SKKN một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở tiểu học

Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dàycông của người giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội đang phát triển, bởitình hình cuộc sống vẫn đang tồ

A MỞ ĐẦU

I- ĐẶT VẤN ĐỀ:

1 Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới :

1.1 Về học sinh:

Ông cha ta thường dạy “ Tiên học lễ , hậu học văn “ và theo nhận định của

Bác Hồ: "Hiền dữ phải đâu là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên" Giáo dục

nói chung và giáo dục phẩm chất năng lực cho học sinh nói riêng hiện nay đượcđặt lên hàng đầu Bỡi sự phát triển của kinh tế - xã hội đang đòi hỏi nền giáo dụcphải đào tạo ra những con người “phát triển về trí tuệ, cường tráng về thể lực,phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức” Thế nhưng chính mặt trái sự pháttriển của kinh tế - xã hội đã làm cho nhiều vấn đề nảy sinh mà một trong những vấn

đề đáng lo ngại hiện nay, đó là đạo đức học đường của một bộ phận học sinh, sinhviên đang bị xuống cấp Điều này không những gây hoang mang cho dư luận xã hội

mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về lối sống đạo đức, nhân cách của giới trẻngày nay

1.2 Về giáo viên:

Trong nhà trường Tiểu học, vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức quantrọng Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếpgiáo dục tư tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa bamôi trường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội Giáo viên chủ nhiệm ở Tiểuhọc có một vị trí vô cùng quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những cơ

Tên đề tài :

"Một số giải pháp nâng cao chất lượng

công tác chủ nhiệm lớp ở Tiểu học”.

sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm

mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở

Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh xuyên suốt

5 buổi/ tuần, giáo viên chủ nhiệm lớp còn phải thường xuyên theo dõi các hoạtđộng trong giờ chơi, trong các buổi sinh hoạt, giao lưu tập thể,…và cả hoạt độnghọc tập ở nhà của học sinh Vì vậy công việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp ởTiểu học là rất nặng nề, rất vất vả và vô cùng phức tạp

Ở đầu mỗi năm học, ở cùng một trường học, cùng một khối lớp, chất lượnghọc tập của học sinh cũng tương đương nhau Nhưng tại sao đến cuối năm, chấtlượng học tập và năng lực phẩm chất của học sinh lớp này lại vượt trội hẳn so vớicác lớp khác; sĩ số của lớp này duy trì 100% nhưng ở những lớp khác lại có tới 1,2học sinh bỏ học, thậm chí có em đang ở nhà nhưng vẫn không thể vận động đi họctrở lại được Tất cả những điểm khác biệt đó đều do giáo viên chủ nhiệm lớp tạo ra.Giáo viên chủ nhiệm nào có tinh thần trách nhiệm cao, tận tâm với học sinh củamình thì chắc chắn sẽ tìm ra được các biện pháp để thu hút học sinh đến lớp, làmcho học sinh trở nên chăm ngoan, thích đi học và luôn cảm thấy “mỗi ngày đếntrường là một niềm vui”

Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dàycông của người giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội đang phát triển, bởitình hình cuộc sống vẫn đang tồn tại những tác động xấu đến học sinh, bởi sự mưusinh của gia đình nên không ít phụ huynh đã giao phó việc giáo dục con cái cho nhàtrường

Mỗi bậc học, vấn đề phẩm chất năng lực và môn đạo đức có nội dung phù hợp

với lứa tuổi Là giáo viên dạy tiểu học - bậc nền tảng trong hình thành nhân cáchcon người, tôi luôn coi trọng việc giáo dục phẩm chất năng lực cho học sinh Ở nhàtrường tiểu học, các em chưa có những hành vi phạm đạo đức nghiêm trọng.Nhưng chính những lệch lạc nhỏ trong biểu hiện đạo đức không được uốn nắn, sửa

chữa kịp thời sẽ là mầm móng nguy hại trong hình thành tính cách các em sau này.Bậc học này, độ tuổi các em còn rất nhỏ, các em dễ dàng học được điều tốt và cũng

dễ dàng nhiễm điều xấu từ môi trường cuộc sống nên rất cần sự quan tâm, uốn nắncủa những người xung quanh Vì ở lứa tuổi này, ngoài giờ đến trường là về nhà nên

phạm vi giao tiếp chủ yếu của học sinh là gia đình và nhà trường Thực tế đó khiến

tôi suy nghĩ: Làm thế nào để phối hợp tốt giữa nhà trường và gia đình trong giáodục phẩm chất năng lực cho các em , giúp các em học tập và rèn luyện tốt hơn?

