Bài dự thi dạy học tích hợp liên môn theo chủ đề: Vườn rau em trồng. Tích hợp các môn Hóa học, Sinh học và Công nghệ. Tài liệu bao gồm kế hoạch dạy học và giáo án dạy học chi tiết. Áp dụng cho học sinh lớp 11.
Trang 1BÀI DỰ THI DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN HÓA HỌC, SINH HỌC
CÔNG NGHỆ THEO CHỦ ĐỀ: VƯỜN RAU EM TRỒNG
I Tên, nội dung chủ đề, thời lượng thực hiện
1 Tên chủ đề: Vườn rau em trồng.
2 Nội dung chủ đề:
Chủ đề dành cho đối tượng học sinh lớp 11 – Chương trình Nâng cao Chủ đề gồm 2 nội dung lớn:
- Phân đạm, phân lân, phân kali, một số phân khác
- Trồng rau vừa sạch vừa cho năng suất tại vườn nhà
3 Thời lượng thực hiện chủ đề: 3 tuần, trong đó có 3 tiết học trên lớp.
II Mục tiêu
1 Kiến thức
1.1 Môn Hóa học
- Nêu được khái niệm phân bón hóa học và phân loại
- Nêu được tính chất, ứng dụng, điều chế phân đạm, lân, kali
1.2 Môn Sinh học
- Nêu được các nguyên tố dinh dưỡng chính cần thiết cho cây trồng
- Vai trò của các nguyên tố đối với sự sinh trưởng và phát triển của cây
1.3 Môn Công nghệ
Biết được cách chọn rau trồng phù hợp cho mỗi loại đất
2 Kỹ năng
2.1 Môn Hóa học
Giải được bài tập: Tính khối lượng phân bón cần thiết để cung cấp một lượng nguyên tố nhất định cho cây trồng, một số bài tập khác có nội dung liên quan
2.2 Môn Sinh học
Thực hành: Bón phân cho cây trồng
2.3 Môn Công nghệ
Thực hành: Xác định pH của đất
3 Thái độ
- Chăm chỉ, say mê học tập
Trang 2- Có thái độ hợp tác trong các hoạt động nhóm.
4 Những năng lực chủ yếu cần hướng tới
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực hợp tác
III Phương pháp dạy học theo chủ đề
Phương pháp dạy học theo dự án
IV Tiến trình dạy học theo chủ đề:
* Giai đoạn 1: Thiết kế dự án
1 Ý tưởng dự án
Rau là thực phẩm thiết yếu cho mọi người nhưng trong thực tế rau là loại thực phẩm dễ bị ô nhiễm nhất so với các loại nông sản khác Hiện nay rau sạch đang là vấn đề được quan tâm hàng đầu khi trên thị trường rau quả, người tiêu dùng luôn phải đối mặt với các loại rau củ quả có sử dụng dư lượng thuốc trừ sâu, thuốc kích thích, vi khuẩn, hóa chất gây bệnh Các nhóm đóng vai trò là các nhóm nhà nghiên cứu “Phân đạm”, “Phân lân”, “Phân kali”, “Một số loại phân khác” nhằm giải quyết vấn đề “Làm thế nào để trồng rau sạch và năng suất” Mỗi nhóm trình
bày về một trong các loại phân bón trên bằng powerpoint và nộp tập san với tên “vườn rau + (tên loại rau)” nói về quá trình trồng rau tại vườn nhà
2 Mục tiêu dự án (chính là mục tiêu của chủ đề đã nêu ở trên).
3 Bộ câu hỏi định hướng
Câu hỏi khái quát: Làm thế nào để có rau ăn an toàn đảm bảo không bị ngộ độc
khi ăn mà lại tiết kiệm chi phí?
- Làm thế nào để lựa chọn loại rau phù hợp
với đất trồng ở vườn nhà?
- Làm thế nào để rau phát triển nhanh và
khỏe mạnh?
- Cách xác định độ pH của đất ?
- Tìm loại rau phù hợp với độ ẩm và
độ pH của đất?
- Cây trồng cần những nguyên tố dinh dưỡng nào?
- Có mấy loại phân bón? Đặc điểm của mỗi loại
- Mỗi loại phân bón có tác dụng gì
Trang 3- Trong quá trình chăm sóc cây cần lưu ý
những điểm gì?
