộ ở nông thôn chiếm tỷ lệ từ 30-50% số đảng viên nông thôn Đây là những đảng viên đã có những cống hiến cho sự nghiệp

cách mạng, bảo vệ Tổ quốc , tham gia xây dựng, phát triển kinh tế ở nhiều

cương vị và lĩnh vực công tác nay đã hoàn thành nhiệm vụ được trở về quê hương nghỉ chế độ lại cùng tham gia đóng góp sức lực, trí tuệ, kinh nghiệm thực tiễn xây dựng quê hương Lực lượng này có vai trò tích cực và vị trí quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, phát triển kinh tế, đời sống văn hoá ở nông thôn hiện nay

Để có cơ sở thực tiễn nhận xét đánh giá những mặt mạnh, mặt yếu, tồn tại và những tâm tư nguyện vọng, những kiến nghị để xuất về đội ngũ đẳng viên hưu trí ở nông thôn, Vụ Cơ sở Đảng viên đã phối hợp với một số Ban Tổ

> chức tỉnh uỷ, huyện, thị uỷ do đồng chí Phí Văn Chỉ-Vụ trưởng, đồng chí Vũ Đức Lợi-chuyên viên cao cấp đi thực tế từ ngày 8/1/2001 đến ngày 15/1/2001 tại các xã: Thanh Thuỷ (huyện Thanh Liêm), Châu Giang(huyện Duy Tiên) thuộc tỉnh Hà Nam; xã Thanh Thuỷ (huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương); xã

An Đồng (huyện An Hải, thành phố Hải Phòng); khảo sát thêm tình hình đội ˆ

ngũ đáng viên ở xã Việt Lâm (huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang), xã Điều Lâu, (thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ) để đối chiếu, so sánh

15

I MOT SO DAC DIEM, THUC TRANG ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN HUU TRÍ Ở MOT SO HUYEN, XA DEN KHAO SAT

1) Dac diém, tinh hinh chung

Nông thôn đồng bằng Bắc Bộ rộng lớn, đa dạng, do điều kiện, thời gian

đoàn cán bộ tiến hành khảo sát thực tế ở một số xã thuộc 4 vùng đại diện ở một số tỉnh ở nông thôn Trong đó, hai tỉnh đồng bằng (Hà Nam, Hải Dương), một thành phố (Hải Phòng), một tỉnh trung du(tỉnh Phú Thọ), một tỉnh miền núi biên giới (tỉnh Hà Giang) Việc khảo sát ở một số xã thuộc tỉnh Phú Thọ

và Hà Giang là để so sánh đối chiếu rút ra nhận xét về đội ngữ đẳng viên là người nghỉ hưu khu vực nông thôn đồng bằng Bắc bộ.Mỗi xã, mỗi huyện, mỗi

tỉnh, mỗi vùng có đặc điểm riêng phù hợp điều kiện sinh thái, tập quán, trình

độ dân trí của từng địa phương Qua thực tế khảo sát ở 6 xã thuộc 6 huyện của

5 tỉnh, khái quát chung có những đặc điểm sau:

- Số đảng viên nghỉ chế độ về sinh hoạt tại các chỉ, đảng bộ nông thôn

ở các địa phương chiếm tỷ lệ từ 30-50% (tỉnh Phú Thọ: 31;42%; huyện Duy Tiên, Hà Nam : 52,91%; huyện Thanh Hà, Hải Dương: 47,32%) Một số địa phương có tỷ lệ đẳng viên hưu cao hơn như xã Án Đồng(thành phố Hải _Phòng): 68,87%; xã Việt Lâm (tỉnh Hà Giang): 64,7%

-Cơ cấu đội ngũ đảng viên hưu khá đa dạng, bao gồm : cán bộ, công nhân viên chức ở các cơ quan hành chính sự nghiệp, công nhân, công an, lực lượng quân đội chiếm tỷ lệ khá cao Xã Châu Giang thuộc huyện Duy Tiên (Hà Nam) tổng số đẳng viên hưu có 250 đồng chí, trong đó đảng viên quân đột là 116, chiếm tỷ lệ.46,4 % (có 26 sĩ quan cấp tá, 2 đại tá), tuổi đời, tuổi đảng đều cao, toàn đảng bộ có 77 đồng chí có 40 tuổi đảng, 35 đồng chí có

-Về trình độ nhận thức lý luận, kinh nghiệm thực tiễn cuộc sống, công : đại da số được rèn luyện, trưởng thành và giữ các cương vị lãnh đạo ở nhiều lĩnh vực nên rất tâm huyết muốn được tiếp tục đóng góp xây dựng quê

hương Song, cũng còn một số đẳng viên hưu trí, mất sức, ngại sinh hoạt và :

dong góp xây dựng quê hương, có tư tưởng lo làm kinh tế cho gia đình, bản

thân Số đẳng viên hưu tham gia công tác giữ các cương vị lãnh đạo chủ chốt như: bí thư chi bộ, trưởng thôn và tham gia chỉ uỷ, đảng uỷ ở các địa phương chiếm tý lệ từ 15-20%, riêng Mặt trân Tổ quốc và Hội cựu chiến binh cơ sở gần 100% cương vị lãnh đạo chủ chốt do đảng viên hưu đảm nhiệm

-Đời sống của đảng viên hưu trí được ổn định và nâng cao nhờ mức _

lương hưu hiện nay cộng với tăng gia tự túc, một số đồng chí còn sức lực, trí tuệ đã phát triển kinh tế trang trại, kinh doanh nên có đời sống cao, nhất là dáng viên nghỉ hưu là sỹ quan quân đội

Trên thực tế, việc vận dụng Điều lệ Đảng cho đảng viên già yếu tự nguyện làm đơn xin miễn sinh hoạt Đảng ở mỗi chỉ, đảng bộ, ở mỗi địa phương còn khác nhau Tỷ lệ đảng viên được miễn sinh hoạt từ 5-10%(xã Châu Giang là 7%, xã An Đồng là 7,1%, xã Diéu Lau 10%) Có địa phương

tỷ lệ đẳng viên được miễn sinh hoạt quá cao như huyện Thanh Hà(Hải Dương) tỷ lệ đó là 20%

-Chất lượng đảng viên hưu khi phân xếp loại đều đạt dang viên đủ tư cách phát huy tác dụng, rất ít và cá biệt có đẳng viên vi phạm, số đảng viên

không đạt chủ yếu là đẳng viên được miễn sinh hoạt

Các chỉ, đảng bộ được khảo sát đều là đảng bộ, chỉ bộ trong sạch vững mạnh nhiều năm Xã Châu Giang, huyện Duy Tiên(Hà Nam) được phong tặng danh hiệu xã Anh hùng, xã An Đồng huyện Án Hải(Hải Phòng) được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân đân năm 2000