Mặt khác, tuy giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học có thể dạy được tất cả cáclớp từ lớp 1 đến lớp 5 nhưng trong thực tế, không phải giáo viên nào cũng theo họcsinh của mình để chủ nhiệm hết cả cấp học Vì vậy, mỗi năm lên lớp, các em lạiđược học với một thầy cô mới Nếu giáo viên lớp dưới làm tốt công tác chủ nhiệm,xây dựng nề nếp lớp học tốt, rèn luyện cho học sinh phương pháp tự học và nhiều

kĩ năng sống cơ bản khác nhưng lên lớp trên, giáo viên chủ nhiệm lớp không duytrì, không phát huy nề nếp đó thì liệu rằng hiệu quả có được như chúng ta mongmuốn không? Do vậy, công tác chủ nhiệm lớp phải được thực hiện đồng bộ từ lớpMột đến lớp Năm Nề nếp lớp học, phương pháp học tập, đạo đức, nhân cách vàcác kĩ năng sống của học sinh phải được giáo viên chủ nhiệm chú ý xây dựng, rènrủa ngay từ lớp 1 và phải được duy trì, phát huy xuyên suốt ở các lớp trên

Bản thân tôi là một giáo viên chủ nhiệm lớp với trách nhiệm của người làmcông tác giáo dục, nhiều năm trăn trở với sự nghiệp: “Trồng người” ,tôi luôn suynghĩ rất nhiều để làm thế nào giáo dục các em thành những trẻ em có nhân cách,những con người sau này có ích cho xã hội.Vì thế trong những năm học gần đây tôi

đã đi sâu vào nghiên cứu đề tài :"Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở Tiểu học”.

2 Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới:

Đề tài là những giải pháp góp phần giúp giáo viên thành công trong việc giáodục phẩm chất năng lực cho học sinh tiểu học Một khi các em có phẩm chất năng

lực tốt, biết sống có trách nhiệm, biết yêu quý cha mẹ, muốn làm cho người thânvui, vâng lời thầy cô giáo, … thì các em sẽ cố gắng, chăm chỉ học tập , có thói quentốt ,có hành vi đúng đắn và chất lượng giáo dục sẽ được nâng cao.

Thực hiện tốt, đúng hướng đề tài: :"Một số giải pháp nâng cao chất lượng

công tác chủ nhiệm lớp ở Tiểu học” có ý nghĩa vô cùng quan trọng là giúp chúng

ta hoàn thành mục tiêu giáo dục toàn diện học sinh tiểu học theo Luật giáo dục.

Hình thành ở học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài

về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục họctrung học cơ sở

3 Phạm vi nghiên cứu của đề tài:

*Nội dung:

Những giải pháp phối hợp giữa nhà trường (mà chủ yếu là giáo viên chủnhiệm lớp) với gia đình (phụ huynh học sinh) trong việc giáo dục phẩm chất nănglực cho học sinh tiểu học

* Tài liệu: vở bài tập đạo đức, truyện tranh, những mẩu chuyện giáo dục

II PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH:

1 Cơ sở lý luận và thực tiễn có tính định hướng cho việc nghiên cứu , tìm tòi giải pháp của đề tài :

a/ Cơ sở lí luận:

Về đặc điểm lứa tuổi của trẻ em ngày nay được các nhà sinh học, giáo dụchọc, tâm lý học…quan tâm nghiên cứu, họ cho rằng tuổi thơ là một giai đoạn của

cuộc đời, sự phát triển tâm sinh lý của nó đầy biến động và rất nhanh chóng ,thángnày khác tháng trước Nhiều công trình nghiên cứu đã khẳng định từ sơ sinh đếnnăm tuổi trẻ em đã đặt xong nền móng cho tính tình: hiền hay dữ, ích kỷ hay vị tha,chăm chỉ hay lười biếng, tích cực hay thụ động, … phần lớn đều bắt đầu từ giaiđoạn tuổi thơ Mà trẻ em hiện đại là sản phẩm của xã hội hiện đại Cho nên muốngiáo dục trẻ em thì phải hiểu nó, ngược lại muốn hiểu nó phải tiến hành giáo dụcnó.

Để đào tạo một thế hệ học sinh thành những chủ nhân tương lai của một đấtnước đòi hỏi người giáo viên nhất là giáo viên chủ nhiệm cấp Tiểu học không chỉquan tâm đến vấn đề học tập văn hóa của học sinh mà còn chú trọng đến các hoạtđộng giáo dục phẩm chất năng lực của học sinh Vì các hoạt động này ngoài việcgiúp học sinh rèn luyện thể chất, tạo thói quen sinh hoạt lành mạnh còn giúp họcsinh hoàn thiện thêm nhân cách.Vì vậy việc giáo dục để học sinh tiểu học tích cựctham gia các hoạt động là rất quan trọng

Như chúng ta biết, quá trình giáo dục phẩm chất năng lực ở tiểu học là một

bộ phận của quá trình giáo dục tổng thể Nó có nhiệm vụ bồi dưỡng cho học sinhnhững tri thức sơ đẳng về các chuẩn mực hành vi đạo đức, tạo ra ở các em niềm tinđạo đức, hình thành ở các em xúc cảm và tình cảm đạo đức và tổ chức cho các emrèn luyện những hành vi và thói quen hành vi đạo đức Nhân cách gốc của trẻ emđược hình thành từ những năm đầu tiên của cuộc sống.Rèn cho học sinh những kĩnăng sống tốt Song, trong thực tế việc giáo dục trẻ em không phải dễ dàng, đơngiản Đồng thời với sự phát triển trí tuệ lại cần có trái tim nồng hậu, những tìnhcảm đạo đức nhân bản, một đời sống tinh thần phong phú lành mạnh Trẻ em tinnhững lời người lớn nói khi điều đó phải được thống nhất ở mọi lúc, mọi nơi Màmuốn thực hiện được điều này thì giữa nhà trường và phụ huynh học sinh phảicùng phối hợp thực hiện, phải dành nhiều thời gian để giúp trẻ khắc sâu ý thứchành vi