đối với cây trồng?
- Làm thế nào để cây không bị thiếu nước, độ thoáng, ánh sáng?
- Mỗi loại phân bón phù hợp với mỗi thời điểm nào trong giai đoạn phát triển của cây?
4 Kế hoạch đánh giá dự án
Trước khi bắt đầu
dự án
Trong quá trình thực hiện dự án
Sau khi hoàn tất
dự án
Biểu đồ
K-W-L
Thảo luận, chia sẻ qua diễn đàn
Biểu đồ K-W-L Bảng tiêu chí đánh giá tập san, bài trình diễn Nhật ký học tập
Phiếu phân công và đánh giá công việc Diễn đàn
Biểu đồ K-W-L
Bảng tiêu chí đánh giá tập san, bài trình diễn
Giáo viên sử dụng Biểu đồ K-W-L (Know – Want - Learn) để đánh giá nhu
cầu học sinh trước, trong và sau dự án Trước khi bắt đầu dự án, giáo viên đánh giá kiến thức và nhu cầu tìm hiểu về bài học của học sinh bằng cách yêu cầu các
em điền vào cột K và cột W Thông tin ở hai cột này cũng giúp học sinh có sự định hướng trong quá trình thực hiện dự án Sau khi hoàn thành dự án, giáo viên đánh giá kiến thức của học sinh căn cứ vào những thông tin ở cột L
Biểu đồ K-W-L
K (Những điều đã biết)
W (Những điều muốn biết)
L (Những điều đã học
được)
………
………
………
………
………
………
Diễn đàn là phương tiện để học sinh và giáo viên chia sẻ và phản hồi thông
tin trực tuyến trong quá trình học sinh thực hiện dự án
Trang 4Giáo viên đưa ra Bảng tiêu chí đánh giá tập san, bài trình diễn giúp học
sinh có sự định hướng trong khi thực hiện dự án Kết thúc dự án, giáo viên và các nhóm học sinh sẽ dựa vào bảng tiêu chí này, đánh giá sản phẩm dự án của các nhóm
Bảng 2.4: Tiêu chí đánh giá tập san, bài trình diễn
Điểm cho bởi Giáo
Viên
Nhóm
…
Nhóm
…
Nhóm
… Thiết kế trang bìa:
- Màu sắc hài hòa với chủ đề
- Bố cục logic
- Nội dung rõ ràng
Tập san
Lựa chọn rau phù hợp với đất:
- Cách xác định pH đúng, có kết quả xác định pH của đất
- Lựa chọn đúng rau phù hợp với đất
Quá trình trồng chăm sóc rau:
- Trồng rau đúng cách
- Bón phân, tưới nước cho rau đúng cách
Những lưu ý khi trồng rau:
- Có lưu ý về cách bón phân đúng cho rau
- Có một số lưu ý khác trong quá trình trồng rau gặp phải
Trang 5t
Bố cục:
- Tiêu đề rõ ràng
- Cấu trúc mạch lạc, logic
Nội dung:
- Đầy đủ thông tin
- Thông tin chính xác
Hình thức:
- Phông chữ, màu sắc, cỡ chữ hợp lí
- Thiết kế sinh động, sáng tạo
Trình bày:
- Trình bày rõ ràng, thu hút người nghe
- Phân bổ thời gian hợp lí
- Trả lời được câu hỏi từ GV và
HS khác
Nhật kí học tập là bảng ghi chép, theo dõi các hoạt động thực hiện dự án
của học sinh được giáo viên sử dụng nhằm đánh giá quá trình làm việc của các nhóm và sự tiến bộ của học sinh
Nhật kí học tập
………
………
………
………
………
………
Phiếu phân công và đánh giá công việc được học sinh sử dụng để biết được các công việc phải thực hiện và đánh giá kết quả làm việc của các thành viên trong nhóm Phiếu phân công và đánh giá công việc Nhiệm vụ Tên thành viên Phương tiện Thời hạn Sản phẩm ……
……
* Giai đoạn 2: Tiến hành dạy học theo dự án
Dự án được thực hiện trong vòng 3 tuần ( trong đó có 3 tiết học trên lớp)
Tuần 1 – Tiết 1: Làm quen với dạy học dự án
Trang 6và hoàn thành các công việc để chuẩn bị thực hiện dự án
Hoạt động 1 (10 phút): Giới thiệu phương pháp dạy học theo dự án