` 3) Điểm mạnh và điểm yếu

- Để rút ra một số đánh giá bước đầu về đội ngũ đẳng viên là người nghỉ hưu ở nông thôn đồng bằng Bắc bộ, Đoàn cán bộ khảo sát đã lấy ý kiến tự đánh giá về mình của đẳng viên hưu ở một số địa phương và họ đánh giá về đồng đội mình hoạt động ở các môi trường, điều kiện khác nhau, ở các vị trí công tác khác nhau kể cả các đồng chí là dang uỷ xã, Uỷ ban nhân dân xã, cần bộ các đoàn thể và lãnh đạo huyện Họ đêu có chung tiếng nói và nhận

xét, đánh giá tương đối thống nhất trung thực, khách quan về đội ngũ đảng -

viên hưu sinh hoạt tại các chi, đảng bộ nông thôn như sau:

17

a Mat manh:

-Lập trường chính trị vững vàng, tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo

của Đảng, kiên quyết chống và không chấp nhận tư tưởng đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập

-Đa số đảng viên hưu trí trở về địa phương là những đảng viên được

rèn luyện thử thách qua hai cuộc kháng chiến, trưởng thành trong xây dựng, phát triển đất nước ở nhiều cương vị, có uy tín, kinh nghiệm công tác, và kinh nghiệm cuộc sống, được quần chúng suy tôn tín nhiệm

-Trung thành tuyệt đối với Đảng có ý thức xây dựng và bảo vệ Đẳng,

một lòng, một dạ theo Đẳng, vững vàng trước những khó khăn thử thách,

sóng gió Khi Liên Xô tan rã, chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu sụp đổ vẫn kiên

định, vững vàng, nhiều đảng viên hưu tâm niệm rằng "Mất Đảng là mất tất

cả, mất chế độ xã hội chủ nghĩa là mất lĩnh lương hưu

_ -Nhiệt tình, tâm huyết có ý thức tham gia đóng góp xây dựng quê

hương bằng trí tuệ, sức lực, kinh nghiệm của mình với tinh thân tự nguyện

tham gia các phong trào hoạt động tại địa phương Đặc biệt là trong Hội Cựu chiến binh và các đoàn thể quần chúng, đảng viên hưu phát huy tốt vai trò, tác dụng của mình

-Đảng viên hưu có ý thức trách nhiệm cao trong công tác xây dựng Đảng ở địa phương, có bản lĩnh chính trị vững vàng, tính chiến đấu cao, đã đóng góp tích cực vào công tác xây dựng Đẳng ở cơ sở, huyện, tỉnh

-Lo lắng, trăn trở với phong trào chung của thôn, xóm, xã, địa phương, thắng thắn, mạnh đạn đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực trong Đảng, cảnh giác trước 4 nguy cơ, nhất là nguy cơ tham nhũng Có những đóng góp tích cực với địa phương và Trung ương về thực hiện các Chỉ thị,

Nghị quyết, đường lối của Đảng, là lực lượng nòng cốt trong đấu tranh chống

tiêu cực trong sinh hoạt đảng và tổ chức thực hiện chỉ thị, nghị quyết ở các chỉ, đảng bộ nông thôn Có tỉnh thần tự giác đìu dắt, kèm cặp đội ngũ cán bộ _ _ trẻ, đương chức, có sự hoà nhập giữa các thế hệ đảng viên ở địa phương

đặn có ý thức đấu tranh phê, tự phê Tuy tuổi cao, sức yếu vẫn bam học hồi cầu tiến bộ và muốn được cống hiến

-Gương mẫu trong chấp hành chính sách, pháp luật Nhà nước và trong sinh hoạt, có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống giản dị Giáo dục động viên con cháu trong gia đình và họ tộc, cùng xóm làng thực hiện nếp sống mới

-Đời sống kinh tế tương đối ổn định, một số gia đình có mức sống khá

giả, khoảng 12-15%, thuộc diện hộ giàu ở nông thôn, như ở Thanh Thuỷ

(Thanh Liêm), An Đồng (An Hải), Diễu Lâu (Việt Trì)

-Qua các đợt phân tích chất lượng đảng viên họ đều đạt danh hiệu

đảng viên đủ tư cách phát huy tác dụng tốt :

b)Mat yéu, tén tai:

Đội ngũ đảng viên về nghỉ chế độ ở các địa phương đa dạng, trình độ

và nhận thức cũng khác nhau, một số nhận thức còn chậm, có biểu hiện của tư tưởng bảo thủ, cứng nhắc trong công tác và sinh hoạt

Một số đảng viên hưu còn mắc bệnh công thân "đội mữ cánh chuồn",

một số tự mãn, lạc hậu cả về tư tưởng lẫn suy nghĩ và hành động là vật cản

cho đội ngũ cán bộ trẻ (xã Châu Giang, huyện Duy Tiên), một số rất hãng hái nhiệt tình nhưng “1c bất tòng tâm"

Ở nhiều nơi, một số đảng viên hưu còn chưa có sự hoà nhập với đội ngũ cán bộ trẻ đương chức, còn cớ sự so sánh, kể cả hưởng thụ, trách nhiệm (như ở xã Châu Giang, Duy Tiên, Hà Nam; xã Thanh Thuỷ, Thanh Hà, Hải Dương) Trong một số công việc họ còn có biểu hiện bảo thủ, trì trệ, đố ky, thiếu tin, một số còn có biểu hiện công thần, địa vị, đòi hỏi về đãi ngộ, thiếu

sự thông cảm với cán bộ trẻ, đương chức

“Một số ít có sự hãng hụt về thu nhập, nên trong cuộc sống có sự so sánh nhìn xã hội và địa phương toàn thấy mặt tiêu cực nhất là khi nhìn nhận

về tình hình tham những, đã có biểu hiện giảm lòng tin, tự đứng ngoài cuộc, không ủng hộ các hoạt động ở địa phương

19

-Phương pháp đấu tranh phê, tự phê của một số đảng viên hưu cứng

nhắc, máy móc chưa có sức thuyết phục, cá biệt có đồng chí cố chấp, nặng sát

phạt khi xử lý đẳng viên có khuyết điểm, chê trách nhiều hơn việc động viên

-Một số đẳng viên hưu có tư tưởng suy bi, so sánh về đãi ngộ hưởng thụ giữa các thời kỳ, kém phấn khởi tin tưởng

-Cá biệt có đảng viên hưu có lúc phụ hoạ với những biểu hiện tiêu cực như tham gia khiếu kiện không chính đáng, còn thiếu thận trọng trong phát ngôn làm giảm uy tín người đẳng viên

