Bài giảng môn khoa học hành chính NHỮNG vấn đề cơ BẢN về QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ nước

CHỦ THỂ, KHÁCH THỂ QUẢN LÝ HCNN 3.1 Chủ thể quản lý HCNN 3.2 Khách thể quản lý HCNN 3.3 Mối quan hệ giữa chủ thể và khách thể QLHCNN... Quản lý là một hoạt động nhằm tác động một cách có

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

Thời gian: 20 tiết GV: ThS Nguyễn Thị Bưởi

Khoa Quản lý hành chính

www.truongcb.hochiminhcity.gov.vn

NỘI DUNG

1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QL

1.1 Khái niệm quản lý

1.2 Đặc điểm quản lý

1.3 Các yếu tố tác động đến quản lý

2 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM QUẢN LÝ HCNN

2.1 Khái niệm quản lý HCNN

2.2 Đặc điểm quản lý HCNN

3 CHỦ THỂ, KHÁCH THỂ QUẢN LÝ HCNN

3.1 Chủ thể quản lý HCNN

3.2 Khách thể quản lý HCNN

3.3 Mối quan hệ giữa chủ thể và khách thể QLHCNN

Kiểm tra bài cũ

Bộ máy Nhà nước CHXHCN Việt Nam được cấu thành bởi bao nhiêu cơ quan:

a 3

b 4

c 5

Anh, chị hãy chọn 1 phương án đúng

nhất và kể tên những cơ quan đó.

Quản lý là một hoạt động nhằm tác động một cách có tổ chức và định hướng của chủ thể quản lý lên những đối

tượng nhất định để điều chỉnh

hành vi của đối t ượng quản lý ng quản lý theo những mục tiêu đã định.

QUẢN

LÝ

1.1 Khái niệm Quản lý

CÁC YẾU TỚ CỦA QUẢN LÝ

ĐỚI TƯỢNG

KHÁCH THỂ

MỤC TIÊU

- Là con người, cơ quan, tổ chức tác động lên đối tượng quản lý bằng các công cụ và phương pháp thích hợp.

- Là con người.Tùy theo đối tượng khác nhau mà chia thành các dạng

quản lý khác nhau

- Là cái mà chủ thể quản lý hướng tới, tác động tới và mong muốn đạt được

- KTQL: là hành vi của con người

KHÁCH

THỂ QL

1.1 KHÁI NIỆM QUẢN LÝ

www.themegallery.com

MỤC TIÊU QUẢN LÝ

1.1 KHÁI NIỆM QUẢN LÝ

Là cái mà

chủ thể phải

đạt được ở

Mối quan hệ của các yếu tố quản lý

CÔNG CỤ

PHƯƠNG PHÁP

MỤC TIÊU

QUẢN

LÝ

Mối quan hệ của các yếu tố quản lý

Xác định CHỦ THỂ QUẢN LÝ

ĐỐI TƯỢNG QUẢN LÝ

MỤC TIÊU

Thực hiện

T/đ quản lý T/đ

phản hồi

1.2 ĐẶC ĐIỂM QUẢN LÝ

Luôn có chủ thể và đối tượng quản lý

Vừa là khoa học vừa là nghệ thuật

Truyền đạt và thu nhận thông tin Gắn với quyền lực

1.3 CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUẢN LÝ

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN

LỰC VĂN

HÓA

1.3.1 YẾU TỐ CON NGƯỜI

CON NGƯỜI VỪA LÀ CHỦ THỂ, VỪA LÀ ĐỐI TƯỢNG QUẢN LÝ

LÀ NGUỒN GỐC CỦA MỌI NGUỒN LỰC, LÀ NHÂN TỐ QĐ

SỰ THÀNH CÔNG HAY THẤT BẠI TRONG QL

CÁC QĐQL CỦA CHỦ THỂ NHẰM PHỤC VỤ LỢI ÍCH, ĐỜI SỐNG

VẬT CHẤT VÀ TINH THẦN CỦA CON NGƯỜI

CHÍNH TRỊ

- CHỦ THỂ QL PHẢI TỔ CHỨC THỰC HIỆN MỤC TIÊU CHÍNH TRỊ CỦA ĐẢNG CẦM QUYỀN

1.3.3 YẾU TỐ THÔNG TIN

CTQL tiếp nhận, phân tích,

xử lý TT phản hồi từ ĐTQL để

điều chỉnh và

ban hành QĐ cho phù hợp

1.3.4 YẾU TỐ QUYỀN LỰC

www.themegallery.com Company Logo

1.3.5 YẾU TỐ VĂN HÓA

-VH là toàn bộ các

giá trị, niềm tin,

truyền thông tốt

đẹp có khả năng

qui định hành vi

của mỗi thành viên

trong tổ chức

-VH thể hiện cách ứng xử trong hoạt

động quản lý

thông qua hành vi

HC và ban hành QĐQL của các chủ thể quản lý

www.themegallery.com Company Logo

2 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM QUẢN LÝ HCNN

www.themegallery.com Company Logo

2.1 1 KHÁI NIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

Quản lý nhà nước là mợt dạng quản lý xã hợi đặc biệt, mang tính quyền lực nhà

nước do tất cả các cơ quan nhà nước tiến hành, sử dụng pháp luật để điều chỉnh

hành vi của con người trên tất cả các lĩnh vực của đời sớng xã hợi.