Giáo viên giới thiệu khái niệm và các bước tiến hành theo phương pháp học
theo dự án
Hoạt động 2 (10 phút): Lựa chọn chủ đề, xác định ý tưởng dự án
GV dẫn dắt và nêu câu hỏi khái quát cho HS thảo luận để kích thích hứng thú học tập của các em Từ đó giáo viên xác định chủ đề và ý tưởng của dự án
Giới thiệu website https://groups.google.com/forum/#!forum/vuon-rau-em-trong là diễn đàn trao đổi học tập của dự án
Hoạt động 3 (15 phút): Đánh giá nhu cầu; Xác định nhiệm vụ
Giáo viên yêu cầu học sinh điền vào cột K và cột W ở bảng K-W-L
Dựa vào bảng K-W-L với bộ câu hỏi bài học và câu hỏi nội dung, giáo viên định hướng cho học sinh các nhiệm vụ phải làm để có vườn rau vừa sạch, vừa năng
suất
Nhiệm vụ của mỗi nhóm là tìm hiểu về loại rau phù hợp với pH của đất,
dinh dưỡng khoáng ở thực vật và thực hành trồng rau tại vườn Sau đó mỗi nhóm
trình bày về một trong các loại phân bón: phân đạm, phân lân, phân kali, một số loại phân khác; sử dụng powerpoint để báo cáo và nộp tập san với tên “vườn rau + (tên loại rau)” nói về quá trình trồng rau tại vườn nhà
* Nội dung chính của powerpoint và tập san:
Powerpoint:
- Tên loại phân bón mà nhóm trình bày.
- Vai trò của loại phân này và vai trò của nguyên tố mà phân bón này cung cấp đối với cây trồng
- Đặc điểm một số phân bón thuộc loại phân bón này (nếu có): Công thức hóa học, điều chế, đặc tính
Tập san:
- Cách xác định pH của đất
- Chọn rau phù hợp với pH của đất, giải thích?
- Quá trình trồng và chăm sóc rau
Trang 7- Những lưu ý khi trồng rau.
* Các bước thực hiện:
- Bước 1: Xác định độ pH của đất bằng máy đo pH
- Bước 2: Tìm loại rau phù hợp với độ pH của đất
- Bước 3: Tìm hiểu nhu cầu chất khoáng, các loại phân bón và cách bón các loại phân này cho rau
- Bước 4: Trồng và chăm sóc rau
- Bước 5: Làm tập san và powerpoint
GV đưa ra bảng tiêu chí đánh giá tập san, bài trình diễn
Hoạt động 4 (10 phút): Chia nhóm và lập kế hoạch thực hiện nhiệm vụ
Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm và đặt tên “Phân đạm”, “Phân lân”, “Phân kali”, “Một số loại phân khác”
Nhóm trưởng phối hợp với giáo viên phân công nhiệm vụ đến từng học sinh, lập thời gian biểu, thời hạn hoàn thành của mỗi thành viên Thư kí ghi nội dung vào
phiếu phân công và đánh giá công việc
Tuần 2 – Triển khai dự án (Thực hiện tại nhà)
HS làm việc theo nhóm đã phân công, chủ động thực hiện các nhiệm vụ ứng
với các nhiệm vụ đã đặt ra
Trong quá trình thực hiện, học sinh và giáo viên cần thường xuyên lên web
“https://groups.google.com/forum/#!forum/vuon-rau-em-trong” để cùng trao đổi, giải đáp thắc mắc
GV theo dõi, góp ý cho các nhóm và điền vào phiếu phân công và đánh giá công việc để đánh giá sự tiến bộ của nhóm, từng cá nhân HS và có sự điều chỉnh
đối tượng, điều chỉnh dự án phù hợp
Tuần 3 – Tiết 2, 3: Báo cáo và đánh giá sản phẩm
Báo cáo sản phẩm và nhận xét, góp ý Mỗi nhóm có tối đa 20 phút trong
đó: 15 phút để trình bày về 1 loại phân bón bằng powerpoint và trình bày tập san,
5 phút để lắng nghe phản hồi và giải đáp
Trang 8Giáo viên và các nhóm khác đánh giá sản phẩm của nhóm báo cáo theo
bảng tiêu chí đánh giá tập san, bài trình diễn.