-Một số đảng viên nghỉ hưu còn sức khoẻ, trẻ tuổi nhưng ngại sinh hoạt không muốn tham gia công tác ở địa phương, chỉ lo kinh tế gia đình Ngược lại, có một số đảng viên già muốn được giữ các cương vị lãnh đạo chủ-chốt địa phương Cả hai thái cực trên đều khong phù hợp với đạo lý và với điều kiện hiện nay

II, NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ

,_ Qua nhận xét đánh giá của lãnh đạo các tổ chức cơ sở đảng, ý kiến trao đổi của các đảng viên hưu trí ở các địa phương đã khảo sát thấy rằng, mọi người đều có những nhận xét thống nhất về vai trò, vị trí của đội ngũ đảng viên hưu trí sinh hoạt tại các chi, đẳng bộ nông thôn, Họ đều phát huy vai trò của mình và có tác dụng tích cực trong công tác xây dựng Đảng và phong trào phát triển kinh tế xã hội ở các địa phương Họ là chỗ dựa tin cậy cho cấp uỷ

cơ sở, đáng uỷ về: lập trường, ý thức trách nhiệm; đạo đức lối sống, trong

sạch; sự phát hiện đúng sai, phan biện cho cấp uỷ khi để ra các chủ trương,

biện pháp mới; là lực lượng nòng cốt trong sinh hoạt, học tập, vận động gia ˆ

đình, họ hàng làng xóm; tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

-Đặc điểm nổi trội của đảng viên hưu trí sinh hoạt tại các chi, đẳng bộ

là họ được rèn luyện, trưởng thành,có nhiều kinh nghiệm thực tiễn có độ dày

trong cuộc sống, một số đã kinh qua các cương vị lãnh đạo, tuổi đời và tuổi

đảng cao Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy ở chi, đảng bộ nào đội ngũ cán bộ đương chức có phương pháp tốt, biết tận dụng, tranh thủ lực lượng đảng viện này trong công tác xây dựng Đảng tạo ra sự gắn kết, hoà nhập giữa hai thế hệ đảng viên đương chức và đảng viên hưu trí, thì địa phương sẽ phát triển tốt.Cấp uỷ cơ sở cần nghiên cứu sử dụng tốt đội ngũ này tạo ra sự kèm cap giúp đỡ của họ đối với đội ngũ cán bộ trẻ, Không nên bố trí đẳng viên hưu vào các chức danh cán bộ lãnh đạo chủ chốt như bí thư, chủ tịch, trưởng thôn, nên bố trí họ giữ các chức danh cán bộ đoàn thể

-Bên cạnh những mặt tích cực, mặt mạnh ở từng rơi, từng lúc họ cũng bộc lộ những tồn tại yếu kém, tuy không phổ biến nhưng cũng là những vật cần cho sự lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện nhiệm vụ kinh tế, chính trị ở- địa phương như công thần địa vị, bảo thủ, so sánh đãi ngộ hưởng thụ giữa các thời kỳ, giữa các thế hệ, nhận thức và đổi mới không kịp với thực tế, trong dấu tranh phê và tự phê còn máy móc, cứng nhắc, cá biệt có một số thiếu tin đội ngũ cán bộ trẻ, quá khất khe trong công tác phát triển dang, dé bat can

chủ của nhân dân, tệ tham những hối lộ và làm giàu bất chính của một số cán

bộ lãnh đạo hiện nay Tuy Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chỉ thị, nghị

quyết, Quốc hội ban hành nhiều Luật, song tại sao trong thực tế việc thực

21

hiện khong nghiém, khéng dugc, những tiêu cực ngày càng gia tăng, tỉnh vi hơn Tệ tham những đã trở thành quốc nạn Nhà nước phải có biện pháp chống như thế nào để việc thực hiện các chỉ thị nghị quyết có hiệu quả, chỉ có như vậy, dân mới yên,nước mới mạnh

-Tình trạng chung hiện nay là đội ngũ đẳng viên hưu thiếu thông tin, thông tin không kịp thời Để nghị các cấp, nghiên cứu,có biện pháp đưa thông

tín xuống cơ sở: báo, tạp chí, sinh hoạt đẳng, thông báo nội bộ về chính sách,

pháp luật, thông tin kinh tế thị trường với hình thức ngắn gọn dễ đọc hoặc có báo cáo viên tuyên truyền trong các kỳ sinh hoạt chỉ bộ để đảng viên đỡ bị lạc hậu với thời cuộc

- Việc xem xét giải quyết cho đảng viên được miễn sinh hoạt hiện nay thực hiện không thống nhất, có nơi thực hiện không dựa vào quy định Nên đảng viên thuộc loại này còn chiếm tỷ lệ cao Qua thực tế cho thấy không nên đặt ra tỷ lệ (%)đối với đảng viên loại này mà căn cứ vào tình hình thực tế, tránh tình trạng giải quyết tràn lan

-Ở những nơi có đông đẳng viên hưu có trình độ nhận thức lý luận, có kinh nghiệm lãnh đạo ở các lĩnh vực, cần nghiên cứu tận dụng đội ngũ này

làm" tư vấn" giúp các tổ chức kinh tế văn hoá, xã hội, các hội tự

nguyên,không nên bố trí đội ngũ này giữ các cương vị lãnh đạo, chủ chốt, trừ

các đoàn thể quần chúng và Hội cựu chiến binh

-Trung ương cần sớm nghiên cứu ban hành quy định, hướng dẫn phân tích `chất lượng đẳng viên cho phù hợp, để có căn cứ thực hiện, đảm bảo chất lượng nhằm nâng cao vị trí, uy tín chất lượng của từng đảng viên

-Về tổ chức các chỉ bộ hưu trí riêng, tuy không phổ biến,nhưng mô

hình này kém tác dụng, nên xen ghép với chỉ bộ thôn, xóm để lãnh đạo toàn

điện hơn Trong 6 điểm khảo sát có một ch: bộ hưu trí sinh hoạt riêng ở

huyện Thanh Liêm(chỉ bộ hưu mỏ đá đường sắt.)

