Bài thuyết trình chương II tầm quan trọng của pháp chế thư viện thông tin

Phan Thị Mỹ Huế Trường THCS Phú Hồ- Pháp chế thư viện - thông tin là môi trường pháp lý làm cho hệ thống văn bản pháp quy về công tác thư viện - thông tin phát huy được hiệu lực của mìn

Trang 1

NHÓM 1: KIỀU TIÊN, KIM TUYỀN, BÉ TƯ,

QUẾ MINH,QUANG VIỆT, CẨM NHI,

MỸ XUYÊN.

Trang 2

Câu 1

Tại sao nói pháp chế thư viện - thông tin có ý nghĩa, tầm quan trọng rất lớn trong hoạt động thư viện - thông tin?

Trang 3

Phan Thị Mỹ Huế Trường THCS Phú Hồ

- Pháp chế thư viện - thông tin là môi trường pháp lý làm cho

hệ thống văn bản pháp quy về công tác thư viện - thông tin phát huy được hiệu lực của mình, tạo lập trật tự kỷ cương trong hoạt động thư viện - thông tin.

- Để có pháp chế thư viện - thông tin đòi hỏi phải có một hệ thống pháp luật về công tác thư viện-thông tin đầy đủ, đồng bộ hoàn chỉnh phù hợp với từng giai đoạn lịch lử

1 Pháp chế thư viện - thông tin là môi trường pháp lý cho hoạt động thư viện - thông

tin phát triển, tạo lập trật tự kỷ cương trong

hoạt động thư viện - thông tin

Trang 4

Các văn bản thành lập Thư viện chủ yếu là các chiếu, sắc, chỉ dụ của Vua

-Năm 1078 vua Trần Nhân Tông lệnh cho xây dựng Bí thư các bên cạnh Quốc Tử Giám

-Năm 1384 vua Dụ Tông cho thành lập thư viện Lạn Kha

-Các vua triều Nguyễn ra các sắc, chỉ, chiếu nhằm thu thập sách để tiến hành biên soạn bộ sử của nhà Nguyễn

-Năm 1821 nhà Nguyễn thành lập quốc sử quán, vừa là nơi biên soạn vừa là nơi tàng trữ thư tịch của Nhà nước và của địa phương

*Thời phong kiến

Trang 5

- Năm 1898 chính quyền Pháp quyết định thành lập thư viện Trường Viễn Thông Bác cổ

- Ngày 29/11/1917 tại Hà Nội Nghị định thành lập Thư viện Trung ương trực thuộc Nha Lưu trữ và thư viện Đông Dương của toàn quyền Pháp

- Ngày 31/01/1922 Nghị định thành lập sở lưu chiểu thuộc Thư viện Trung ương Đông Dương Sở lưu chiểu này có chức năng thu nhận lưu trữ toàn bộ văn hóa phẩm xuất bản ở ba nước Đông Dương, mỗi

ấn phẩm nhận 1 bản

*Thời kỳ thuộc pháp

Trang 6

-Ngày 09/7/1953 theo Hiệp nghị Việt -Pháp thư viện trung ương được sáp nhập vào Viện Đại học Hà Nội, đổi tên là Tổng Thư viện Hà Nội.

-Năm 1954 trước khi rút chạy khỏi miền Bắc, thực dân Pháp ra lệnh di chuyển Tổng Thư viện vào Nam với số lượng gần 60.000 bản sách, báo chí quý được đưa vào miền Nam.

Trang 7

-Sắc lệnh số 13/CP ngày 08/9/1945, sáp nhập Trường Viễn Thông Bác cổ, các nhà bảo tàng, các Thư viện công

và học viện vào Bộ Quốc gia giáo dục.

-Ngày 31/01/1946 Hồ Chủ Tịch ký Sắc lệnh số 18/CPđặt thể lệ lưu chiểu văn hóa phẩm trong nước Việt Nam.

-Ở chiến khu Việt bắc đã thành lập thư viện Trung ương với kho sách trên 20.000 cuốn gồm nhiều thư tiếng, thuộc nhiều ngành khoa học khác nhau

*Giai đoạn 1945-1954

-Các thư viện đã góp phần to lớn vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

Trang 8

-Năm 1954-1965 các văn bản pháp quy được ban hành nhằm xây dựng sự nghiệp Thư viện phục vụ công cuộc hồi phục kinh tế Thủ tướng chính phủ, Bộ văn hóa ban hành các văn bản chủ yếu vào việc xây dựng hệ thống Thư viện tỉnh, thành, thư viện cơ sở.

-Ngày 28/01/1955 Phó Thủ tướng CP Phạm Văn Đồng

ký NĐ số 446-TTg chuyển quyền quản lý thư viện TW thuộc Bộ Giáo dục sang Bộ Tuyên truyền( Bộ Văn hóa).