GV đánh giá quá trình học tập của học sinh dựa vào: Nhật ký học tập, phiếu phân công đánh giá, biểu đồ K-W-L kết hợp với điểm đánh giá của nhóm
* Giai đoạn 3: Kết thúc dự án
Giáo viên tổng kết bài học, chốt lại những điểm chính của nội dung, đánh giá quá trình làm việc thực hiện dự án của từng nhóm, thông báo kết quả học tập của
mỗi học sinh
Học sinh thảo luận, rút kinh nghiệm, chia sẽ những điều học tập được
V Kiểm tra, đánh giá
Học sinh làm bài kiểm tra 10 phút cuối chủ đề gồm 10 câu trắc nghiệm khách quan
Bảng 2.5: Ma trận đề kiểm tra chủ đề vườn rau em trồng
Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận Dụng V.Dụng cao Tổng
Bài 1 Phân nitrat và phân amoni ít được sử dụng do
A khó bảo quản và sử dụng kém hiệu quả
B dễ chảy rữa, dễ phân hủy
C dễ bị rửa trôi
D khó tan trong nước
Bài 2 Phân đạm ure thường chỉ chứa 46% nitơ Khối lượng (kg) ure đủ để cung
cấp 70kg nitơ là bao nhiêu ?
Bài 3 Phân supephotphat kép thực tế sản xuất được thường chỉ chứa với 40%
P2O5 Hàm lượng Ca(H2PO4)2
Trang 9Bài 4 Phân kali clorua sản xuất từ quặng xinvinit (chứa NaCl và KCl) thường chỉ
ứng với 50% K2O Hàm lượng % KCl trong phân bón đó là:
Bài 5 Tại sao dùng tro bón cho cây trồng?
A Vì tro cung cấp nguyên tố kali cho cây trồng
B Vì tro cung cấp nguyên tố nitơ cho cây trồng
C Vì tro cung cấp nguyên tố photpho cho cây trồng
D Vì tro cung cấp nguyên tố sắt cho cây trồng
Bài 6 pH thích hợp để trồng các loại rau ăn lá là
A 6 < pH < 7 B pH > 7 C pH > 6 D pH > 5
Bài 7 Hạt giống của rau phát triển tốt nhất khi được reo trồng trong điều kiện
C đất ẩm ướt, có bón lót D đất ẩm ướt, có bón thúc
Bài 8 Tại sao khi tưới nước giải cho cây trồng, cây xanh tốt?
A Vì nước giải cung cấp K cho cây trồng
B Vì nước giải cung cấp N cho cây trồng
C Vì nước giải cung cấp P cho cây trồng
D Vì nước giải cung cấp Fe cho cây trồng
Bài 9 Phân đạm là loại phân bón hoá học được dùng phổ biến để bón cho rau
xanh Cách bón phân đạm đúng là
A bón vào lúc sáng sớm hoặc chiều tối
B bón vào lúc giữa trưa khi nhiệt độ đang cao
C bón vào hôm trời mưa rào
D bón vào hôm trời có nắng to
Bài 10 Cách bón vôi và đạm amoni (NH4NO3, NH4Cl) đúng là
A bón cùng lúc
B không nên bón cùng lúc
C bón vôi thì không nên bón phân đạm trong suốt thời kì phát triển của cây
D bón phân đạm trước khi bón vôi
Trang 10GIÁO ÁN
Ch đ “V ủ đề “Vườn rau em trồng” ề “Vườn rau em trồng” ườn rau em trồng” n rau em tr ng” ồng”
I Tên, nội dung chủ đề, thời lượng thực hiện
1 Tên chủ đề: Vườn rau em trồng.
2 Nội dung chủ đề:
Chủ đề dành cho đối tượng học sinh lớp 11 – Chương trình Nâng cao Chủ đề gồm 2 nội dung lớn:
- Phân đạm, phân lân, phân kali, một số phân khác
- Trồng rau vừa sạch vừa cho năng suất tại vườn nhà
3 Thời lượng thực hiện chủ đề: 3 tuần, trong đó có 3 tiết học trên lớp.
II Mục tiêu
1 Kiến thức
1.1 Môn Hóa học
- Nêu được khái niệm phân bón hóa học và phân loại
- Nêu được tính chất, ứng dụng, điều chế phân đạm, lân, kali
1.2 Môn Sinh học
- Nêu được các nguyên tố dinh dưỡng chính cần thiết cho cây trồng
- Vai trò của các nguyên tố đối với sự sinh trưởng và phát triển của cây
1.3 Môn Công nghệ
Biết được cách chọn rau trồng phù hợp cho mỗi loại đất
2 Kỹ năng
2.1 Môn Hóa học
Giải được bài tập: Tính khối lượng phân bón cần thiết để cung cấp một lượng nguyên tố nhất định cho cây trồng, một số bài tập khác có nội dung liên quan
2.2 Môn Sinh học
Thực hành: Bón phân cho cây trồng
2.3 Môn Công nghệ
Thực hành: Xác định pH của đất
3 Thái độ
- Chăm chỉ, say mê học tập
Trang 11- Có thái độ hợp tác trong các hoạt động nhóm.
4 Những năng lực chủ yếu cần hướng tới
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực hợp tác
III Phương pháp dạy học theo chủ đề
Phương pháp dạy học theo dự án
IV Tiến trình dạy học theo chủ đề:
Dự án được thực hiện trong vòng 3 tuần ( trong đó có 3 tiết học trên lớp)
Tuần 1 – Tiết 1: Làm quen với dạy học dự án
và hoàn thành các công việc để chuẩn bị thực hiện dự án Hoạt động 1 (10 phút): Giới thiệu phương pháp dạy học theo dự án.
- GV dẫn dắt:
+ Hôm nay Cô sẽ hướng dẫn các em
phương pháp dạy học mới có tên “dạy
học theo dự án” để các em vận dụng
phương pháp này cùng những kiến thức
đã học ở các môn học khác, hoàn thành
tốt nhiệm vụ được giao
+ Chiếu powerpoint về khái niệm, các
bước dạy học theo dự án
- Khái niệm DHDA: Dạy học theo dự
án là một hình thức dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, có tạo ra các sản phẩm có thể giới thiệu Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập
- Các bước học theo dự án:
Bước 1: Thiết kế dự án + Lựa chọn chủ đề, ý tưởng dự án + Xác định nhiệm vụ
+ Lập kế hoạch thực hiện Bước 2: Thực hiện dự án
Bước 3: Tổng hợp kết quả
Hoạt động 2 (10 phút): Lựa chọn chủ đề, xác định ý tưởng dự án
- GV dẫn dắt:
+ Việc lựa chọn chủ đề dự án là việc làm
Trang 12rất quan trọng, chủ đề của dự án phải xuất
phát từ những tình huống của thực tiễn
Hiện nay rau sạch đang là vấn đề được
quan tâm hàng đầu khi trên thị trường rau
quả, người tiêu dùng luôn phải đối mặt với
các loại rau củ quả có sử dụng dư lượng
thuốc trừ sâu, thuốc kích thích, vi khuẩn,
hóa chất gây bệnh
Như vậy làm thế nào để có rau ăn an toàn
đảm bảo không bị ngộ độc khi ăn mà lại
tiết kiệm chi phí?”
HS trả lời:
+ Mua rau ở siêu thị
+ Rửa sạch rau trước khi ăn
+ Trồng rau
…
- GV kết luận: Biện pháp trồng rau sẽ giúp
đảm bảo có rau sạch và trồng rau cho năng
suất sẽ tiết kiệm được chi phí
- GV: Chiếu powerpoint về ý tưởng và
bảng tiêu chí đánh giá
Lựa chọn dự án: “Vườn rau em trồng”
Rau là thực phẩm thiết yếu cho mọi người nhưng trong thực tế rau là loại thực phẩm dễ bị ô nhiễm nhất so với các loại nông sản khác
Các nhóm đóng vai trò là các nhóm nhà nghiên cứu “Phân đạm”, “Phân lân”, “Phân kali”, “Một số loại phân khác” nhằm giải quyết vấn đề “Làm thế nào để trồng rau sạch và năng suất” Mỗi nhóm trình bày về một trong các loại phân bón trên bằng powerpoint và nộp tập san với tên
“vườn rau em trồng vừa sạch vừa năng suất” nói về quá trình trồng rau