CHƯƠNG II:TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC

Vấn đề dân tộc thuộc địa - Thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa - Độc lập dân tộc – nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc thuộc địa - Chủ nghĩa dân tộc – Một động lực lớn của đất nước...

Trang 1

CHƯƠNG II:

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC

VÀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC

Trang 2

Cấu trúc chương II

I Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc

II Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc

Kết luận

Trang 3

I Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc

1 Vấn đề dân tộc thuộc địa

- Thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa

- Độc lập dân tộc – nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc thuộc địa

- Chủ nghĩa dân tộc – Một động lực lớn của đất nước

Trang 4

a Thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa

Mác – Ăngghen: Sự hình thành dân tộc gắn liền với sự hình thành

chủ nghĩa tư bản ở châu Âu

Lênin : khi bàn về sự phát triển của vấn đề dân tộc, Ông đã đề cập đến

hai xu hướng phát triển của vấn đề dân tộc trong điều kiện tư bản chủ nghĩa

Tuy nhiên, xuất phát từ yêu cầu và thực tiễn cách mạng vô sản ở châu Âu lúc bấy giờ nên các ông:

- Chưa thấy được tính chủ động của các dân tộc

- Khi giải quyết vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp các ông đều tập trung nhiều hơn vào vấn đề giai cấp, giải quyết vấn đề giai cấp trước, vấn đề

dân tộc phụ thuộc vào vấn đề giai cấp.

Trang 5

Quan điểm của Hồ Chí Minh

Đấu tranh chống chủ nghĩa

thực dân, giải phóng dân tộc

Lựa chọn con đường phát triển của dân tộc

Xóa bỏ ách thống trị của nước ngoài, giành độc lập dân tộc,

thực hiện quyền dân tộc tự quyết

Lên án, tố cáo tội ác của chủ nghĩa thực dân, vạch trần cái gọi là

“khai hóa văn minh” của chúng

Chỉ rõ mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với bọn đế quốc thực dân

là mâu thuẫn đối kháng, đó là mâu thuẫn không thể điều hòa được

Phương hướng phát triển của dân tộc Việt Nam trong thời

đại mới là chủ nghĩa xã hội

Hoạch định con đường phát triển của dân tộc thuộc địa đi lên

chủ nghĩa xã hội là một vấn đề hết sức mới mẻ

Đi lên chủ nghĩa xã hội – chủ nghĩa cộng sản là phương hướng

phát triển lâu dài

Trang 6

b Độc lập dân tộc – nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc thuộc địa

- Cách tiếp cận từ quyền con người

v dân quy n c a pháp à dân quyền của pháp ền ủa pháp

1791

Trang 7

- Nội dung của độc lập dân tộc

Độc lập dân tộc là khát vọng lớn

nhất của các dân tộc thuộc địa

- Tr n Dân Tiên, Nh ng m u chuy n v cu c ần Dân Tiên, Những mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động ững mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động ẩu chuyện về cuộc đời hoạt động ện về cuộc đời hoạt động ền ộc đời hoạt động đời hoạt động i ho t ạt động độc đời hoạt động ng

c a H Ch T ch, NXB CTQG, HHà N i, 1994, tr.44 - ủa pháp ồ Chủ Tịch, NXB CTQG, HHà Nội, 1994, tr.44 - ủa pháp ịch, NXB CTQG, HHà Nội, 1994, tr.44 - ộc đời hoạt động

Trang 8

Khát vọng độc lập dân tộc được thể hiện xuyên suốt

trong những tác phẩm của Người

H i ngh Véc xay (Pháp) c a ộc đời hoạt động ịch, NXB CTQG, HHà Nội, 1994, tr.44 - – xay (Pháp) của ủa pháp

các n ước đồng minh 1919 đồ Chủ Tịch, NXB CTQG, HHà Nội, 1994, tr.44 - c ng minh 1919

B n yêu sách 8 i m c a Nguy n i Qu c ản yêu sách 8 điểm của Nguyễn Ái Quốc đ ểm của Nguyễn Ái Quốc ủa pháp ễn Ái Quốc Ái Quốc ốc

g i t i H i ngh Véc - xay ửi tới Hội nghị Véc - xay ớc đồng minh 1919 ộc đời hoạt động ịch, NXB CTQG, HHà Nội, 1994, tr.44

-g i t i H i n-gh Véc - xay ửi tới Hội nghị Véc - xay ớc đồng minh 1919 ộc đời hoạt động ịch, NXB CTQG, HHà Nội, 1994, tr.44