Trong quá trình giáo dục, vai trò của gia đình là hết sức quan trọng Nhàtrường giữ vai trò định hướng, uốn nắn những hành vi của học sinh theo chuẩnmực giá trị chung của xã hội; gia đình đóng vai trò quan trọng và quyết định đếnviệc hình thành phẩm chất năng lực, lối sống cho các em Cần sớm khắc phục tìnhtrạng giáo dục phẩm chất năng lực cho học sinh hiện nay hầu như được giao phóchủ yếu cho nhà trường Tấm gương của cha mẹ, người thân trong gia đình cũngnhư thầy cô giáo luôn có tác dụng giáo dục vô cùng to lớn, hiệu quả hơn ngàn vạncuốn sách về đạo đức Gia đình chính là môi trường không cần nhiều lời nóinhưng tác động mạnh mẽ đến cá nhân Giáo dục phẩm chất năng lực chỉ khả thingay trong cuộc sống của gia đình, trong học đường và phải bằng hành độngngoài xã hội Vì vậy, tôi nghĩ để giáo dục một đứa trẻ nên người là việc làm của tất

cả mọi người xung quanh trẻ Nên sự phối hợp chặt chẽ giữa Giáo viên chủ nhiệmlớp – gia đình và xã hội để giáo dục phẩm chất năng lực cho trẻ là vô cùng cầnthiết Đặc biệt nhà trường và gia đình là nơi mà trẻ thường xuyên giao tiếp và họctập Trong đó, giáo viên là nhân vật trung tâm trong việc giáo dục nhân cách chohọc sinh

b/Cơ sở thực tiễn:

Là giáo viên trực tiếp đứng lớp và đã trải qua chủ nhiệm hầu hết các lớp ởbậc tiểu học, nhiệt tình trong công tác và có nhiều tâm huyết với nghề Bản thânđược công tác trong một tập thể sư phạm đoàn kết, giàu kinh nghiệm và có nănglực giáo dục phẩm chất năng lực cho học sinh Điều kiện để giảng dạy môn đạo đứctốt, đồ dùng dạy học tương đối đầy đủ và phong phú: vở bài tập đạo đức, truyệntranh, những mẩu chuyện giáo dục đạo đức gần gũi với thực tế trong cuộc sống họcsinh,… Nhưng trước sức ép về thời lượng dạy học, thời khóa biểu, thực hiện phânphối chương trình, đầu tư vào giảng dạy, cung cấp kiến thức cho học sinh, ngườidạy vẫn “nặng về dạy chữ, nhẹ về dạy người”, chỉ lo truyền giảng kiến thức chuyênmôn, không có thì giờ để uốn nắn chỉnh sửa những sai trái của học sinh, lượng hóa

các phẩm chất đạo đức một cách máy móc, không có điều kiện đi sâu vào ý nghĩathực tế từng hành vi của học sinh.

Thực tế lớp học nào cũng đều có học sinh chưa ngoan, có nhiều cá tính, khóbảo Phần lớn phụ huynh luôn quan tâm đến việc giáo dục con em Bên cạnh đó,cũng còn một bộ phận không ít phụ huynh vì mải lo việc cơm, áo, gạo, tiền mà

“khoán trắng” con em mình cho nhà trường, ít quan tâm, gần gũi, uốn nắn kịp thờicho các em những hành vi sai trái Nhiều phụ huynh khác do nhận thức chưa đúng

về việc giáo dục phẩm chất năng lực cho con trẻ nên nuông chiều hay cho rằngchúng còn nhỏ chưa cần dạy bảo vội, … để những thói hư tật xấu ăn sâu vào tiềmthức của các em Nhiều phụ huynh ngại gặp giáo viên để trao đổi về cá tính của conmình Hàng tháng mối liên hệ - kết hợp giáo dục phổ biến giữa các gia đình và nhà

trường chủ yếu thông qua “sổ liên lạc” – quá ít so với biểu hiện của học sinh

Trong khi đó, nhận thức của học sinh tiểu học về một chuẩn mực đạo đứcchưa hoàn thiện Không những thế, phương tiện nghe nhìn ngày càng phát triển làmcho trẻ dễ dàng tiếp cận và từ đó làm cho các em dễ dàng tiếp nhận những điều xấu.Bên cạnh đó, ở gia đình và xã hội có rất nhiều điều trái ngược với các nội dung đạođức được dạy học trong nhà trường Những điều trái ngược này do người lớn thựchiện một cách thường xuyên trực tiếp trước mắt các em Đó là các ý thức như: giữgìn vệ sinh chung nơi công cộng, chấp hành luật lệ giao thông, giúp đỡ người giàneo đơn, giúp người có hoàn cảnh khó khăn, nói lời hay, lịch sự khi giao tiếp, v.v.không được cha mẹ, anh chị, những người xung quanh làm đúng như nhà trường,thầy cô chỉ dạy Những điều trái ngược này ảnh hưởng rất lớn đối với trẻ Các em

có hoàn toàn tin vào những điều thầy cô dạy bảo? Hay là các em phải làm theo cha

mẹ và những người chung quanh?