- -Việc quy: định khen thưởng 40-50-60-70 năm tuổi đẳng có tác dụng

_ tốt, song chế độ thưởng vật chất kèm theo với các mức thưởng do từng địa `

phương quy định như hiện nay rất đa dạng, tuỳ tiện đã tạo nên sự so sánh, suy

bì về chế độ(hiện nay ở một số xã, các địa phương mức thưởng từ 100.000

đồng đến 200.000đồng là phổ biến như Hà Nam, Hải Dương, Phú Thọ, ở

huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang mức thưởng tới 1.000.000đồng) Trung ương cần có hướng dẫn thực hiện thống nhất mức thưởng vật chất chung trong cả

nước đối với đảng viên này không nên để các địa phương vận dụng tuỳ tiện

với các mức thưởng khác nhau như hiện nay

-Đảng, Nhà Nước cần quan tâm, có chính sách đãi ngộ cho đội ngũ cán bộ,đảng viên có công với cách mạng được nghỉ chế độ ở thời kỳ bao cấp có hoàn cảnh kinh tế khó khăn,ưu tiên giải quyết công ăn, việc làm cho con cái

họ, khuyến khích tạo điều kiện cho lực lượng cán bộ hưu phát triển kinh tế,

giảm bớt khó khăn trong cuộc sống, giam dân sự chênh lệch giữa các đối

tượng nghỉ hưu trong các thời kỳ khác nhau và cần bộ đương chức Cần chú ý tới những đảng viên hưu đặc biệt khó khăn

Ghỉ chú: Số liệu Đảng viên bưu trí ở 1 số địa điểm khảo sát

+Tỉnh Phú Thọ: TS đảng viên 64.239; đẳng viên hưu 18.475 tỷ lệ 28,75 % +Xã Diễu Lâu thành phố Việt Trì, Phú Thọ 134/359

+Huyén Duy Tiên( Hà Nam)

+Xã Châu Giang (huyện Duy Tiên)

+Xã Thanh Thuỷ, huyện Bình Lục (Hà Nam)

+Xã Thanh Thuỷ, huyện Thanh Hà (Hải Dương)

+Huyện Thanh Hà (Hải Dương)

+Xã An Đồng, huyện An Hải (Hải Phòng)

+Xã Việt Lâm, huyện Vị Xuyên (Hà Giang)

ĐẶC ĐIỂM ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN LÀ NGƯỜI NGHỈ HƯU KHU

VUC NONG THON DONG BANG BAC BO HIEN NAY |

TS Ngô Huy Tiếp

Theo quy luật sinh học và thực hiện các chính sách xã hội của Đảng và Nhà nước ta, do đời sống vật chất và tính thần ngày càng được cải thiện, tuổi thọ của dân ta nói chung, đảng viên là người nghỉ hưu nói riêng ngày càng tăng nên hàng năm số cán bộ, công chức nhà nước, lực lượng vũ trang nghỉ hưu ngày một đông, đội ngũ đảng viên là người nghỉ hưu nói chung, nghỉ hưu

ở nông thôn nói riêng cũng ngày một tăng

Hiện nay Đảng ta có 600.561 đảng viên là người nghie hưu trong tổng

số 2.479.717 đảng viên của Đảng, chiếm 24,2% (theo số liệu thống kê tính dến ngày 31 tháng LÍ năm 2000) Đây là một con số không nhỏ và hàng năm vẫn không ngừng tăng lên

Đội ngũ đẳng viên là người nghỉ hưu gọi tất là đội ngũ đảng viên hưu tri (DNDVHT) sinh hoat tại các đảng bộ nông thôn cấp xã, thị trấn thuộc các tính, thành phố khu vực đồng bằng Bắc bộ có quá trình hình thành và phát triển giống như ở mọi miền quê khác, nghĩa là đều xuất phát từ các chế độ qui dịnh của Nhà nước ta về thực hiện chế độ hưu trí đối với đội ngũ cán bộ, công

nhân, viên chức, công chức, quân nhân trong các lực lượng vũ trang Tuy

nhiên, do những đặc điểm về điều kiện tự nhiên, văn hoá xã hội chi phối ĐNĐVHT ở khu vực này có những đặc điểm không giống với các khu vực khác trên một số mặt sau đây:

- Về số lượng, qua điều tra khảo sát ở 9 tỉnh thuộc khu vực đồng bằng Bắc bộ, bao gồm: Hà Tây, Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, kết hợp với nghiên cứu số liệu thống

kê của ban Tổ chức Trung ương, chúng tôi nhận thấy đây là khu vực có ĐNĐVHT đông nhất so với các khu vực khác trong cả nước Nếu toàn quốc

có 600.56! đẳng viên hưu trí thì ở đây đã có tới 184.230 người, chiếm gần 30,6% Nếu xét số đẳng viên hưu trí so với tổng số đảng viên của khu vực thì :

ở đây cũng là nơi có tỷ lệ bình quân cao hơn nhiều nơi khác Ví dụ, trong

25

tổng số 526.634 đảng viên của khu vực đã có tới 184.230 đảng viên hưu trí, chiếm gần 35% Tỷ lệ này ở tỉnh Phú Thọ, một tỉnh Trung du miền núi phía Bắc lân cận với khu vực đồng bằng Bắc bộ chỉ chiếm 28,7% Nhưng nếu chỉ

khảo sát ở một số huyện, xã trọng điểm về phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội,

an ninh quốc phòng trong khu vực, thì chúng tôi nhận thấy tỷ lệ đẳng viên hưu trí ở những nơi này còn cao hơn nữa Ví dụ: huyện Duy Tiên Hà Nam có

tỷ lệ 52,91%, huyện Thanh Hà, Hải Dương có tỷ lệ 47,3%, xã Kinh Bắc (Bắc

Ninh) có tỷ lệ 73,8%, xã Châu Giang (Hà Nam) có tỷ lệ 46,64%, xã Thanh Thuỷ (Hải Dương) có tỷ lệ 63,7%, xã Văn Khê (Vĩnh Phúc) có tỷ lệ 66,39%,

xã Tuân Chính (Vĩnh Phúc) có tỷ lệ 53,58% Đáng chú ý là những con số trên

sẽ không dừng lại, theo qui luật, số lượng đảng viên hưu trí sẽ còn tăng lên theo năm tháng Tuy nhiên, qua nghiên cứu, chúng tối cũng nhận thấy đảng viên hưu trí có xu thế tăng chậm, điều đó chứng tỏ có sự cân bằng tương đối giữa số đảng viên nghỉ hưu và đảng viên hưu trí già, yếu qua đời Ví dụ, ở

