BÊN KIA SÔNG ĐUỐNG hoàng cầm

Hình ảnh quê hương qua hồi ức của tác giả: - Hai câu đầu: giống như một lời an ủi, qua đó bộc lộ tâm sự buồn rầu của nhà thơ.. Lời kể tội giặc với tâm trạng tiếc thương, xót xa và căm gi

BÊN KIA SÔNG ĐUỐNG

- Hoàng

Cầm-1 Tác giả:I/ GIỚI THIỆU: (Xem SGK)

-Tên thật là Bùi Tằng Việt sinh 1922 trong một gia

đình nhà nho nghèo

-Sớm có năng khiếu làm thơ và ngâm thơ

-Quê ở Bắc Ninh (giàu truyền dân ca quan họ)

2 Hoàn cảnh sáng tác

Trong lúc Hoàng Cầm đang công tác tại Việt Bắc

Một đêm giữa tháng 4 -1948, ông nghe tin giặc Pháp đánh phá quê hương mình, ông xúc động và ngay đêm ấy viết bài “ Bên kia Sông Đuống”

II/ PHÂN TÍCH:

1 Hình ảnh quê hương qua hồi ức của tác giả:

- Hai câu đầu: giống như một lời an ủi, qua đó bộc lộ tâm sự buồn rầu của nhà thơ

- Bức tranh quê hương: “ cát trắng phẳng lì”, “

dòng sông lấp lánh”, “ xanh xanh bãi mía bờ dâu”,

“ ngô khoai biêng biếc”,…

 Tác giả sử dụng từ ngữ gợi hình chan chứa chất thơ và gợi lên cuộc sống êm đềm, no ấm, trù phú

- Hình ảnh con sông “ nằm nghiêng nghiêng”

- Hai câu: “ Đứng …bàn tay”  Với nghệ thuật so

sánh tác giả đã nhấn mạnh nỗi tiếc thương đau

 Con sông thật sự có hồn và vô cùng duyên

dáng

2 Lời kể tội giặc với tâm trạng tiếc thương, xót xa

và căm giận:

Đất nước quê hương tươi đẹp không còn:

-Tác giả dùng nghệ thuật đối lập

“Quê hương ta lúa nếp thơm nồng” > < “Ruộng ta

khô nhà ta cháy, chó ngộ một đàn, lưỡi dài lê sắc

máu”

 hình ảnh có giá trị gợi cảm cao  cảnh no ấm, trù

phú không còn

- Những cảnh sinh hoạt văn hoá truyền thống như: lễ hội, đền chùa, thắng tích; những nghề thủ công cổ

truyền; những cảnh sinh hoạt làm ăn tấp nập  không còn

+ Hình ảnh tranh Đông Hồ: tranh “ mẹ con đàn lợn âm dương”, “ tranh đám cưới chuột” lúc trước tưng bừng bây giờ tan tác về đâu

+ Hình ảnh “ những nàng môi cắn chỉ quết trầu, những cụ già phơ phơ tóc bạc, những em sột soạt quần nâu,

…”

 Tạo nên một bức tranh đầy màu sắc, cảnh sinh hoạt làm ăn, cảnh chợ búa đông vui, cảnh dăng tơ, dệt lụa nhộn nhịp  không còn

 Chi tiết chọn lọc, sống động tượng trưng cho cuộc

sống sung túc ấm no của người dân không còn

+ Điệp khúc: “tan tác về đâu, đi đâu về đâu” nhằm tô đậm sự nhớ nhung luyến tiếc, đồng thời gợi lên không khí tan tác, chia lìa

- Hình ảnh những con người trong chiến tranh: “ mẹ

già nua…gánh hàng rong”, “mẹ ta lòng đói…”, “ đàn

con thơ…cháo ngô”, “ ú ớ con mê, thon thót giật

mình”

 Nhấn mạnh cuộc sống đói nghèo, vừa tố cáo tội ác tàn phá cướp bóc của bọn giặc

* Hình ảnh bọn giặc xâm lược:

Được miêu tả thật ghê tởm: “ Chợt lũ quỹ…gầy teo”

Hành động tàn bạo “ đạp gãy quán gầy teo…cướp bóc”

chúng gần như mất hết tính người, đi đến đâu cuộc

sống không còn yên bình Lời thơ từ đau xót chuuyển sang căm hờn “ Đã có đất này chép tội … nguôi hờn”:

 Đoạn thơ trên thể hiện thái độ trân trọng trước những

gì về truyền thống VH dân tộc; thương cảm trước cảnh đói nghèo của người dân, đồng thời căm thù giặc

III/ Kết luận

Bài thơ thể hiện rõ bản sắc dân tộc, qua đó thể hiện lòng yêu quê hương đất nước

BÊN KIA SÔNG ĐUỐNG

- Hoàng

Cầm-1 Tác giả:

2 Hoàn cảnh sáng tác

Một đêm giữa tháng 4 -1948, ông

nghe tin giặc Pháp đánh phá quê

hương mình, ông xúc động và ngay

đêm ấy viết bài “ Bên kia Sông

Đuống”.

II/ PHÂN TÍCH:

I/ GIỚI THIỆU:

1 Hình ảnh quê hương qua hồi

ức của tác giả:

2 Lời kể tội giặc với tâm trạng

tiếc thương, xót xa và căm giận:

* Đất nước quê hương tươi

đẹp không còn:

* Hình ảnh bọn giặc xâm lược:

IV/ KẾT LUẬN

Bài thơ thể hiện rõ bản sắc dân tộc, qua đó thể hiện lòng yêu quê hương đất nước.

III/ CHỦ ĐỀ:

Hình ảnh bọn giặc xâm lược được tác giả miêu tả như thế nào?

Điệp khúc: “tan tác về đâu, đi đâu về đâu” Có ý nghĩa gì?

Tranh Đông Hồ ( Mẹ con đàn lợn âm dương)

Tranh Đám cưới chuột

Hãy chỉ ra những chi tiết, hình ảnh nói lên cảnh quê hương đất nước tươi đẹp không còn?

Biện pháp nghệ thuật được sử dụng?

Học sinh thảo luận theo bàn?

Hãy nêu vài nét chính về tác giả?

Em hãy cho biết Hoàn cảnh sáng tác bài thơ?