Chính những khó khăn trên làm cho việc giáo phẩm chất năng lực cho họcsinh trong nhà trường tiểu học gặp nhiều trở ngại Mà trường tôi cũng không nằmngoại lệ

2 Biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp:

* Để thực hiện đề tài này , tôi đã thực hiện các biện pháp sau :

- Điều tra, tìm hiểu

- Nghiên cứu, tìm tòi

- Thực nghiệm, kiểm tra

- Đúc kết, rút kinh nghiệm

- Nêu gương, tác động, thuyết phục, khích lệ

- Kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành, lời nói đi đôi với việc làm

- Thông tin, liên lạc, trao đổi thường xuyên với phụ huynh

* Thời gian tạo ra giải pháp :

Đề tài này tôi đã tiến hành khảo sát và áp dụng thực hiện giáo dục học sinhtrong năm học : 2014 – 2015 và 2015 – 2016

B-NỘI DUNG

I MỤC TIÊU :

- Hình thành cho học sinh những thói quen tích cực ,cảm xúc, tình cảm đạođức , năng lực tích cực qua kinh nghiệm sống của bản thân, qua thí nghiệm trongcuộc sống với các mối quan hệ hàng ngày

- Giúp giáo viên nhẹ nhàng hơn trong công tác giáo dục học sinh

-Giúp phụ huynh học sinh nắm được năng lực phẩm chất của con em mình ,tích cực phối hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp , với nhà trường trong công tác giáodục Tạo sự thân thiện giữa nhà trường với phụ huynh học sinh

-Góp phần giáo duc kĩ năng sống cho học sinh, nhằm hình thành nhân cáchcủa một người công dân Việt Nam phát triển toàn diện

II MÔ TẢ GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI:

1 Thuyết minh tính mới:

Để làm tốt, nâng cao giáo dục phẩm chất năng lực của học sinh trong nhàtrường tiểu học, ngoài các phương pháp, biện pháp mang tính sư phạm đang đượcnhà trường, giáo viên vận dụng; thực tế cuộc sống phong phú, đa dạng xung quanhđang từng ngày, từng giờ ảnh hưởng đến tâm hồn vốn còn rất non nớt của các em

đã khiến tôi nghĩ đến những giải pháp phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và giađình- hai môi trường căn bản giúp các em hình thành những giá trị phẩm chất nănglực đầu đời

1.1/ Giáo viên cần hiểu học sinh một cách toàn diện và sâu sắc:

Để giáo dục học sinh tốt, người giáo viên cần phải hiểu sâu sắc, toàn diệntừng em một, càng hiểu học sinh bao nhiêu thì càng giáo dục các em tốt bấy nhiêu

Vì ở lứa tuổi các em việc tự ý thức hành vi chưa rõ nét, các em có thể có những suynghĩ lệch lạc mà không hề biết Việc tìm hiểu học sinh còn có một ý nghĩa kháckhông kém phần quan trọng đó là làm cho người thầy giáo gần gũi, thương mến các

em hơn và thực sự trở thành người bạn lớn, là một người mẹ hiện , là một giáo viênmẫu mực , là một vị thẩm phán công minh, là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho các

em Và cũng chính từ tình yêu thương đó sẽ giúp cho giáo viên có trách nhiệm vàsáng tạo ra những hình thức giáo dục có hiệu quả hơn Tôi thường tìm hiểu họcsinh bằng cách xem qua lí lịch, học bạ; qua bạn bè, người thân, giáo viên đã dạycác em ở những năm trước;qua việc thăm gia đình học sinh, qua lời hỏi thăm họcsinh trong lớp, qua hoạt động học, hoạt động vui chơi, sinh hoạt Đội, các buổi laođộng Hằng ngày trong giờ ra chơi tôi thường ngồi lại nói chuyện với học sinh đểtạo sự gần gũi giữa thầy và trò , nắm được phần nào gia đình, học lực, tính cách, sởtrường của học sinh

THÔNG TIN VỀ HỌC SINH

1 Họ và tên:…… ………

2 Là con thứ……trong gia đình 3 Hoàn cảnh gia đình (khá giả, đủ ăn, nghèo, đông con)

4 Môn học yêu thích:

5 Môn học cảm thấy khó:

6 Góc học tập ở nhà: (Có, không)

7 Những người bạn thân nhất trong lớp:

8 Sở thích:

9 Họ tên cha: Nghề nghiệp:

10 Họ tên mẹ: Nghề nghiệp:

11 Quê quán:

12 Địa chỉ gia đình:

13 Số điện thoại của gia đình:

Qua phiếu điều tra này, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh để ghi vào Sổ chủ nhiệm Và quan trọng hơn cả là tôi đã hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong việc xây dựng kế hoạch chủ nhiệm, giảng dạy và giáo dục học sinh

Sau khi tìm hiểu đặc điểm , hoàn cảnh cụ thể của từng em học sinh, tôi tiến

hành phân nhóm từng đối tượng học sinh theo 3 nhóm: Ngoan – chưa ngoan – cần theo dõi.Từ đó, tôi quan tâm hơn, theo dõi sát hơn những học sinh thuộc nhóm chưa ngoan và nhóm cần theo dõi và đề ra những biện pháp giáo dục phù hợp.