Vĩnh Phúc, năm 1996 toàn tỉnh có 11.621 đẳng viên hưu trí, đến 31/12/2000

toàn tỉnh có 12.347 đẳng viên hưu trí, chỉ tăng 6,2% Mặt khác, sự phân bố

ĐNĐVHT ở các địa phương trên đây không đều Những huyện ở gần các trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội của địa phương thường có tỷ lệ đảng viên hưu trí cao hơn ở các huyện xa các trung tâm đó Ngay trong một huyện tỷ lệ đẳng viên là người nghỉ hưu so với tổng số đẳng viên của các xã

củng có sự chênh lệch khá lớn Các xã ở gần trung tâm huyện, gần thị trấn có

số lượng ÐVHT rất lớn, có chi bộ 70 - 80% đẳng viên là người nghỉ hưu

- Về cơ cấu, chúng tôi nhận thấy ĐNĐVHT có cơ cấu khá đa dạng, bao gồm đủ các thành phân: cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, các ngành; công

chức, viên chức ở các cơ quan hành chính sự nghiệp; công nhân thuộc các doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp quốc phòng; cán bộ hoạt động lâu năm

trong hệ thống chính trị cơ sở; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, viên chức

trong các lực lượng vũ trang nhân dân

Riêng lực lượng đẳng viên hưu trí đã từng là quân nhân trong các lực

- lượng vũ trang nhân dân về nghỉ hưu, thường chiếm tỷ lệ cao so với các thành

phần dáng viên hưu trí khác Ví dụ, đẳng bộ xã Châu Giang (Hà Nam) có l16

đẳng viên hưu trí là quân nhân trên tổng số 250 đẳng viên hưu trí trong dang

bộ, chiếm 46,4% Đảng bộ xã Đại Phúc (Bắc Ninh) có 67/96 đảng viên hưu

trí là quân nhân, chiếm 69,8% Đảng bộ xã Phú Diễn (Hà Nội) cũng có 90/149 dang viên hưu trí là quân nhân, chiếm 60%

+ Về cơ cấu độ tuổi của ĐNĐVHT, qua phân tích số liệu điều tra ở các

huyện xã của khu vực đồng bằng Bắc bộ chúng tôi nhận thấy: tuyệt đại đa số đẳng viên là người nghỉ hưu có tuổi đời từ 55 tuổi trở lên (chiếm 80,15% so

với tổng số đảng viên là người nghỉ hưu Số còn lại có tuổi đời đưới 55 tuổi)

+ Về trình độ văn hoá, chuyên môn có cơ cấu như sau:

Chưa dược đào tạo: 48,4%

+ Về trình độ lý luận chính trị có cơ cấu như sau:

® Được đào tạo lý luận chính trị sơ cấp: 85,9%

Được đào tạo lý luận-chính trị trung cấp: 13,7%

Được đào tạo lý luận chính trị cao cấp: 0,4%

Cơ cấu ĐNĐVHT trên đây chỉ ra rằng, đây là một bộ phận đảng viên

đã từng hoạt động và công tác trong các cơ quan đơn vị sự nghiệp, các doanh

nghiệp nhà nước, các tổ chức chính trị xã hội của Nhà nước ta Họ là những, ˆ

27

người có văn hoá, có chuyên môn, được đào tạo những nghề nghiệp nhất định

(tuy chưa thật cao so với yêu cầu hiện tại), có kinh nghiệm công tác, lại được

Dang giáo dục rèn luyện ở các môi trường công tác khác nhau Được nghỉ hưu về địa phương, về quê hương, có nghĩa là họ đã thay đổi vị thế của người lao động, nhưng với tư cách của người đẳng viên thì họ không thay đổi vị trí chiến đấu của mình Đây là điều cần lưu ý khi xem xét vai trò hoạt động của đội ngũ này trong hoạt động của các chi bộ, đảng bộ nơi họ về sinh sống trong những năm cuối đời

- Về nhận thức tư tưởng

Nhận thức tư tưởng của ĐNĐVHT về các vấn đề chính trị xã hội, về

tình hình kinh tế, văn hoá, an ninh quốc phòng của đất nước, của địa phương

và cơ sở là rất nhạy cảm, có nhiều điểm tương đồng với nhận thức của lớp

đảng viên trẻ, đảng viên đương chức hiện nay Tuy nhiên, đo vị thế của người lao động đã thay đổi, chỗ đứng, góc nhìn, nguồn thông tin cập nhật hàng ngày của họ đã khác với khi đương chức, do vậy trong nhận thức tư tưởng có mấy biểu hiện đặc thù sau đây:

Thứ nhất, lớp người nghỉ hưu nói chung, lớp đảng viên hưu trí nói

riêng, tuy mức độ có thể khác nhau, song họ đều là những người có đóng góp nhất định cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc Họ khác với người

đảng viên đương chức ở chỗ, những cống hiến của người nghỉ hưu (trừ một số

ít đồng chí còn tham gia công tác) đều là những cái đã qua, trở thành những giá trị tỉnh thần đi vào truyền thống, niềm tự hào rất đáng trân trọng ở họ Hơn nữa, hầu hết trong số họ đều đã trải qua những năm tháng đây khó khăn gian khổ của đất nước, trên cả hai miền Nam Bắc vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN Vì vậy, những

giá trị tỉnh thần họ có được trở thành niềm tự hào với con cháu trong gia đình, với cộng đồng làng xã Phần hoạt động hiện tại của họ chỉ là "cái làm thêm”,

“làm ngoài giờ”, đo đó, dù họ làm được nhiều hay ít thì con cháu trong gia

đình, đồng chí, đồng đội, bà con nhân dân đều rất thong cam, khong chê

trách Tuy vậy, vì là lớp người rất trọng danh dự, nên nếu họ nhận làm việc gi

thi đều cố gắng làm thật tốt, không quản ngại khó khăn, tuổi cao sức yếu

Thứ hai, ĐNĐVHT tuyệt đại đa số giữ vững niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, tin vào con đường đi lên CNXH và sự nghiệp đổi mới của Đảng Đây là lực lượng có bản lĩnh chính trị tương đối vững vàng, nhạy cảm về chính trị, hết sức quan tâm theo dõi tình hình chính trị, kinh tế xã hội trong nước và quốc tế, tích cực, say sưa nghiên cứu, học tập các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước Họ là lớp người có tính tư tưởng cao, ý thức cách mạng và lòng trung thành với sự nghiệp cách mạng XHCN Phần đông trong số đẳng viên này có kinh nghiệm tiến hành công tác đảng, có ý

thức tập thể cao, có tác phong làm việc khoa học, khẩn trương Họ luôn được

bà con trong làng xóm kính trọng, tiếng nói của họ trong quần chúng rất có trọng lượng Qua kết quả thăm dò dư luận ở các xã khu vực nông thôn đồng bằng Bắc Bộ cho thấy, khi được hỏi về tiểm năng của đảng viên hưu trí, có 76% số người được hỏi cho rằng họ là lớp người mẫu mực, 92% người cho rằng họ bình tĩnh vững vàng và 100% phiếu thăm đò đến đánh giá đảng viên hưu trí rất quan tâm đều tình hình thời sự trong nước và quốc tế

Thứ ba, nhìn chung ĐNĐVHT đã giữ vững và phát huy được vai trò tiên phong gương mẫu trong môi trường mới Có tỉnh thần phê và tự phê cao

để vượt qua chính mình, giữ vững ý chí, ổn định tư tưởng, tình cảm, thích nghi với cuộc sống mới Một bộ phận khá lớn đảng viên hưu trí ở độ tuổi đưới