*Giai đoạn 10/1954 - 1965

-Ngày 11/6/1957 Bộ Văn hóa ra chỉ thị số 599 về việc lưu chiểu văn hóa phẩm : trong số 10 bản phải nộp cho TV quốc gia thì TV/Sở văn hóa địa phương được giữ lại 3 bản

Trang 9

-Chỉ thị số 802 VH/CP của Bộ Văn hóa ngày 12/5/1960 “ Về việc tăng cường lãnh đạo công tác thư viện” Chỉ thị nêu rõ phương châm, nhiệm vụ các

tủ sách, thư viện công cộng là “ phải thực sự trở thành một bộ phận công tác văn hóa giáo dục, một bộ phận của công tác tuyên truyền, phổ biến chỉ thị, Nghị quyết của Đảng và Nhà nước

-Chỉ thị số 8 CT/VH ngày 29/5/1958 của Bộ Văn

hóa “Về vấn đề chấn chỉnh phương châm, nhiệm vụ

và tính chất của mạng lưới Thư viện” đặt biệt chú

trọng đến việc xây dựng hệ thống thư viện công

cộng và đẩy mạnh phong trào đọc sách báo ở cơ sở

Trang 10

- Trên cơ sở các văn bản pháp quy đã ban hành, chỉ trong khoảng 10 năm, số lượng thư viện ở miền Bắc tăng gấp 14 lần, số lượng bản sách tăng gấp 8 lần, số thư viện tăng lên đáng kể từ 8 lên 105 thư viện Tổng

số sách từ 314.700 bản lên 2.577.700 bản

-Chỉ thị số 536 VH/CP ngày 17/4/1961 của Bộ Văn hóa “Về việc tăng cường nâng cao chất lượng công

tác và cải tiến kĩ thuật các thư viện”, cho phép các

thư viện thư viện tỉnh, thành phố được quyền thu

nhận các xuất bản phẩm của địa phương và làm

theo quy tắc kỹ thuật do Thư viện Quốc gia dự thảo, tiến hành xây dựng kho địa chí

Trang 11

Giai đoạn này thư viện chỉ chú trọng quan tâm phát triển về số lượng, chưa quan tâm nhiều đến chất lượng hoạt động nghiệp vụ thư viện

và hầu như chưa đề cập đến phát triển các dịch vụ thông tin-thư viện

có giá trị gia tăng để thu hút người

sử dụng

Trang 12

-Các văn bản quan trọng trong thời kỳ này gồm có:

-Thông tư số 05 –VH-TV ngày 21/02/1964 của Bộ Văn hóa về việc bảo vệ sách và tài liệu chữ Hán, chữ Nôm

-Chỉ thị số 46 VH/CT ngày 13/10/1965 của Bộ Văn hóa

“ Về công tác thư viện trong tình hình mới”

-Chỉ thị số 104 VH ngày 15/12/1966 của Bộ văn hóa

“Về việc đẩy mạnh hơn nữa công tác thư viện và phong trào đọc sách báo trong thời chiến”

*Giai đoạn từ 1965-1975

Trang 13

-Văn bản quan trọng nhất đánh dấu sự quan tâm lớn của Nhà nước đối với công tác thư viện là Quyết định số 178/CP ngày 16/9/1970 của Hội đồng Chính phủ Nôi dung

đề cập đến các vấn đề:

+ Phương hướng phát triển sự nghiệp thư viện

+Tổ chức hệ thống thư viện Việt Nam

+Công tác đào tạo cán bộ thư viện

+Công tác bổ sung

Trang 14

+Cơ sở vật chất kỹ thuật cần thiết để cho các thư viện hoạt động

+Quy định trách nhiệm của Bộ Văn hoá trong việc tổ chức chỉ đạo công tác thư viện

+Thành lập Hội đồng thư viện Việt Nam.

*Các văn bản pháp quy ban hành trong thời

kỳ này là tín hiệu tốt để thúc đẩy các thư viện nâng cao chất lượng hoạt động, đáp ứng nhu cầu phát triển thư viện của miền Nam sau

ngày giải phóng

Trang 15

- Pháp chế thư viện - thông tin tạo r

a môi trường pháp lý cho việc bảo đảm thực hiệ

n các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của cơ qua

n quản lý nhà nước về thư viện - thông tin, nguyê

n tắc tổ chức

và hoạt động của các hệ thống, loại

hình thư viện khác nhau ở nước ta, bảo đảm cho

sự hoạt động nhịp nhàng, đồng bộ và phối hợp

giữa các hệ thống, loại hình thư viện /CQTT.

Trang 16

- Pháp chế thư viện - thông tin là môi trường pháp lý an toàn, ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho sự nghiệp thư viện phát triển bền vững, định ra khuôn khổ, mẫu mực cho hoạt động thư viện - thông tin.