Trước hết, bằng những biện pháp mang tính sư phạm, tôi tiếp tục theo dõi, uốn nắn giúp các em phát huy điều tốt, sửa dần cá tính, hành vi sai trái Nếu thấy học sinh vẫn chậm sửa sai tôi thay đổi biện pháp mà một trong những biện pháp ấy là phối hợp với gia đình

1.2/ Phối hợp với phụ huynh trong giáo dục học sinh:

a) Hiểu biết, thông cảm lẫn nhau phụ huynh với giáo viên và giáo viên với phụ huynh :

Giáo viên chủ động gặp gỡ phụ huynh Tùy từng trường hợp, từng điều kiện,

có khi tôi mời tới trường để gặp, có khi tôi tới nhà, gọi điện thoại…Cùng với phụhuynh trao đổi để hiểu và thông cảm lẫn nhau

Phụ huynh phải biết được, do yêu cầu "Ngày một nâng cao chất lượng giáo dục văn hóa và đạo đức", mỗi một thầy cô giáo phải không ngừng học tập để nâng

cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và rèn luyện đạo đức để thật sự là tấm gươngsáng cho học sinh noi theo

Giáo viên phải hiểu được, chỉ một phần, còn phần nhiều phụ huynh học sinh,

do sinh kế khó khăn, không có điều kiện và thời gian để chăm lo việc giáo dục concái Vì hoàn cảnh, nhiều phụ huynh không có cơ hội học tập cao để có thể theo dõi,hướng dẫn, quản lý việc học tập và sinh hoạt của con cái; nhiều phụ huynh chưa cónhững hiểu biết cần thiết về tâm lý, về phương pháp giáo dục con cái Trong các

phiên họp phụ huynh, tôi đã từng nghe phụ huynh chia sẻ chân thành, như sau: "Vợ chồng tôi làm lụng cực khổ, hy sinh tất cả để con có điều kiện học hành thành người hữu dụng cho gia đình, cho xã hội", hoặc "Tôi chỉ học đến lớp 4- chương trình ngày trước, con tôi đứa học lớp 2, đứa học lớp 5- chương trình bây giờ khác hoắc Làm sao có thể hướng dẫn, kiểm tra việc học của con tôi được ?", hoặc "Bố cháu nóng nảy quá, nên khó để khuyên dạy cháu, cháu có sai sót gì tôi cũng giấu không dám nói, cháu hư cũng tại tôi nuông chiều một phần ! ” hoặc : “ Vợ chồng tôi làm ăn xa phải gửi cháu cho ông bà nên ít gần gũi và quản lí con cái được” Phụ huynh nào cũng mong muốn con em mình, hôm nay là học sinh chăm,

ngoan, ngày mai là công dân tốt, là người con hiếu thảo Nhưng như nói trên, dotrình độ văn hóa, do hiểu biết về tâm lý và phương pháp giáo dục,do hoàn cảnh gia

đình , do điều kiện kinh tế ,… họ đành chấp nhận "lực bất tòng tâm".

Thầy cô hiểu hoàn cảnh của phụ huynh, ngược lại, phụ huynh hiểu công việccủa thầy cô Cả 2 phía hiểu biết, thông cảm lẫn nhau, điều cần có của sự phối hợpgiữa thầy cô và phụ huynh

b) Giáo dục học sinh là bổn phận và trách nhiệm của cả thầy cô và phụ huynh.

Nếu không có sự hiểu biết, thông cảm lẫn nhau, thầy cô và phụ huynh sẽ chỉ

nhìn ra bổn phận, trách nhiệm của phần mình Phụ huynh nghĩ rằng bổn phận, tráchnhiệm của mình là sinh thành và nuôi dưỡng thôi, thầy cô thì cho rằng phụ huynhkhông chỉ có bổn phận, trách nhiệm sinh thành, mà còn dưỡng dục nữa Sự hiểubiết, thông cảm lẫn nhau, giúp chúng ta dễ nhận ra: Sinh thành, nuôi dưỡng và giáodục con em mình là bổn phận, trách nhiệm của các bậc phụ huynh, và rõ ràng bổnphận, trách nhiệm chính trong việc giáo dục - bao gồm giáo dục văn hóa, giáo dụcđạo đức cho học sinh thuộc về các thầy cô, phụ huynh giữ vai trò cộng tác, hổ trợ Nói đúng là: Giáo dục học sinh, con em chúng ta, là bổn phận và tráchnhiệm của thầy cô và phụ huynh

c) Tìm hiểu cách giáo dục con em ở mỗi gia đình:

Kết hợp giữa gia đình và nhà trường Đây là điều không mới nhưng nếu sựgắn kết này thiếu chặt chẽ, không đồng bộ thì việc giáo dục thế hệ trẻ rất khó khăn.Gia đình giáo dục các em phải tôn trọng các thầy, cô giáo, hòa nhập, giúp đỡ bạn

bè, ra đường tôn trọng người cao tuổi Nhà trường giáo dục các em kính trên,nhường dưới, yêu thương ông bà, cha mẹ, tôn trọng nơi sinh hoạt cộng đồng Sựgiáo dục ấy đan xen nhau sẽ có tác động tích cực trong hình thành nhân cách củatrẻ Muốn vậy, việc đầu tiên giáo viên thực hiện là phải tìm hiểu cách giáo dục trẻ ởmỗi gia đình Để tìm hiểu rõ hơn về hoàn cảnh gia đình học sinh, tôi thường gầngũi, hỏi han các em thông qua nhiều câu hỏi như:

+ Ngoài làm nông, bố mẹ em còn có làm việc gì khác?

+ Khi em bị điểm kém, bố mẹ nói gì?

+ Khi đi học về em có chào hỏi ai không?

+ Bố mẹ có hỏi han gì về việc học ở trường của em không? Vào lúc nàotrong ngày?

+ Tình cảm của các thành viên trong gia đình ?

+…

Từ đó tôi biết được có phụ huynh thường đi làm ăn xa nhà gửi con cho ông

bà trông hộ; có phụ huynh đi làm từ sáng sớm đến tối mịt mới về nhà, chẳng mấykhi hỏi han đến việc học hành của con; … Có gia đình rất chiều con, chăm sóc kĩcái ăn cái mặc nhưng để con cái ăn nói tùy tiện, muốn gì được nấy; có gia đình lạiquá khắt khe, thường đánh mắng khi các em bị điểm yếu; …

Từng câu trả lời của các em sẽ là lời đáp cho cách dạy con mà bậc phụ huynhđang thực hiện Đối với những gia đình có cách giáo dục con chưa phù hợp, tôimạnh dạn trao đổi với phụ huynh, thống nhất quan điểm giáo dục học sinh:

* Phụ huynh cần biết những chuẩn mực đạo đức đã học và sẽ học trong thời

gian tới để cùng Nhà trường giáo dục học sinh

* Phụ huynh phải hiểu công tác giáo dục phải bắt đầu từ gia đình, bởi tínhcách các em bắt đầu hình thành từ gia đình Hiện có hai chiều hướng: có những giađình quá "nghiêm khắc", có gia đình quá "buông thả" con cái Thực tế cho thấy cảhai xu hướng trên đều bất ổn Ông, bà, bố, mẹ, anh, chị trong gia đình cần gần gũi,chia sẻ với con cháu Các em ở tuổi còn nhỏ, người lớn phải là những người bạnthân thiết của các em, uốn nắn rèn luyện cho các em lối sống thanh lịch, văn minh

từ những hành vi nhỏ nhất như ăn, ở, mặc, giao tiếp, quan tâm đến mọi người, …

Ví dụ:

- Tình huống: Năm học vừa qua, lớp tôi chủ nhiệm có em Huỳnh Văn An rất

vô kỷ luật và vô lễ với thầy cô giáo Em học sinh đó thường mất trật tự trong giờhọc thỉnh thoảng hay ngủ gật, khi trả lời câu hỏi của giáo viên thường nói theo cảmtính Giáo viên hỏi vì sao em trả lời như vậy thì em nói ngay:

- Vì em thích nói thế.

Tôi tìm hiểu và được biết ở nhà em cũng nói năng như thế nhưng bố mẹ cũngchẳng la rầy gì, lâu rồi quen

- Biện pháp: Sau mỗi hành vi không đúng của em, tôi đều chỉ cho em thấy

cái sai và em đã hứa sửa sai nhưng rồi chứng nào tật nấy

Tôi viết giấy mời gặp phụ huynh của em Lúc đầu phụ huynh cho rằng conmình còn nhỏ chưa ý thức được về lời nói của mình Sau khi được tôi phân tích cụthể về hành vi không đúng của em An thì phụ huynh cam kết sẽ nhắc nhở, sửa saicho con mình lúc ở nhà ở nhà, từ đó phụ huynh thường xuyên liên hệ để trao đổivới tôi về việc học tập và đạo đức của con mình

- Kết quả: Về sau em An đã có tiến bộ rõ rệt: trong giờ học em chú ý nghe

giảng, phát biểu xây dựng bài sôi nổi và có những câu trả lời rất thông minh, lễphép

Ví dụ:

-Tình huống: Trong giờ học khi cả lớp đang tập trung chú ý nghe giảng, tôi

thấy Tuấn đang hí hoáy vẽ mà không đề ý gì đến bài giảng thỉnh thoảng em lại cầmbức vẽ lên ngắm nghía rồi tự mình xuýt xoa một cách tự nhiên Tôi bước lại gần vàhỏi

- Tuấn em đang làm gì?