535 vẫn là lực lượng trụ cột trong gia đình về kinh tế, về giáo dục, chăm sóc con chấu Do vậy, tuy về nghỉ hưu nhưng họ vẫn năng động tìm kiếm việc làm, tăng thu nhập trong gia đình, không thụ động ngồi chờ chế độ ưu đãi của Nhà nước Họ chủ động giải quyết những vấn đề tư tưởng nảy sinh bằng hoạt động kinh tế mang lại lợi ích cho bản thân gia đình và xã hội Qua điều tra _ khảo sát ở các xã, chúng tôi thấy các hộ nghèo đói không rơi vào đẳng viên _huu trí, nhưng các hộ khá giả, các chủ vườn, chủ trang trại, chủ xưởng tiểu

“thủ công nghiệp đều có những người là đảng viên hưu trí

- Về tâm lý, đạo đức, lối sống

- Trước hết phải nói rằng, đa số đẳng viên hưu trí về nghỉ ở nông thôi

đều là người bản xứ, là người nông dan va con em các gia đình nông dân

xã, với quần chúng nhân dân

Hai la, mac di có nguồn gốc xuất thân chủ yếu từ giai cấp nông dân, nhưng do được giáo dục, rèn luyện, công tác trong các cơ quan, đơn vị của Nhà nước, trong các nhà máy, xí nghiệp 20 - 30 năm, nên họ đã rèn luyện được một tác phong công tác khoa học, khẩn trương, có tính tổ chức và tính

kỷ luật cao Chính những phẩm chất đó tạo nên một phong cách riêng, không

hoà lẫn đảng viên hưu trí với những người khác Tuy nhiên, không vì vậy mà

họ cách biệt với lối sống của quần chúng nhân dân, trái lại bà con hàng xóm rất kính trọng họ ở những nếp sống mẫu mực này

Ba là, hầu hết những đảng viên hưu trí ở nông thôn đều đã ở lớp tuổi

làm ông, làm bà trong cộng đồng làng xã Ở lớp tuổi này, phổ biến là họ

trọng danh hơn trọng lợi, trọng tình nghĩa hơn trọng tiễn tài Tính tự trọng, sự

mực thước công minh, là những đức tính họ tôn thờ Trong cuộc sống cộng đồng, họ cố gắng giữ gìn uy tín, danh dự của mình, không muốn để người khác xúc phạm hoặc lợi dụng, đồng thời họ cũng muốn được người khác coi trọng những ý kiến của mình, nhất là lớp đảng viên trẻ, đảng viên đương chức

ở địa phương

_~ Những biểu hiện hạn chế trong tư tưởng tâm lý và phương pháp ứng

xử của ĐNDVHT hiện nay

Bên cạnh những ưu điểm nổi bật nêu trên đây, trong nhận thức tư tưởng, tâm lý và phương pháp ứng xử của ĐVHT còn một số tồn tại sau đây:

Thứ nhất, trình độ học vấn nói chung của ĐNĐVHT tuy có cao so với

mặt bằng dân trí ở nông thôn nhưng so với lớp trẻ, so với yêu cầu của thời kỳ mới thì còn nhiều hạn chế Tuy được giáo dục và đào tạo khá đầy đủ về lý luận chính trị , nhưng những kiến thức được trang bị đến nay phần lớn đã có,

sự phát triển, bổ sung, Nhiều mặt, nhiều khía cạnh mới rất sâu sắc, nhất là

những kiến thức thu nhận được của những đẳng viên hưu trí được nghỉ hưu cách đây 5 - 10 năm so với hiện nay đã có sự phát triển, bổ sung rất lớn Do

vậy họ thiếu những kiến thức cần thiết để tiếp thu những vấn để mới và lý

luận chính trị dưới sự tác động của sự phát triển rất nhanh của khoa học - công nghệ, và kinh tế xã hội đương đại Từ đó dẫn tới những búc xúc trong tư tưởng, trong nhận thức Họ hay hoài cổ, chỉ nhớ về những thời kỳ hào hùng

đã qua, và cho rằng thời kỳ đã qua tốt hơn hiện tại Chính yếu tố hoài cổ này tạo nên màu sắc công thần trong tư tưởng của nhiều đẳng viên hưu trí

Thứ hai, đẳng viên hưu trí tuy phần lớn không muốn tham gia trực tiếp vào các quá trình lãnh đạo, quản lý ở cơ sở, nhưng nhiều người tỏ ra quan tâm

sat sao và muốn can thiệp vào công việc của cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể ở

cơ sở Theo phiếu thăm dò điều tra, chúng tôi nhận thấy có 25% ý kiến cho

dáng viên hưu trí có biểu hiện nay

Thứ ba, đẳng viên hưu trí nhìn chung có tỉnh thần đấu tranh phê bình

và tự phê bình cao, nhưng một số có biểu hiện thái quá: phê phán gay gắt, chê trách nặng nể, đòi hỏi giải quyết ngay vội những búc xúc ở cơ sở Khi lớp đẳng viên đương chức chưa giải quyết được những vấn đó thì tổ ra bực tức thể

hiện trong lời nói, hoặc thông qua việc xúi dục, kích động quần chúng đấu

tranh, kiện tụng kéo dài gây mất ổn định ở cơ sở Đáng lưu ý là, với những người này, nhiều vấn đề có thể giải quyết được ở chỉ bộ, nhưng họ không tin đồng chí mình, không tin cấp uỷ cấp trên

Thứ tư, dù sao, về tâm lý và tư tưởng, hiện nay vẫn còn một số đảng viên hưu trí chưa thoát khỏi sự hãng hụt khi nghỉ chức vụ về hưu, dẫn đến bực

dọc, kêu ca chế độ chính sách của Nhà nước, so bì thiệt hơn với người đương

làm việc, nhìn xã hội và địa phương chỉ thấy mặt tiêu cực, nhất là tham những, thoái hoá biến chất Họ tự cho mình quyền được xem xét, đánh giá, chê trách người khác mà ít thấy phần trách nhiệm đã qua và hiện tạt của

mình

Thứ năm, trong ĐNĐVHT còn tồn tại cả hai khuynh hướng: một số: đẳng viên hưu trí, tuổi đời chưa thật cao, còn khoẻ, có năng lực công tác thì

31

ngại sinh hoạt, không muốn tham gia công tác địa phương (dù chỉ là bí thư chỉ bộ) mà giành thời gian chăm lo phát triển kinh tế gia đình Ngược lại, một

sở ít đẳng viên hưu trí tuổi khá cao nhưng vẫn muốn tham gia các chức vụ

lãnh đạo chủ chốt ở địa phương Cả hai thái cực đó đều không phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay

Thứ sáu, trong ĐNĐVHT đang có xu hướng phát triển tâm lý tư tưởng

an phận, thủ thường, không muốn quan tâm đến công việc của địa phương,

không lo phấn đấu gì nữa Khá nhiều đảng viên hưu trí hướng sự chú ý của

mình vào đời sống gia đình, vào đòng họ, vào các lễ nghỉ tôn giáo, vào đình

chùa miếu mạo để tìm sự yên tĩnh trong tỉnh thần Khuynh hướng này không

hẳn là xấu nhưng cần định hướng phát triển lành mạnh, đúng pháp luật,

không để thái quá dễ Theo kết quả khảo sát điều tra thì, số ý kiến được hỏi về

'xu hướng này lên tới 25%

Trên đây là những đặc điểm khá phổ biến đang tổn tại trong ĐNĐVHT

ở khu vực nông thôn đồng bằng Bắc bộ hiện nay Những đặc điểm đó đang

- chi phối tình hình hoạt động của đội ngũ đáng viên này ở các đẳng bộ cơ sở

trong khu vực

VAN DE DOI NGU DANG VIEN LA NGUGI NGHỈ HƯU

Ở NÔNG THÔN ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ HIỆN NAY

Trần Duy Hưng

Trong công tác xây dựng Đảng và nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, chất lượng đảng viên có vai trò đặc biệt quan trọng Đảng chỉ mạnh khi có cả các cơ quan lãnh đạo và toàn thể đội ngũ đảng viên đều mạnh Đội ngũ đẳng viên hoạt động trên các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội thật

sự trong sạch, vững mạnh là cơ sở để có được đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản

lý các cấp dồng bộ, có chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ, là lực lượng nòng cốt trong mọi phong trào cách mạng của quần chúng, đi đầu trong

tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật

của Nhà nước, là cầu nối giữa Đảng và quần chúng

Khu vực nông thôn đồng bằng Bắc bộ là một trong những vùng kinh tế

trọng điểm của cả nước Đứng trước yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đội ngũ đảng viên nơi đây đã mạnh dạn vươn lên, lãnh đạo nhân dân phát huy mọi ưu thế tiêm năng đẩy mạnh sản xuất, chuyển dịch cơ cấu

kinh tế đưa nông thôn từng bước đi lên chủ nghĩa xã hội Vai trò đầu tầu của đảng viên nông thôn đồng bằng Bắc bộ đã được khẳng định trong công cuộc

đổi mới, đặc biệt là đội ngũ đảng viên gồm những người nghỉ chế độ(hưu trí, mất sức ) (gọi tất là đẳng viên hưu)

; Nhìn chung, qua hơn 15 năm đổi mới, đội ngũ đẳng viên hưu khu vực

nông thôn đông bằng Bắc bộ đã có bước trưởng thành, thể hiện ở những mặt

chủ yếu sau đây:

- Số lượng đảng viên hưu tương đối đông, chiếm tỷ lệ 30-50% số dang viên nông thôn, có tuổi đời cao, tuổi đảng nhiều, không ngừng gia tăng qua các năm, nhiều đảng bộ xã có vài chục đến vài trăm đảng viên hưu Kết quả

- khảo sát tình hình đội ngũ đảng viên hưu của viện xây dựng Đảng-Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho thấy: tỷ lệ số đẳng viên hưu trong số, đẳng viên nông thôn ở một số nơi như sau:

- + Duy Tiên( Hà Nam) : 52,91%

+ Thanh Hà (Hải Dương): 47,30%

CÁC XÃ

+ Chau Giang (Duy Tién- HaNam) :46,64%

+Thanh Thuỷ( Thanh Hà -Hải Dương) : 63,70%

Đa số đảng viên hưu được kết nạp đẳng và trưởng thành từ trong thử thách qua các cuộc chiến tranh giành độc lập và bảo vệ Tổ quốc Phần lớn

tuổi đời, trí tuệ, sức lực, tâm huyết của họ đã cống hiến cho nhân dan, cho dat

nước, nay về nghỉ đã có đời sống kinh tế gia đình tương đối ổn định ở địa phương(nhất là các đảng viên quân đội, công an) tâm lý chung là vừa lòng,

thanh thân, yên phận

Cơ cấu đội ngũ đảng viên hưu khá đa dạng, bao gồm: cán bộ công nhân viên chức ở các cơ quan hành chính sự nghiệp,công nhân, công an, lực lượng quân đội chiếm tỷ lệ khá cao Xã Châu Giang (Duy Tiên-Hà Nam) tổng số

dang viên hưu có 250 đồng chí, trong đó đảng viên quân đội là 116 chiếm tỷ

lệ 46,4% (có 26 sĩ quan cấp tá, 2 đại tá), tuổi đời, tuổi Đảng đều cao, toàn

đảng bộ xã có 77 đồng chí có 40 tuổi đảng, 35 đồng chí có 50 tuổi đảng Điểm ưu thế nốt trội của họ là phân lớn đẳng viên giác ngộ lý tưởng

cộng sản sâu sắc, có bản lĩnh chính trị vững vàng trước những biến động phức tạp của tình hình trong nước và quốc tế, nhất là trong thời gian các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu và Liên xô sụp đổ; trung thành tuyệt đối với chủ

nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh ; kiên định con đường cách mạng

xã hội chủ nghĩa , giữ vững độc lập dân tộc ; không chấp nhận đa nguyên chính trị, đa đẳng đối lập

Trình độ học vấn, lý luận chính trị , chuyên môn nghiệp vụ, kinh nghiệm công tác đảng, đoàn thể của đội ngũ này nhìn chung cao và phong phú hơn các đảng viên đương chức và các đảng viên là người địa phương Bởi

họ đã có một quá trình lâu dài lăn lộn công tác, phấn dấu trưởng thành, đi

nhiều nơi, tham gia nhiều lĩnh vực, có nhiều đóng góp, cống hiến.Do vậy, ở địa phương đẳng viên hưu có một vai trò đặc biệt quan trọng, có địa vị uy tín

trong xã hội, hơn thế, theo quan hệ gia đình, tộc họ, xóm giéng lại là các bể

trên, Như vậy, ảnh hưởng của đội ngũ này trong cộng đồng nông thôn rất rõ

nét

*Trước những thử thách mới, phức tạp của cơ chế thị trường, phần đông đảng viên hưu vẫn giữ vững phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, lối sống trong sạch, lành mạnh, cần kiệm, liêm chính, phấn đấu hy sinh vì độc lập và sự phát triển của đất nước, vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc và sự bình yên của nhân dân ; đấu tranh kiên quyết không khoan nhượng với những biểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống trong xã hội