Trang 17

2 Pháp chế thư viện - thông tin điều chỉnh một cách có hiệu quả các quan hệ nảy sinh trong quá trình xây dựng và phát triển sự nghiệp thư viện

- thông tin.

-Pháp chế thư viện - thông tin có vai trò đặc b iệt quan trọng trong việc đảm bảo

sự phát triển ổn định, bền vững và năng động của các thư viện và cơ quan thông tin.

Trang 18

- Sự phát triển sự nghiệp thư viện - thông tin tùy thuộc vào sự điều chỉnh của pháp chế thư viện - thông tin về các mối quan

hệ phát sinh giữa các cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực thư viện - thông tin với nhau, giữa các cơ quan quản lý nhà nước với thư viện/CQTT trực thuộc, giữa các thư viện/CQTT với thư viện/CQTT, giữa thư viện/CQTT với công dân.

Trang 19

- Để nền pháp chế thư viện - thông tin thực hiện theo đúng pháp luật và vững mạnh cần phải:

+ Điều chỉnh quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước, các tổ chức trong xã hội đối với hoạt động thư viện - thông tin

+ Xác định rõ mọi nghĩa vụ, trách nhiệm, các điều

kiện vật chất và tinh thần của nhà nước trong lĩnh vực thư viện - thông tin

3 Pháp chế thư viện - thông tin là công cụ, phương tiện chủ yếu và quan trọng nhất để các

cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động thư viện - thông tin có thể thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước của mình, đảm bảo cho các cơ quan này hoạt động theo đúng pháp luật.

Trang 20

4 Pháp chế thư viện - thông tin xác định rõ quyền hạn, chức năng, nhiệm vụ, nghĩa vụ, bổn phận của các đối tượng liên quan đến việc sử dụng, khai thác nguồn tài nguyên thông tin được lưu giữ trong thư viện/CQTT.

- Pháp chế thư viện - thông tin mà các thư viện/CQTT xác định rõ những chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình.

- Người làm công tác thư viện - thông tin hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ, bổn phận của họ: xác định rõ quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm của người sử dụng thư viện/CQTT.

Trang 21

5 Pháp chế thư viện - thông tin tạo ra địa vị pháp lý thuận lợi cho các thư viện và cơ quan thông tin hoạt động và phát triển.

Cơ chế quản lý hoạt động thư viện-thông tin bằng pháp luật đòi hỏi các cơ quan quản

lý nhà nước phải chú trọng vấn đề xây dựng

và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp quy,

tổ chức triển khai thực hiện tốt văn bản pháp quy đã ban hành

Trang 22

6 Nhờ có pháp chế thư viện - thông tin, chính sách phát triển văn hóa - giáo dục, chính sách khoa học và công nghệ liên quan đến hoạt động thư viện - thông tin, chính sách phát triển thông tin - thư viện của Đảng được thể chế hóa thành văn bản pháp quy của Nhà nước làm cho những chính sách này đi vào cuộc sống, bám sát cuộc sống và có hiệu lực thực thi.

Chính sách của Đảng và Nhà nước về lĩnh vực thư viện - thông tin chính là “linh hồn” của các văn bản pháp quy về công tác thư viện - thông tin muốn phát huy được hiệu lực trong cuộc sống thực tế đòi hỏi phải được các cơ quan lập pháp, lập quy cụ thể hóa, thể chế hóa thành các quy phạm pháp luật mang tính phổ biến, có tính bắt buộc chung, được bảo đảm thực hiện kịp thời, nhất quán trong toàn xã hội.

Trang 23

7 Pháp chế thư viện - thông tin được coi là công cụ, phương tiện để kiểm tra tính đúng đắn trong chủ trương, chính sách phát triển văn hóa - giáo dục, chính sách khoa học & công nghệ, chính sách phát triển thông tin -thư viện của Đảng và Nhà nước.

Chính sách của Đảng và Nhà nước về thư viện - thông tin được thực hiện qua những quy phạm pháp luật của các cơ quan quản lý nhà nước

về thư viện - thông tin, mang tính quyền lực nhà nước, trở thành các quyền và nghĩa vụ pháp lý cụ thể của các tổ chức, cá nhân một cách thống nhất trong cả nước, trong toàn ngành, từng địa phương, từng thư viện/CQTT

Trang 24

Chủ trương của Đảng và Nhà nước về lĩnh vực thư viện - thông tin đúng đắn sẽ được toàn thể cán bộ thư viện và mọi công dân thực thi và thổi luồng sinh khí mới vào hoạt động thư viện - thông tin.

Trang 25

Câu 2: Tại sao các văn bản pháp quy giữ vai trò chủ đạo tư tưởng, chỉ đạo phương châm hoạt động của toàn bộ

sự nghiệp thư viện-thông tin?