www.themegallery.com Company Logo

2.1 1 KHÁI NIỆM QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

QLHCNN là hoạt động thực thi quyền

hành pháp, đó là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các quá

trình xã hội và hành vi hoạt động của con

người, do cơ quan hành chính nhà nước từ trung

ương đến c s tiến hành ơ sở tiến hành ở tiến hành để thực hiện các chức

năng, nhiệm vụ của NN nhằm duy trì tính ổn định và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật đáp ứng các nhu cầu, yêu cầu hợp pháp, chính đáng của công dân, tổ chức.

Là hoạt động thực thi quyền hành pháp

Là sự t/đ có t/c và đ/c bằng quyền lực NN

CTQLHCNN là các cơ quan HCNN từ TW đến

cơ sở

2.1.2 QLHCNN

Đối với quá trình XH và hành vi của con người

Quyền hành

pháp

Quyền lập qui

Quyền hành chính 2.1.2 Khái niệm QUẢN LÝ HCNN

Là sự thiết lập mối quan hệ giữa người với người, giữa người với t/c, giữa t/c với t/c

Hệ thống CQHCNN phải gọn, nhẹ và HQ

Có sự sự liên kết và phối hợp hoạt động

Sự tác

động có tổ

chức

Là sự t/đ mang tính trật tự thứ bậc HC

H th ng c quan HCNN ệ thống cơ quan HCNN được sắp xếp ống cơ quan HCNN được sắp xếp ơ quan HCNN được sắp xếp đượng quản lý ắp xếp c s p x p ếp

theo h ướng gọn, nhẹ hơn ng g n, nh h n ọn, nhẹ hơn ẹ hơn ơ quan HCNN được sắp xếp

•1975-1986: 34 bộ và 39 cơ quan thuộc CP-> 73 cơ

• 2007: 18 bộ, 04 cơ quan ngang bộ và 08 cơ quan

thuộc CP-> 30 cơ quan

Quyền lực nhà nước là gì?

Quản lý HCNN tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước là như thế nào? Mối quan hệ giữa quản lý

Do đó quản lý HCNN là quá trình sử dụng đúng đắn, chính xác

quyền lực nhà nước và ngược lại

TH O LUẬN ẢO LUẬN

• Anh, chị hãy tìm

những điểm giống

nhau và khác nhau

c b n giữa ơ quan HCNN được sắp xếp ản giữa

QLNN và

QLHCNN.

1 Quản lý hành chính nhà nước

là hoạt động thực thi quyền:

a Lập pháp - tư pháp

b Lập pháp - hành pháp

c Hành pháp - tư pháp

d Lập qui - hành chính.

2 Quản lý HCNN là sự tác động:

a Có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực

NN

b Có tổ chức và điều chỉnh chủ yếu bằng

quyền lực NN nhưng không thể thiếu yếu tố đạo đức

c Có tổ chức và điều chỉnh chủ yếu bằng đạo

đức nhưng không thể thiếu yếu tố quyền

lực NN

d Có tổ chức và điều chỉnh bằng đạo đức,

tình cảm của con người

3 Quản lý HCNN cần có sự liên kết, phối hợp giữa:

a Cơ quan HCNN với cơ quan HCNN

b Cơ quan HCNN với cơ quan nhà nước khác

c Cơ quan HCNN với các tổ chức, cá nhân

d Cả a, b, c đều đúng.