Trang 9

-Lán Khu y N m, n i h p H i ngh Trung ẩu chuyện về cuộc đời hoạt động ậm, nơi họp Hội nghị Trung ương lần ơi họp Hội nghị Trung ương lần ọp Hội nghị Trung ương lần ộc đời hoạt động ịch, NXB CTQG, HHà Nội, 1994, tr.44 - ươi họp Hội nghị Trung ương lần ng l n ần Dân Tiên, Những mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động

Lán Khu y N m, n i h p H i ngh Trung ẩu chuyện về cuộc đời hoạt động ậm, nơi họp Hội nghị Trung ương lần ơi họp Hội nghị Trung ương lần ọp Hội nghị Trung ương lần ộc đời hoạt động ịch, NXB CTQG, HHà Nội, 1994, tr.44 - ươi họp Hội nghị Trung ương lần ng l n ần Dân Tiên, Những mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động

th 8 (5/1941) do Nguy n i Qu c t p ứ 8 (5/1941) do Nguyễn Ái Quốc tập ễn Ái Quốc Ái Quốc ốc ậm, nơi họp Hội nghị Trung ương lần

Khát vọng độc lập dân tộc được thể

hiện xuyên suốt trong những tác phẩm

của Người

Trang 11

H Chí Minh to n t p, Nxb Chính ồ Chủ Tịch, NXB CTQG, HHà Nội, 1994, tr.44 - à dân quyền của pháp ậm, nơi họp Hội nghị Trung ương lần

tr qu c gia, H N i, 2000, t.4, ịch, NXB CTQG, HHà Nội, 1994, tr.44 - ốc à dân quyền của pháp ộc đời hoạt động

tr.480

Trang 13

Nền độc lập của một dân tộc phải được thể hiện đầy đủ ở những nội dung sau: Chính trị - Kinh tế - Văn hoá - Ngoại giao – Quân sự toàn vẹn lãnh thổ … Trong đó quan trọng nhất là độc lập về chính trị

Nhân dân được ấm no, tự do, hạnh phúc

Độc lập ấy phải là độc lập trong hoà bình chân chính, hoà bình trong độc lập

tự do

Trang 14

C Chủ nhĩa dân tộc - Một động lực lớn của đất nước

Ngay từ năm 1924, trong “Báo cáo về Bắc Kỳ, Trung

Kỳ và Nam Kỳ”, Người đã viết: “phát động chủ nghĩa dân tộc bản xứ nhân danh Quốc tế cộng sản…Khi chủ nghĩa dân tộc của họ thắng lợi…nhất định chủ nghĩa dân tộc ấy sẽ biến thành chủ nghĩa quốc tế” –

H Chí Minh to n t p, T p 1, tr.467 ồ Chí Minh toàn tập, Tập 1, tr.467 àn tập, Tập 1, tr.467 ập, Tập 1, tr.467 ập, Tập 1, tr.467

Trang 15

2 Mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp

a Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có quan hệ chặt chẽ với nhau

Vì sa o?

Tất cả các giai cấp đều tồn tại trong một xã hội, một dân tộc

Là quan hệ giữa lợi ích dân tộc và lợi ích giai cấp, trong đó giai

cấp công nhân là trung tâm

Lợi ích của toàn thể dân tộc và lợi ích của mỗi giai cấp gắn bó,

thống nhất với nhau

Trang 16

Thiết lập một nhà nước của dân, do dân và vì dân

Gắn kết mục tiêu độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội

Trang 17

b Giải phóng dân tộc là vấn đề trên hết, trước hết; độc lập

dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

“Nước nhà được độc lập mà nhân dân không được ấm no, hạnh phúc thì độc lập, tự do ấy không

có nghĩa lý gì cả”

Trang 18

- Mối quan hệ giữa độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội

CNXH là con đường củng cố vững chắc độc lập dân tộc, giải phóng dân tộc

hoàn toàn và triệt để

Độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp,

là cơ sở tiến lên CNXH

Yêu Tổ quốc, yêu nhân

dân phải gắn liền với yêu

chủ nghĩa xã hội, vì có tiến lên chủ nghĩa xã hội

thì nhân dân mới ngày một no ấm thêm Tổ quốc

ngày một giàu mạnh thêm

Trang 19

- Những điều kiện đảm bảo cho độc lập dân tộc gắn liền với CNXH

Trước hết, phải tăng cường vai trò lãnh đạo và sức chiến đấu

Trang 20

c Giải phóng dân tộc tạo tiền đề cho giải phóng giai cấp

“Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của

quốc gia dân tộc Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựatrâu, mà quyền lợi của bộ phận, của giai cấp đến vạn năm

cũng không đòi lại được”

d Đấu tranh cho độc lập dân tộc mình, đồng thời tôn trọng

Trang 22

Đi theo con đường cách mạng vô sản

Tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi

trước cách mạng vô sản ở chính quốc

Trang 23

1 Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc

a Tính chất và nhiệm vụ của cách mạng thuộc địa

HCM: Sự phân hóa giai cấp và mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội phương Đông không giống như ở phương Tây

Mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội phương Đông là mâu thuẫn giữa dân tộc bị áp bức với CN thực dân

Mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội phương Tây là mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản

Tinh chất của cuộc đấu tranh cách mạng ở thuộc địa cũng khác so với các nước phương Tây do mâu thuẫn khác nhau

Đối tượng của cách mạng ở thuộc địa là CN thực dân và

Trang 24

Chống phong kiến, đưa lại ruộng đất cho nông dân, dân chủ cho nhân dân lao động

Trang 25

b Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc

Giải phóng dân tộc, giành độc

lập cho dân tộc và thiết lập

chính quyền của nhân dân

tạo tiền đề cho giải phóng

giai cấp và cuối cùng là

giải phóng con người

Trang 26

2 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn giành thắng lợi phải đi theo

con đường cách mạng vô sản

a Rút bài học từ những con

đường cứu nước trước đó

Thất bại của các phong trào yêu nước cuối thế kỷ

XIX đầu thế kỷ XX ở nước

ta là do chưa có đường lối

và phương pháp đấu tranh

khi CNDQ đã trở thành hệ

thống thế giới

b Cách mạng tư sản là không triệt để

“Cách mệnh Mỹ đã thành công hơn 150 năm nay, nhưng công nông vẫn cứ cực khổ, vẫn lo tính cách mệnh lần thứ hai” Người chỉ rõ: “ấy là vì cách mệnh Mỹ là cách mệnh tư bản,

mà cách mệnh tư bản là chưaphải cách mệnh đến nơi”

“Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh

Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hòa dân chủ,

kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa” Vì vây “mà nay công nông Pháp hẵng còn phải mưu tính cách mệnh lần nữa mới hòng thoát khỏi vòng áp bức Cách mệnh An Nam nên

nhớ những điều ấy

c Con đường giải phóng dân tộc

CMT10: “Trong thế giới bây giờ chỉ có

cách mệnh Nga là đã thành công và thành

công đến nơi, nghĩa là dân chúng được

hưởng hạnh phúc tự do, bình đẳng thật,

không phải bình đẳng tự do giả dối như đế

quốc Pháp khoe khoang bên An Nam,

Cách mệnh Nga dạy cho chúng ta rằng

muốn cách mệnh thành công thì phải

dân chúng (công - nông) làm gốc, phải có

đảng vững, phải bền gan, phải hy sinh,

phải thống nhất Nói tóm lại là phải theo

chủ nghĩa Mã Khắc Tư và Lênin

Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Chỉ có giải phónggiai cấp vô sản thì mới giải phóng được dân tộc; cả hai cuộc giải phóng này chỉ có thể là sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản và cách mạng thế giới”

Hồ Chí Minh khẳng đinh: “Muốn cứu nước giải phóng dân tộc, không còn con đường

Nào khác con đường cách mạng vô sản”

Cách mạng vô sản theo Hồ Chí Minh có những nội dung sau:

Tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc và dần dần từng bước

“đi tới xã hội cộng sản”

Lực lượng lãnh đạo cách mạng là giai cấp công nhân mà đội tiền phong

của nó là Đảng Cộng sản

Lực lượng cách mạng là khối đoàn kết toàn dân, nòng cốt là liên minh

công nhân, nông dân, lao động trí ócCách mạng Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới

nên phải đoàn kết quốc tế

Trang 27

3 Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do Đảng

Cộng sản lãnh đạo

HCM: Muốn giải phóng dân tộc thành công trước hết phải có Đảng cách mệnh

“Cách mệnh trước hết phải có cái gì?