Trang 26

Vai trò chi đạo, định hướng của văn bản pháp quy

-Các văn bản pháp quy giữ vai trò chỉ đạo tư tưởng, chỉ đạo phương châm hoạt động của toàn bộ sự nghiệp thư viện – thông tin và công tác thư viện – thông tin, định hướng, mở đường cho sự phát triển sự nghiệp thư viện – thông tin và công tác thư viện – thông tin phù hợp với từng thời kỳ lịch sử nhất định, đề ra các mục tiêu chiến lược, dài hạn và ngắn hạn, trước mắt.

Trang 27

-Xác định hướng phát triển của các thư viện/CQTT trong bối cảnh khoa học và công nghệ phát triển như vũ bão Điều 4 Pháp lệnh thư viện quy định: "Nhà nước đầu tư ngân sách để phát triển thư viện, vốn tài liệu thư viện; mở rộng sự liên thông

giữa các thư viện trong nước và hợp tác, trao đổi tài liệu với thư viện nước ngoài" Điều 14 Pháp lệnh thư viện cũng chỉ rõ "Bảo đảm kinh phí cho các thư viện phát triển vốn tài liệu, xây dựng cơ sở vật chất kỹ

thuật theo hướng hiện đại hóa, từng bước thực hiện điện tử hóa, tự động hóa, xây dựng thư viện điện tử

và phát triển thư viện sử dụng kỹ thuật số, mở rộng hoạt động thư viện "

Trang 28

-Nhằm thực hiện phương châm xã hội hóa hoạt động thư viện và giải quyết những khó khăn mà

sự nghiệp thư viện Việt Nam đang gặp phải giữa nhu cầu kinh phí để phát triển và ngân sách có hạn của Nhà nước, đồng thời khắc phục tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào ngân sách nhà nước Đẩy mạnh xã hội hóa theo nguyên tắc xây dựng đi đôi với quản lý tốt để phát triển bạn đọc - người dùng tin Kết hợp các loại hình thư viện trên địa bàn, thực hiện phương pháp mượn liên thư viện nhằm phục vụ tốt nhu cầu và

dùng tin của người đọc Củng cố và tiếp xây dựng xã hội đọc

Trang 29

Vai trò chỉ đạo, định hướng của hệ thống văn bản pháp quy không dừng lại ở việc vạch ra con

đường đi của sự nghiệp thư viện - thông tin Việt

Nam mà còn đi sâu vào hoạt động của từng loại hình thư viện cụ thể với những phương châm cụ thể Ví dụ: đối với thư viện công cộng ở địa phương, ngay

từ năm 1987, phương hướng cụ thể Bộ Văn hóa -

Thông tin (nay là Bộ VHTT&DL) đã vạch ra thông

tư 147/VH-TT ngày 30/7/1987 về việc hướng dẫn tiếp tục thực hiện quy chế tổ chức và hoạt động của thư viện cấp huyện là:

Trang 30

"Đẩy mạnh việc củng cố vững chắc các thư viện hiện có, đến năm 1990 sẽ xây dựng nốt một số huyện chưa có thư viện, đẩy mạnh các mặt hoạt động để thư viện huyện thực sự

là thư viện trung tâm trên địa bàn huyện, vừa

tổ chức tốt hoạt động tại chỗ, vừa làm tốt

công tác chỉ đạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho

phong trào thư viện cơ sở".

Trang 31

Thực hiện vai trò chỉ đạo, định hướng của hệ thống văn bản pháp quy có nghĩa là xác lập, củng cố, hoàn thiện cơ sở pháp lý của quản lý nhà nước đối với hoạt động thư viện - thông tin, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân trong hưởng thụ tri thức và thông tin, tạo mọi cơ hội thuận lợi cho họ khai thác

và sử dụng thông tin theo pháp luật, khắc phục tình trạng lạc hậu về thông tin, thiếu thông tin cho các

hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ, nghiên cứu khoa học và các hoạt động xã hội khác

Trang 32

Tóm lại: Văn bản pháp quy là công cụ hướng dẫn, thúc đẩy, khuyến khích, điều chỉnh, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động thư viện Với Nhà nước, văn bản pháp quy là phương tiện tổ chức và hoạt động của mình, là công cụ quản lý có hiệu lực toàn diện mọi hoạt động của các thư viện/CQTT,

đảm bảo sự phát triển của sự nghiệp thư viện - thông tin Việt Nam phục vụ tốt nhất yêu cầu của thời kì

CNH -HĐH đấtb nước

Trang 33

Câu hỏi 3: Vai trò điều tiết vĩ

mô và vi mô toàn bộ hoạt động Thư viện-thông tin thể hiện như thế nào trong các văn bản pháp quy do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành

Định dạng
Số trang	58
Dung lượng	2,86 MB