4 Quản lý hành chính nhà nước là hoạt động do:

a Mọi cơ quan, tổ chức tiến hành

b Các cơ quan nhà nước tiến hành

c Các đơn vị sự nghiệp tiến hành

d Các cơ quan HCNN tiến hành

VĂN HÓA

2.2.1 Quản lý HCNN mang tính quyền lực đặc

biệt, tính tổ chức cao và tính mệnh lệnh đơn phương

2.2 Đặc điểm của quản lý hành chính nhà nước

Quyền lực đặc

biệt

Quyền lực nhà nước

Chủ thể quản lý hành chính sử dụng quyền lực nhà nước chủ yếu để tác động ra bên ngoài cơ quan hành chính

Hệ thống cơ quan hành chính nhà nước được tổ chức thông suốt từ TW đến c s ơ quan HCNN được sắp xếp ở

Hệ thống cơ quan hành chính nhà nước được tổ chức thông suốt từ TW đến c s ơ quan HCNN được sắp xếp ở

Thể hiện tính thứ bậc chặt chẽ, tuân thủ mối quan hệ ngang - dọc,

trên - dưới

Hoạt động trong phạm

vi ch c n ng, nhiệm ức năng, nhiệm ăng, nhiệm

vụ, thẩm quyềnTính tổ

chức cao

Mệnh lệnh

đơn phương

Mệnh lệnh này xuất phát từ ý chí một bên chủ thể quản lý HCNN

Thể hiện sự bất bình đẳng về ý chí giữa chủ

thể quản lý hành chính v i TQL ớng gọn, nhẹ hơn ĐỐI

Chủ thể quản lý hành chính ban hành các quyết định quản

lý hành chính mang

BÀI TẬP

Trong các cơ quan sau đây, theo anh,chị cơ quan nào sử dụng quyền lực đặc biệt? Vì sao?

a Trường học cơng

b Bệnh viện cơng

c UBND các cấp

BÀI TẬP

• Trong các lo i cơ quan sau đây, theo ại cơ quan sau đây, theo

anh, chị lo i cơ quan nào được tổ ại cơ quan sau đây, theo chức thông suốt từ Trung ương xuống c s Vì sao? ơ quan HCNN được sắp xếp ở

• a C quan xét x ơ quan HCNN được sắp xếp ử

• b C quan kiểm sát ơ quan HCNN được sắp xếp

• c Cơ quan hành chính nhà nước

BÀI TẬP

• Trước khi ban hành QĐ có liên quan trực tiếp

đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, cơ quan hoặc người có thẩm quyền có gủi dự thảo QĐ đó đến các tổ chức, cá nhân có liên quan để lấy ý kiến Vậy khi QĐ ấy được ban hành chính thức đã thể hiện:

• a Sự thỏa thuận.

• b Tính mệnh lệnh đơn phương.

• c Cả a và b đều đúng.

2.2.2 QLHCNN có mục tiêu chiến lược, có chương trình kế hoạch thực hiện mục tiêu

- Mục tiêu QLHCNN là mục tiêu tổng hợp

- Tùy thuộc phạm vi quản lý HCNN của các chủ

thể mà xác định mục tiêu cụ thể.

- Để thực hiện được mục tiêu cần phải có lộ

trình , chương trình, kế hoạch cụ thể.

- Mục tiêu QLHCNN là mục tiêu tổng hợp

- Tùy thuộc phạm vi quản lý HCNN của các chủ thể mà xác định mục tiêu cụ thể.

- Để thực hiện được mục tiêu cần phải có lộ

trình , chương trình, kế hoạch cụ thể.

QLHCNN mang tính linh hoạt

2.2.3 QLHCNN là hđ dựa trên qđ của PL đồng thời là

hđ mang tính chủ động, sáng tạo và linh hoạt.

Là hđ dựa trên qui định của pháp luật QLHCNN mang tính chủ động

QLHCNN mang tính sáng tạo

2.2.3 QLHCNN là hđ dựa trên qđ của PL đồng thời là hđ mang tính chủ động, sáng

tạo và linh hoạt.

 Ý 1: QLHCNN là hoạt động động dựa trên qui định của pháp luật.

VĂN HÓA

Ý 3: QLHCNN mang tính sáng t o ại cơ quan sau đây, theo

Chủ thể quản lý hành chính nhà nước luơn có tư duy mới, phương pháp làm việc mới với năng suất, hiệu quả cao hơn

trong công tác cải cách hành chính của UBND quận 1

bằng vân tay tại phường Bến Thành

Chủ thể quản lý hành chính phải xử lý tình huống nhanh nhạy, phù hợp với thực tế

nhưng không trái với quy định của pháp luật.

 Ý4: QLHCNN mang tính linh hoạt:

Quản lý hành chính

mang tính

liên tục

Vì sao trong QLHC cần có tính liên tục?

Liên tục cái gì?

2.2.4 QLHCNN mang tính liên tục và ổn định

Liên tục trong QLHC được hiểu như thế nào?

Ổn định tương đối Vì sao?