- Thưa cô em vẽ Bác Hồ ạ

Cả lớp cười ồ lên Tôi nói với giọng nhẹ nhàng nhưng nghiêm nghị:

- Em vẽ đẹp đấy! Nhưng bây giờ là tiết tập đọc em nên cất bài vẽ đi và lấy

vở ra để ghi bài

- Trong giờ ra chơi hôm đó, qua tâm sự với em, tôi biết được là: em đã hết

vở ghi hôm đó, không chỉ vi phạm một lần mà liên tiếp mấy hôm sau em cũngkhông ghi bài hay nói chuyện riêng trong giờ học, không học bài và làm bài ở nhà(làm ảnh hưởng các bạn ngồi bên cạnh)

- Biện pháp: Tôi trực tiếp đến gặp phụ huynh tìm hiểu nguyên nhân vì sao

(bởi năm ngoái em là một học sinh khá trong lớp) Khi trao đổi với phụ huynh thìđược biết bố mẹ em thường đi làm xa nhà, giao cho con ở nhà tự học Vì thế emhay quên mang vở ghi bài Đến lớp, em nói dối với cô giáo là hết vở Khi bố mẹkiểm tra thì bảo cô không cho ghi bài

Tôi đã phân tích cho em thấy như vậy là nói dối, mà nói dối là không tốt cònphụ huynh thì hứa sẽ quản lý con mình tốt hơn Mặt khác tôi phân công cho emCao (bên cạnh nhà em Tuấn) sang nhà Tuấn cùng học bài

- Kết quả: Từ đó em Tuấn không còn vi phạm nữa Phụ huynh của em

thường xuyên gặp tôi để trao đổi nắm bắt về tình hình học tập của con mình ởtrường và ngược lại

d) Đồng nhất trong tư cách và hành vi đạo đức:

Giáo dục học sinh là công việc khó khăn, diễn ra liên tục trong một khoảng

thời gian nhất định tùy đối tượng và mục đích, dưới tác động của nhiều nhân tố,trong đó thầy cô và phụ huynh là nhân tố chính Điều đó đòi hỏi sự phối hợp tinh

tế, thống nhất giữa thầy cô và phụ huynh ở nhiều góc độ, lĩnh vực khác nhau Đặcbiệt, không thể có sự đối nghịch trong tư cách, hành vi đạo đức của người thầy vàngười làm cha, người làm mẹ Những điều tốt đẹp học sinh học trong nhà trườngphải được các em nhìn thấy thể hiện trong nhà trường, trong gia đình, và ngoài xãhội Muốn vậy:

+ Thầy cô và phụ huynh cùng rèn luyện theo những chuẩn mực nhất định đểtrở thành những tấm gương sáng cho học sinh noi theo

+ Thầy cô và phụ huynh cùng nỗ lực xây dựng và gìn giữ nhà trường, gia

đình, xã hội luôn là môi trường giáo dục tốt đẹp và đồng nhất

Ví dụ:

- Năm học trước, lớp tôi dạy có em học sinh nam thường xuyên nói tục Nhất

là khi em chơi đùa với bạn bè, mở miệng ra là văng tục

Tôi nhiều lần nhắc nhở em, em hứa sửa sai nhưng rồi các bạn mách cô bạn

ấy vẫn còn nói tục nhiều Tôi đã trao đổi với mẹ em thì được biết em nhiễm tật xấu

ấy từ bạn nhậu của bố Gia đình hứa sẽ quan tâm, nhắc nhở em

Sau một thời gian dài phối hợp với cha mẹ em, tôi đã giúp em bỏ được tậtxấu thiếu văn minh ấy

e) Thống nhất kế hoạch giáo dục học sinh:

Phụ huynh cần tham dự đầy đủ các phiên họp phụ huynh do nhà trường tổchức Trong những phiên họp này, thầy cô chuẩn bị để trao đổi đầy đủ đến chi tiết

về kế hoạch giáo dục học sinh với phụ huynh, và phụ huynh góp ý với các thầy cô

về kế hoạch giáo dục con em mình

g) Đảm bảo” thông tin hai chiều”:

Thầy cô và phụ huynh cùng có trách nhiệm đảm bảo "thông tin hai chiều"

giữa thầy cô với phụ huynh Những biến đổi tích cực (tiến bộ) hay tiêu cực (xấu đi)của học sinh, đối tượng giáo dục, cần được thầy cô và phụ huynh thông báo chonhau kịp thời, bằng nhiều cách (Sổ liên lạc, Thư báo, Gặp gỡ, điện thoại ) để điềuchỉnh hay thay đổi phương pháp, biện pháp giáo dục Thuận lợi là, ngày nay điệnthoại di động được sử dụng rộng rãi trong dân chúng, việc quan trọng đảm bảo

"thông tin hai chiều" lại càng dễ thực hiện, vấn đề là hai bên có xóa được cái e

ngại, có nhiệt tình không mà thôi

Ví dụ:

Để thực hiện tốt “thông tin hai chiều” tôi đã sử dụng các biện pháp:

