Bài giảng thao giảng sinh 9 phương pháp nghiên cứu di truyền người (3)

Một số phương phỏp nghiờn cứu di truyền người: Nghiờn cứu phả hệ trẻ đồng sinhNghiờn cứu Nghiờn cứu tế bào Nghiờn cứu di truyền phõn tử I.. Là theo dừi sự di truyền của một số tớnh tr

NGUYỄN THỊ KIM MAI TRƯỜNG THCS NGUYỄN CÔNG TRỨ

Liên kết hóa học giữa các axit amin trong cấu trúc của phân tử prôtêin là liên kết Bệnh ung thư máu ở người thuộc đột biến .NST

CÂU2

CÂU3

CÂU4

7 CHỮ CÁI

7 CHỮ CÁI

8 CHỮ CÁI Bệnh đao ở người là thuộc đột biến của NST

Đột biến gen, đột biến cấu trúc NST được xếp vào nhóm biến dị

N

D I T R U Y Ề N N G Ư Ờ I

CHƯƠNG V: DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI

Một số khú khăn khi nghiờn cứu di truyền người:

- Người sinh sản muộn và đẻ ớt con.

- Vỡ lớ do xó hội khụng thể ỏp dụng phương phỏp lai và gõy đột biến.

Một số phương phỏp nghiờn cứu di truyền người:

Nghiờn cứu

phả hệ trẻ đồng sinhNghiờn cứu Nghiờn cứu tế bào

Nghiờn cứu

di truyền phõn tử

I Nghiờn cứu phả hệ

Nghiờn cứu phả hệ là gỡ?

Là theo dừi sự di truyền của một số tớnh trạng nhất định trờn những người thuộc cựng một dũng họ qua nhiều thế hệ.

Ti T 29 : ph ơng pháp nghiên cứu di truyền ng ời ẾT 29 : phương pháp nghiên cứu di truyền người

Em hiểu các kí hiệu này như thế nào?

Không bình thường

Bình thường

Nữ Nam

2 trạng thái đối lập

Kết hôn cùng trạng thái

Kết hôn 2 trạng thái đối lập

I Nghiên cứu phả hệ

éời ụng bà (P)

éời con (F 1 )

Hỡnh 28.1: Sơ đồ ph ả hệ của hai gia đỡnh

a( Có bà ngoại mắt nõu) và b (có ụng nội mắt nõu)

éời cháu (F 2 )

I Nghiờn cứu phả hệ

Vớ dụ 1: Khi theo dừi sự di truyền tớnh trạng màu mắt (Nõu hoặc

và đen hoặc ) qua 3 đời của 2 gia đỡnh khỏc nhau, người ta lập

được 2 sơ đồ phả hệ như sau:

Thảo luận nhóm: (3 phỳt)

1 Mắt nõu và mắt đen tớnh trạng nào là trội? Vỡ sao?

Ti T 29 : ph ơng pháp nghiên cứu di truyền ng ời ẾT 29 : phương pháp nghiên cứu di truyền người

2 Sự di truyền tớnh trạng màu mắt có liờn quan đến giới tớnh khụng? Tại sao?

Tớnh trạng mắt nõu là trội vỡ F1 100% mắt nõu

Tớnh trạng màu mắt khụng liờn quan đến giới tớnh vỡ xuất hiện cả ở nam và nữ.

I Nghiên cứu phả hệ:

Ví dụ 2: Bệnh máu khó đông do một gen quy định Người vợ không mắc lấy chồng không mắc sinh ra con mắc bệnh chỉ là con trai

Sơ đồ lai:

Quy ước: A bình thường, a bị bệnh

♀ XAXa ♂ XAY

XA , Xa XA , Y

XA

XA

Xa

Y

x

P

G

X A X A (bình thường)

X A X a (bình thường)

X A Y(bình thường)

X a Y(bị bệnh)

Nghiên cứu phả hệ cho

biết điều gì?

Hãy vẽ sơ đồ phả hệ của trường hợp trên?

1 Bệnh máu khó đông do gen trội hay gen lặn quy định?

Thảo luận nhóm: (2 phút)

Sự di truyền tính trạng này liên quan với giới tính vì chỉ con trai mắc bệnh.

Do gen lặn quy định vì đời con mới xuất hiện bệnh.

2 Sự di truyền bệnh máu khó đông có liên quan với giới tính không? Tại sao?

I Nghiên cứu phả hệ

- Theo dõi sự di truyền của một

tính trạng nhất định trên những

người thuộc cùng dòng họ qua

nhiều thế hệ

- Biết được tính trạng đó là trội

hay lặn, có liên quan tới giới tính

hay không

Đã xác định được sự di truyền một số tính trạng:

- Tính trạng trội: Da đen, mắt nâu, môi dày, răng vẩu, lông mi dài, mũi cong

- Tính trạng lặn: Da trắng, mắt đen, môi mỏng, lông mi ngắn, mũi thẳng

- Tính trạng chiều cao do nhiều gen chi phối.

- Bệnh mù màu, máu khó đông do gen lặn nằm trên NST X quy định

Di truyền chéo.