Ổn định về tổ chức BM, đội ngũ cán bộ công chức và các quyết định quản lý

hành chính

Ổn định để thực thi các quyết định quản lý và chức năng quản lý hành chính

Tính c/môn hóa: xuất phát từ sự phân công lao động trong QLHCNN nên CB,CC cần được phân công phù hợp với chuyên môn

được đào tạo

BÀI TẬP VỀ CHỦ THỂ QUẢN LÝ HCNN

• Trong các cơ quan sau đây, nh ng cơ ững cơ quan nào là chủ thể QLHCNN?

a Bệnh viện nhân dân Gia định

b Trường ĐH Luật Tp.HCM

c UBND Tp.Hồ Chí Minh

d Bộ Tư pháp

BÀI TẬP VỀ CHỦ THỂ QUẢN LÝ HCNN

• Trong các cá nhân sau đây, theo anh, chị

nh ng ai là chủ thể QLHCNN? Vì sao? ững cơ

• a Cảnh sát giao thông

• b Tình nguyện viên TTATGT

• c CTUBND các cấp

d Bộ trưởng, TT cơ quan ngang Bộ

CQHCNN

(1)

CQHCNN thẩm quyền chung

CQHCNN thẩm quyền riêng (c/môn)

3.1 CHỦ THỂ QUẢN LÝ HCNN

3.1 CHỦ THỂ QUẢN LÝ HCNN

TIÊU CHÍ CQ HCNN TQ chung CQ HCNN TQ riêng

1 Nguồn văn bản Văn bản luật Văn bản dưới luật

2 Chức năng QL chung , tổng hợp QL ngành, lĩnh vực

5 Ký văn bản Thay mặt tập thể +

thẩm quyền người đứng đầu

Ký trực tiếp hoặc liên tịch

CB,CC được

trao quyền

(2)

Lãnh đạo, quản lý

(được bầu, bổ

nhiệm)

Chuyên môn ( ko bầu, ko bổ nhiệm nhưng được NN tuyển

dụng

3.1 CHỦ THỂ QUẢN LÝ HCNN

T/c, cá nhân

được NN ủy

quyền (3)

T/c được NN ủy quyền ko phải là cơ

3.2 KHÁCH THỂ QUẢN LÝ HCNN

• Trong các hành vi dưới đây, hành vi nào là khách thể

quản lý HCNN? Hành vi nào không là KT? Trong các hành vi là KT, hành vi nào là KT hợp pháp; hành vi nào là KT không hợp pháp? Vì sao?

• 1 Kết bạn

• 2 Vượt đèn đỏ

• 3 Xây nhà không có GPXD

3.3.1 Một bên CT phải có quyền uy vì quyền uy là cơ

sở để T phục tùng ĐỐI

3.3.2 CT làm nảy sinh t/đ quản lý, tạo đk v/c tinh thần và hành lang p/lý để

TQL trực tiếp sản sinh

ĐỐI các g/trị v/c, t/thần đáp ứng

3.3.3 Chủ thể tồn tại vì khách thể ->CT phải quan tân đáp ứng các yêu cầu

HP, chính đáng của T ĐỐI

3.3.4 Việc phân biệt giữa

CT và T chỉ mang tính ĐỐI

3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CHỦ THỂ VÀ T ĐỐI

Quyền uy = quyền lực + uy tín

Quyền lực Uy tín

• MỐI QUAN HỆ:

• - Nếu chủ thể quản lý hành chính có quyền

lực mà không có uy tín thì sao?

• - Nếu một người chỉ có uy tín mà không được

trao quyền lực thì như thế nào?

• - Chủ thể quản lý hành chính nhà nước cần

phải kết hợp cả hai điều kiện này.

GHI NHỚ

 05 ĐẶC ĐIỂM CỦA QUẢN LÝ HCNN

 03 LOẠI CHỦ THỂ QUẢN LÝ HCNN

 03 KHÁCH THỂ QUẢN LÝ HCNN

 04 MỚI QUAN HỆ GIỮA CT & ĐT QLHCNN

BÀI TẬP VỀ NHÀ

• Nhận định sau đây đúng hay sai? Vì sao?

• 1 CB, CC khi thực thi hoặc không thực thi

công vụ đều là chủ thể QLHCNN Vì vậy, trong mọi trường hợp đều được nhân danh

NN và được sử dụng quyền lực NN

2 Chủ thể QLHCNN là tất cả các cơ quan

NN, các cơ quan này đều có quyền lập qui và quyền hành chính.

BÀI TẬP VỀ NHÀ

• 3 Khách thể QLHCNN là tất cả hành vi

hoạt động của con người.

• 4 Quan hệ giữa chủ thể và đối tượng

QLHCNN là quan hệ bình đẳng, thỏa thuận ý chí.

GV: Nguyễn Thị Bưởi- Khoa QLHC Trường Cán Bộ TP.Hồ Chí Minh