-Họp phụ huynh theo định kì của nhà trường: 3 lần/năm

-Họp phụ huynh qua thư mời khi cần thiết

-Trao đổi qua sổ liên lạc: 4 lần/năm

-Điện thoại khi cần

-Thẻ màu: Đầu năm tôi hướng dẫn các em cắt mỗi em ba thẻ màu nộp cho

cô Tôi quy định và thông báo cho phụ huynh biết: thẻ màu xanh - biểu hiện đạo

đức ngoan; thẻ màu vàng – biểu hện đạo đức chưa ngoan; thẻ màu đỏ- biểu hiện đạo đức cần theo dõi Cuối tuần, mỗi em sẽ nhận được thẻ màu tùy theo tình hình

rèn luyện đạo đức của mình về trình cho phụ huynh biết Em nào chưa ngoan haycần theo dõi thì giáo viên đính kèm phiếu ghi rõ hành vi đạo đức lệch lạc để thôngbáo cho phụ huynh

h) Sự phối hợp cần có tâm, có tình:

Nhiều người đã nói đến những biện pháp để thực hiện sự phối hợp giữa thầy

cô và phụ huynh trong việc giáo dục học sinh Theo tôi, cái quan trọng nhất là cáitâm, cái tình của sự phối hợp Trong quá trình giáo dục, mọi nơi, mọi lúc thầy côluôn cần đến sự hỗ trợ và hợp tác tích cực của phụ huynh Có thể có sai lầm từ phíathầy cô, xin thẳng thắn, nhẹ nhàng trao đổi, góp ý để các thầy cô sửa sai, tránh vìnôn nóng, bức xúc (hoặc vì thương con) tạo nên những suy nghĩ lệch lạc, ấntượng không tốt đẹp về thầy cô nơi học sinh Có thể có sự lạnh nhạt nào đó từ phíaphụ huynh, xin hãy kiên nhẫn, thông cảm với phụ huynh Tránh vì vậy mà bỏ mặccon em họ, học sinh của các thầy cô

i) Phối hợp với gia đình học sinh trong việc nâng cao nhận thức về vị trí,

vai trò của các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:

Nhằm nâng cao nhận thức và tạo điều kiện cho học sinh tham gia tích cựccác phong trào cũng như để tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên chủ nhiệm trongphiên họp phụ huynh đầu năm nên phổ biến cho phụ huynh nội dung các phongtrào, nêu rõ tình hình lớp chủ nhiệm, những nội dung cần sự phối hợp giữa nhàtrường và phụ huynh Tổ chức cho toàn thể phụ huynh kí cam kết thực hiện tốtcuộc vận động “ Hai không” và phong trào "xây dựng trường học thân thiện, họcsinh tích cực”; cam kêt "Cấm dạy thêm, học thêm ở Tiểu học"; "Đưa đón học sinhđến trường bằng xe máy phải đội mũ bảo hiểm" Trao đổi thêm tình hình một sốđối tượng cần được quan tâm Để tiện việc trao đổi thông tin, tránh đi lại nhiều,giáo viên chủ nhiệm đề nghị phụ huynh cung cấp số điện thoại liên lạc và lập thành

danh bạ điện thoại cho lớp, cung cấp số điện thoại của giáo viên chủ nhiệm, củatrường để phụ huynh tiện liên hệ khi cần thiết

k) Phối hợp với PHHS trong việc lập thời gian biểu, hướng dẫn học sinh tự học ở nhà và duy trì sĩ số :

-Để giúp các em dần có thói quen làm việc một cách khoa học, biết sắp xếpthời gian một cách hợp lí, giáo viên cần phối hợp với phụ huynh học sinh lập thời gian biểuhằng ngày cho các em như:

Từ 16 giờ 30 đến 19 giờ 30 Tắm rửa, nghỉ ngơi, ăn cơm, giải trí.

Từ 19 giờ 30 đến 21 giờ Học bài, làm bài Từ 21 giờ đi ngủ.

Những việc làm trên giúp các em dần có thói quen làm việc một cách khoahọc, biết sắp xếp thời gian một cách hợp lý Để thực hiện được điều này tốt nhất thìcần nhờ phụ huynh kiểm tra và thông báo lại cho giáo viên qua các lần họp hoặcgiáo viên tới thăm gia đình học sinh

- Một học sinh muốn có kết quả học tập tốt ngoài việc tiếp thu những kiếnthức ở trên lớp thôi chưa đủ mà việc học bài cũ, chuẩn bị bài mới tại nhà cũng vôcùng quan trọng Trong khi đó, tôi thấy điều kiện gia đình, không gian sống củahọc sinh cũng như nhận thức của cả phụ huynh lẫn học sinh chỉ dừng lại ở nhậnthức học tại lớp là đủ.Và điều này làm ảnh hưởng rất lớn đến kết quả học tập củacác em Muốn học sinh tự học ở nhà có kết quả thì các em phải có góc học tập vàmỗi em phải có phương pháp tự học ở nhà Về phương pháp học tập, tôi có thểhướng dẫn cho từng em Nhưng còn góc học tập thì gia đình phải làm cho con emcủa mình

Để biết được số học sinh có góc học tập hay không, tôi tiến hành điều tra quahọc sinh, qua phụ huynh, qua bạn bè gần nhà của học sinh Nhưng để biết chínhxác, tôi phải đến từng nhà học sinh để tìm hiểu Qua tìm hiểu, tôi biết được lớp tôi