Trước hết phải có đảng cách mệnh để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững cách mệnh mới thành công Cũng như người cầm lái có vững thì thuyền mới chạy”

Đảng phải lấy liên minh công nông làm gốc

“Công nông là gốc cách mệnh, còn học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ cũng bị tư sản áp bức, song không cực khổ bằng công nông, ba hạng

ấy chỉ là bầu bạn cách mệnh của công nông thôi” và “trong khi liên lạc với giai cấp, phải rất cẩn thận, không khi nào nhượng một chút lợi ích gì của công nông mà đi vào con đường

thỏa hiệp”

Đảng phải được tổ chức chặt chẽ, bền vững, thống nhất Đảng viên của Đảng phải

bền gan, phải hy sinh

Đảng phải biết tổ chức vận động dân chúng trong nước làm cách mạng, đồng thời phải biết liên lạc, đoàn kết với giai cấp vô sản và các dân tộc bị áp bức trên thế giới

Đảng phải theo chủ nghĩa Mác – Lênin: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa

Lênin”

Trang 28

4 Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc

bao gồm toàn dân tộc

“Lấy dân làm gốc” là tư tưởng xuyên suốt trong quá trình chỉ

đạo cách mạng của Người

HCM: sức mạnh vĩ đại và năng lực sáng tạo vô tận của quần chúng là then chốt bảo đảm thắng lợi: “Dân khí mạnh thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại nổi” “Phải dựa vào dân, dựa chắc vào dân thì kẻ địch không thể nào tiêu diệt được”

Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc

là toàn dân tộc

Động lực của cách mạng là công nhân và

nông dân

“Công nông là người chủ cách mạng

1 Là vì công nông bị áp bức nặng nề hơn

2 Là vì công nông là đông nhất cho nên

Trang 29

5 Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành

chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi

trước cách mạng vô sản ở chính quốc

Mét sè thµnh viªn cña Quèc tÕ céng s¶n

Giaó trình TT Hồ Chí Minh, 2006, tr.43

a Quan hệ giữa cách mạng thuộc địa với cách

mạng vô sản ở chính quốc

Trang 30

HCM khẳng định: Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa và cách

mạng vô sản ở chính quốc có mối quan hệ chặt chẽ và tác động qua lại

lẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc

B n án ch ản yêu sách 8 điểm của Nguyễn Ái Quốc ế độ thực dân Pháp độc đời hoạt động ực dân Pháp th c dân Pháp

H Ch ồ Chủ Tịch, NXB CTQG, HHà Nội, 1994, tr.44

-H Ch ồ Chủ Tịch, NXB CTQG, HHà Nội, 1994, tr.44 - í Minh to n t p, Nxb CTQG, H N i, Minh to n t p, Nxb CTQG, H N i, à dân quyền của pháp ậm, nơi họp Hội nghị Trung ương lần à dân quyền của pháp ậm, nơi họp Hội nghị Trung ương lần à dân quyền của pháp ộc đời hoạt động à dân quyền của pháp ộc đời hoạt động

2000, t.1, tr 298

Trang 31

Nguy n i Qu c tham d ễn Ái Quốc Ái Quốc ốc ực dân Pháp Đạt động ộc đời hoạt động i h i V

c a QTCS v cùng các ủa pháp à dân quyền của pháp đạt động i bi u khác ểm của Nguyễn Ái Quốc

Nguy n i ễn Ái Quốc Ái Quốc

khách sạn nơi Nguyễn Ái Quốc ở khi tham dự Đại hội

• Phát biểu tại Đại hội V Quốc tế

cộng sản (6/1924), Nguyễn Ái Quốc khẳng định:

Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội,

2000, t.1, tr 273-274

Trang 32

Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có vị trí ngang hàng với

cách mạng vô sản ở chính quốc

Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội, 2000, t.2, tr.266

Trang 33

b Cách mạng thuộc địa cần được tiến hành chủ động, sáng tạo

Các dân tộc thuộc địa cần dựa vào sức mình, chủ động trong đấu tranh

giành độc lập: “Đem sức ta mà giải phóng cho ta”

“Công cuộc giải phóng nhân dân thuộc địa chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản thân nhân dân thuộc địa”

Cách mạng giải phóng dân tộc thuộc địa còn có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng chính quốc vì thuộc địa là khâu yếu nhất trong hệ thống

đế quốc chủ nghĩa

Ý nghĩa

Có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn, góp phần bổ sung, phát triển sáng tạo CN Mác – Lênin Luận điểm này thể hiện sự độc lập, tự chủ, sáng tạo trong tư duy lý luận của Hồ Chí Minh

Là cơ sở nền tảng, kim chỉ nam cho Đảng ta trong quá trình tổ chức, lãnh đạo nhân dân đứng lên làm cách mạng để tự giải

phóng khỏi ách áp bức bóc lột

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	6,09 MB