-Tật dính ngón 2,3, có túm lông ở tai do gen nằm trên NST Y quy định Di truyền thẳng

Ti T 29 : ph ơng pháp nghiên cứu di truyền ng ời ẾT 29 : phương pháp nghiên cứu di truyền người

Ti T 29 : ph ơng pháp nghiên cứu di truyền ng ời ẾT 29 : phương pháp nghiên cứu di truyền người

Thụ tinh

Hợp tử phõn bào

Phụi bào tách nhau

PHễI

II Nghiờn cứu trẻ đồng sinh:

1 Đồng sinh cựng trứng và đồng sinh khỏc trứng

Sơ đồ 28a giống và khác sơ đồ 28b ở điểm nào?

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh

1 Đồng sinh cùng trứng và đồng sinh khác trứng

Khác: Sơ đồ 28a: 1 tinh trùng kết hợp với 1 trứng tạo thành hợp tử, phôi bào tách ra làm 2, phát triển thành 2 cơ thể

Sơ đồ 28b: 2 tinh trùng kết hợp với 2 trứng tạo thành 2 hợp tử, phát

triển thành 2 cơ thể.

Giống nhau: có sự kết hợp của trứng và tinh trùng tạo thành hợp tử.

II Nghiờn cứu trẻ đồng sinh:

1.Tại sao trẻ đồng sinh cựng trứng đều là nam hoặc đều là nữ?

Đồng sinh khỏc trứng Đồng sinh cựng trứng

1 Đồng sinh cựng trứng và đồng sinh khỏc trứng:

2 Đồng sinh khỏc trứng là gỡ? Những đứa trẻ đồng sinh khỏc trứng có thể khỏc nhau về giới tớnh hay khụng? Tại sao?

Hỡnh thành từ 1 hợp tử, cựng kiểu gen, cựng giới tớnh

Hỡnh thành từ 2 hợp tử, khỏc kiểu gen, cựng giới tớnh hay khỏc giới.

Ti T 29 : ph ơng pháp nghiên cứu di truyền ng ời ẾT 29 : phương pháp nghiên cứu di truyền người

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh:

1 Đồng sinh cùng trứng và đồng sinh khác trứng:

Trẻ đồng sinh là những đứa trẻ cùng được sinh ra ở một lần sinh

Đồng sinh cùng trứng: 1 tinh trùng kết hợp với 1 trứng tạo thành hợp

tử, phôi bào tách nhau, phát triển thành 2 cơ thể

Đồng sinh khác trứng: 2 tinh trùng kết hợp với 2 trứng tạo thành 2 hợp

tử, phát triển thành 2 cơ thể

II Nghiờn cứu trẻ đồng sinh.

2 í nghĩa của nghiờn cứu trẻ đồng sinh

Cửụứng Phuự

1.Tớnh trạng nào của Phỳ, Cường khụng thay đổi trước tỏc động của mụi

trường? Vỡ sao?

Hai anh em đều có: Mỏi tóc đen, hơi quăn, mũi dọc dừa, mắt đen

Miền bắc

Miền Nam

2.Tớnh trạng nào thay đổi do điều kiện mụi trường?

Cỏc tớnh trạng: Màu da, chiều cao, giọng nói thay đổi do tỏc động mụi trường.

Ti T 29 : ph ơng pháp nghiên cứu di truyền ng ời ẾT 29 : phương pháp nghiên cứu di truyền người

Những tớnh trạng này phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen

II Nghiên cứu trẻ đồng sinh.

2 Ý nghĩa của nghiên cứu trẻ đồng sinh:

Bài tập: Hoa và Lan là hai chị em sinh đôi cùng trứng có cùng nhóm máu và nhiều sở thích giống nhau Đến tuổi đi học cả hai đều được khen là có năng khiếu toán

Càng lên lớp trên Lan càng chăm học còn Hoa mải chơi không nghe lời cha mẹ thầy cô

Lan thi đỗ cấp 3 và được chọn vào đội tuyển thi học sinh giỏi môn toán còn hoa không thi đỗ phải học trường dân lập

1 Năng khiếu toán của hai chị em Hoa và Lan do kiểu gen quy định hay chịu ảnh hưởng của môi trường là chủ yếu?

Giúp hiểu rõ vai trò của kiểu gen và vai trò của môi trường đối với sự hình thành tính trạng

- Các tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen

- Các tính trạng số lượng phụ thuộc chủ yếu vào môi trường

2.Từ đó em rút ra bài học gì cho bản thân?

Nội dung bài học

phương pháp nghiên cứu di truyền người

A Phương pháp nghiên cứu phả hệ.

B Phương pháp lai phân tích

C Phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh

D Phương pháp nghiên cứu tế bào

Sai !

Đúng!

Sai !

Sai !

2 Một trong những đặc điểm di truyền của trẻ đồng sinh cùng trứng là:

A Có cùng kiểu gen

C Có cùng giới tính hoặc khác giới tính

B Có cùng giới tính

D Có cùng kiểu gen và cùng giới tính Đúng!

A Nghiên cứu trẻ đồng sinh cùng trứng

B Nghiên cứu trẻ đồng sinh khác trứng

C Phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh

D Phương pháp nghiên cứu tế bào

Sai !

Đúng!

Sai !

Sai !

DẶN DÒ:

1 Học bài và trả lời câu hỏi SGK

2.Tìm hiểu:

* Một vài bệnh di truyền:

+ Bệnh Đao và bệnh tơcnơ

+ Bệnh câm điếc bẩm sinh và bệnh bạch tạng

* Một số tật di truyền ở người

* Các biện pháp hạn chế phát sinh tật bệnh di truyền