Đại bộ phận đảng viên hưu có ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành

nghiêm chỉnh Điều lệ,Đảng ; tích cực, chủ động khắc phục khó khăn, tìm

biện pháp lãnh đạo, tổ chức quần chúng thực hiện thắng lợi đường lối chủ

trương của Đảng, chỉ thị nghị quyết của cấp trên ở địa phương ; gương mẫu - chấp hành chính sách, pháp luật của Nhà nước và những quy chế, quy định cua dia phương Nhiều đẳng viên nêu cao tính thần cảnh giác cách mạng, kiên quyết đấu tranh với những quan điểm sai trái, những hành động can trở việc thực hiện đường lối, nghị quyết của Đảng, với những người lợi dụng sơ

hở trong chủ trương, chính sách để mưu lợi bất chính

Mặc dù đa số đảng viên hưu hoạt động trưởng thành trong các giai

đoạn cách mạng trước Đổi Mới song nhìn chung phong cách làm việc kiểu

thời chiến và trong cơ chế quản lý tập trung, bao cấp đã từng bước được thay

35

thế bởi phong cách làm việc dân chủ, thực tế, sâu sát, khẩn trương và khoa

học Đây là một sự chuyển đổi rất đáng mừng của đội ngũ đảng viên nói

chung, đội ngũ đẳng viên hưu nói riêng Phần lớn họ đều hăng hái tham gia công tác địa phương, không ngại khó, ngại khổ, không yêu sách về chế độ ưu ˆ

đãi, bồi dưỡng, tận tâm, tận lực vì đổi mới quê hương

Mối quan hệ giữa đảng viên hưu với quần chúng ngày càng được tăng cường, củng cố Phân lớn đảng viên đã phát huy tốt vai trò tiên phong gương

mẫu trong sinh hoạt , học tập, công tác, giữ gìn, phẩm chất đạo đức, lối sống,

trở thành chỗ dựa, niểm tin và những tấm gương sáng cho quần chúng noi theo Nhiều đảng viên hưu đã không ngại khó khăn gian khổ, mặc dù tuổi cao, sức yếu, nhưng đã biết phát huy những kinh nghiệm phong phú của mình, tranh thủ thời gian rộng rãi tiếp cận nhanh chóng thông tin đa dạng

nhiều chiều, đã đũng 'cảm, năng động sáng tạo, đám nghĩ, đám làm, đám chịu trách nhiệm, mạnh đạn tìm tồi, thử nghiệm nhiều cách làm mới, tích cực tạo

việc làm, phát triển kinh tế gia đình, giúp đỡ và lôi cuốn quần chúng tham

gia, góp phần phát triển kinh tế xã hội, thay đổi bộ mặt nông thôn

Bên cạnh những mặt mạnh, ưu thế nổi bật so với các đẳng viên ở địa

phương thì đẳng viên hưu ở nông thôn đông bằng Bắc bộ hiện nay còn những hạn chế

Số lượng đảng viên hưu đông song số đẳng viên phát huy tốt vai trò tiền phong gương mẫu chưa nhiều Theo phân loại chất lượng đảng viên qua các năm thì số đảng viên loại I (phát huy tốt vai trò tiên phong gương mẫu)

thường chiếm khoảng 80-90% nhưng thực chất chưa hẳn đã được như thế

Qua kiểm tra xem xét ở nhiều nơi, số đảng viên loại I chỉ chiếm gần 30%, còn 70% thuộc loại II, loại HI vá loại IV, troig đó số đảng viên loại II, loại IV có nơi còn khá lớn Không ít người mang danh đảng viên nhưng chất cộng sản

-trong họ dường như không còn, có tình trạng chưa tương xứng giữa số lượng

và chất lượng

Một số ít đẳng viên hưu phai nhạt lý tưởng, d đao động, hoài nghỉ về con dường cách mạng xã hội chủ nghĩa, có người đã công khai bác bỏ chủ nghĩa ?

và từ bỏ Đảng, phụ hoạ với kẻ thù để phá hoại Đảng, chống lại sự nghiệp cách

mạng của toàn dân

Không ít đảng viên về nghỉ hưu ở địa phương chỉ lo vun vén cho cá

nhân, gia đình, họ tộc, chăm lo lợi ích cục bộ, ít chăm lo đến lợi ích của Đảng, Nhà nước và nhân dân Một bộ phận đẳng viên khi về nghỉ hưu đã xuất

hiện tư tưởng buông xuôi, lười tu đưỡng, rèn luyện dẫn đến suy thoái về phẩm

chất đạo đức và lối sống, sinh hoạt buông thả, thực dụng, chạy theo đồng tiền, chấp hành kỷ luật Đảng không nghiêm, vi phạm pháp luật của Nhà nước, lợi dụng kẽ hở của chính sách , pháp luật, lợi dụng chức quyền tham gia ở địa phương tham ô, móc ngoặc, làm giàu bất chính Nhiều đẳng viên khi về nghỉ hưu đã bộc lộ thái độ bảo thủ, công thần, không sâu sát thực tế, hay so bì ty nạnh với đảng viên địa phương, coi thường cán bộ công chức, đảng viên trẻ,

luôn sốt sắng can thiệp vào công việc lãnh đạo, quản lý của cấp uỷ và chính

quyền đoàn thể địa phương, hay đòi hỏi địa phương phải có thêm chính sách dãi ngộ,trong dấu tranh phê và tự phê còn máy móc, cứng nhắc, cá biệt có một số quá khất khe trong công tác phát triển dang, dé bạt cán bộ .Không ít nơi, nhiều đảng viên hưu trực tiếp hay gián tiếp đứng ra tổ chức, xúi giục các phần tử bất mãn, quần chúng nhẹ đạ cả tin, đưa yêu sách, khiếu nại tố cáo sai

sự thật, lợi dụng yếu kém khuyết điểm của chính quyển địa phương gây mất

ổn định nông thôn như ở Thái Bình vừa qua Những tiêu cực đó lại đang cố xu

hướng gia tăng, gây tổn hại không nhỏ đến sức chiến đấu, uy tín của Đảng và mốt quan hệ giữa Đảng và nhân dân ở cơ sở

Diém han ché dé thấy ở đảng viên hưu là do sức khoẻ có hạn lại ngày càng yếu nên khả năng hoạt động giảm đần, xuất hiện tâm ly luc bat tong tâm, buông xuôi Hơn nữa, trình độ và năng lực hoạt động thực tiễn của đội

ngũ đảng viên này ngày càng giảm dần, nhận thức và đổi mới tư duy không

kịp với thực tiễn nhìn chung chưa đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vu dang _ viên trong thời kỳ đấy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Trên cơ sở đánh giá ưu khuyết điểm của đội ngũ đẳng viên hưu khu vực „

nông thôn đồng bằng Bắc bộ, chúng tôi thấy: